Informatienota Prestatieafspraken woningcorporaties

voorstel Informatienota voor de raad Datum

21 november 2022

Onderwerp Versienummer

Prestatieafspraken woningcorporaties V1.0

Portefeuillehouder

D.S. de Jong

Informant Afdeling Telefoon Email Bijlagen

D. Kamphuis en H. de Gucht Ruimte en Economie 038 498 2299 D.Kamphuis@zwolle.nl 1. Jaarschijf 2023 2. Prestatieafspraken 2023-2025 Habion 3. Prestatieafspraken 2023-2024 SSH

Wij stellen u voor kennis te nemen van: 1. De jaarschijf 2023 in het kader van de prestatieafspraken 2020-2023 met deltaWonen, SWZ en Openbaar Belang 2. Prestatieafspraken 2023-2025 Habion 3. Prestatieafspraken 2023-2024 SSH

5

voorstel

Datum

21 november 2022

Toelichting op het voorstel Inleiding In Zwolle zijn meerdere woningcorporaties actief, die voorzien in sociale huurwoningen in de stad. Elk jaar gaan we met deze woningcorporaties en de huurdersorganisaties in gesprek over prestatieafspraken, afhankelijk van de omvang van het bezit en de rol van de organisaties in de stad. De afspraken die we maken voldoen aan de Woningwet (2015). In de samenwerking met de drie Zwolse corporaties (deltaWonen, SWZ en Openbaar Belang) en hun huurdersorganisaties kennen we een lange traditie van afspraken, waarbij partnerschap in de stad en een sterk wederzijds vertrouwen de basis vormen. Met deze corporaties hebben we kaderafspraken gemaakt voor de periode van 2020 – 2023, die we jaarlijks concretiseren in jaarschijven. In prestatieafspraken wordt vastgelegd welke bijdrage de corporaties leveren aan het realiseren van het gemeentelijk volkshuisvestelijk beleid. In de prestatieafspraken wordt ook vastgelegd hoe partijen gaan samenwerken om deze afspraken te kunnen realiseren. Deze jaarafspraken voor 2023 vormen de laatste jaarschijf binnen de gemaakte meerjarige kaderafspraken. Vanaf begin 2023 zal gewerkt worden aan nieuwe meerjarige afspraken vanaf 2024. Daarvoor wordt een procesvoorstel opgesteld. Hierover zijn in het bestuurlijk overleg met de corporaties en huurdersorganisaties van 10 november afspraken gemaakt.

Dit procesvoorstel wordt nog dit jaar voorgelegd aan college en uw raad. Ook met de andere corporaties in Zwolle hebben we prestatieafspraken gemaakt. De looptijd van de afspraken met Woonzorg en Wetland Wonen is nog niet verstreken. De afspraken met Habion en SSH lopen wel af en daarom hebben we dit najaar gewerkt aan nieuwe sets met afspraken. Proces Voor de zomer zijn we, door middel van een startbijeenkomst, gestart met de afspraken voor 2023. We konden elkaar in tegenstelling tot de afgelopen cycli weer fysiek treffen tijdens het hele traject van het maken van deze afspraken. We hebben in het najaar 2 maal een ambtelijk overleg gevoerd waar uitsluitend het concept van de jaarschijf geagendeerd stond. De kaderafspraken zijn opgebouwd rondom de vier opgaven uit de woonvisie, Ruimte voor Wonen 2017-2027: Sterke groeistad, moderne woonstad, inclusieve leefstad en duurzame deltastad. Deze opbouw komt, net als in de voorgaande jaarschijven, ook in deze laatste jaarschijf uit de cyclus terug. In het bestuurlijk overleg met de corporaties van 10 november is er overeenstemming bereikt met de corporaties en de huurdersvertegenwoordigers over de inhoud van de jaarschijf 2023. De terugblik op de resultaten doen we in het Volkshuisvestelijk Verslag.

Kernboodschap Goede samenwerkingsafspraken met woningcorporaties en huurdersorganisaties conform verplichting uit de Woningwet (2015) waarmee gemeente en woningcorporaties gezamenlijk kunnen bijdragen aan het realiseren van de Zwolse volkshuisvestingsopgave. Toelichting We realiseren ons dat de woningmarkt zich al enkele jaren in een crisis bevindt en dat de volkshuisvestingsopgave het afgelopen jaar alleen nog maar ingewikkelder is geworden. Deze jaarschijf kleurt binnen de lijntjes van de kaderafspraken 2020-2023 terwijl er wellicht aanleidingen zijn tot drastischer koerswijzigingen. Het gesprek daarover zal vooral plaatsvinden in het proces naar de nieuwe prestatieafspraken. De eerste concrete stappen worden echter wel gezet in 2023. Hieronder worden in het kort de belangrijkste opgaven vanuit de jaarschijf 2023, beschreven.

2/5

5

voorstel

Datum

21 november 2022

1. Sterke groeistad en moderne woonstad We hebben afspraken gemaakt over het aantal sociale huurwoningen welke in 2023 gebouwd gaan worden. Daarnaast is dit in perspectief geplaatst van de gehele periode 2020-2023. Ondanks een goede inhaalslag in 2023, is de conclusie dat de groei van de sociale voorraad niet in de pas loopt met de ambities uit de prestatieafspraken. De verklaring daarvoor is veelzijdig: stikstof, schaarste in grondstoffen, capaciteitsgebrek en de grote binnenstedelijke gebiedsontwikkelingen vergen veel meer voorbereidingstijd en financiële impulsen dan voorzien. Veel gebiedsontwikkelingen lopen vertraging op. Het realiseren van flexwoningen is een belangrijke manier om, in de complexe context waarin de bouwen gebiedsontwikkeling zich bevindt, op korte termijn te zorgen voor substantiële toevoeging van betaalbare woningen. De corporaties vormen een belangrijke partner bij de realisatie en exploitatie van deze woningen. De ambitie is om in 2023 al flexwoningen op te leveren. Voor wat betreft de realisatie van sociale huurwoningen zijn de Zwolse woningcorporaties als Toegelaten Instellingen in de prestatieafspraken benoemd als preferente partner. In de loop van 2022 bleek het noodzakelijk de afspraken over de realisatie van sociale huurwoningen nader te vast te leggen. Dit om de rolneming van de Zwolse corporaties beter te borgen.

Hiertoe heeft een gezamenlijke werkgroep een advies uitgebracht dat in september oriënterend in het college is besproken. De formele besluitvorming hierover zal binnenkort plaatsvinden, zodat we in 2023 aan de slag kunnen met de implementatie hiervan. 2. Solidaire leefstad Binnen deze ambitie uit de Woonvisie vallen de thema’s woonruimteverdeling (WRV), betaalbaarheid, leefbaarheid en wonen & zorg. Bij de WRV ligt in 2023 de focus op de verdeling van de beschikbare woonruimte nu de huisvesting van statushouders en de uitstroom beschermd wonen en maatschappelijke opvang veel druk leggen op de WRV en het aantal huuropzeggingen steeds verder daalt. Het verruimen van het zoekgebied van woningzoekenden in de sociale huur, door middel van de aansluiting van andere corporaties/gemeenten bij de Woningzoeker, vergroot de mogelijkheid van woningzoekenden om een passende woning te vinden. In 2023 zal naar verwachting de verruiming van het zoekgebied gerealiseerd kunnen worden door aansluiting van Salland Wonen, Vechtdal Wonen en Vechthorst. De corporaties zetten verschillende maatregelen in om de doorstroom van ouderen in een grote woning naar een meer passende woning te bevorderen.

Op deze manier kunnen ouderen naar een woning verhuizen die beter bij hun wensen en behoeften past, waar zij langer zelfstandig kunnen blijven wonen en op deze manier komen er grotere woningen vrij voor starters en gezinnen. In aanvulling hierop stelt de gemeente Zwolle in de loop van 2023 een actieplan doorstroming op. Dit zal in nauwe samenwerking met de Zwolse corporaties en huurdersorganisaties worden ontwikkeld. Als het gaat om betaalbaarheid zien we dat onder andere hoge gasprijzen en duurdere boodschappen maakten dat de inflatie steeg naar historische hoogte. Bewoners met een kleine beurs worden hierdoor hard geraakt. Een manier om huurders met een smalle beurs tegemoet te kunnen komen is om bewoners aan een energiezuiniger thuis te helpen. Hiervoor is het project Warm Thuis opgestart. Daarnaast is binnen de programmalijn betaalbaarheid een werkgroep betaalbaarheid opgericht, gericht op kennisdeling en communicatie rondom financiële regelingen en pilots. Nadat de werkgroep een inventarisatie heeft gemaakt van de verschillende minimaregelingen die bijdragen aan het vergroten van de financiële ruimte van huurders van woningcorporaties, werkte de werkgroep in 2022 verder aan het delen van kennis en ervaringen op het gebied van deze regelingen en pilots. Communicatie over de minimaregelingen is hierbij ook een belangrijk thema.

In 2023 wordt een voorstel gedaan voor een nieuwe overlegstructuur en invulling, om te zorgen dat het overleg blijvend kennis en inzichten oplevert. De uitwerking van de opgave wonen en zorg is breed. Er zijn verscheidene groepen mensen met diverse woon- en zorgvragen. 3/5

5

voorstel

Datum

21 november 2022

Beschikbaarheid van passende toekomstbestendige woonvormen, nieuwbouw of aanpassing van bestaande woningen waar zorg geleverd kan worden, is een actueel vraagstuk. We kijken met een integrale blik naar het hele domein. In de jaarschijf 2023 borduren we voort op de stappen die in tot en met 2022 zijn gezet op het gebied van in- en uitstroom uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang, seniorenhuisvesting en het realiseren van nieuwe woonvormen. We sluiten aan bij het nieuwe coalitieakkoord en landelijke ontwikkelingen zoals het programma van de overheid “Een thuis voor iedereen”. 3. Duurzame Deltastad Als het gaat om de ambitie Duurzame Deltastad gaan we in 2023 de samenwerking aan op het gebied van klimaatadaptatie, energie en circulariteit. Wat betreft de energietransitie zetten de corporaties sterk in op energetische verbeteringen van woningen. Door de gestegen energieprijzen is dit urgenter dan ooit. De gemeente betrekt de corporaties nauw bij de Wijk Uitvoerings Plannen en de actualisatie van de Transitie Visie Warmte. Als gemeente, corporaties en huurdersorganisaties willen we graag gebruik maken van de mogelijkheden die het Volkshuisvestingsfonds biedt (fonds t.b.v. de verbetering van woonkwaliteit, leefomgeving en verduurzaming in kwetsbare gebieden). Echter is dit fonds gericht op een aantal prioritaire gebieden, waar Zwolle geen deel van uit maakt.

We volgen daarom bij de volgende tranche nauwgezet de subsidiemogelijkheden voor niet-prioritaire gebieden. Voor 2022 is het van groot belang dat gemeente en corporaties en huurdersorganisaties hun ambities, beleid, plannen en experimenten goed op elkaar blijven afstemmen. Habion Habion is een landelijk werkende corporatie die zich richt op ouderenhuisvesting. Habion heeft haar enige bezit in Zwolle in Assendorp, namelijk Huis Assendorp. Dit complex bestaat uit 143 appartementen. Met Habion hebben we voor de periode 2023-2025 prestatieafspraken gemaakt. In de prestatieafspraken zijn afspraken gemaakt over de betaalbaarheid, duurzaamheid en toewijzing van de woningen. SSH SSH is een landelijke corporatie die zich richt op studentenhuisvesting. Het bezit van de SSH beperkt zich tot één van de torens op het Talentenplein, maar de SSH beheert wel ongeveer 1.000 woningen in Zwolle, voornamelijk voor deltaWonen. We hebben vanaf de zomer meerdere, prettige gesprekken gevoerd met SSH en huurdersorganisatie BoKS en hieruit zijn nieuwe prestatieafspraken voor een periode van 2 jaar gekomen. De afspraken zijn gebaseerd op de vier ambities uit de Woonvisie Ruimte voor Wonen 2017-2027. Communicatie N.v.t. Vervolg Vóór 15 december worden de afspraken ondertekend waarna deze op de sites van de woningcorporaties en Wooninzicht gepubliceerd zullen worden.

De uitvoering van de prestatieafspraken wordt in 2023 gemonitord. Toezegging Uw raad heeft op 19 april 2022 een motie aangenomen waarmee u in de gelegenheid wordt gesteld aan de voorkant input mee te geven aan het proces tot de nieuwe prestatieafspraken. De raad krijgt, vanuit haar kaderstellende rol, de gelegenheid om aan de portefeuillehouder wonen (als vertegenwoordiger van de gemeente Zwolle in dit proces) input mee te geven voor aanvang van het gezamenlijke proces. 4/5

5

voorstel

Datum

21 november 2022

De toenmalige wethouder heeft hiertoe toegezegd met een procesvoorstel te komen. Zoals door wethouder De Jong aangegeven in het themadebat op 31 oktober j.l. wordt dit nog voor het eind van dit jaar naar uw raad gezonden. Openbaarheid Deze nota is openbaar.

Burgemeester en Wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

5/5