Inbreng Milieuraad en Natuurplatform Zwolle - Gebiedsvisie IJsselcentrale.pdf

NatuurPlatformZwolle Secretariaat: p/a Milieuraad Zwolle, Campherbeeklaan 82A 8024 BZ Zwolle 3377342 e: natuurplatformzwolle@milieuraadzwolle.nl

Tel: 038-

Aan gemeente Zwolle College van B & W, en Gemeenteraad.

Onderwerp: Gebiedsvisie IJsselcentrale & omgeving - reactie van Milieuraad en Natuurplatform Zwolle (NPZ) Datum: 27 mei 2021 Geacht college, geachte raad, Op maandag 31 mei wordt de Gebiedsvisie IJsselcentrale & Omgeving besproken in het raadsplein. Graag geven wij een reactie op dit plan, daarin: 

Een blik op het participatieproces.



Gewenste samenhang tussen de natuurwaarden, de ambities rond wonen en recreatie, en mogelijkheden voor natuureducatie.



Vraag om nader natuuronderzoek alvorens een besluit te nemen, met enkele aanbevelingen daarbij. Zoals ook de vraag om uitstel van een besluit over inrichting van de openbare recreatieve ruimte. Neem daarbij als uitgangspunt: ook rust en stilte als kwaliteit op in het plan en vooral in de directe relatie met de rivier en de natura 2000 gebieden. Watersport en zandstrandjes en struinpaden misschien juist wel niet hier, maar op andere plekken.



Een bijlage met een nadere analyse van de impact van de verdichting op de natuur. Deze maakten voor de projectorganisatie. Deze analyse willen wij u ook ten behoeve van het debat graag meegeven. De uitkomsten van (nader) onderzoek rond natuur, watertoets, mobiliteit, stikstof kennen wij nog niet, maar zullen ons inziens een belangrijke rol dienen te spelen in het vervolgproces.

Wij vertrouwen er op dat onze analyse en aanbevelingen benut zullen worden in debatvoorbereiding en in het verdere proces. En we blijven natuurlijk bereid om hierin mee te denken en ook vragen te beantwoorden.

Met vriendelijke groet,

Namens Natuurplatform Zwolle, Milieuraad Zwolle Hans de Graad (voorzitter) Informanten: Hans de Jong – 06 27208556 / hansdejongjf@gmail.com Margriet Meindertsma – 06 4670 1616/ mager43@gmail.com

1 Aan het Natuurplatform Zwolle nemen deel: Zwolle Groenstad • IVN afd Zwolle • KNNV afd Zwolle • Bijenvereniging Zwolle • Avifauna Zwolle • Milieuraad Zwolle

Participatie In het participatieproces zijn we op verschillende manieren betrokken, zowel rechtstreeks via onze organisaties als individueel via online bijeenkomsten. Naast het feit dat we waardering geuit hebben voor belangrijke delen van de gebiedsvisie zijn we ook ingegaan op de impact van de verdichting voor de natuur en het milieu. Het gebied ligt immers tussen twee natura 2000 gebieden en maakt wat betreft het prof.Feldmanpark deel uit van het vastgestelde groenstructuurbeleid van Zwolle. Wij hebben de gesprekken als zinvol ervaren. Toch vinden we in het participatiejournaal de kritische noten uit onze bijdragen maar zeer ten dele terug. De belangenafweging moet in alle openheid plaatsvinden en dat kan alleen als de belangen onafhankelijk en eerlijk weergegeven worden en de knelpunten onderkend en erkend worden. Wij maken ons met name zorgen over die belangen die geen luide stem hebben, maar waarvan de doeleinden wel zijn vastgelegd ondermeer in ondertekening van klimaatakkoord van Parijs en biodiversiteitsverdrag en vastliggen in natuurbeschermingswetten en gemeentelijke ambities. Al vele jaren en wederom in de zienswijze rond de omgevingsvisie vragen wij om vastleggen van de natuurwaarden in de plannen middels natuurwaardenonderzoek.

Daardoor kan vastgesteld worden aan welke plekken de gemeente welke omgevingswaarden toekent, wat onaantastbaar is, waar herstel moet plaatsvinden en waar onder voorwaarden aanpassing kan plaatsvinden. Zolang dat niet juridisch (verordening of met omgevingswaarden in omgevingsplan) vastgesteld gemeentelijk beleid is, is het groen dat niet onder de bescherming van natura 2000 en natuurnetwerken valt, vogelvrij verklaard (letterlijk en figuurlijk).

Ontmoetingsfunctie voor de stad Bij de verhalen van de plek en de samenhang met het gebied hoort zeker ook het verhaal van de rivier met al haar bewoners, dus ook van de flora en fauna bewoners verteld te worden( blz 13 visie). Maar niet alleen dat, de ruimte voor de mens moet gedeeld worden met ruimte voor de flora en fauna en dat betekent op sommige plekken dat mensen terughoudendheid moeten betrachten en met respect leren omgaan met de flora en fauna (educatieve functie). Gedragsverandering is nodig en daar zou deze plek met deze functies zichtbaar en merkbaar aan bij kunnen dragen. 500 woningen betekent minimaal 1150 bewoners, tenminste 500 auto’s, ongeveer 120 katten en 90 honden. Loslopende honden en katten en recreanten op een strandje met voedsel en drank verstoren het natuurlijk evenwicht in belangrijke mate. zie sheets

Natuurtoets Wij stellen het zeer op prijs dat wij de natuurtoets hebben mogen inzien. Maar het is geen volledig natuuronderzoek in het kader van de wet natuurbescherming, maar een voortoets. Dat wordt ook onderkend. Deze voortoets moet een vervolg krijgen door onderzoek ter plekke om te achterhalen welke beschermde soorten precies voorkomen in het gebied. Een nader onderzoek moet ook uitwijzen voor welke beschermde soorten onderdelen van vermoedelijk vooral de recreatieve invulling van de visie ongewenst zijn. 2 Aan het Natuurplatform Zwolle nemen deel: Zwolle Groenstad • IVN afd Zwolle • KNNV afd Zwolle • Bijenvereniging Zwolle • Avifauna Zwolle • Milieuraad Zwolle

Wij vinden het jammer dat die openbaar toegankelijke recreatieve functies al wel ingetekend zijn. Dat wekt verwachtingen en zou de indruk kunnen wekken dat het onderzoek er niet meer toe doet. Vanuit onze kennis en waargenomen door onze veldbiologen zijn er de volgende inhoudelijke vragen te stellen en opmerkingen te maken bij het vooronderzoek, waarvan wij vaststellen dat dit stuk niet als bijlage meegestuurd is naar de gemeenteraad.

1. De kleine marterachtigen moeten nader beschouwd worden, de wezel geniet een zware bescherming, maar daar zit ook een heel leefsysteem omheen. 2. Wij wagen te betwijfelen dat er met ‘zekerheid’ gesteld wordt dat er geen rust of voortplantingsplaats van de otter en bever te vinden is. 3. Het aanleggen van een struinpad op de voorgestelde plek lijkt ons zeer ongewenst. Op deze manier in het natura 2000 gebied een geweldig aantrekkelijk pad ontwikkelen, betekent veel drukte compleet met honden, katten en aanlijning is niet te handhaven. Misschien van dit gebied een eiland maken en zoeken naar andere plek voor een struinpad? 4. Noordelijke haven en zuidelijke haven. Voorstel in het plan is noordelijke haven een natuurbeleid te maken en de Zuidelijke haven recreatief in te richten. Tot nu toe is de zuidelijke haven de afgelopen decennia rustig gebleven en op dit moment waardevoller voor natuur/ milieu dan de Noordelijke haven, waar nu al een druk fietspad langsloopt en veel gewandeld en gepicknickt wordt. Het recreatieve deel van de zuidelijke haven zou beperkt moeten zijn, eventueel met boeien af te zetten? 5. De planvorming loopt dwars door de gemeentelijke hoofdgroenstructuur. Wij zijn en blijven van mening dat niet al te nonchalant omgegaan kan en mag worden met het maken van inbreuk op deze vastgelegde en planologisch verankerde hoofdgroenstructuur.

De planvorming op deze manier op deze plekken betekent een doorbreking van de aaneengesloten groene hoofdstructuur. Terecht wordt er in het rapport een onderscheid gemaakt tussen hoofdgroenstructuur in algemene zin en verbijzonderd de ecologische waarde binnen de hoofdgroenstructuur. Maar de hoofdgroenstructuur in algemene zin is van dusdanig belang in de ketenbenadering, dat mogelijk nog naar keuzemogelijkheden gekeken zou kunnen worden in de planontwikkeling.

3 Aan het Natuurplatform Zwolle nemen deel: Zwolle Groenstad • IVN afd Zwolle • KNNV afd Zwolle • Bijenvereniging Zwolle • Avifauna Zwolle • Milieuraad Zwolle

Impact verdichting Ambitie deltaplan Biodiversiteit: uitbreidingen van bebouwing en infrastructuur zo worden uitgevoerd dat ze lokaal méér biodiversiteit opleveren dan er was voor de ingreep en een positief effect hebben op natuur in het omliggende landelijk gebied.

Buurtschap of (sub)URBAAN?

Werkgroep OV Werkgroep van Natuurplatform en Milieuraad Zwolle

Onderzoek locatie Harculo Een verkenning van effecten en vergelijking dichtheden 2

Toen, nu en straks Veranderingen in de tijd

500 woningen

3

Visie van Engie Natuurontwikkeling Inrichting Natura 2000

Wonen (suburbaan) Ca. 400-500 woningen (30% goedkope; 40% middelhuur; 30% dure koop.

Werken, daghoreca, leisure/sport/recreatie Werken, cultuur, uitspanning

4

Buurtschap of suburbane stadswijk?

Waarom beeld van buurtschap geven en suburbaan bouwen?

Harculo: Oppervlakte 330m x 380m = 0,1254 km2. Met 500 woningen geeft dit een dichtheid van 3987 woningen per km2. Dichtheden: Stedelijk - dichtheid 4000 6000 woningen per km2. Suburbaan - dichtheid 2000 4000 woningen per km2. Villawijk – dichtheid 1000-2000 woningen per km2. Woonlandschap – dichtheid max. 1000 woningen per km2. Bron: www.ruimtexmilieu.nl

Suburbaan woonmilieu – adressendichtheid hoog-stedelijk

5

Stedelijke dichtheden vergeleken

www.cijfersoverzwolle.nl

Harculo heeft veel hogere dichtheid dan naburige buurten op beschikbare oppervlakte.

6

Behouden en versterken natuurwaarden Natura 2000

https://europa.eu/!PN94mY "Making nature healthy again is key to our physical and mental wellbeing and is an ally in the fight against climate change and disease outbreaks. It is at the heart of our growth strategy, the European Green Deal, and is part of a European recovery that gives more back to the planet than it takes away." Ursula von der Leyen, President of the European Commission 7

Weidevogelgebied in 2004. En in 2020?

Waar is er nog ruimte voor weidevogels? Luister naar het geluid – NU nog te horen. Nov. 2000: Aanvalsplan grutto https://vimeo.com/461335240

8

Vogelrichtlijngebied: aanwijzing geeft bescherming aan water en trekvogels.

https://www.natura2000.nl/site s/default/files/_aanwijzing/038 /N2k038_Rijntakken_kaartblad0 4.pdf

9

Savon onderzoek 2019

10

Uiterwaarden liggen in Natura 2000

11

Impact van woonfunctie

Woningen

Huishoudens

Voertuigen

Huisdier kat

Huisdier hond

500 op 0,125 km2  dichtheid van 3897 woningen per km2.

500 huishoudens met 2,3 personen per huishouden 

Aanname 1 auto per huishouden  500 auto’s

23,4% van de huishoudens heeft een of meer kat(ten)  min. 120 katten

17,8% van de huishoudens heeft een hond  min. 90 honden

Eén woning = adres  zeer sterk stedelijk

1150 bewoners

12

Berekening en staafdiagrammen

Verbeelding van impact in volgende dia’s

13

Impact huisdieren

14

Is dit de kwaliteit van de leefomgeving voor flora en fauna? Waar is de auto in het plan?

15

Wat is straks het concrete resultaat en eindbeeld?

Situaties in Assendorp Voorkant plan locatie vml. ziekenhuis Wezenlanden En achterkant in 2021….

16

Hoe om te gaan met verhouding vertier, stilte, rust? ICOON VAN ZWOLLE Waar nog plek is natuur-biodiversiteit?

Vertier?

Stilte?

Rust?

filmpje

17

Dit willen wij graag weten Uitkomsten van onderzoeken: 1. Natuur 2. Watertoets 3. Mobiliteit 4. stikstof

18

Werkgroep OV (van Milieuraad/NPZ)

Gabi

Froukje

Hans

Rinus

Margriet

ecoloog

Data-onderzoeker

IVN

Adviseur

voorzitter

Gemeente Zwolle Partner van deltaplan biodiversiteit

19