Informatienota Beantwoording artikel 45 vragen fractie SP - Energiearmoede

voorstel Informatienota voor de raad Datum

1 november 2021

Onderwerp Versienummer

Artikel 45 vragen van de SP over energienota’s V1.0

Portefeuillehouder

Wethouder Dorrit de Jong

Informant Afdeling Telefoon Email Bijlagen

HGJ. Lubbers / Rene van Dijk / Paul Feldbrugge Maatschappelijke Ontwikkeling 038 498 3291 HGJ.Lubbers@zwolle.nl Geen

Wij stellen u voor kennis te nemen van: De beantwoording van de artikel 45 vragen van de fractie van de socialistische partij over stijgende energiekosten voor minimahuishoudens.

5

voorstel

Datum

1 november 2021

Toelichting op het voorstel Wij hebben op 10 oktober 2021 vragen ontvangen van de fractie van de Socialistische Partij conform art 45 reglement van orde over energienota’s. In deze nota beantwoorden wij de vragen. Inleiding Dit najaar zijn de energieprijzen sterk gestegen waarbij percentages van 50-100% worden genoemd. Dit wordt veroorzaakt door lage voorraden en hoog (industrieel) gebruik. Voor mensen waarvan het energiecontract afloopt of een contract hebben met variabele prijzen zorgt dit voor een flink hogere rekening. Verschillende partijen hebben hun zorgen hierover kenbaar gemaakt. Het treft mensen met een uitkering, kleine zelfstandigen en een laag inkomen hard. De regering deelt deze zorgen. Zij is voornemens te compenseren voor deze vorm van energiearmoede (onvoldoende inkomen voor de maandelijkse lasten). Kernboodschap Hieronder gaan wij in op de vragen: Vr 1. Deelt het college de mening van de SP dat de snelle en hoge stijging van energiekosten een bedreiging vormt voor de (financiële) omstandigheden van minimahuishoudens? Antw 1 Ja, het college ziet een snelle en hoge stijging van de energiekosten bij verschillende huishoudens. Dat is extra zwaar voor minimahuishoudens. Dit onderschrijft de noodzaak van de transitie naar een duurzame energievoorziening. We strijden ook tegen energiearmoede ten gevolge van onvoldoende financiële middelen voor verduurzaming.

We stimuleren op vele wijzen huiseigenaren en huurders om energie te besparen. Dit kan door gratis advies bij het Duurzaam Bouwloket (www.duurzaambouwloket.nl/gemeente/zwolle), webinars of de vele energie-initiatieven in de stad te ondersteunen met onder meer een community of practice (raadsinformatienota eind 2021). De hoge energiekosten vormen voor mensen met een laag inkomen een groot probleem. Niet alle huishoudens worden hierdoor even zwaar getroffen omdat zij al van het gas af zijn, energiebesparende maatregelen hebben getroffen of een vast contract hebben tegen een lagere prijs. Vr 2. Is het college het met de SP eens dat hier op korte termijn een regeling voor getroffen moet worden? Vr 3. Heeft het college inmiddels besproken hoe zij onze inwoners met een laag inkomen gaat beschermen tegen de gevolgen van de stijgende energiekosten? Vr 6.Is het college bereid een (tijdelijke) armoederegeling voor de extra energiekosten in te stellen voor mensen tot 110% en/of 130% van de bijstandsnorm? (Aanvullend op en voor zover die niet door maatregelen van het rijk of anderszins worden gecompenseerd.) Antw 2+3+6 Het college krijgt van verschillende kanten het signaal dat huishoudens met een laag inkomen in de problemen kunnen komen. Overigens is ook voor huishoudens met een wat hoger inkomen deze lastenstijging een behoorlijke koopkrachtdaling.

Vanuit de energietransitie is het besparen van energieverbruik een van de speerpunten. Op 19 april 2021 stemde uw Raad in met de Uitvoering van de Regeling Reductie Energieverbruik Woningen Zwolle. De regeling ondersteunt bewustwording en energiebesparing bij huurders en huiseigenaren. 2/5

5

voorstel

Datum

1 november 2021

We zijn voornemens om begin 2022 een raadsvoorstel voor te leggen over leningen voor verduurzaming van huizen in particulier bezit. Deze leningen zijn ook toegankelijk voor mensen met een smalle beurs. Via het duurzaambouwloket worden besparingsmaatregelen onder de aandacht gebracht, De afdelingen SWT en Inkomensondersteuning gaan dat meer specifiek meenemen in hun klantcontacten. Het lange termijn perspectief is een energieneutraal Zwolle in 2050. Op dit moment zijn de problemen voor sommige inwoners ernstig maar we vinden het nog te vroeg voor het treffen van een algemene en weinig gerichte regeling. Iedere consumentenhuishouding betaalt zijn energierekening op voorschotbasis. Ook indien een huishouden een contract heeft met een variabel tarief. De financiële problemen ontstaan veelal voor het eerst bij de jaarlijkse eindafrekening. Dan moet het eventuele tekort worden aangevuld en tegelijkertijd een hogere maandelijkse voorschotnota worden betaald. Voor mensen die nu een (nieuw) energiecontract moeten afsluiten tegen de hoge gasprijs ontstaat nu een belangrijke verslechtering van de financiële positie. Het Rijk wil de belasting op elektriciteit verlagen per 2022 voor één jaar. Gemiddeld zal dat per huishouden ca. 400 euro schelen. . Tevens zal het Rijk €150 miljoen beschikbaar stellen voor gemeenten om energiebesparingen te realiseren. 4.

Is het college bereid, vooruitlopend op de definitieve plannen van het Rijk, in kaart te brengen en voor te bereiden wat nodig is en gedaan kan worden om onze inwoners te helpen? (Zodat dit ook direct uitgevoerd kan worden indien de compensatie van het Rijk een definitieve vorm heeft gekregen, of wanneer compensatieplannen van het Rijk onverhoopt uitblijven.) 5. Is het college bereid (tijdelijk) Bijzondere Bijstand te verlenen voor de extra energiekosten? (Aanvullend op en voor zover die niet door maatregelen van het rijk of anderszins worden gecompenseerd.) Antw 4+5 Ja, het college is bereid bijzondere bijstand te verlenen voor extra energiekosten ingeval van bijzondere omstandigheden. De bijzondere bijstand is een openeinderegeling. Het is evident dat energiekosten tot de noodzakelijke bestaanskosten horen van onze inwoners. Er zal per geval moeten worden onderzocht in hoeverre het de betrokken inwoner ontbreekt aan eigen middelen om te voorzien in deze extra energiekosten. De mogelijkheid om bijzondere bijstand voor extra energiekosten te verlenen zal dus uitsluitend de minimahuishoudens betreffen. We denken in de eerste plaats aan bijzondere bijstand voor een te hoge jaarrekening.

Voor de mensen in een minimumhuishouden die een structureel hoge gasrekening hebben, zullen we onderzoeken of een algemene richtlijn in het kader van de Participatiewet verlichting kan of moet geven. We zijn blij met de maatregelen van het Rijk en het geld dat het Rijk aan de gemeente beschikbaar stelt om energiearmoede tegen te gaan. Vooralsnog zijn we nieuwsgierig naar welke voorwaarden verbonden zijn aan de € 150.000.000 voor gemeenten en hoe dit zal uitwerken. We zullen in de komende maanden in overleg met de woningcorporaties nadenken over een doelmatige inzet van deze gelden. 7.Is het college bereid in gesprek te gaan met commerciële energie aanbieders die actief zijn in Zwolle, zodat iemand die onmachtig is de gestegen energiekosten te voldoen, niet wordt afgesloten van energieleverantie? Antw 7 De gemeente is al lange tijd in gesprek met aanbieders van energie die actief zijn in Zwolle. In het kader van vroegsignalering zijn er afspraken gemaakt over inwoners die onmachtig zijn de 3/5

5

voorstel

Datum

1 november 2021

energiekosten te betalen. In de maanden oktober t/m maart is afsluiten alleen mogelijk met inachtneming van de Regeling afsluitbeleid voor kleinverbruikers van elektriciteit en gas. Daarin staan regels waaraan het energiebedrijf zich moet houden. Afsluiting in de wintermaanden gebeurt dan ook zo goed als niet. Vr 8. Is het college bereid in de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties voor komend jaar vast te leggen dat de huren van woningen met energielabel D, E, F en G worden bevroren? Antw 8 Het huurbeleid van de corporaties is sterk gereguleerd. Zo zijn afgelopen jaar de huren bevroren vanwege de financiële gevolgen van de coronacrisis voor huurders van sociale huurwoningen. Het jaarlijkse huurbeleid van de corporaties is onderwerp van het bestuurlijk overleg met de corporaties. Het college respecteert de keuzes van de corporaties binnen de ruimte die de corporaties hebben voor huurverhogingen. In de Prestatieafspraken wordt jaarlijks een akkoord gesloten over het verduurzamen van woningen met lage energielabels. Duurzaamheid en Energiebesparing zijn een belangrijk onderdeel van de prestatie afspraken. Er wordt gedurende de looptijd van de prestatieafspraken jaarlijks gemonitord op de isolatieindex. Isolatie en zonnepanelen zijn maatregelen die relatief veel effect sorteren.

In 2020 zijn bijna 1.000 woningen energiezuiniger gemaakt, in 2021 800 en voor 2022 staan ruim 900 woningen in de planning te verduurzamen. Bij elkaar 2.700 woningen in drie jaar tijd. Langs die weg dragen corporaties bij aan het beheersen van de energielasten voor huurders van sociale huurwoningen. Vr 9. Is het college bereid de beantwoording van deze vragen nog vóór de begrotingsbehandeling (zoveel mogelijk, dan wel in hoofdlijnen) te beantwoorden, zodat de raad dit mee kan nemen in de komende begrotingsbehandeling? Antw 9 Ja. Openbaarheid Deze informatienota is openbaar.

Burgemeester en Wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer 4/5

5

voorstel

Datum

1 november 2021

5/5