Informatienota Bestaanszekerheid 2023 en 2024

voorstel Informatienota voor de raad Datum

19 juli 2023

Onderwerp Versienummer

Bestaanszekerheid 2023 en 2024 V 1.5

Portefeuillehouder

M.W.J. van Willigen

Informant D. de Vries Afdeling Proces-, Programma- en Projectmanagement Telefoon 038 498 3373 Email D.de.Vries@zwolle.nl Bijlagen 1. Bijlage Bestaanszekerheid raakt alles 2. Motie “Alle regelingen voor minima in één gids gebundeld”

Wij stellen u voor kennis te nemen van: -

inzet bestaanszekerheid in 2023 gericht op inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties en 2024 gericht op inwoners de voorgestelde wijze van de afdoening van de motie “Alle regelingen voor minima in één Gids gebundeld”

6

voorstel

Datum

19 juli 2023

Toelichting op het voorstel Inleiding De gemeenteraad heeft bij de begroting 2023 middelen beschikbaar gesteld om de bestaanszekerheid van Zwollenaren, ondernemers en maatschappelijke organisaties op de korte termijn aan te pakken. Dit vanwege de sterk stijgende energielasten en inflatie eind vorig jaar. Op het moment dat de besluitvorming plaatsvond, waren de rijksmaatregelen nog onbekend. Bij de Perspectiefnota 20242027 is bestaanszekerheid ook voor de lange termijn geagendeerd. In dit voorstel informeren we u over: - de stand van zaken (wat is er gebeurd) - over de aanvullende inzet in 2023 met een doorkijk naar 2024 en verder. In de Perspectiefnota kondigden we een lange termijn perspectief aan: welke stappen gaan we daartoe zetten. Daartoe duiden we eerst de ontwikkelingen op rijksniveau, want het rijk stelt het inkomensbeleid op en de gemeente is hierop aanvullend. Daarnaast verduidelijken we het verschil tussen de korte en de lange termijn. Tijdens de begrotingsbehandeling van 11 november 2022 heeft uw raad een motie aangenomen waarin het college is verzocht om “te onderzoeken of en op welke wijze zo’n [gids met minimaregelingen] tot stand kan komen en de resultaten van dit onderzoek het eerste kwartaal van 2023 aan de Gemeenteraad voorlegt.” Dit nemen we in deze nota mee.

Ontwikkelingen op rijksniveau Op dit moment zijn nagenoeg alle maatregelen rondom de hoge inflatie en energie alleen voor het jaar 2023 en is er nog niets bekend over 2024. De demissionaire status vergroot de onzekerheden. Zonder maatregelen komen naar verwachting 1 op de 6 huishoudens in de knel. Op 30 juni is het onderzoeksrapport 'Een zeker bestaan' van de Commissie Sociaal Minimum aan minister Schouten (Armoedebeleid) aangeboden.1 Het sociaal minimum is voor veel huishoudens niet toereikend en leidt tot onder meer geldstress, schulden, sociale isolatie, verminderde gezondheid en mentale problemen. Maar ook tot minder vertrouwen in de overheid. Als oorzaken voor bestaansonzekerheid benoemt de commissie de flexibilisering van de arbeidsmarkt, de hardnekkigheid van kansenongelijkheid in het onderwijs, het tekort aan betaalbare woningen en gezondheidsverschillen tussen lagere en hogere inkomensgroepen. Dit zijn belangrijke aandachtsgebieden voor de aanpak lange termijn; ook lokaal. Voor de korte termijn zetten we in op ingrepen, die we sneller kunnen realiseren. Het is nodig de gemeentelijke besluitvorming op dit thema in samenhang te beschouwen met de besluitvorming over de rijksbegroting.

1 In september worden de uitkomsten van het tweede onderzoek verwacht van deze commissie, waarin de

systematiek van het stelsel centraal staat. 2/12

6

voorstel

19 juli 2023

Datum

Korte termijn & lange termijn Vanuit de opgave bestaanszekerheid:

Korte termijn Aanleiding: hoge inflatie/ stijging energieprijzen Doen wat snel kan (als toevoeging op bestaande en extra inzet)

Sectoraal+ Voor de doelgroepen inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties

Armoede

Sociale basis

Warm Thuis (energietransitie)

(alle regulier e inzet)

Lange termijn Lange termijn bestaanszekerheid onder druk Met nieuw perspectief naar langer bestaande (onderliggende) vraagstukken kijken en op reguliere inzet het perspectief van bestaanszekerheid mee te wegen; conform methodiek opgavegericht werken Integraal (breed afstemmen, smal sturen) Gericht op inwoners & hun omgeving

...

Armoede / Schulden

Wonen

.... Sociale Basis

Participa tie

Energietransitie

Dienstverl./ Menselijke Maat

Op basis van bovenstaande hanteren we voor de korte termijn de volgende strategie: • Benut lopende structuren (o.a. Op Orde, Warm Thuis, Ondernemers en geldzaken). • Bij voorkeur geen nieuwe regelingen uit eigen budget (kost tijd om inwoners te bereiken). • Koppelen van budgetten en opgaven (al dan niet tijdelijk). • Niet méér communiceren, maar andere vormen. • Benutten wat er al is/ gebeurd. • Als rijk en/ of samenleving het al doen, dan aanhaken, niet overnemen. • Potentieel benutten van maatschappelijke organisaties. • Interne doelen en sturing verstevigen. • Leren voor de toekomst. • Inwoners aan de voorkant betrekken bij de lange lijnen. Kernboodschap Sinds de stijgende energieprijzen en inflatie staat bestaanszekerheid nog prominenter op onze agenda. Door de stijging van de dagelijkse vaste lasten kunnen inwoners moeilijker rondkomen. Dit 3/12

6

voorstel

Datum

19 juli 2023

geldt voor de laagste inkomens en voor middeninkomens. Het gaat niet meer alleen over een laag inkomen, maar ook over (langdurig) hoge vaste lasten, (betaalbare) huisvesting en andere vormen van (on)zekerheid in het bestaan. Voor de korte termijn staat vooral het nemen van maatregelen die snel effect hebben en snel doorgevoerd worden centraal. Daar richt dit voorstel zich op voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in 2023. Voor 2024 richten we ons binnen deze opgave op bestaanszekerheid van inwoners; en wachten we de rijksmaatregelen af én geven we met de stad het perspectief voor de lange termijn vorm. Voor de middellange en lange termijn gaat om het aanpakken van onderliggende factoren, zoals bijvoorbeeld meer betaalbare woningen en het versterken en benutten van de sociale basis. Bestaanszekerheid is een randvoorwaarde voor bloei. Motie “Alle regelingen voor minima gebundeld” Wij geven invulling aan de motie door het inwoners, hun omgeving, (maatschappelijke) organisaties te informeren over verschillende regelingen om Om te bereiken dat de regelingen worden gebruikt door inwoners die hier recht te hebben. Toelichting Coalitieakkoord “Samen voor een waarde(n)volle toekomst” Bestaanszekerheid is opgenomen in het coalitieakkoord: “Wij bouwen vanuit vertrouwen de komende jaren verder aan een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen.

Met gelijke kansen voor iedereen en bestaanszekerheid voor onze inwoners. Op die manier gaan we een tweedeling in onze samenleving tegen. Dat doen we allereerst door de maatschappelijke verbanden en de netwerken in de samenleving. Zo bouwen we aan een sociale basis waar mensen op kunnen terugvallen als ze hulp nodig hebben.” Daarnaast is er blijvende inzet op het tegengaan van armoede en schulden. Zo zijn voor bepaalde regelingen de inkomensgrenzen verhoogd, maatwerktrajecten, maatregelen om energiearmoede tegen te gaan en voornemens om de vindbaarheid en toegankelijkheid van de regelingen te vergroten en de ontwikkeling van een Zwolse Stadspas. Ten aanzien van de stadspas: hierop is een voorstel dat nagenoeg gelijktijdig met dit voorstel richting uw raad gaat. De achtergronden: wat is er al gebeurd en wat zijn de signalen? De context binnen én buiten de opgave Sinds november heeft het rijk extra maatregelen getroffen, zijn er initiatieven in de samenleving ontstaan en hebben wij ook extra maatregelen doorgevoerd. Een groot deel van de extra maatregelen om de bestaanszekerheid te vergroten, hebben afgelopen maanden al plaatsgevonden buiten het (incidentele) budget bestaanszekerheid, omdat het inzet is vanuit eerdere jaren, het structurele inzet vraagt richting de toekomst of vanuit gecombineerde opgaves/ programma’s.

Hieronder een overzicht op hoofdlijnen van extra inzet in de afgelopen maanden (niet de bedoeling om alles te noemen, want er gebeurt veel):

4/12

6

voorstel

Datum

19 juli 2023

Rijksmaatregelen 2022/23

•Niet uitputtend: •Extra gas ingekocht •Energieplafond •Energietoeslagen voor alle inwoners, en gericht op grotere groepen inwoners, bedrijven en maatsch. organisaties •Schoolontbijt •Extra bijdrage voedselbank

Acties Samenleving 2022/23

•O.a. •Warme kamers •Deelkastjes •Tijdelijk landelijk noodfonds •Lokale fondsen •Eenmalige uitkeringen binnen bedrijven/ CAO's

Extra inzet gemeente*2022/23

•o.a. •Tijdelijke regeling energie maatsch. organisaties •Ontwikkelen routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed •Extra energietoeslag op landelijke norm •Invoering Warm Thuis •Hogere kwijtschelding gem. belasting •(structurele) ophoging inkomensgrenzen voor lokale regelingen •Onderzoek Stadspas •Uitbreiding uitvoeringsformatie (informeren, uitvoeren, ondersteunen)

*Onze inzet gaat verder dan dit. Tegelijkertijd ging de bestaande dienstverlening vanuit gemeente (en regio) ook door. Gelieerd aan bestaanszekerheid kan hierbij gedacht worden aan de inzet van het SWT, inzet klantencontactcentrum, minimaregelingen, schulddienstverlening, Op orde, Team Ondernemers en Geldzaken, Regionaal bureau zelfstandigen en subsidies (etc.). Ook vernieuwende aanpakken zoals de doorbraakmethode, innovatielab, andere aanpak voor het eerder vinden van jongeren met schulden. Ook werd het minimumloon en AOW verhoogd door het rijk. Kortom, veel ontwikkelingen in een vrij korte periode. Er zijn twee verschillende signalen, die we ophalen voor zowel Zwollenaren, ondernemers als maatschappelijke organisaties. 1. Enerzijds zien we stabiele cijfers als we o.a. kijken naar de aanmeldingen bij schulddienstverlening, huisuitzettingen, bijzondere bijstand, Team ondernemers en geldzaken, instroom voedselbank, signalen SWT, aanmeldingen Regionaal Bureau Zelfstandigen, faillissementen. Soms iets lager dan pre-corona jaren. Dit is ook in lijn met wat het Centraal Planbureau in het Centraal Economisch Plan (maart 2023) landelijk signaleert. 2. Anderzijds zien we ook een andere kant: Veel onzekerheden

5/12

6

voorstel

Datum

19 juli 2023

Energieafrekeningen moeten nog komen, veel regelingen die landelijk zijn opgetuigd zijn tijdelijk gedurende 2023. De rijksmaatregelen voor 2024 zijn nog niet bekend. Er is op dit moment een grote kloof tussen de maatregelen 2023 en 2024. Meerjarig een stijging van de vaste lasten Dit geldt zowel voor inwoners, ondernemers als maatschappelijke organisaties. Bij inwoners zie je dat dit met name bij lagere inkomens een onevenredig effect heeft, waaronder ook werkenden met een laag inkomen. Ook maatschappelijke organisaties hebben hun zorg geuit. Bij ondernemers die het moeilijk hebben, zie je dat het vaak een combinatie van factoren is: een stijging van prijzen van grondstoffen, diensten, personeel, etc,. Bij de stijging van energielasten is isoleren (en duurzaam opwekken) een randvoorwaarde. Maar het tijdpad van beiden is verschillend. Huurders (inwoners, ondernemers, maar ook maatschappelijke organisaties) zijn voor isolatiemaatregelen afhankelijk van de verhuurder. Verborgen armoede Bijvoorbeeld huishoudens en kleine bedrijven aan huis die de kachel dermate laag hebben gezet om hoge energiekosten te vermijden. Of langdurig achterstallig onderhoud omdat de kosten niet zijn op te brengen. Inzet 2023/ 2024 en doorkijk Zoals in de vorige paragraaf beschreven, is er al veel in gang gezet door inwoners zelf, maatschappelijke organisaties, gemeente en rijk.

We richten ons binnen de middelen bestaanszekerheid daarom vooral op nog wat extra inzet die op kort termijn gerealiseerd kan worden en wat niet lukt binnen de bestaande interventies, extra ondersteuning en communicatie en we richten we ons op de lange termijn. Inzet gericht op inwoners Hieronder volgt een tabel met een tijdslijn op het terrein van bestaanszekerheid (inwoners); des te dichterbij des te concreter. Aangezien het begrip ‘bestaanszekerheid’ zoveel omvattend is en we er ook aan werken, zijn de acties uitgesplitst naar: - interventies op de korte termijn - de aanpak vanuit de opgave - interventies binnen het reguliere - reguliere werkzaamheden. In de bijlage staat nog meer achtergrondinformatie rondom het begrip ‘bestaanszekerheid’, maar ook mogelijke toekomstinterventies.

6/12

6

voorstel

Datum

19 juli 2023

Interventies korte termijn

2023 Uitvoering motie “Alle regelingen voor minima in één Gids gebundeld”*

2024

2025

Animaties op het terrein van schuldhulpverlening* Vergroten vaardigheden*

Opgave Bestaanszekerheid lange termijn

Ntb; moet passen binnen communicatiestrategie Oppakken binnen regulier ntb

Uitkomsten project Slimme Samenleving/ Energiearmoede gezamenlijk met partners oppakken binnen Warm Thuis En de slimme samenwerking doorontwikkelen Versterken netwerksamenleving* Extra minimaInterventies bepalen effectrapportage* op basis van MER Aanvullend klantonderzoek Vergroten uitvoeringscapaciteit Overall aansturing op de opgave

Stadsgesprekken lange termijn opgave bestaanszekerheid*

Uitkomsten stadsgesprekken vertalen naar PPN

NTB

Communicatiestrategie lange termijn

Interventies Regulier

Regulier

Nav PPN-vragen: in gesprek met de raad Nieuwe koers SD Nieuwe koers SD Koers SD leidend ontwikkelen vaststellen Afhandeling energietoeslag 2023 Besluit stadspas2 Uitwerking stadspas Motie 130% bijzondere In werking motie 130% bijzondere bijstand bijstand (naast andere regelingen) (Voorbereiden) project toegankelijkheid regelingen Bestaande inzet op diverse beleidsterreinen

Toelichting op de interventies korte termijn:

2 Zie hiervoor een seperaat voorstel

7/12

6

voorstel

Datum

19 juli 2023

a. Er wordt prioriteit gegeven aan het verbeteren van de vindbaarheid & bekendheid en toegankelijkheid van bestaande regelingen voor ondersteuning van inwoners. Het gaat hierbij ook om gebruiksvriendelijkheid en begrijpelijkheid. Hiervoor voeren we bovengenoemde motie over het breder bekend maken van diverse regelingen uit. In deze communicatiestrategie ‘verbeteren informatievoorziening minimaregelingen’ werken we een communicatie-middelenmix uit, waarvan het informatieboekje één van de onderdelen is. We willen hiermee: 1. Bekendheid vergroten van de minimaregelingen 2. Inwoners bereiken die niet weten dat ze recht hebben op de regelingen 3. Aanbod voor hulp bij aanvragen beter bekendmaken We doen dit in diverse vormen gericht op inwoners zelf, het netwerk rond inwoners en via maatschappelijke organisaties. Het gaat hierbij o.a. om de informatiegids, advertenties op social media en huis-aan-huis krant, communicatietoolbox voor o.a. maatschappelijke organisaties, intermediairs en de wijk. Hierbij richten we ons ook op werkende inwoners met een laag inkomen. Zo zal ook bij een bezoek van Warm Thuis informatie achtergelaten worden (indien gewenst) en willen we ook het werkgeversnetwerk inzetten.

Tegelijkertijd weten we ook, dat informatie snel achterhaald is, dus de insteek is om het praktisch te houden, met goede verwijsmogelijkheden.3 Uit eerder onderzoek blijkt dat het bereik van de meest aangevraagde regelingen redelijk hoog lijkt te liggen. De energietoeslag is ook door een bredere groep inwoners aangevraagd, die we nog niet kenden. Daar zien we nog ruimte om ook deze groep te informeren over andere inkomensregelingen en over Warm Thuis. We doen aanvullend klantonderzoek om gerichter interventies te kunnen inzetten, die aansluiten op behoeften van inwoners. Maar daar wachten we niet op; we communiceren en informeren voortdurend en de strategie ontwikkelt mee op opgedane ervaringen. We gaan animaties voor betere dienstverlening aanbieden op basis van ervaringen van andere gemeenten. Het animatieplatform maakt financiële hulpverlening begrijpelijk met beeldende informatie. Deze animaties zijn ondersteunend voor mensen met beperkte basisvaardigheden maar ook goed te gebruiken bij het eerste contact/ oproep bij vroeg signalering. b. Vergroten vaardigheden: Het aanbieden van cursussen voor financiële vaardigheden vermindert (preventief) geldzorgen. (in aansluiting op het beleidsplan basisvaardigheden) We weten dat betere basisvaardigheden essentieel zijn voor het vergroten van grip op eigen financiën.

Een deel van mensen met (problematische) schulden heeft onvoldoende geleerd hoe ze met financiën moeten omgaan, dan wel het anders omgaan met geld en dat vol te houden. We willen investeren in een pilot om cursussen financiële vaardigheden aan te bieden, in aansluiting op de inzet van lokale partners en ervaringsdeskundigen. Deze cursussen zijn speciaal bedoeld voor mensen die moeite hebben met lezen, schrijven en rekenen. Het doel van de cursussen is het vergroten van de zelfredzaamheid waardoor geldzorgen preventief en curatief (duurzame uitstroom van hulpverlening) aangepakt worden. c.

In samenwerking met Energietransitie: Binnen het project Slimme Samenleving/ Energiearmoede werken we met Windesheim, corporaties en maatschappelijke partners samen. Dit specifieke project is gericht op het in kaart brengen van energiearmoede voor de

3 Uw raad vroeg om de informatie in meerdere talen uit te brengen. In de meest voorkomende talen in onze gemeente nemen

we de volgende korte informatie op: Er bestaan regelingen voor mensen met een laag inkomen, met enkele voorbeelden; en waar kun je terecht voor meer informatie en hulp bij aanvragen. De andere informatie is in het Nederlands, net als de aanvraagprocedure. We zetten in op de netwerken van anderstaligen te benutten om het bereik te vergroten. 8/12

6

voorstel

Datum

19 juli 2023

winter van 2023-2024 met gebruik van open data, corporaties, gemeente en maatschappelijke partners. We hebben ons gecommitteerd om de uitkomsten gezamenlijk op te pakken. Dit gecombineerde datagebruik zorgt voor nieuwe inzichten. Het is vooral interessant die groepen huishoudens in beeld te krijgen die minder direct in de problemen lijken te komen door hoge energiekosten. Dit zijn huishoudens die in de categorie onderconsumptie vallen (energieverbruik verminderen tot onder de basisbehoefte) of huishoudens met een koopwoning die niet in staat zijn te investeren in middelen om de energietransitie te kunnen maken. De uitkomsten worden rond de zomer opgeleverd. We hebben afgesproken met deelnemende partijen (en anderen die geïnteresseerd zijn in de uitkomsten) om gezamenlijk de uitkomsten op te pakken en daar proactief mee aan de slag te gaan. d. Versterken netwerksamenleving Er wordt veel samengewerkt binnen Zwolle. Er zijn steeds meer en andere partijen actief binnen Zwolle; ook rondom het thema bestaanszekerheid. Het gaat hierbij om de verbinding tussen het professionele netwerk en (de omgeving van) inwoners: kortom, de sociale basis. Zij zijn essentieel. Bij het opgavegericht werken is de samenwerking met de samenleving cruciaal; van buiten naar binnen denken op zowel strategisch, tactisch en uitvoeringsniveau.

Opgavegericht Werken vraagt om flexibiliteit én stabiliteit enerzijds een bureaucratische, betrouwbare, en stabiele gemeente en anderzijds een flexibele gemeente die zich aanpast, en structuren, kaders en afspraken ondergeschikt maakt aan de maatschappelijke opgaven. In 2024 geven we hieraan invulling. Samen bepalen we ook de scope van ‘Bestaanszekerheid’. e. Verbeteren sturingsinformatie, waaronder een extra minimaeffectrapportage Een Minima-effecten rapportage (MER) laat zien wat het effect is van rijks- en gemeentelijke inkomensondersteuning voor diverse huishoudtypes op hun huishoudplaatjes. In het jaar dat een nieuwe raad aantreedt laten we het Nibud (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting) dit onderzoek uitvoeren. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden in februari-mei 2022. De Minima-effectrapportage gemeente Zwolle 2022 is halverwege 2022 aan de raad overgedragen. We bevonden ons echter in een roerige tijd met een ongekende inflatie. In de informatienota aan de raad hebben we aangegeven dat we de ontwikkeling van prijspeil en inflatie monitoren en als deze ontwikkelingen aanleiding geven, we de MER nogmaals laten doorrekenen.

Gezien de vele ontwikkelingen, aflopende/veranderde koopkracht pakket vanuit het rijk, stellen we voor om de MER opnieuw uit te voeren op basis van de cijfers januari 2024 om het effect op de huishoudboekjes goed in beeld te krijgen voor 2024 (en verder). Waar nodig kan dan gericht een interventie plaatsvinden. Gezien de grote onzekerheden zetten we nu nog niet alle middelen in. Zoals in de inleiding geschetst zijn er nog veel onzekerheden, met name rond de rijksmaatregelen. Hierdoor kan er nog veel veranderen. Ook in korte tijd. Daarom zetten we nu nog niet alle middelen in. Bovendien geeft dit ook ruimte om te kunnen anticiperen op bv. De uitkomsten van een minima-effectrapportage of een grotere toeloop op ondersteuning dan verwacht. Ondernemers Onze ondernemersdienstverlening heeft afgelopen jaren een enorme omvang gekend vanwege de uitvoering van de TOZO en TONK regeling. We zijn nu weer op het niveau van onze reguliere dienstverlening. De veranderende energiemarkt en de energietransitie heeft ook impact op het bedrijfsleven. Er zijn enkele bedrijven gestopt en aantal eigenaren heeft het pensioen naar voren gehaald. De instroom bij het Regionaal Bureau Zelfstandigen (RBZ) is lager dan normaal. Deze specifieke dienstverlening richt zich op kleinere ondernemers, met vaak weinig reserves. Het RBZ 9/12

6

voorstel

Datum

19 juli 2023

oriënteert zich op een onderzoek met hogescholen voor een gerichtere dienstverlening in de toekomst (en bereik). Dit ook in samenwerking met het team Geld en ondernemers. Hierop sluiten we aan. Ook vanuit de Regio Zwolle is er aandacht voor het bestaansrecht van ondernemingen. Het aantal faillissementen ligt wat lager dan voor corona. De Tegemoetkoming Energiekosten (TEK) is onlangs landelijk in het leven geroepen. Diverse bedrijven hebben ook langere energiecontracten. Het bedrijfsleven oriënteert zich op de toekomst om de stappen te zetten in de energietransitie. De oriëntatie richt zich niet zozeer op ondersteuning vanuit bestaanszekerheid, maar vooral het creëren van de juiste (rand)voorwaarden om deze stappen te zetten. Dit valt buiten de scope van bestaanszekerheid, maar heeft aandacht binnen andere programma’s en beleidsterreinen. Maatschappelijke organisaties Maatschappelijke organisaties zijn van groot belang voor de lange termijn aanpak bestaanszekerheid gericht op inwoners. Maar voor de korte termijn zijn zij ook een doelgroep, waarbij we willen werken aan duurzame exploitaties bij maatschappelijke organisaties. Hiervoor wordt (organisatie breed) een plan uitgewerkt voor het verduurzamen van maatschappelijke accommodaties.

Dit ook in het licht van motie “Te onderzoeken of een aanvullende regeling een extra impuls kan zijn voor maatschappelijke organisaties zodat zij goed gefaciliteerd worden en een structurele bijdrage kunnen leveren aan een klimaatneutraal Zwolle.” Er zijn heel veel panden te kwalificeren als maatschappelijk; dit vraagt om stevige keuzes rond de gemeentelijke rol en inzet. Dit is een complex vraagstuk gezien het aantal panden, eigen verantwoordelijkheid en afweging gemeentelijke rol. Er zijn diverse landelijke subsidieregelingen, waarop organisaties een beroep kunnen doen. Dit vraagt kennis van subsidieaanvragen. We willen organisaties maximaal in staat stellen hier een beroep op te doen. Daarom willen we organisaties hierin ondersteunen. Dit vraagt nog om nadere uitwerking. We reserveren alvast middelen voor dit plan, maar hier volgt nog aanvullende besluitvorming op in het najaar. Begin 2023 is een tijdelijke “Subsidieregeling tegemoetkoming energiekosten sociale, culturele en maatschappelijke basis” ingesteld. Het was een tijdelijke maatregel. Met inzetten op verduurzaming richten we ons op een langer termijn perspectief; bestaanszekerheid in de toekomst van het maatschappelijk middenveld. Financiën Zoals hiervoor aangegeven is er veel inzet gepleegd op het thema bestaanszekerheid.

Veelal betreft dit structurele inzet en is dit bekostigd vanuit andere middelen uit de begroting. In november is 2,2 miljoen euro beschikbaar gesteld, waarvan 1,5 miljoen als ‘fonds’ om verschillende maatregelen te kunnen financieren. Activiteit Begroot voorstel Benodigde middelen Toelichting 2022 voor de periode 2023-2024 Fonds 1.500.000 Inwoners Interventies korte termijn 350.000 Reserveren voor onzekerheden en uitkomsten onderzoek

450.000

Zoals in de inleiding geschetst zijn er nog veel onzekerheden, met name rond de rijksmaatregelen. Hierdoor kan er nog 10/12

6

voorstel

Datum

19 juli 2023

veel veranderen. Ook in korte tijd. Daarom zetten we nu nog niet alle middelen in om snel te kunnen schakelen, mochten er forse problemen zijn of andere instrumenten voor handen zijn. c.Relatie met Energiearmoede: Warm Thuis icm uitvoeren uitkomsten Slimme Samenleving: Ondernemers Uitkomsten onderzoek bereik oppakken Maatschappelijke Organisaties Reserveren tbv te ontwikkelen regeling en benodigde ondersteuning subsidie Algemeen Projectorganisatie bestaanszekerheid

Vergroten uitvoeringscapaciteit en opstellen plan van aanpak menselijke maat

Dekking programma Energietransitie

Nader voorstel volgt na de zomer

50.000

600.000 + 70.000

Nader voorstel volgt na de zomer

55.000

220.000

645.000

460.000

De korte termijn aanpak gaat over in een langere termijn (zie PPN). Dit vraagt extra en langere inzet op de organisatie: overall programmasturing – en ondersteuning, stadsgesprekken O.a. extra formatie voor het beantwoorden vragen energietoeslag, op orde, inzet Klantcontactcentrum, extra dienstverlening. Oorspronkelijk was gedacht dat er ook extra personele inzet benodigd is bij het RBZ. Dit bleek niet nodig.

Communicatie Naast brede communicatie (bv De Swollenaer, social media) zetten we vooral in op de netwerken in de stad: het netwerk van professionele (maatschappelijke) organisaties, de sociale basis, het economisch netwerk, maar bv ook HR-medewerkers en het netwerk op buurt/ wijkniveau. In het najaar van 2023 en in 2024 wordt de aanpak ’Bestaanszekerheid voor de langere termijn’ ontwikkeld. Bij de integrale aanpak van de opgave Bestaanszekerheid past ook een integrale en 11/12

6

voorstel

Datum

19 juli 2023

samenhangende communicatieboodschap. Hierbij is het belangrijk om te denken vanuit de inwoner en niet vanuit de verschillende onderdelen van de gemeente of de diverse regelingen. Vervolg De reguliere inzet wordt voortgezet. De genoemde acties in deze nota voeren we gedurende 2023 en 2024 uit. Intern constateren we een stevige relatie met onder andere de programma’s Energietransitie en Dienstverlening/ Menselijke Maat, Wonen (&Zorg), de sociale basis, participatie etc. Bestaanszekerheid pakken we niet alleen op vanuit het thema zelf, maar andere programma’s en beleidsthema’s vragen we om het perspectief van bestaanszekerheid mee te nemen in de afwegingen. Met een disclaimer: we kunnen dit als overheid niet alleen (fix fuik) en vraagt vooral om aan te sluiten bij de stad en sociale basis. We weten nu nog niet exact welke landelijke maatregelen het Rijk treft voor 2024. We vertalen de uitkomsten en gevolgen van de Rijksinzet naar onze inzet in 2024. We komen bij de Perspectiefnota 2025-2028 met de uitwerking van de langetermijnaanpak, inclusief een inzicht in benodigde middelen. Openbaarheid Ja Burgemeester en Wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

12/12