Informatienota Informatie over nog te nemen besluiten in kader Omgevingswet

voorstel Informatienota voor de raad Datum

15 augustus 2022

Onderwerp Versienummer

Informatie over nog te nemen besluiten in kader Omgevingswet V1.

Portefeuillehouder

G. Rots

Informant Afdeling Telefoon Email Bijlagen

P.J.E. van den Broek - Bredewold Ruimtelijke Planvorming 038 498 2362 P.van.den.Broek-Bredewold@zwolle.nl 1. Tijdlijn Omgevingswet

Wij stellen u voor kennis te nemen van: 1. Kennis te nemen van de nieuwe tijdlijn rondom de Omgevingswet van besluiten die voor 1 januari 2023 moeten worden genomen door uw raad.

6

voorstel

Datum

15 augustus 2022

Toelichting op het voorstel Inleiding Op 11 juli jl. is door de raad gevraagd naar de stand van zaken rondom de planning van nog te nemen besluiten door de raad, die nodig zijn in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Een dergelijk overzicht was ter kennisname bijgevoegd bij de besluitvorming door de raad op 7 februari 2022. De gepresenteerde tijdlijn over nog door de raad te nemen besluiten in het kader van de Omgevingswet is een stuk dat steeds opnieuw wordt aangepast aan de laatste inzichten. Dat is de reden dat tijdens het inwerkprogramma alweer een geactualiseerde tijdlijn werd gepresenteerd. Er is geen sprake van een door de raad vastgestelde tijdlijn. Om ook de gehele raad inzicht te geven in welke besluiten er – naar verwachting – nog dit jaar aan de raad zullen worden voorgelegd, is bijgaand een geactualiseerde en verder aangevulde planning bijgevoegd. In onderstaande lichten wij die planning toe. Wij gaan er daarbij vanuit dat de wet op 1 januari 2023 in werking zal treden, hoewel die duidelijkheid pas door de Eerste Kamer in november gegeven zal worden. Kernboodschap De planning die nu wordt afgegeven heeft tot doel om op 1 januari 2023, mocht de wet daadwerkelijk in werking treden, die acties te hebben uitgevoerd die nodig zijn voordat de wet in werking treedt. De bijlage is ter informatie bijgevoegd.

Toelichting 1.1 De tijdlijn is slechts ter informatie opgesteld en wordt geregeld bijgesteld De tijdlijn, zoals die bij de stukken van de raad van 7 februari 2022 is getoond, wordt doorlopend aangepast. Daarom is ook een aangepaste tijdlijn getoond tijdens het inwerkprogramma voor de raad. De tijdlijn, zoals bij de stukken was opgenomen voor de raad van 7 februari 2022 ging bijvoorbeeld nog uit van inwerkingtreding per 1 juli 2022; een achterhaalde datum. Omdat de tijdlijn geen status heeft, is niet actief geïnformeerd over wijzigingen die zijn doorgevoerd aan deze bijlage. 1.2 De huidige tijdlijn gaat uit van inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2023 Er zijn een aantal besluiten die genomen moeten zijn, voordat de wet in werking treedt, omdat het na die datum niet meer mag. Aan die besluiten wordt dan ook prioriteit gegeven in de laatste maanden van 2022. 1.3 Aanpassingen aan de legesverordening in het kader van de Omgevingswet In het kader van de leges in relatie tot de Omgevingswet zult u in eerste instantie worden benaderd met een voorstel rondom algemene uitgangspunten ten aanzien van de leges. De verwachting is dat dit in oktober/november zal gebeuren. In december staat de reguliere aanpassing op de agenda van de legesverordening. Deze verordening wordt immers elk jaar in december herzien om de bedragen opnieuw vast te stellen.

1.4 Technische aanpassingen aan verordeningen Tegelijk met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervallen er 26 wetten. Bovendien wordt ook op onderdelen nieuwe terminologie geïntroduceerd. Dat betekent dat onze verordeningen, die gebaseerd zijn op in te trekken wetgeving, voorzien moeten worden van een technische aanpassing. Om een voorbeeld te geven: de verwijzing naar een vervallen wetgevingsartikel wordt aangepast naar 2/6

6

voorstel

Datum

15 augustus 2022

die van het artikel uit de Omgevingswet. Deze zogenaamde was/wordt lijst, wordt op dit moment voorbereid. Aangezien er geen sprake is van beleidswijzigingen, is participatie hierover niet noodzakelijk. De planning is om deze was/wordt lijst in oktober/november aan u voor te leggen. Hoewel wij dan nog geen zekerheid hebben dat de wet in werking treedt, kan het besluit worden voorgelegd onder de voorwaarde dat de wijzigingen pas ingaan, na inwerkingtreding van de Omgevingswet. Op die manier proberen wij de nog te nemen besluiten ook enigszins gespreid aan te bieden. 1.5 Voorstel rondom andere vast te stellen verordeningen Hemelwaterverordening 2022 U ziet in het overzicht dat in september de vaststellen van de hemelwaterverordening op het programma staat. De bestuurlijke procedure is inmiddels gestart. Hoewel veel van wat in de verordening staat, al gebruikelijke praktijk is, was dit nog niet vastgelegd in een verordening. Deze verordening zal direct van kracht worden. Als de Omgevingswet in werking treedt, gaat deze verordening rechtstreeks op in het omgevingsplan van rechtswege. Erfgoedverordening In het omgevingsplan staan straks alle regels over de fysieke leefomgeving. Daarbij moet, net als nu, rekening gehouden worden met het belang en behoud van cultureel erfgoed.

De bestaande regelgeving met betrekking tot erfgoed, zoals onder meer vastgelegd in de Monumentenwet en in de Erfgoedverordening, komen uiteindelijk in het omgevingsplan terecht. Deels rechtstreeks, deels via de bruidsschat. Onder de bruidsschat worden algemeen geldende regels verstaan die nu nog op rijksniveau zijn vastgelegd, maar worden doorgeschoven naar gemeentelijk niveau. De gemeente krijgt dan de mogelijkheid om deze regels eventueel aan te passen. Om voorbereid te zijn op de Omgevingswet wordt dit najaar gewerkt aan een herziening van de Erfgoedverordening. Verordening voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving De regels voor een welstandstoets blijven voorlopig via de bruidsschatregels geldig. In het kader van het omgevingsplan is het echter nodig om opnieuw na te denken over de wijze waarop ook welstandstoezicht via in het omgevingsplan op te nemen regels vorm krijgt. De taken en bevoegdheden van de huidige commissie voor welstand vervallen en daarom zal een nieuwe adviescommissie moeten worden ingesteld. Momenteel wordt nagedacht over de beleidsuitgangspunten rondom de kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de wijze waarop wij dit willen vormgeven, waaronder de nieuwe commissie. De gesprekken hierover zijn in volle gang. Ook de rol van de stadsbouwmeester wordt daarbij betrokken.

Overigens is het voor alle gemeenten met rijksmonumenten verplicht om een adviescommissie in te stellen die minimaal over de rijksmonumenten adviseert, met uitzondering van archeologische monumenten. Omdat de wet niet in overgangsrecht voorziet, moet deze commissie worden ingesteld voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Uw raad krijgt dan ook dit jaar de vaststelling van deze commissie nog ter besluitvorming voorgelegd. Verordening nadeelcompensatie De regeling nadeelcompensatie uit de Omgevingswet is een aanvulling op de regels in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dit deel van de Awb treedt uiterlijk tegelijk in werking met de Omgevingswet. 3/6

6

voorstel

Datum

15 augustus 2022

Niet alleen de term planschade verdwijnt, maar ook het systeem zelf verandert. In Zwolle kende wij een planschadeverordening. Die bevatten regels over bijvoorbeeld de procedure en de adviescommissie. De nieuwe verordening nadeelcompensatie bevat onder meer regels over het aanvraagformulier, het heffen van grifferecht, het horen enz. De verordening zal, naar verwachting, rond november voor besluitvorming worden voorgelegd Ook de samenstelling van de commissie zal dan worden voorgelegd. 1.6 Voorstel rondom het al dan niet aanpassen van de bruidsschatregels Inmiddels is bekend geworden over welke bruidsschatregels de gemeenten, op het moment van inwerkingtreden van de Omgevingswet, de beschikking krijgen. Vanuit het perspectief wat er fout gaat als wij de regels nu niet gelijk aanpassen, wordt geanalyseerd wat met de regels moet gebeuren. Die analyse leidt tot een voorstel aan uw raad hoe om te gaan met de bruidsschatregels. Als wij voorstellen om regels aan te passen of te schrappen, zullen wij uiteraard gemotiveerd aangeven waarom een aanpassing nodig is. Wij hopen ook dit besluit in oktober/november aan u te kunnen voorleggen. 1.7 Raadsbesluit over participatie Momenteel wordt gewerkt aan participatiebeleid. Er is immers een motiveringsplicht voor decentrale overheden over het eigen participatiebeleid. Ook moeten initiatiefnemers weten hoe zij om kunnen gaan met participatie.

Een conceptversie van het participatiebeleid zal in september/oktober aan uw raad worden voorgelegd. Definitieve besluitvorming volgt dan in december. Voor nog betere participatie op decentraal niveau is een wetsvoorstel in voorbereiding genaamd Versterking participatie op decentraal niveau. Dat betreft een uitbreiding van artikel 150 van de Gemeentewet. Op grond van dat wetsvoorstel zal een participatieverordening verplicht worden gesteld. Die verplichting geldt dan ook nog niet onder de Omgevingswet. Wel blijft de Zwolse inspraakverordening van kracht, die sinds 29 september 2011 in werking is. 1.8 Andere besluiten volgen op een later moment Raadsbesluit rondom publiekrechtelijk kostenverhaal Gemeenten zijn verplicht om bepaalde kosten te verhalen op ontwikkelende partijen, zoals bijvoorbeeld de kosten van het maken van een bestemmingsplan, straks omgevingsplan. Deze kosten kunnen worden verhaald via een privaatrechtelijke overeenkomst, maar ook door een publiekrechtelijke regeling te treffen. In de oudere bijlage trof u ook aan dat wij een raadsbesluit voorbereiden over de mogelijkheden om onder de Omgevingswet het publiekrechtelijk kostenverhaal vorm te geven. Het gaat dan met name om de vraag of en in welke situaties wij van die mogelijkheid gebruik gaan maken. Het voorbereiden van dit beslispunt vereist een nadere studie.

Een principebesluit om voorlopig met privaatrechtelijke overeenkomsten te blijven werken, zoals wij gewend zijn, heeft u op 7 februari jongsleden genomen. Dit punt hoeft dan ook niet te zijn uitgewerkt en besloten, voordat de wet in werking treedt. De resultaten van de studie en het te nemen besluit hierover zullen naar verwachting in 2023 aan u kunnen worden voorgelegd. Raadsbesluit over scenario’s Bij het uitwerken van het omgevingsplan, waaraan momenteel wordt gewerkt, ontstaan bestuurlijke afwegingen. Wanneer die punten voldoende onderbouwd kunnen worden, zullen ze aan u worden voorgelegd. Wij verwachten dat op onderdelen in 2023 te kunnen doen. Om een voorbeeld te geven 4/6

6

voorstel

Datum

15 augustus 2022

kan het gaan om de vraag in hoeverre bepaalde vergunningplichten al dan niet moeten blijven bestaan. Procedure omgevingsplan Er wordt gebouwd aan het omgevingsplan. Uiteraard geldt ook voor dit plan, net als dat gold voor bestemmingsplannen, dat een procedure is voorgeschreven. Zaken als participatie en de wettelijke voorbereidingsprocedure moeten zorgvuldig worden doorlopen. Een planning voor dit proces is lastig, omdat het Digitaal Stelsel Omgevingswet ons nog niet de mogelijkheden biedt die wij nodig hebben om een omgevingsplan ten volle te kunnen voorbereiden. Wel hebben wij de ambitie om zo snel als mogelijk is te komen met een omgevingsplan. Gelet op de digitale problematiek, is het lastig een inschatting te maken van die planning. Consequenties In het bovenstaande is een aantal keren aangegeven dat het nodig is dat de besluitvorming die in de pijplijn zit, ook dit jaar nog moet worden afgerond. Een groot deel van hetgeen in het bovenstaande is weergegeven, hangt samen met het vaststellen van verordeningen. Als de Omgevingswet in werking treedt, mogen bepaalde verordeningen niet langer worden vastgesteld door de gemeenteraad, omdat de inhoud van die verordeningen zodanig samenhangt met de fysieke leefomgeving dat zij in het omgevingsplan terecht komt. De gemeente is dan niet langer bevoegd om te werken met een losse verordening.

Is de verordening tijdig vastgesteld, dan geldt het overgangsrecht en heeft een gemeente de tijd tot het einde van de overgangsrechtelijke periode de tijd om de regels in het omgevingsplan te verwerken. (De overgangstermijn is voorlopig gesteld op einde 2029, maar kan nog opschuiven door het laatste uitstel van de wet). Als het gaat om de bruidsschatregels, worden alleen die wijzigingen voorgesteld, die tot nadelige consequenties kunnen leiden, als deze nog een periode blijven gelden onder de Omgevingswet. De consequenties zullen duidelijk worden op het moment dat wij bij u komen met een voorstel hierover. Financiën n.v.t. Communicatie Over deze planning wordt niet naar buiten toe gecommuniceerd. Het is een interne planning die bovendien wordt bijgesteld als daar aanleiding toe is. Vervolg De verschillende besluitvormingsstukken worden momenteel voorbereid. Als sprake is van een verordening, zal deze worden gepubliceerd langs elektronische weg, zoals dat wettelijk is voorgeschreven. Dat zal in het desbetreffende voorstel worden meegenomen. Openbaarheid Ja, het stuk is openbaar.

Burgemeester en Wethouders van Zwolle, 5/6

6

voorstel

Datum

15 augustus 2022

voorzitter, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

6/6