Informatienota Beantwoording artikel 45 vragen ChristenUnie inzake noodzaak om energie intensieve bedrijven duidelijkheid te geven over verduurzaming en aardgasvrij worden

voorstel Informatienota voor de raad Datum

11 september 2023

Onderwerp

Versienummer

Beantwoording artikel 45 vragen ChristenUnie inzake noodzaak om energieintensieve bedrijven duidelijkheid te geven over verduurzaming en aardgasvrij worden. V 2.2

Portefeuillehouder

A. Spaans

Informant Team Telefoon Email Bijlagen

P.E. de Jong Energietransitie 0384985129 P.de.Jong3@Zwolle.nl 1. artikel 45 vragen ChristenUnie 24 juli 2023

Wij stellen u voor kennis te nemen van: De beantwoording van de artikel 45 vragen van de ChristenUnie met als onderwerp: noodzaak om energie-intensieve bedrijven duidelijkheid te geven over verduurzaming en aardgasvrij worden.

4

voorstel

Datum

11 september 2023

Toelichting op het voorstel Inleiding Raadsfractie ChristenUnie heeft op 24 juli 2023 vragen gesteld met als onderwerp: noodzaak om energie-intensieve bedrijven duidelijkheid te geven over verduurzaming en aardgasvrij worden. Beantwoording vragen: 1.

Herkent het college de noodzaak voor bedrijven om duidelijkheid te krijgen over welke duurzame energiedrager (elektriciteit, warmte, waterstof) voor hen de weg naar fossielvrije bedrijfsprocessen kan worden? Ja, het college vindt het belangrijk dat bedrijven inzicht hebben in de mogelijkheden om met hun bedrijf over te stappen naar duurzame energie. Bedrijven beschikken daarbij zelf of via eigen netwerk over de expertise hoe het bedrijfsproces te verduurzamen. Vanwege het hoge energieverbruik van deze bedrijven is het van belang om de toekomstige energievraag van de bedrijven naar (duurzame) energie in kaart te brengen en welke energieinfrastructuur nodig is om hieraan te voldoen. Enexis werkt daarvoor aan de verzwaring van de infrastructuur rondom bedrijventerrein Voorst en ook zowel vanuit het Rijk als provincie/omgevingsdienst wordt ondersteuning geboden aan de bedrijven om hier stappen in te gaan zetten.

2.

Heeft het college zicht op de energievraag van deze energie-intensieve ondernemers (volume, piekvraag, temperatuur)? Nee, het college heeft geen inzicht in de energievraag op bedrijfsniveau. Op bedrijventerrein Voorst zijn 2 bedrijven gevestigd welk zijn aangemerkt als energie-intensieve bedrijven (horen bij de zogenaamde 6e industriecluster). In de aanpak van het 6e industriecluster werken het Rijk en provincie samen met deze bedrijven om inzicht te krijgen in de energievraag en de benodigde infrastructuur. De gemeente is eveneens hierover in contact met beide bedrijven.

3.

De ChristenUnie is blij met de recent aangekondigde aanpak van het college om bedrijven te helpen met benutten van verduurzamingskansen binnen de eigen bedrijfsvoering. Wel blijft duidelijkheid over duurzame energie-infrastructuur nog uit: de aanpak van netcongestie wordt vooral gekoppeld aan het leggen van zonnepanelen. Betekent deze inzet op de aanpak van netcongestie ook dat het college elektrificatie ziet als dé duurzame energiedrager voor Zwolse bedrijventerreinen, waaronder Voorst? Zo ja, hoe is tot die keuze gekomen en wordt deze ook opgenomen in de geactualiseerde versie van de Warmtegids? In 2018 is de Zwolse Warmtegids opgesteld en daar opvolgend is in 2020 de Transitievisie Warmte voor de gemeente Zwolle opgesteld. Deze visie geeft per gebied een richtinggevend beeld voor een fossielvrije warmteoplossing. Bedrijventerreinen zijn hierin opgenomen als maatwerkgebieden, er is dus nog geen voorkeurs warmte-oplossing gekozen. In 2023 is gestart met het opstellen van de Warmtetransitiekaart, waarin de transitiepaden zijn geschetst inclusief het verwachte tijdspad waarin de verschillende wijken in Zwolle aardgasvrij worden. Ook voor bedrijventerreinen is maatwerk nodig aangezien deze vaak gekenmerkt worden door diverse typen gebouwen en gebruikers met een sterk uiteenlopende warmtevraag. Met de aanpak ‘verduurzaming energiehuishouding bedrijven op 2/4

4

voorstel

Datum

11 september 2023

bedrijventerrein’ krijgen bedrijven, gemeente en Enexis inzicht in de totale toekomstige energievraag. Op basis van deze informatie kan een keuze worden gemaakt voor het verduurzamen van de warmtevraag en de benodigde energie-infrastructuur.

4.

Is het college in gesprek met Enexis over de verzwaring van elektriciteitsinfrastructuur op bedrijventerrein Voorst? Ja, we voeren het gesprek gemeente breed, waarbij we op buurt- en wijkniveau (77 buurten in totaal) kijken naar wat het energienetwerk aan versterking en uitbreiding nodig heeft. Verder wordt de samenwerking met ondernemers geïntensiveerd om meer gezamenlijk op te trekken rondom energie en laadinfrastructuur vraagstukken. In 2025 zal het hoogspanningsstation Frankhuis zijn aangepast, waarmee het elektriciteitsnet wordt uitgebreid om voorlopig te voldoen aan de stijgende vraag naar elektriciteit.

5.

In de energietransitie wordt terecht gevraagd naar overheidsregie op duurzame energieinfrastructuur. Deze roep geldt voor Rijk, provincie en gemeente. Hoe werkt het college met provincie samen om energie-intensieve bedrijven duidelijkheid te geven over duurzame energie-infrastructuur? Welke rol ziet het college daarin voor zichzelf? Zie ook antwoord vraag 1. Voor de energie-intensieve bedrijven werken gemeente en provincie samen in het zogenaamde 6e industriecluster. Dit cluster vertegenwoordigt landelijk verspreid liggende bedrijven uit 9 sectoren buiten de vijf geografische industrieclusters1. Voor de benodigde energie-infrastructuur voor deze bedrijven is het van belang om in kaart te brengen wat de toekomstige vraag is van de bedrijven naar (duurzame) energie en welke energie-infrastructuur nodig is om hieraan te voldoen. Dit vraagt vanwege de grote energievraag van de bedrijven een aanpak die verbonden is met de energie-infrastructuur van de netbeheerders. De gemeente heeft hierin zowel een faciliterende als regisserende rol. De gemeente ondersteunt bedrijven, zodat de bedrijven een verduurzamingsplan opstellen en daarmee daadwerkelijk verduurzamingsmaatregelen nemen. Op Hessenpoort wordt nu in een pilot de Smart Energy Hub Hessenpoort/ Zwolle Noord (SEH) ontwikkeld.

Het doel van de SEH is het optimaal gebruik van het regionale energienetwerk, zodat bedrijven autonomer worden in hun energie voorziening en netcongestie word beperkt. De Smart Energy Hub (SEH) aanpak zoals nu op Hessenpoort wordt uitgevoerd, kan voor andere Zwolse bedrijventerreinen een oplossing zijn om ondanks netcongestie toch de transitie naar duurzame toekomstbestendige bedrijventerreinen mogelijk te maken.

6.

Ziet het college mogelijkheden om in samenwerking met de provincie sneller en meer duidelijkheid te bieden aan energie-intensieve bedrijven? Bijvoorbeeld door Voorst voor te dragen als pilot in de provinciale MIEK-aanpak? Zo nee, hoe krijgen deze bedrijven dan toch duidelijkheid om te investeren in fossielvrije bedrijfsprocessen?

1 (1) Noord-Nederland (Eemshaven, Delfzijl en Emmen), (2) het Noordzeekanaalgebied, (3)

Rotterdam-Moerdijk, (4) Schelde-Deltaregio (Zeeland) en (5) Chemelot (Limburg). 3/4

4

voorstel

Datum

11 september 2023

Het college ziet nu geen kans om dit te versnellen binnen het Provinciale MIEK (provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat) proces. Het college werkt al nauw samen met de provincie om energie-intensieve bedrijven en bedrijventerreinen te ondersteunen in hun verduurzamingsproces. Dit om samen met de bedrijven de mogelijkheden van het verduurzamen van de bedrijfsprocessen te bepalen. Het effect van het verduurzamen van de bedrijfsprocessen komt daarbij ook terug in het Provinciale MIEK, om er voor zorgen dat in de toekomst ook de energie-infrastructuur aansluit op de energievraag van de energie intensieve bedrijven en de bedrijventerreinen in Zwolle. Met de huidige aanpak (zie vraag 5) om bedrijven te verduurzamen zijn er mogelijkheden om de energietransitie voor (energie-intensieve) bedrijven te versnellen. Openbaarheid ja

Burgemeester en Wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

secretaris, Dick Emmer

4/4