Informatienota Internationaal treinstation Zwolle

voorstel Informatienota voor de raad Datum

19 februari 2021

Onderwerp Versienummer

Internationaal treinstation Zwolle V 1.2

Portefeuillehouder

W. Dogger

Informant Afdeling Telefoon Email Bijlagen

J. van Doorne Ruimte en Economie 038 498 32 48 J.van.Doorne@zwolle.nl N.v.t.

Wij stellen u voor kennis te nemen van: De beantwoording van de raadsbrede motie met als onderwerp ‘Internationaal treinstation Zwolle’.

4

voorstel

19 februari 2021

Datum

Toelichting op het voorstel Inleiding Op 25 mei 2020 heeft u met algemene stemmen de motie ‘Internationaal treinstation Zwolle’ (M17-10) aangenomen. In deze motie roept u het college op om: -

-

Zich enthousiast uit te spreken voor deze kansen en nader onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor zowel de snelle hsl intercity treinen, als de internationale treinen vanuit Londen, Brussel en Parijs. Dit verder uit te werken samen met partners in (Noord en Oost) Nederland. U denkt hierbij aan provincie Overijssel, het Ministerie van I&W, ProRail en de Nederlandse Spoorwegen. De gemeenteraad over de kansen en mogelijkheden te informeren per eind 2020.

Kernboodschap Station Zwolle vormt een belangrijk spoorwegknooppunt in het binnenlandse spoornetwerk met treinverbindingen in 8 richtingen. In het Toekomstbeeld OV 2040 (hierna: TOV 2040) is Zwolle als een van de hoekpunten opgenomen in het ‘rondje-Nederland’ waar het openbaar vervoer vaak & snel moet gaan rijden. Dit betekent regelmatige verbindingen richting onder andere Amsterdam, Utrecht en Arnhem-Nijmegen en naar Groningen en Leeuwarden. Daarnaast loopt er op dit moment een concreet onderzoek onder leiding van de Euregio naar de noodzakelijke maatregelen ter verbetering van het spoortraject Zwolle – Münster. Met deze verbinding krijgt Zwolle een directe grensoverschrijdende verbinding met het Duitse achterland. In de tweede helft van 2020 hebben, naar aanleiding van de ingediende motie, diverse ambtelijke en bestuurlijke overleggen plaatsgevonden tussen de NS, ProRail, de provincie Overijssel en de gemeente Zwolle. Alle partijen geven aan dat ze de groeiambities van Zwolle als stad en als spoorknooppunt begrijpen en waarderen. Tegelijkertijd constateren zij vanuit een aantal perspectieven op dit moment te veel kanttekeningen, wat een concrete verdere uitwerking of verkenning van deze motie (Internationaal treinstation Zwolle) op dit moment niet realistisch maken.

Wel zijn er ontwikkelingen gaande waardoor de komende jaren de reistijd van Zwolle richting Parijs en Londen verkort wordt en de trein een aantrekkelijk(er) alternatief wordt op de middellange afstand.

Consequenties Op dit moment is Amsterdam CS het eindpunt van zowel de Thalys als de EuroStar. Om de treinen na Amsterdam door te kunnen laten rijden is een wijziging van de route en de uitbreiding van de perrons en het aantal sporen op station Amsterdam-Zuid randvoorwaardelijk. Deze aanpassing staat op dit moment wel gepland, maar wordt pas rond 2035 voorzien. Een tweede randvoorwaarde om Zwolle als internationaal station voor de Thalys en EuroStar te overwegen is dat er voldoende vervoerpotentie (reizigers) is. In de gevoerde gesprekken is geconstateerd dat, ook in het pré Corona-tijdperk, deze er op dit moment niet is. Daarmee is het laten doorrijden van de Thalys en EuroStar vanuit Amsterdam naar Zwolle ook alleen voor overnachting niet rendabel, nog los van de vraag of het laten doorrijden van één trein past binnen het uitgangspunt voor een herkenbare dienstregeling.

2/4

4

voorstel

Datum

19 februari 2021

Een tweede kanttekening is dat zowel op Station Zwolle als op het tracé Amsterdam – Zwolle aanvullende investeringen nodig zijn om Zwolle als internationaal station mogelijk te maken. Hierbij moet gedacht worden aan praktische zaken als douane- en wachtfaciliteiten op station Zwolle voor zowel werknemers als reizigers, maar ook in de spoorinfrastructuur op het traject tussen Amsterdam en Zwolle maar ook op het station Zwolle. Tot slot gaat deze ontwikkeling niet samen met de ambitie uit het TOV2040. Hierbij wordt ingezet op een frequentieverhoging tussen Amsterdam en Zwolle van twee naar vier InterCity’s per uur en een versnelling van circa 15 minuten tussen de Randstad en Zwolle. Ook met in achtneming van de reeds voorziene aanpassingen aan en rondom het spoor is het niet mogelijk om naast extra InterCity’s en reistijdverkorting ook nog een internationale trein richting Parijs of Londen in te passen. In de gememoreerde overleggen werd naast bovengenoemde consequenties nog een aandachtspunt meegegeven. In de huidige situatie moeten reizigers vanuit Zwolle naar Parijs in Rotterdam overstappen van de InterCity op de Thalys. Wanneer de Thalys zou doorrijden naar Zwolle zou dit voor reizigers uit Zwolle weliswaar een overstap schelen, maar neemt de reistijd toe ten opzichte van de huidige verbinding onder andere als gevolg van de wachttijd in Amsterdam. Financiën N.v.t.

Communicatie N.v.t.

Vervolg Ondanks dat op dit moment een concrete verdere uitwerking of verkenning van deze motie (Internationaal treinstation Zwolle) niet opportuun is, staat er de komende jaren een aantal ontwikkelingen gepland waar Zwolle op meelift en die de positie van station Zwolle in het (inter)nationale spoornetwerk versterken. Zoals eerder gememoreerd wordt in het TOV2040 ingezet op extra InterCity’s (van twee naar vier keer per uur) tussen de Randstad en Zwolle. Daarnaast gaat NS de komende jaren de InterCity’s Nieuwe Generatie (kortweg: ICNG) in gebruik nemen. Deze treinen hebben een maximumsnelheid van 200 km/uur, waardoor de reistijd vanuit Zwolle richting onder andere de Randstad verder afneemt. De exacte wijze van implementatie en wanneer deze treinen ook in Zwolle worden ingezet wordt op dit moment nog nader onderzocht. Verder blijven we als Zwolle via de ambtelijke en bestuurlijke OV- en Spoortafels en via de diverse lobby-overleggen met onze partners vinger aan de pols houden. Waar nodig zijn wij als gemeente uiteraard ook zelf initiërend of agenda stellend, bijvoorbeeld waar het gaat om de verdere ontwikkeling van de Spoorzone of Zwolle als OV-knooppunt. Tot slot hebben de betrokken partijen met elkaar afgesproken dat als er zich wijzigingen of kansen voordoen ze elkaar hierover informeren.

3/4

4

voorstel

Datum

19 februari 2021

Openbaarheid Deze nota is openbaar

Burgemeester en Wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

interim-secretaris, Liesbeth Borsboom

4/4