Informatienota Onderzoek Duurzame havenontwikkeling Port of Zwolle

voorstel Informatienota voor de raad Datum

3 mei 2022

Onderwerp Versienummer

Onderzoek Duurzame havenontwikkeling Port of Zwolle V 1.0

Portefeuillehouder

René de Heer

Informant Afdeling Telefoon Email Bijlagen

H. Duteweerd & A. Slegten Ruimte en Economie 06-25065856 H.Duteweerd@zwolle.nl 1. Onderzoeksrapport Duurzame havenontwikkeling Port of Zwolle 2. Informatienota Duurzame havenontwikkeling Port of Zwolle

Wij stellen u voor kennis te nemen van: Het onderzoeksrapport Duurzame havenontwikkeling Port of Zwolle en het bijbehorende vervolgproces;

4

voorstel

Datum

3 mei 2022

Toelichting op het voorstel Inleiding Voor u ligt het onderzoeksrapport Duurzame Havenontwikkeling Port of Zwolle, uitgevoerd door een Consortium onder leiding van de Stec Groep. Dit rapport is opgesteld naar aanleiding van de samenwerking binnen het Regio Deal Regio Zwolle project Port of Zwolle, logistieke hub voor circulaire bedrijvigheid. Hierbij kent Port of Zwolle vier icoonprojecten: 1. Nieuwe haven Kampen als batterij voor de regio. 2. Nieuwe haven Meppel als grondstoffenknooppunt. 3. Hessenpoort als proeftuin voor klimaatadaptatie. 4. Circulair MKB-Lab voor stad en regio. De gemeenten Zwolle, Kampen en Meppel en stichting NICE (Noordelijk Innovatielab Circulaire Economie) zijn gezamenlijk de opdrachtgevers voor dit onderzoek. Provincies Drenthe en Overijssel zijn als partners betrokken bij dit onderzoek. Dit onderzoeksrapport wordt ter kennisgeving aangeboden ter voorbereiding op beslissingen die genomen moeten worden ten aanzien van de verdere ontwikkeling van Port of Zwolle. Hiertoe volgt nog een bestuurlijk position paper dat naar verwachting na het zomerreces zal worden aangeboden ter besluitvorming. Kernboodschap Uit het rapport blijkt dat, wanneer Port of Zwolle de transitie wil gaan maken naar een circulaire haven hiervoor veel ruimte nodig is evenals de benodigde inzet door bedrijven en overheden.

De havengebieden in Port of Zwolle, waarbij Hessenpoort is inbegrepen, zijn vrijwel volledig uitgegeven en ook de leegstand is laag. De autonome vraag naar extra ruimte binnen Port of Zwolle wordt geraamd op van 36 tot 72 hectare tot 2040. Daarnaast is berekend dat er 70-80 hectare aan additionele ruimtevraag vanuit bestaande en nieuwe bedrijven komt voor de havengebieden van PoZ tot 2050. Dit is de ruimte die voortkomt uit de transitie naar een circulaire haven. In totaal wordt de ruimtevraag geprognotiseerd op 106-152 ha. Inzet op de icoonprojecten van Port of Zwolle en genoemde transities worden als perspectiefvol aangemerkt voor de bedrijvigheid en brede welvaart in onze regio. Achtergrond Inhoud Het rapport geeft antwoord op de volgende centrale onderzoeksvraag: Wat zijn de kansen, bedreigingen, haalbaarheid en potentie zijn van duurzame havenontwikkeling in Kampen (Melmerpolder), Meppel (Oevers S) en het logistieke bedrijventerrein in Zwolle (Hessenpoort), rekening houdend met de ambities van de Regio Zwolle? Het rapport start met een weergave van de huidige status van Port of Zwolle, haar kenmerken, functioneren en waarde. En benoemt vervolgens de trends en uitdagingen die op Port of Zwolle afkomen, welke kansen en uitdagingen dit met zich mee brengt.

Dit is de basis voor het definiëren van de kansrijke transitiepaden (duurzame energie, circulaire en biobased bouw en vergroening van landbouw) voor de haven richting 2050 en het ruimtelijk effect van inzet op deze transitiepaden. Op basis daarvan wordt ingezoomd op mogelijke inkleuring van de toekomstige haven en verder ingegaan op hoe ontwikkeling van Port of Zwolle kan bijdragen aan de versterking van biodiversiteit en klimaatadaptatie. Tot slot worden de belangrijkste gidsprincipes voor een transitie benoemd. Voornaamste conclusies: 1. In het rapport wordt geconcludeerd dat de inzet op de icoonprojecten van Port of Zwolle en genoemde transities veel perspectief biedt voor de bedrijvigheid en brede welvaart in onze regio en dat dit inzet vraagt van overheden en bedrijven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties. 2/4

4

voorstel

Datum

3 mei 2022

2. De havengebieden in Port of Zwolle zijn vrijwel volledig uitgegeven en ook de leegstand is laag. Autonoom is sprake van een vraag naar extra ruimte binnen Port of Zwolle van zo’n 36 tot 72 hectare tot 2040. Dit sluit ook aan op de meest actuele prognoses in Overijssel en Drenthe. Daarnaast zal inzet op actieve transitie van Port of Zwolle naar een circulaire hub voor bedrijvigheid leiden tot een additionele ruimtevraag vanuit bestaande en nieuwe bedrijven van zo’n 70 tot 80 hectare tot 2050. Dat is exclusief extra ruimte voor bijvoorbeeld (grootschalige) energie-infrastructuur, het realiseren van een overstromingsbestendige haven, ruimte voor meer groen en ecologische inrichting, et cetera. Proces Het onderzoek naar duurzame havenontwikkeling in Port of Zwolle is uitgevoerd middels een zorgvuldig proces. De uitvraag is getoetst door Erasmus Universiteit Rotterdam en door is door vier consortia op ingeschreven, waaronder het winnende consortium geleid door Stec. Bij deze uitvraag zijn ook bestuur en colleges betrokken geweest. Na opdrachtverlening is er een persbericht uitgegaan over de samenwerking met dit consortium. Middels een stakeholderbijeenkomsten en bijeenkomsten met de gemeenteraden is de inbreng van relevante partijen geborgd voor alle onderzoeksvragen.

Er zijn diverse werksessies georganiseerd waar input vanuit de opdrachtgevers kon worden opgehaald en verwerkt door Stec om zo een kwalitatief hoogstaand en tevens valide onderzoek te realiseren. En in september 2021 is een Webinar gehouden voor de 3 gemeenteraden van Zwolle, Kampen en Meppel waarna de 30% versie van het rapport werd opgeleverd. Hierna zijn er meerdere versies opgeleverd waarin telkens een slag gemaakt werd in de kwaliteit van het rapport middels kritische afstemming tussen Stec en het Programmateam, bestaande uit beleidsmedewerker van de gemeenten Zwolle, Kampen en Meppel, stichting NICE en het havenbedrijf PoZ. Bestuurders zijn op de hoogte gehouden middels bestuurlijke overleggen waarin Stec ook gepresenteerd heeft. Consequenties De conclusie van het rapport is dat het noodzakelijk is om mee te gaan in toekomstige ontwikkelingen en een duurzaamheidstransitie. Transitie op niveau van individuele bedrijven maar ook een collectieve transitie, beide met consequenties voor ruimtegebruik en ruimtevraag. Het rapport schetst de kansen, en de noodzaak die deze transitie met zich meebrengt om zo de bedrijvigheid te versterken en te 3/4

4

voorstel

Datum

3 mei 2022

ondersteunen voor de toekomst. Hoe hieraan vorm te geven, welke rol de gemeenten, regio, het bedrijfsleven, de kenniscentra en de netwerkpartners hierin spelen, wordt onderdeel van een bestuurlijk position paper. Financiën Op dit moment geen impact. Communicatie De conclusies van het onderzoeksrapport worden gecommuniceerd met stakeholders. Het rapport zal hiervoor worden aangeboden aan andere overheden, milieuorganisaties en het (georganiseerd) bedrijfsleven. Nadat het position paper, na de zomer, met het advies van de Regio Deal Partners ter besluitvorming is voorgelegd aan colleges en raden zal het bedrijfsleven actief betrokken worden bij het vervolg. Bij dit college advies zal een gezamenlijk persbericht worden opgesteld. Vervolg Het onderzoeksrapport is nu gereed. Bij het onderzoeksrapport is door Stec eveneens een concept position paper opgesteld. Hierin wordt het perspectief geschetst van PoZ in 2050 waarbij iedere havenlocatie een eigen accent heeft. Dit concept position paper wordt uitgewerkt tot een bestuurlijk position paper. Momenteel staan we op een kantelpunt naar nieuwe colleges en nieuwe bestuurders. Een bestuurlijk position paper vraagt ambtelijke en bestuurlijke afstemming evenals toetsing aan de nieuwe coalitieakkoorden, Communicatie naar de stakeholders zal eveneens onderdeel uitmaken van het traject om te komen tot dit advies.

Derhalve ontvangt u nu ter informatie het onderzoeksrapport en zal naar verwachting het bestuurlijk position paper na het zomerreces ter besluitvorming worden aangeboden aan de colleges en raden.

Openbaarheid Openbaar

Burgemeester en Wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

4/4