Informatienota Pre-advies Motie Snorfietsen en Brommers van voor 2011 uit het centrum

voorstel Informatienota voor de raad Datum

27 september 2021

Onderwerp Versienummer

Pre-advies Motie Snorfietsen en Brommers van voor 2011 uit het centrum V1.0

Portefeuillehouder

William Dogger

Informant Afdeling Telefoon Email

P.A. van Drielen/ J. van Doorne Concernstaf/ Ruimte en Economie 038 498 4063/ 038 498 3248 P.van.Drielen@zwolle.nl/ J.van.Doorne@zwolle.nl

Bijlagen 1.

Motie Snorfietsen en Brommers van vóór 2011 uit het centrum van Zwolle d.d. 29 juni 2020

Wij stellen u voor kennis te nemen van: Het pre-advies van het college van burgemeester en wethouders met betrekking tot de motie “Snorfietsen en Brommers van voor 2011 uit het centrum van Zwolle” (M21-2). Het college ontraadt deze motie.

4

voorstel

27 september 2021

Datum

Inleiding Het college van burgemeester en wethouders heeft tijdens de raadsvergadering van 29 juni 2020 een motie van de fracties van GroenLinks, D66, PvdA en CDA in pré-advies genomen. De motie roept het college op: 1. Met een plan van aanpak te komen voor het versneld terugdringen van fijnstof door brommers en snorfietsen van voor 2011. 2. Hierover in elk geval overleg te voeren met de Fietsersbond en GGD. 3. Hierbij de volgende oplossingsrichtingen te bezien: a. Instellen zones waar niet met deze brommers van voor 2011 en snorfietsen mag worden gereden. b. Subsidieregeling elektrificeren. c. Sloopregeling voor brommers en snorfietsen van voor 2011 (bijvoorbeeld conform regeling Den Haag). 4. Dit plan uiterlijk in het voorjaar 2021 aan de raad voor te leggen. Door middel van deze informatienota een reactie van het college ten aanzien van de betreffende motie. Dit zodat het pré-advies kan worden afgewikkeld. Kernboodschap Het college van burgemeester en wethouders ontraadt de motie. Ter motivering de volgende aspecten: •

De motie veronderstelt dat de luchtkwaliteit in Zwolle verre van optimaal is. Het college nuanceert dit beeld. Net als de indienende fracties herkent en erkent het college het belang van een goede luchtkwaliteit in onze stad. In de recent vastgestelde omgevingsvisie is gesteld dat we, binnen de beïnvloedingssfeer van de gemeente, een belangrijke bijdrage willen leveren aan de verbetering van de luchtkwaliteit en aan het behoud van de huidige luchtkwaliteit. Daarnaast is in de door uw raad vastgestelde mobiliteitsvisie de volgende passage opgenomen: “We streven ernaar om maatregelen te nemen om de luchtkwaliteit in Zwolle te verbeteren. Te denken valt hierbij aan het stimuleren van schoon vervoer, zoals elektrische auto’s, scooters en brommers. In de Dynamische Mobiliteitsagenda worden concrete voorstellen gedaan hoe we dit willen realiseren en op welke termijn." Uit een reactie van de Omgevingsdienst IJsselland (beheerder van de regionale luchtgegevens) blijkt dat er nog steeds sprake is van een positieve lijn, waarbij de luchtkwaliteit in Zwolle zich verbetert. Hierbij wordt getoetst aan de landelijke normwaarden voor fijnstof (PM2,5 en PM10) en stikstofdioxide (NO2). Zie onderstaande tabel voor de situatie Zwolle (peiljaar 2020). De tabel laat zien dat de waarden voor fijnstof en stikstofdioxide ruim onder geldende wettelijke normen liggen.

In eerste instantie lagen de waarden ook onder de door de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) voorgeschreven normen. Inmiddels heeft de WHO haar advieswaarden aangepast. Stof

Norm NL

PM2,5 PM10 NO2

25 μg/m3 40 μg/m3 40 μg/m3

Advies WHO tot 22-9-‘21 10 μg/m3 20 μg/m3 40 μg/m3

Advies WHO na 22-9-‘21 5 μg/m3 15 μg/m3 10 μg/m3

Zwolle 2020 8,5 μg/m3 17 μg/m3 25 μg/m3 2/4

4

voorstel

27 september 2021

Datum

De recente advieswaarden van het WHO laten de noodzaak zien tot een verdere verbetering van de luchtkwaliteit. Dit vergt op de eerste plaats visie en inzet van Europa en het Rijk. Dit laat onverlet dat we ons ook op lokaal niveau blijven inzetten voor een verdere verbetering van de Zwolse luchtkwaliteit. Dit is mede de inzet van het college geweest bij het maken van onder andere de Omgevingsvisie, de Mobiliteitsvisie, het Actieplan Zwolle Wereldfietsstad, het toewerken naar Zero-Emissie Stadslogistiek en blijft onze inzet bij het nog op te stellen beleid voor deelmobiliteit. •

We hebben om meerdere redenen twijfels bij de haalbaarheid, noodzakelijkheid en effectiviteit van het door de motie voorgestane proces en bijbehorende maatregelen: o

o

o

o

Het is onduidelijk wat het aandeel is van scooters en brommers in de uitstoot van fijnstof; in de gehele stad en specifiek in het centrum. Via het online portal SensHagen (#SensHagen (arcgis.com)) wordt onder andere via 15 RIVM sensoren de luchtkwaliteit in Zwolle gemonitord. Het merendeel van deze 15 sensoren (11) hangt in Stadshagen, maar ook in de Aa-landen en de binnenstad hangt een sensor. Uit deze data blijkt niet dat de luchtkwaliteit in de binnenstad significant slechter is dan in andere delen van de stad. We werken voortdurend aan het veilig en aantrekkelijk houden van onze binnenstad als verblijfs- en voetgangersgebied. Op de drukste plekken in de stad wordt dit gerealiseerd door meer ruimte te geven aan voetgangers en terrassen (en fietsen en auto’s te weren). In 2020 zijn tijdelijke maatregelen getroffen als gevolg van de maatregelen tegen Corona. Dit is met name toegepast in het gebied Melkmarkt - Grote Markt en Gasthuisplein Nieuwe Markt. Er worden voorbereidingen getroffen om deze tijdelijke maatregelen door middel van verkeersbesluiten om te zetten in definitieve maatregelen. Hierover is uw raad apart geïnformeerd. Het bijkomend effect van deze omzetting is dat scooters en snorfietsen (inclusief vervuilende exemplaren) gedurende een groot deel van de week worden geweerd uit een belangrijk deel van de binnenstad.

Dit is in lijn met de oproep van de voorliggende motie. Daarmee is de motie op dit punt inmiddels ingehaald door de tijd en naar mening van het college overbodig. Het college ziet in de samenleving een toenemend bewustzijn met betrekking tot duurzaamheid. Dit geldt voor inwoners en bedrijven in relatie tot vervoer. Mooi voorbeeld is dat het gros van de lokale maaltijdbezorgers al zijn overgestapt op elektrische scooters en (bak)fietsen. Maar ook inwoners kopen vanuit een soort intrinsieke duurzaamheidsmotivatie nu al vaak een elektrische snor- of bromfiets. Daar zijn we uiteraard blij mee. Het markeert de transitie waarin we als stad en land zitten. En ook de eigen verantwoordelijkheid die onze inwoners pakken. Dit college ziet op dit moment niet de toegevoegde waarde van gemeentelijk ingrijpen door invoering van verdere beperkende maatregelen als zones waar scooters en snorfietsen van bouwjaar 2011 of eerder niet meer mogen komen. Steden als Rotterdam, Den Haag en Nijmegen hebben de afgelopen jaren subsidie gegeven op de sloop van oude brommers (van vóór het jaar 2010 of 2011) variërend van € 300,- tot € 400,- per brommer/scooter. Dat helpt uiteraard ook in het verkleinen van het aandeel vervuilende scooters, maar het betreft tegelijkertijd een vrij kostbare regeling.

Nijmegen koppelde hier meteen een vergelijkbare subsidie van € 400,- aan voor de aanschaf van een schone brommer, of (e-)fiets. De steden hebben hier variërend van € 0,75 tot € 6 ton aan uitgegeven. De kosten voor Zwolle zijn onbekend en kunnen ook gelimiteerd worden. Uitgaande van alleen een subsidie van ca € 400,- voor de sloop van 3/4

4

voorstel

27 september 2021

Datum

o

o

o

een oude brommer lopen de kosten op tot € 60.000,- per ca 150 brommers. Wanneer we, ter vervanging van de oude scooter, ook de aankoop van een nieuwe elektrische brommer of scooter willen stimuleren betekent dit een investering die (veel) hoger ligt dan deze € 60.000,-. In Amsterdam is, op advies van de raadscommissie mobiliteit, luchtkwaliteit en duurzaamheid de subsidieregeling in 2019 juist niet doorgegaan. Ook in Amsterdam was het doel van de regeling het leveren van een bijdrage aan schonere lucht in de stad. De raadscommissie stelde vraagtekens bij de effectiviteit van de subsidie en koos er destijds voor om integrale plannen voor verbetering van de luchtkwaliteit te bewerkstelligen. In Zwolle zijn op dit moment (2020) ruim 8.250 voertuigen met een bromfietskenteken (64/ 1000 inwoners). Het is onduidelijk hoeveel brommers een bouwjaar hebben van 2011 of eerder, maar inschatting is dat dit ruim boven het (als voorbeeld) genoemde aantal van 150 ligt. Daarmee is het mogelijke effect van een (beperkte) subsidieregeling op de verbetering van de luchtkwaliteit in Zwolle in de ogen van het college niet effectief. Gelet op de ervaringen uit eerder genoemde steden zou alleen een significante subsidieregeling voor de sloop van snorfietsen en brommers van vóór 2011 mogelijk een bijdrage kunnen leveren aan het verbeteren van de luchtkwaliteit.

We volgen met interesse landelijke richtlijnen voor verkoop vervuilende scooters en snorfietsen. Inmiddels is bekend dat er vanaf 2025 geen nieuwe snorfietsen die op benzine rijden meer mogen worden verkocht. Daarnaast is het streven van het Rijk om vanaf 2030 ook de verkoop van bromfietsen op benzine te verbieden. Daarmee neemt het aandeel vervuilende scooters en snorfietsen richting toekomst sowieso af.

Financiën N.v.t. Communicatie N.v.t. Vervolg We blijven de Zwolse luchtkwaliteit monitoren. Mocht de luchtkwaliteit op enigerlei wijze verslechteren, dan wordt uw raad daarover geïnformeerd. Openbaarheid Deze informatienota is openbaar.

Burgemeester en Wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

interim-secretaris, Liesbeth Borsboom

4/4