DLA 221014 NvU Willemskwartier SPREADS

1. TERUGGETROKKEN VOLUME

2. HOOGTE ACCENT

3. BEZONNING

4. GELUIDSBUFFER

Verminderde impact van hogere gebouwen door middel van teruggetrokken volumes

Hoogte accenten alleen op geschikte locaties, met de Zwolse schaal in gedachte

Goede oriëntatie van de gebouwen zullen zorgen voor een optimale bezonning

Gebouwen van het Willemskwartier zullen fungeren als geluidsbuffer van het spoor.

In de vervolgfase wordt een hoogbouweffectenrapportage opgesteld om de effecten van hoge bebouwing op bestaande en nieuwe gebouwen te toetsen.

AAN DE WILLEMSVAART

“Geen Zwols Manhattan a.u.b.” – respondent enquête

“Zwolle mag wel wat stoerder en stadser worden” – respondent enquête

“Zoek aansluiting bij de bebouwing van de Veerallee” – respondent enquête

“Hoogbouw langs het spoor of richting de IJsselallee” – deelnemer Willemskwartierwandeling

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

“Mooie architectuur die past bij Zwolle, past bij de Veerallee en het groen-blauwe karakter van de vinger naar de Ijssel. [..]. Het zou geweldig zijn als de ‘nieuwe’ architectuur daarnaar lonkt en het elkaar versterkt.” – respondent mini-enquête thema stedenbouw

62 - 118

63 - 118

RIJKE VARIATIE AAN WONINGTYPOLOGIËEN

AANDACHT VOOR OVERGANG TUSSEN PUBLIEK EN PRIVÉ

In het Willemskwartier wordt een brede variatie aan woningen voorzien. Zowel in verschillende prijssegmenten, als in de woningtypologieën zelf. Naast de traditionele woonvormen zoals studio’s, 1-, 2- en 3-kamer appartementen, zal er ook ruimte zijn voor alternatieve woonvormen en zorgconcepten. Zo wordt er een inclusieve wijk gecreëerd waar zorg voor elkaar en nabuurschap centraal komen te staan.

De overgang tussen de private woning en het collectieve of openbare domein is er één die veel aandacht verdient in de uitwerking. Zeker in het zuidelijke deel van het plan, waar heel wat gebouwen in het groen staan en er ook gewoond wordt op het maaiveld, moet er zorgvuldig omgegaan worden met deze transitie van binnen naar buiten. In de schema’s hieronder worden 4 strategieën getoond hoe de relatie tussen publiek en privaat op een natuurlijke manier opgelost kan worden. Dit kan door subtiele hoogteverschillen, voldoende afstand te houden van publieke wandelpaden, een robuuste groenbuffer te voorzien of een duidelijke margezone te markeren die bij de woning hoort.

20% VRIJE SECTOR

Hoogteverschil

Voldoende afstand

Robuuste groenbuffer

Margezone

30% GOEDKOOP

10% MIDDELDUUR I huur en koop

40% BETAALBAAR huur en koop

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

64 - 118

65 - 118

3.5 voorzieningen

AMBITIE #7 WE CREËEREN FLEXIBELE RUIMTES VOOR STEDELIJKE VOORZIENINGEN OP STRATEGISCHE PLEKKEN

VOORZIENINGEN VOOR DE HELE OMGEVING

In de omgeving van het Willemskwartier zijn er te weinig voorzieningen die zich oriënteren op de omliggende buurten. De voorzieningen in het Willemskwartier vangen dit tekort op. Door programma’s als detailhandel, een café of een bakker te integreren, maken niet alleen bewoners,

maar ook omwonenden gebruik van het Willemskwartier. Hierdoor wordt het niet louter een wijk voor bewoners, maar voor iedereen uit de buurt.

Voornamelijk voorzieningen + commerciële functies Werkruimtes / sociaal programma in de plint Voornamelijk wonen, soms voorzieningen en collectieve functies

Wonen Ontmoetingsplek Horecagelegenheid Onderwijsinstelling Detailhandel Stadsdienst Werkruimtes Makersruimtes

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

66 - 118

67 - 118

EEN FLEXIBELE PLINTINVULLING MET VOORZIENINGEN Toelichting

Uitkomsten participatie

In het Willemskwartier worden de voorzieningen gemengd op gebouwniveau in plaats van op wijkniveau. Dit zorgt ervoor dat het Willemskwartier een wijk wordt die leeft, binnen en buiten de werktijden.

Het programma is een thema waarover mensen graag dromen. Uit de omgeving hebben we veel wensen gehoord voor kleinschalige, stadse voorzieningen en een aantal plekken voor de buurt zodat er meer mogelijkheden zijn voor ontmoeting. Het is hierbij van belang dat we afstemming zoeken met de omgeving, bijvoorbeeld met de andere deelgebieden van de Spoorzone. Grootschalige detailhandel is niet nodig. Met betrekking tot het woonprogramma hebben we vooral gehoord dat er behoefte is aan woningen voor iedereen, zowel voor verschillende doelgroepen als in woonkosten.

Op de beter bereikbare locaties krijgen de primaire voorzieningen een plaats: een bakker, een café of detailhandel. Mensen uit het Willemskwartier zelf, maar ook uit omliggende wijken kunnen hier gebruik van maken. Op verschillende plaatsen in de wijk komen ook meer buurtfuncties die zich richten op de bewoners van het Willemskwartier zelf. Voorbeelden hiervan zijn een kinderdagverblijf of een buurtcafé. De nabijheid van dit programma op loopsftand van de woningen, draagt bij tot de woonkwaliteit van het Willemskwartier.

1. VOORZIENINGEN

2. BUURTFUNCTIES

3. FLEXIBELE PLINT

Vanwege de omvang, locatie en bereikbaarheid is het Willemskwartier een uitermate geschikte locatie voor lokale voorzieningen

Kleinschalige buurtfuncties zorgen voor een levendige sfeer, ook tijdens werktijden

De plint biedt ruimte voor een breed programma. Het flexibele karakter ervan laat eventuele functiewijzigingen in de toekomst toe.

De plinten van de voorzieningen worden zo flexibel mogelijk ontworpen en garanderen open plinten. Deze flexibiliteit zorgt ervoor dat er gemakkelijk een andere functie in ondergebracht kan worden, zonder al te veel te veranderen aan de plint zelf.

“Fijn als hier woningen komen voor jong én oud, dichtbij de stad en het station” – deelnemer informatiebijeenkomst

“Maak een plek voor de buurt” “Ik heb behoefte aan sportmogelijkheden”

– deelnemer Willemskwartiewandeling

– respondent enquête

“Wat komt waar in de Spoorzone. Samen over nadenken.” “Het moet geen anonieme wijk worden, maar plekken voor ontmoeting en verbinding”

– deelnemer bijeenkomst Spoorzone partijen

– respondent mini-enquête thema voorzieningen

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

68 - 118

69 - 118

3.6 essentiekaart

LEGENDA Veerallee park - Ecologische oever langs Willemsvaart Collectief groen Centraal publiek hart Bestaande bomen Nieuwe bomen Zoekgebied Wadis, oppervlaktewater, Water retentie zone. Fietsverbinding Secundaire Fiets/-voetgangersroutes (ook toegankelijk voor nooddiensten) Groene Wandellus Informele wandelroutes Entree parkeren (vanuit Veerallee) Koggetunnel

hub

Mobiliteitshub - deelvervoer, stadslogistiek Logistieke routes Zoekgebied parkeeroplossing Voorzieningen + commerciële functies Werkruimtes + sociaal programma Bestaande gebouwen Nieuwe bebouwing, rooilijn indicatief Zoekgebied hoogteaccent 30-45 m Zoekgebied hoogteaccent maximaal circa 60m

Belangrijkste randvoorwaarden voor de toekomstige ontwikkeling van het Willemskwartier zijn in het kaartbeeld vastgelegd Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

70 - 118

71 - 118

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

72 - 118

73 - 118

4.1 drie unieke deelgebieden NOORD, HET HART EN ZUID Het Willemskwartier bestaat uit drie deelgebieden: Het groene Willemskwartier Zuid, het levendige Willemskwartier Noord en het actieve Hart. Elk van de deelgebieden heeft zijn eigen sfeer en typologie, welke op de komende pagina’s verder zal worden uitgelegd.

4. uitwerking deelgebieden

75 - 118

4.2 WILLEMSKWARTIER NOORD De onderstaande referenties tonen een aantal aspecten van de sfeer van het deelgebied. Hoge open plinten zorgen voor een levendige sfeer. Boven deze levendige plinten staan geschakelde volumes waarin gewoond wordt.

HOOGSTEDELIJK WONEN AAN DE WILLEMSVAART De bebouwing langs de Willemsvaart gebeurt parallel met de vaart zelf. Er wordt gebruik gemaakt van open plinten waardoor de levendigheid van de activiteiten in deze plinten de omgeving kan opladen. Op deze plint nestelt zich een hoger bouwvolume, getrapt zodat de invloed van deze bouwhoogte op het maaiveld beperkt blijft. Dit resulteert in een gelaagd bebouwingsbeeld dat tegelijkertijd een herkenbare maat en schaal vormt in bouwhoogte en vormgeving.

energieproductie via groendaken met zonnepanelen

actieve publieke plint met toegankelijk dakterras

versterken van de groen blauwe verbinding herintroduceren van de waterloop de Willemsvaart

Veerallee

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

76 - 118

77 - 118

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

78 - 118

79 - 118

VEERALLEEPARK: LINEAIR PARK MET STERKE RELATIE MET DE WILLEMSVAART Het park ligt in het verlengde van de Nieuwe Veerallee en kent door zijn lineaire vorm een sterke relatie met het water. De bomenrij versterkt dit lineaire karakter. Door dit park loopt een autoluwe straat die de toegankelijkheid van het Willemskwartier Noord mogelijk maakt. Met dit park blijft de focus op verblijfskwaliteit en recreatie behouden. Dankzij de nabijheid van verschillende voorzieningen in het Willemskwartier Noord vormt dit park een zeer geschikte plaats voor ontspanning.

Bestaande situatie Veerallee

Park langs het water

Ecologische oever

De onderstaande referenties tonen een aantal sferen die de Veeralleepark kan omvatten. Open grasweides langs het water worden veel gebruikt om te ontspannen en recreëren. Op plaatsen langs de vaart waar recreatie minder gewenst is kan een natuurvriendelijke oever een oplossing bieden. NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

80 - 118

Ruim voetpad met terrassen/ fietsenstalling

Nieuwe Veerallee als fiestsstraat

Uiteindelijke situatie: auto en fiets gecombineerd op 1 wegprofiel, veel meer ruimte voor groen

81 - 118

4.3 HET HART Onderstaande referenties tonen hoe het hoogteverschil in het landschap gebruikt kan worden. Trappen kunnen worden gebruikt als zitgelegenheden. Terwijl het hoogteverschil ook kan worden gebruikt meer verborgen plekken te creëren. Grote terrassen kunnen ook langs de zuidelijke rand van Willemskwartier Noord worden gecreërd. Naast recreatie zal dit gebied ook worden gebruikt als een ruimte waar gesport kan worden, enkele referenties tonen voorbeelden van hoe dit eruit kan zien.

KLOPPEND HART VAN HET WILLEMSKWARTIER De levendige parkzone op de verbinding tussen Spoorzone, Willemsvaart, binnenstad en IJssel vormt het kloppend hart van het Willemskwartier. Het fungeert als verbindend element tussen deze gebieden. Binnen deze zone is er ruimte voorzien voor sport en spel. Deze plaatsen worden opgeladen door verschillende plinten met voorzieningen. Het meest openbare programma van Willemskwartier nestelt zich in deze parkzone. Dit betekent dat er ook specifieke aandacht uitgaat naar het autoluw inrichten van deze ruimte.

KOGGETUNNEL Onder het spoor door komt de nieuwe Koggetunnel. Deze tunnel wordt één van de toegangspoorten tot de Spoorzone. De helling tot het niveau van de tunnel gebeurt in het Hart, waardoor het Hart als vallei fungeert tussen de twee deelgebieden van het Willemskwartier.

zuiders gericht terras grenzend aan publieke voorzieningen in de plint hart van de site bestaande uit verschillende activiteiten zoals sport en recreatie

Veerallee

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

82 - 118

83 - 118

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

84 - 118

85 - 118

4.4 WILLEMSKWARTIER ZUID De onderstaande referenties tonen hoe het Willemskwartier Zuid eruit kan komen te zien. Wonen in het bos biedt een bijzondere woonkwaliteit. voet- en fietspaden lopen langs de woningen inplaats van drukken straten. Gevarieerde architectuur zorgt ook voor een divers beeld van de wijk.

WONEN IN HET SPOOLDERPARK Het Willemskwartier Zuid wordt gekenmerkt door een hoge variatie in positie, bouwhoogte en vormgeving van de woningen. De villa’s in het park worden danig georiënteerd dat er geen voor- of achterkant is. Er heerst een goede balans tussen bouwmassa en open ruimte, tussen openbare en private ruimte. Daarnaast is er ook voldoende ruimte voor recreatie en spel, klimaatadaptieve maatregelen en natuur. Langs het spoor bevinden zich hogere woonvolumes die als geluidsbuffer werken voor de volledige locatie.

kleinschalige woningen in het spoolderpark behoud en versterken van de bestaande bomen

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

bouwhoogte als akoestisch scherm voor het treinverkeer

spoorpark

86 - 118

87 - 118

De onderstaande referenties tonen lineaire en beleefbare ecologische groenzones. Een goed uitgeruste fiets- en wandelverbinding zorgt voor interactie, een verhoogde sociale veiligheid en een aangename route in het groen.

EEN ROBUUST RECREATIEF-ECOLOGISCH SPOORPARK Het toekomstige Willemskwartier creëert ook aan de spoorzijde een nieuw gezicht. De bebouwing neemt ruime afstand van het spoor om de bestaande groenstructuren maximaal te behouden, en een genereuze, lineaire groenruimte terug te geven aan de stad. Een noord-zuid geörienteerde fietsroute vormt de drager van deze ecologische groenzone en verbindt de stad met het Spoolderbos. Er ontstaat voor fietsers en voetgangers, alsook voor treinreizigers, een nieuwe groene entree voor Zwolle. De groenstructuur zet de gevarieerde bebouwing in hoogte en rooilijn in tweede orde en genereert een zacht en natuurlijk beeld naast het spoor.

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

88 - 118

89 - 118

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

90 - 118

91 - 118

4.5 Toekomstig willemskwartier SUBTITLE

SUBTITLE

fue inatu quam proporunum hortercerfex sedes mus oractumus bonium omnius noculis sendam huciis, ublicati, C. Lus, C. C. Gervid nin viverictum publis fauctus querid duciam conesid catum nos ego vituspi occhicut Cat am We hebben gezocht naardit verbinding met zowel quodiem hilissum is.

Valabemo is. Sussen tabisum aucenium re et; C. Di coenat aut Catqui inatrum fue inatu quam proporunum hortercerfex sedes mus oractumus bonium omnius noculis sendam huciis, ublicati, C. Lus, C. C. Gervid nin viverictum publis fauctus querid duciam conesid catum nos ego vituspi occhicut Cat am quodiem hilissum dit is.

De hoogte van de bebouwing loopt af richting de Veerallee Valabemo is. Sussen tabisum aucenium re et; C. Di coenat aut Catqui inatrum

de gebieden ten noorden en ten zuiden, als de gebieden ten oosten en ten westen Fulis, nihica quem Pata dem que igilia vature nonsiliaet voctum es nihilis,

Catis et imis.

Parkeren vindt plaats in hubs in en onder de gebouwen, verder onderzoek is nodig

Ifecii cut iam optem qui culis constra sit, entem probus con senti, nonsilicae alatus pos inguloctum, feconostidem num oritabu nihilis soludente estra L. Ita ilina nitilis, nonstror quam cor ia tus dent, non ingulto us omnitam sente ius, nove, quam et dium uteri publiciae et vena, ma, que me ips, convertem opublines esseniquem num opore poenam temum, nostem et Castemum o visque ad prist ignatia re is; hocae te, nocchin te articapessil hortea

Fulis, nihica quem Pata dem que igilia vature nonsiliaet voctum es nihilis, Catis et imis. Ifecii cut iam optem qui culis constra sit, entem probus con senti, nonsilicae alatus pos inguloctum, feconostidem num oritabu nihilis soludente estra L. Ita ilina nitilis, nonstror quam cor ia tus dent, non ingulto us omnitam sente Hogere bebouwing bij het ius, nove, quam etendium uteri publiciae et vena, ma, que me ips, convertem spoor de IJsselallee opublines esseniquem num opore poenam temum, nostem et Castemum o visque ad prist ignatia re is; hocae te, nocchin te articapessil hortea We plaatsen de bebouwing rond de bestaande bomen zodat deze behouden blijven

We afwaarderen de Veerallee voor meer verblijfskwaliteit in de openbare ruimte en langs de Willemsvaart

We creëren ruimte tussen de gebouwen langs het spoor om wandwerking te verminderen We creëren fijne en aantrekkelijke verblijfsplekken aan het water

Het hart richten we in als ideale plek voor voorzieningen, ontmoeten, sporten, spelen

We combineren zo min mogelijk verschillende modaliteiten en we voorkomen kruisende verkeersstromen

De plaatsing en de vorm van de bebouwing zorgen voor een speels en stads karakter van het Willemskwartier

We zorgen voor meer ruimte voor groen tussen de gebouwen in het zuidelijke deel

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

92 - 118

93 - 118

5.1 Samenwerking en organisatie SAMENWERKING BINNEN HET WILLEMSKWARTIER De Spoorzone wordt een nieuw stuk stad dat samen met de oude binnenstad het nieuwe centrumgebied definieert. Een plek waar het landschap van de IJssel voelbaar en bereikbaar is. Een innovatiedistrict en creatieve broedplaats waarmee Regio Zwolle zich landelijk positioneert. Een woonwerk -en leeromgeving gericht op de toekomst. Streven is om binnen dit gebied volop ruimte voor interactie te creëren. We zorgen voor blijvende vernieuwing. We geven voorrang aan schone mobiliteit volgens het STOMP principe. We richten ons vizier op de toekomst en gaan voor kwaliteit van leven. Samen bouwen we aan de Spoorzone! Binnen de Spoorzone ligt het gebied Willemskwartier. Binnen het ontwikkelkader wordt dit als volgt aangemerkt:

5. Ontwikkelstrategie

•

Aangename stedelijke woonwijk die met zorg is ontworpen.

•

Verschillende doelgroepen wonen hier in een nieuw stedelijk gebied.

•

Er is ruimte voor nieuwe woonvormen en verschillende vormen van opdrachtgeverschap.

•

Er is ruimte voor jongeren en senioren, maar ook stedelijke gezinnen voelen zich hier thuis.

95 - 118

PROCES

FASERING

In de Spoorzone werd Lurelui opgedeeld vanwege de ligging van het spoor (wat het gebied in tweeën verdeelt) en vanwege het grondbezit. Naast het gebied Lurelui-West, waarover dit document gaat, ontstond ook Lurelui-Oost dat in bezit is van NS. Daarnaast werd Lurelui-Zuid genoemd als locatie waar Nomad City ontwikkeld zou kunnen worden.

De activiteiten worden in nauw overleg met de gemeente en de andere coalities afgestemd. Hierbij gaat het onder andere over de realisatie van de fietsverbinding in het verlengde van de Kamperweg, transformatie van de Koggetunnel tot een autoverbinding. De realisatie zal in meerdere fases worden gerealiseerd, van beschikbare locaites. Hierbij zal rekening moeten worden gehouden met tijdelijke oplossingen voor onder andere parkeren.

Lurelui-West is het deelgebied tussen het spoor, de Willemsvaart en de IJsselallee. Vanuit het uitgangspunt ‘samenwerken aan de toekomst van de Spoorzone’ hebben corporaties deltaWonen en SWZ, Herstructureringsmaatschappij Overijssel (HMO), ontwikkelaars BEMOG, VGBZ en VanWonen samen met de gemeente Zwolle het initiatief genomen om de coalitie Lurelui-West op te richten. Op 19 november 2020 werd deze coalitie formeel bekrachtigd door alle partijen. Door de handen ineen te slaan werd gezamenlijk vorm gegeven aan dit deel van de Spoorzone. Dinoland behoorde ten tijde van het uitkomen van het Ontwikkelkader (juni 2020) niet tot het projectgebied in Lurelui. Vanwege de woningbouwopgave van de stad Zwolle heeft de gemeente naderhand HMO (herstructureringsmaatschappij Overijssel) gevraagd om Dinoland te vertegenwoordigen in de coalitie. Dat betekent dat er wordt gekeken naar de toekomstige invulling van het terrein waarbij wordt overwogen om het attractiepark te verhuizen naar een nieuwe locatie. In deze Nota van Uitgangspunten is de grond van Dinoland daarom ook meegenomen als locatie voor wonen, werken en recreëren. Om verwarring te voorkomen en het gebied Lurelui-West goed neer te zetten, is nagedacht over een sprekende naam. Dat is Willemskwartier geworden. De naam Willemskwartier verwijst naar de Willemsvaart waaraan het gelegen is.

De Willemsvaart is voor vrijwel elke Zwollenaar bekend en onderdeel van het visiegebied. Aan de andere kant van het gebied zit het Hanzekwartier, waar door ‘kwartier’ de link met de Spoorzone kan worden gelegd. ‘Willem’ sluit aan bij het koninklijke van de Veerallee wijk. De afgelopen jaren werd de Veerallee wijk uitgebreid met kantoren en woningen in Prinsenpoort. Deze naam sluit mooi aan bij de straatnamen waar Veerallee om bekend staat zoals Prinses Julianastraat en Koning Willem Alexanderstraat, maar ook bij het groene karakter dat de Veeralleewijk kenmerkt en het Willemskwartier nastreeft. De coalitiepartners werken samen aan de visie voor het gebied. Zij hebben een groot deel van dit gebied ook in bezit (zie kaart). Een goede Nota van Uitgangspunten zegt echter ook wat over de grond van de buren. Immers, de interactie moet worden gezocht en een stuk stad functioneert nooit op zichzelf. Dat betekent dat coalities van NS, Hanzekwartier, bewoners van de Veerallee flat, de woningen aan de Willemsvaart en de buren uit de Veeralleewijk ook betrokken worden bij deze plannen. Dat gebeurt onder meer door participatie.

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

96 - 118

97 - 118

6.1 samenwerken aan het Willemskwartier

Samenwerken staat voor de Coalitie Willemskwartier centraal. Binnen de coalitie, met de gemeente, tussen de Spoorzonepartners en met de omgeving. De coalitie stelde zichzelf als doel om hun gezamenlijke visie, op een transparante manier, in gesprek met de omgeving uit te werken tot Nota van Uitgangspunten. Met de inbreng van de omgeving wil de coalitie de plannen beter maken en zorgen dat er meerwaarde ontstaat door met belanghebbenden en belangstellenden na te denken over de invulling van deze toekomstige woonwijk en zo aan te laten sluiten op de omgeving. Zodoende wordt de omgeving al aan de voorkant van het ontwikkelproces betrokken. Naast omwonenden werd ook contact gelegd met diverse belangenclubs zoals Zwolle Groenstad, de Fietsersbond, etc. Op verschillende momenten en manieren konden mensen meedenken en meedoen in de afgelopen periode. Door deze Nota van Uitgangspunten heen is in blokken samengevat welke input we hebben vergaard.

6. participatie

In dit hoofdstuk lichten we toe hoe we het participatieproces hebben vormgegeven en uitgevoerd, welke momenten er hebben plaatsgevonden en welke middelen we hebben ingezet. We sluiten dit hoofdstuk af met de opbrengst die het participatieproces heeft opgeleverd, hoe de input is verwerkt en hoe het vervolg eruit kan zien.

99 - 118

6.2 aanpak STRATEGIE Om het gestelde doel te bereiken is gestart met een analyse van de stakeholders, de context en de kaders. Vanuit hier is de strategie voor communicatie & participatie geformuleerd, die bestaat uit de volgende pijlers: •

Breed bereik: Zonder participanten geen participatieproces. Om zoveel mogelijk mensen te bereiken hebben we ingezet op communicatie via verschillende kanalen en kozen we verschillende communicatiemiddelen. We richten ons op de directe buren, partners in de Spoorzone, Zwolse belangenorganisaties en ook ‘de geïnteresseerde Zwollenaar’

•

Voorzien in behoefte: Iedereen heeft een andere behoefte en voorkeur voor de manier waarop (en hoe vaak) hij/zij input levert. Mondeling, digitaal, met een brief. Zodoende zetten we in op een mix van middelen en evenementen. We zorgen voor verschillende vormen van participatiemomenten, fysiek en online. En kiezen per moment voor een vorm die past bij dat moment. Meedoen moet voor iedereen toegankelijk én leuk zijn!

•

Samenwerking: Voor de coalitie is samenwerken van groot belang. Niet alleen onderling, maar ook met de omgeving. We betrekken belanghebbenden en belangstellenden al vroegtijdig in het proces om mee te denken en samen vorm te kunnen geven aan het proces en de plannen voor het toekomstige Willemskwartier. “Fijn dat we vroegtijdig betrokken worden” – een-op-een gesprek

“Gebieden in de Spoorzone in samenhang ontwikkelen. Het moet op elkaar aansluiten en elkaar versterken; ten aanzien van hoe het eruit komt te zien én ten aanzien van voorzieningen. Het zijn communicerende vaten.” – deelnemer bijeenkomst Spoorzone partijen

“Uitleggen van het proces en aandacht voor terugkoppelen hoe input landt in de plannen.” – een-op-een gesprek

MOMENTEN & MIDDELEN We werken van abstract naar steeds iets concreter. We startten vanuit de dromen en ambities, om vervolgens in het proces in gesprek te gaan over wat dit betekent voor de thema’s landschap, mobiliteit, stedelijk programma en voorzieningen. We hebben een mix van momenten en middelen ingezet om belanghebbenden en belangstellenden te betrekken in het proces. In verband met coronamaatregelen zochten we per moment naar de vorm die op dat moment passend en mogelijk was. Op de volgende pagina’s is een overzicht weergegeven op een tijdlijn van de verschillende momenten en middelen. In bijlage 5 is per bijeenkomst een samenvatting gemaakt van de opzet en bevindingen.

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

100 - 118

101 - 118

6.3 tijdlijn start Communicatiestart • Website live https://willemskwartierzwolle.nl/ • 700 uitnodigingen in de bus bij omwonenden

2021 Sep tem ber

Online spoorcafe Eerste spoorcafe 2022 update Spoorzone •

Met in de uitzending onder andere het Willemskwartier

•

125 live kijkers

•

477 keer teruggekeken

Fe bru ari

Klik hier om het terug te kijken!

• Online nieuwsbrief per kwartaal (352 inschrijvingen)

Live spoorcafe Spoorcafé over het Willemskwartier Bijeenkomst in Gerrits tuin • 75 deelnemers Klik hier!

• Verslag op film 281 keer teruggekeken

Klik hier!

een-op-een gesprekken September t/m juni

ma ar t

in gesprek

Inbelmomenten

Online bijpraat moment met

November t/m juni

• Zwolse belangenorganisaties •: Spoorzonepartners Meest besproken - Samenhang omgeving (programma)

informatiebijeenkomst

- Verkeersstromen - Groen

Hybride informatiebijeenkomst

jan ua ri

• Live deelnemers: • Fysiek aanwezig: 45 deelnemers • Online aanwezig: 65 deelnemers • 428 keer teruggekeken

willemskwartierwandeling

Kijk hier terug!

enquête Dromen en zorgen • 74 respondenten Meest besproken: - Bouwhoogte

Score: Groene verbinding (4.5/5) Auto’s te gast (4.2/5) Stadse gebouwen (3.4/5) Wonen, werken, verblijven en recreëren (3.7/5)

- Parkeren

• 30 wandelaars op 3 november • QR vraag-codes 95 keer gescand • QR vraag-codes 45 keer ingevuld

ok to ber

- Uitstraling en sfeer - Bouwhoogte - Verkeersveiligheid

Open voor iedereen

De vermelde aantallen op deze pagina betreffende de stand van zake per 1 juli 2022

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

Visuele terugkoppeling via online folder:

102 - 118

- Waar komen we vandaan

inloopmoment • 10 deelnemers

Meest besproken:

- Groen

Op uitnodiging

Terugkoppeling

Herfstwandeling & Mini-enquête thema’s

- Wat hebben we gehoord

No vem ber

- Hoe hebben we dat vertaald (NvU) - Wat nemen we mee naar het vervolg

Sep tem ber 2022 103 - 118

6.4 resultaten OPBRENGST

Bouwhoogte Uit de gesprekken blijkt dat er uiteenlopende opvattingen zijn over de hoe (hoog) de bebouwing moet worden. Waar de gebouwen van de een de hoogte in mogen,

Het participatieproces heeft geleid tot een goed beeld van wat er speelt en leeft bij de buurt. Er zijn veel verschillende mensen en partijen gesproken en constructieve gesprekken gevoerd. We hebben veel input vergaard, dat we afwegen in het opstellen van deze Nota van Uitgangspunten. Sommige ideeën of opmerkingen zijn (te) concreet voor de fase nu en nemen we mee naar de volgende fase.

vindt de ander een bouwlaag of vier wel voldoende en zijn sommigen zelfs bang voor te veel en te hoge bebouwing.

En, helaas kunnen we niet aan alle wensen en ideeën voldoen. We moeten ook keuzes maken en soms zijn we gebonden aan kaders die reeds gesteld zijn. Hieronder is een schematische weergave van de onderwerpen op hoofdlijnen.

“Niet te hoog, aansluiten bij de bebouwing in het Veeralleekwartier” -deelnemer Willemskwartier wandeling

Uit het algemene beeld blijkt dat de meerderheid van de gesproken mensen vindt dat het Willemskwartier al gauw beter wordt dan het nu is. Echter, er worden er ook veel aandachtspunten en ideeën meegegeven.

“Geef de allee weer allure” -deelnemer Willemskwartierwandeling

“Dat het stads EN groen is.” Respondent enquête

“[..] Bang dat het te hoog wordt. Hoogte is prima, maar de menselijke maat moet wel behouden blijven.” -Respondent enquete

Groen

“Hoe realistisch zijn deze ambities”

“Ook mensen met lage inkomens moeten een plek krijgen”

Een-op-een gesprek

Deelnemer informatiebijeenkomst

Mensen uiten zowel zorgen als enthousiasme voor de ideeën Groen is een belangrijk aandachtspunt vanuit de gesprekken met belanghebbenden en belangstellenden. Deze geluiden bevestigen en verstevigen de coalitie in hun ambities om het toekomstige Willemskwartier groener te maken. Een prettige leefomgeving. “Nu vol met auto’s en stenen. Het moet groener!”

Er is veelal positief gereageerd op het proces. Mensen geven aan het te waarderen dat de omgeving al zo vroeg betrokken wordt. En het blijkt dat er een aanzienlijke groep bewoners is die graag actief mee doet en denkt. Dat vormt een fijne basis voor samenwerking ook in het vervolg. We gaan graag ook in de volgende fase verder in gesprek en aan de slag met de omgeving in de concretere uitwerking van de plannen.

Respondent enquête

“Breder ‘levend’ water met glooiende groenstroken aan weerskanten, autovrij of autoluw [..]”

“Landschappelijke insteek is top.” Deelnemer bijeenkomst belangenorganisaties

Respondent enquête

Zeven acties

“Prima communicatie in dit traject” -aanwezige bij inloopochtend

“Inzetten van netwerken in de wijk en betrokken groep bewoners”

“Goede afstemming zoeken met overige deelgebieden nodig.”

-een-op-een gesprek

-deelnemerbijeenkomst belangenorganisaties

De meest besproken onderwerpen zijn:

-respondent enquête

-een-op-een gesprek

* Zoek de juiste balans in bouwhoogte, hoog én laag * Zorg voor een veilige doorstroming van het verkeer

Een zorg die veelgehoord is, is het beperkt aantal parkeerplaatsen. Vanuit de zorg dat het niet realistisch is welke parkeernorm wordt gehanteerd en versterkt door het gevoel dat er dan (nog) meer geparkeerd gaat worden in de Veerallee.

“Het is soms nu al druk met parkeren in het Veeralleekwartier met bezoekers stad en Dinoland”

* Maak het écht groen * Zoek een goede parkeeroplossing

Parkeren

“Zorg is dat het Veeralleekwartier de parkeerplaats wordt van het Willemskwartier”

Al met al hebben we in bijna een jaar tijd flink wat input opgehaald op verschillende manieren en momenten. We hebben alle geluiden samengevat in onderstaande 7 acties:

* Maak geen eiland van het Willemskwartier, maar sluit aan bij de omgeving * Geef de Allee weer allure * Maak een plek voor de buurt en geef gehoor aan de wensen voor kleinschalige voorzieningen

“Parkeren moet opgelost worden. Idee om te starten met een parkeervoorziening die tijdelijk is of later om te vormen is tot een andere functie als de parkeerbehoefte afneemt.” -een-op-een gesprek

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

104 - 118

105 - 118

PARTICIPATIE INPUT VERWERKT De input uit het participatieproces bevestigt enerzijds aan de coalitie Willemskwartier dat we op de goede weg zijn met de geformuleerde ambities. En anderzijds heeft het participatieproces input opgeleverd waarmee de ambities nog aangescherpt en aangevuld zijn.

Actie

Reactie (NvU - vervolg)

Parkeren: “Zorg voor een goede parkeeroplossing, geen overlast in de Veerallee”

De parkeernorm wordt bepaald door gemeentelijk beleid en daar moet de coalitie mee werken. Wel is dit een dusdanig veelgehoorde zorg dat er aandacht voor wordt gevraagd bij de gemeente om goed te onderzoeken hoe de parkeerafhandeling georganiseerd moet worden. In de NvU nemen wij principes op voor parkeeroplossingen op basis van het beleid wat wij als uitgangspunt hebben meegekregen.

Sommige opmerkingen of ideeën zijn te concreet voor nu en passen nog niet in de Nota van Uitgangspunten, maar nemen we mee naar het vervolg als we gaan ontwerpen. En, helaas kunnen we niet aan alle wensen en ideeën voldoen. We moeten ook keuzes maken en soms zijn we gebonden aan kaders die reeds gesteld zijn. Hieronder is een schematische weergave van onderwerpen op hoofdlijnen op welke manier dit wel of niet plaats krijgt in de Nota van Uitgangspunten of op een later moment.

Verkeer “Zorg voor een veilige doorstroming van verkeer, ook gelet op kruisende verkeersstromen”

Veilige verkeerssituaties creëren is als aandachtspunt geformuleerd in de NvU, met specifieke aandacht voor doorstroming ook naar naastgelegen gebieden en kruisende verkeersstromen.

Aan de hand van de meest gehoorde onderwerpen van gesprek formuleren we een actie en lichten we toe hoe we hier nu in de NvU en/of in het vervolg mee omgaan:

Omgeving : “Maak geen eiland van het Willemskwartier”

De inpassing in de omgeving is een belangrijk speerpunt in onze NvU. We zien dit zowel ruimtelijk als programmatisch.

- De uitwerking van de parkeeroplossing komt in de volgende fase.

- Oplossingen worden verder uitgewerkt in de volgende fase. Daarin moeten verdere studies gedaan worden in samenwerking met de gemeente en andere deelgebieden in de Spoorzone om dit vorm te geven.

Ruimtelijk: we zoeken naar de juiste inpassing en aansluiting vanuit de ruimte; op het Spoolderbos, op de Veerallee en langs het spoor (en ook de ander zijde van het Spoor). De uitgangspunten hiervoor zijn geformuleerd in de NvU. Actie

Reactie (NvU - vervolg)

Groen: “Maak het écht groen”

We ontwerpen vanuit het landschap met de dragers ‘blauw en groen’. We willen de landschappelijke kwaliteit verbeteren en hebben dit als ambitie geformuleerd in de NvU. Waarbij we concreet willen dat er aansluiting gemaakt wordt met de groenverbindingen in Zwolle en ook het water meer tot z’n recht komt als kwaliteit van het gebied.

Programmatisch: vanuit de input horen we dat er wensen zijn om het Willemskwartier echt aansluitend te laten zijn op de omliggende wijken qua voorzieningen. Daar is ruimte voor gerekend in de NvU. Ook vanuit woonprogramma denken we na over de invulling van het Willemskwartier en zoeken we naar meer ‘stads’ in het noordelijke gedeelte als meer aansluitend bij het spoolderbos ‘wonen in het groen’ in het zuidelijke gedeelte. - In de volgende fase werken we uit hoe dit vorm gaat krijgen in gebouwen (ruimtelijk) en verdeling van wonen, werken, recreëren (programma). Entree Zwolle:

Naast dat we als ambitie hebben om de bestaande bomen zoveel mogelijk te gebruiken (dus: behouden) in het landschap, willen we de plek ook nog veel groener maken dan het nu is. Dat doen we door richtlijnen te formuleren om zowel op maaiveldniveau als op of aan gebouwen ruimte te maken voor groen.

“Geef de allee echt weer allure”

Wij hebben de ambitie geformuleerd in de Nota van Uitgangspunten met de input die we vanuit de buurt horen om de Veerallee (weg) en de Willemsvaart (water) op te waarderen en meer kwaliteit te geven. Dit valt echter buiten het projectgebied en wordt als advies meegegeven aan de gemeente. - Verdere uitwerking nodig hoe dit vorm gaat krijgen.

- In de volgende fase gaan we ontwerpen hoe dat eruit kan komen te zien. Dan volgt onderzoek naar de inrichting van de openbare ruimte als ook de opzet voor ontwerp van gebouwen met groen op of aan de gevel bijvoorbeeld. Dat is verdere uitwerking. Bouwhoogte: “zoek de juiste balans tussen de directe omgeving, het programma en wat passend is in Zwolle”

We zijn in onze studies teruggegaan van een wat hoger aantal woningen naar iets beperkter aantal, waardoor echt kwaliteit kunnen maken. Dat betekent ook dat we meer ruimte hebben om te ‘spelen’ met hoogtes. We zoeken daarin naar wat hogere elementen op plekken waar dat kan (richting het spoor en de Koggetunnel) en wisselende lage bebouwing in het groen richting het zuidelijke gedeelte.

Voorzieningen: “Maak een plek voor de buurt en wens voor kleinschalige voorzieningen”

Daarnaast geven we in de Nota van Uitgangspunten richtlijnen mee voor principes van getrapt bouwen’ om op die manier een aansluiting te kunnen vinden. En we denken na over de oriëntatie van gebouwen (alzijdig en zonnig). Het moet prettig wonen zijn.

- Er moet nader bestudeerd worden (ook i.r.t. de andere deelgebieden) welk type voorzieningen waar kan komen. En verder uitgewerkt worden wat voor type voorzieningen. We nemen de input uit de participatie mee in deze verdere uitwerking.

- In de volgende fase gaan we ontwerpen en hier echt invulling aan geven hoe dit eruit komt te zien. Opmerkingen over uitstraling en beeldkwaliteit komen ook dan terug in die fase.

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

We vertalen dit in de Nota van Uitgangspunten in principes waar wat zou kunnen komen; in het noordelijke gedeelte is het meer ‘stads’ en is ruimte voor voorzieningen als bijvoorbeeld een kleine winkel of koffietent. In het zuidelijke gedeelte is meer op bewoners gericht en zien wij mogelijk ruimte voor maatschappelijke functie(s) of ontmoetingsplekken voor de buurt.

106 - 118

107 - 118

6.5 het vervolg

Na het vaststellen van de Nota van Uitgangspunten in de gemeenteraad zal de coalitie Willemkwartier gaan werken aan een Ruimtelijk Ontwikkelplan. We blijven de omgeving betrekken en zoeken naar de juiste vormen van gesprek, passend bij de fase van het ontwikkelproces. Participatie is geen project, maar een continu proces. We blijven zorgen voor continue communicatie door middel van regelmatige updates en nieuwsbrieven. En in de volgende fase, als we gaan ontwerpen voor het Ruimtelijk Ontwikkelplan, nodigen we belanghebbenden en belangstellenden weer uit om verder mee te denken. We werken van abstract naar steeds concreter. En samen verrijken we de plannen en bouwen we aan het Willemskwartier, als onderdeel van de Spoorzone!

“[..] een vaste groep belangstellenden vinden die regelmatig mee wil denken / reflecteren op de plannen.” -Suggestie in Willemskwartier-mail

“Blijf je eigen ambitie goed bewaken. Waarom geen bewoner in een soort raad van toezicht” -Respondent enquête

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

108 - 118

109 - 118

7.1 volumetrisch model EEN OPTIMAAL SCENARIO Er werd eerst naar een optimaal model toegewerkt. Dit model omvat ongeveer 1000 wooneenheden en wordt gebruikt om de twee varianten op te testen. Qua bouwhoogte en bebouwde oppervlakte werd dit model gezien als meest gewenst.

7. bijlagen

Fotos van het model

111 - 118

WEERGAVEN VAN FYSIEK MODEL

WEERGAVEN VAN 3D-MODEL

Vogelperspecitef - Hart van het Willemswkartier

Zicht op Veerallee Noord

Fysiek model schaal 1:500 toont Willemskwartier met zijn nieuwe en oude context. NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

Zicht op Veerallee Zuid

Spoorpark 112 - 118

113 - 118

7.2 Ruimtegebruik BESTAANDE SITUATIE

TOEKOMSTIGE SITUATIE

In de huidige situatie is maar weinig oppervlakte van het gebied openbaar toegankelijk groen. Het merendeel van het groen zit op de percelen van Dinoland, wat niet openbaar toegankelijk is voor omwonende.

In de toekomstige situatie wordt het gebied maximaal vergroend. Een toename van minstens 300% ten opzichte van de huidige situatie. Het aandeel verharde oppervlaktes zal afnemen en worden ingeruild voor openbaar toengankelijke groene zones.

Het grootste aandeel van de locatie is verhard of bebouwd. De bebouwings dichtheid van het gebied is vrij laag. In het noorden van de locatie bevindt zich het hoogste gebouw, met een hoogte van 40 meter.

De bebouwingsdichtheid zal fors toenemen ten opzichte van de huidige situatie, doordat er meer hogere gebouwen komen op deze locatie.

Gebouwfootprint ca. 12.000 m2

Indicatieve bouwoppervlakte ca. 26.000 m2

Groenoppervlakte ca. 15.000 m2

Totale groenoppervlakte ca. 56.000 m2

Wateroppervlakte ca. 3.000 m2

Bestaat uit water, straten, padstructuren en andere verhardingselementen.

4m Bouwhoogtes

4-6 Gemiddelde bouwhoogtes

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

114 - 118

115 - 118

7.3 schaduwstudie OPTIMALE BEZONNING Hoewel het Willemskwartier een aantal hogere gebouwen krijgt, is een optimale bezonning van de woning een van de speerpunten van het ontwerp. Bij de plaatsing van de bouwvolumes wordt de schaduw en bezonning van de woningen altijd in acht genomen.

21 maart/ september

21 juni

08:00

10:00

12:00

08:00

10:00

12:00

14:00

16:00

18:00

14:00

16:00

18:00

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

116 - 118

117 - 118

DELVA landscape architecture I urbanism Hoogte Kadijk 71, 1018BE Amsterdam Uitbreidingsstraat 390-4, 2600 Antwerpen info@delva.la - 020 220 90 78