Discussienota voor de raad experiment lokale democratie

Voorstel Discussienota voor de raad Openbaar Datum 22 maart 2021 Onderwerp: Experiment met nieuwe vormen van lokale democratie

Toelichting op het voorstel Inleiding Autoritaire leiders, algoritmes en globalisering. Democratieën staan van alle kanten onder druk. Als we macht op een eerlijke manier willen vormgeven, moet er iets veranderen. Ook in Nederland wordt gezocht naar manieren om de democratie levend te houden en de betrokkenheid van mensen te vergroten. De opkomst bij verkiezingen is laag en het verschil tussen arm en rijk komt tot uiting in opkomstpercentages. Niet voor niks adviseerde de commissie Remkes om veranderingen in ons democratisch stelsel door te voeren. Na 100 jaar is het volgens hem hoog tijd voor aanpassingen van onze democratie en rechtsstaat. “Niet alle burgers voelen zich voldoende gehoord en vertegenwoordigd. De bestaande politieke onvrede bij een deel van de bevolking kan leiden tot afhaken en afkeer van de democratie.” Reden voor de fracties van GroenLinks en D66 om de discussie hierover ook in Zwolle te willen voeren. Zwollenaren zijn gemiddeld iets meer betrokken bij verkiezingen dan het landelijk gemiddelde; de opkomst is bij verkiezingen steevast iets hoger. Daarom is Zwolle ook een goede stad om na te denken over hoe we de democratie anno 2021 goed invulling geven.

Met alle nieuwe technologische mogelijkheden en inspirerende ideeën uit heel de wereld zien wij voldoende kans om inwoners nog meer te betrekken bij de democratische besluitvorming met betrekking tot onderwerpen die gaan over hun leefomgeving. Zwolle is een stad die voorop wil lopen als het gaat om inwonerbetrokkenheid, nieuwe technologie en innovatie. Dat blijkt ook uit de Quickscan die in juni 2020 in Zwolle werd gehouden. Inderdaad mag de uitkomst hiervan niet als een wetenschappelijke onderbouwde conclusie worden gezien, maar wél als een belangrijke indicator van een behoefte aan vernieuwing van lokale democratie in Zwolle. De aangehaalde cijfers en tabellen illustreren dat er animo bestaat voor nieuwe benadering van volksraadpleging. Laten we daarom kijken hoe we de lokale democratie een nieuwe impuls kunnen geven! Het voorstel dat hieronder volgt is een discussienota. De discussie die de raad daarover gaat voeren dient als input voor een initiatiefvoorstel met als doel de democratische besluitvorming beter aan te laten sluiten bij de huidige tijd en mensen de kans te geven ook in de periode tussen verkiezingen op een voor hen passende manier invloed te hebben op lokale besluitvorming. Vragen die we in de discussie aan bod willen laten komen zijn:

•

Zien we de toegevoegde waarde van een experiment met nieuwe vormen van democratie?

•

Welke ideeën spreken aan?

•

Welke randvoorwaarden zijn belangrijk?

Aanpak Ter voorbereiding op deze discussie nota hebben we de voorstelling ‘Een democratische avond voor bijna iedereen’ van het Zuidelijk Toneel bezocht. Deze voorstelling reist door Europa en is op zoek naar antwoorden op de vraag hoe we onze democratie eerlijk kunnen vormgeven passend bij de huidige tijd. De voorstelling is een artistiek onderzoek en inspireert mensen na te denken over vernieuwing / verbetering van de democratie. In Zwolle vond het publiek dit belangrijk aan democratie:

Omdat we wilden doorpraten over de behoeften van Zwolse inwoners hebben we een Club Cele avond (online i.v.m. corona) over lokale democratie georganiseerd op 30 juni 2020. Ter voorbereiding op deze avond hebben we een peiling uitgezet door middel van een vragenlijst. De uitkomsten van deze peilingen gebruiken we in aanvulling op de resultaten uit de Quick Scan Lokale Democratie, die geïnitieerd door de werkgroep Inwonerbetrokkenheid is en uitgevoerd in het tweede kwartaal van 20201. Het experiment dat we in Zwolle willen doen moet van toegevoegde waarde zijn op de verbeteragenda die voortkomt uit de Quick Scan.

Uitkomsten peiling t.o.v. de quick scan De vragenlijst is uitgezet in het eigen netwerk en onder andere bij wijkverenigingen, de Voedselbank, Tiem, Ouderenbond en het netwerk van Club Cele. Ook hebben we via sociale media en pers geprobeerd zoveel mogelijk mensen te bereiken. De vragenlijst was ook beschikbaar in het Turks en Arabisch en is ingevuld door 183 mensen. De uitkomsten staan in de bijlage. Het idee van de vragenlijst was om een gevoel te krijgen bij wat mensen in Zwolle van de lokale democratie vinden en of zij verbeterpunten zien en zo ja, welke. We vergelijken de meest opvallende uitkomsten uit de

1 Omdat de resultaten van de Quick Scan niet gereed waren voor de avond met Club Cele, is ervoor gekozen

een aparte peiling te houden.

vragenlijst met de uitkomsten van de quick scan. We focussen ons hierbij op de wensen van de inwoners, zodat we deze resultaten kunnen vergelijken.

Communicatie Wanneer we kijken naar de resultaten van de Quick Scan dan zien we dat inwoners de meeste prioriteit aan vernieuwing/verbetering geven in de communicatie. In onderstaande opsomming wordt dat duidelijk.

Opener en Transparanter communiceren, beter luisteren, en betere ondersteuning van actieve inwoners wordt door meer dan 80% van de respondenten van de Quick Scan als (heel) belangrijk ervaren. In onze eigen vragenlijst vinden we dat meer dan 35% van de invullers aangeeft dat zij onvoldoende geïnformeerd wordt over onderwerpen die er spelen en waar zij graag over mee zouden praten. De meerderheid ervaart dus dat ze wel goed geïnformeerd is. De meerderheid van de ondervraagden vinden de gemeenteraadsleden goed benaderbaar en bereikbaar. In onze vragenlijst is geïnformeerd naar de mate waarop men weet wat er speelt in de gemeenteraad. Meer dan 65% blijkt niet te weten wat er speelt in de gemeenteraad. De bekendheid van de verschillende instrumenten die burgers hebben om invloed te hebben kan beter. Zwolle kent bijvoorbeeld een raadgevend referendum, maar slechts 30% is hiervan op de hoogte. 70% geeft aan niet bekend te zijn met manieren om invloed uit te oefenen en ook niet te weten hoe zij er gebruik van zouden kunnen maken. Uit de Quick Scan blijkt dat inwoners ook ideeën hebben hoe de communicatie vanuit de gemeente verbeterd zou kunnen worden. In onderstaande opsomming een top 3 van ideeën.

Conclusie: de bekendheid van manieren om invloed te hebben kan beter.

Invloed uitoefenen In onze vragenlijst zijn we nagegaan in welke mate mensen zelf betrokken willen worden , en de mate waarin ze zich actief opstellen om zelf invloed te hebben. Ongeveer 90% van de respondenten vindt het belangrijk dat ze invloed hebben op onderwerpen die spelen in hun buurt. Hetzelfde geldt op

gemeentelijk niveau; dan geeft 74% van de respondenten aan dat zij best gebruik zou willen maken van de mogelijkheden om invloed te hebben. In de Quick Scan is nagevraagd in hoeverre inwoners vinden dat de gemeente ze in staat stelt mee te praten en invloed uit te oefenen. In onderstaande tabellen zijn de belangrijkste resultaten opgenomen.

Het valt met name op dat inwoners tamelijk positief zijn over de mate waarin ze mee kunnen praten (59%) over plannen, maar toch minder positief zijn over de mate waarin inwoners betrokken worden bij plannen en activiteiten (45%). Ook vind een derde van de inwoners dat de gemeente voldoende doet om speciale doelgroepen voldoende te betrekken en mee te praten (35%). 41% van de respondenten van de Quick Scan geeft aan dat de gemeente zorgdraagt voor ‘echte invloed’ van inwoners op hun leefomgeving. Uit onze vragenlijst blijkt dat meer dan 50% van de respondenten vindt dat zij hun mening goed kunnen delen met de Zwolse politiek. Echter, vindt bijna 20% van de respondenten dat Zwolse politici hun mening vervolgens niet voldoende meenemen in de besluitvorming. In de Quick Scan is gevraagd aan inwoners op welke manier burgerparticipatie verbeterd zou kunnen worden. Hieronder is de top 3 van inwoners weergegeven.

In onze vragenlijst wordt de vraag op welke andere manieren mensen invloed zouden willen buiten de bestaande mogelijkheden, het meest met ‘E-democratie’ (digitale instrumenten om mee te praten en te beslissen) beantwoord. Een proef doen met andere vormen van democratie spreekt de meerderheid van de mensen die de vragenlijst hebben ingevuld aan. Op onze vraag over welke onderwerpen mensen meer invloed zouden willen, wordt een breed scala aan onderwerpen genoemd. De stem-app springt eruit op de vraag hoe deze invloed dan tot stand zou moeten komen.

Conclusie: mensen willen graag betrokken worden en invloed hebben. Inwoners staan óók open voor nieuwe mogelijkheden om invloed te hebben waarbij digitale democratie bij deze groep de voorkeur heeft.

De verbeteragenda van de werkgroep Inwonerbetrokkenheid richt zich met name op het verbeteren van bestaande processen en communicatie. Ons voorstel is om daarnaast een experiment te doen met een nieuwe vorm van lokale democratie.

Mogelijkheden voor nieuwe democratie Overal ter wereld wordt momenteel geëxperimenteerd met nieuwe vormen van democratie. Soms omdat er concrete aanleiding toe is, bijvoorbeeld omdat de democratie faalt de belangen van burgers voldoende te beschermen. Soms omdat mondige inwoners mogelijkheden zien de macht dichter bij burgers te krijgen, bijvoorbeeld door digitale middelen. In deze paragraaf geven we ter inspiratie vijf voorbeelden van die nieuwe vormen van democratie.

Digitale democratie Er zijn verschillende manieren om met digitale manieren de democratie te organiseren. Een aantal gemeenten hebben al een digitaal platform voor overleg, dialoog en debat tussen een overheid en haar gemeenschap. De Rijksoverheid heeft hier een proeftuin voor georganiseerd waar we de uitkomsten van kunnen meenemen in een Zwolse pilot. Een voorbeeld is het gebruik van een stemtool. Met een stemtool kun je met een eenvoudige vraag real-time inzicht krijgen in wat een groep deelnemers vindt van een bepaald idee, vraag, of probleem. Zij kunnen door middel van hun laptop, tablet of smartphone een stem uitbrengen, of korte open antwoorden typen. Deze functionaliteit is beschikbaar als stand-alone applicatie, maar is vaak ook beschikbaar binnen dialoog-tools en video-tools. Sommige stem-tools zijn vooral gericht op redelijk informele toepassing tijdens sessies met grote en kleine groepen, andere richten zich exclusief op meer formele besluitvormingsprocessen. In Zwolle kun je denken aan:

•

Het voorleggen van een aantal ontwerpen voor de pasarelle;

•

Ophalen wensen en stemmen over uitbreidingslocatie(s);

•

Stemmen over initiatieven van bewoners;

•

Voorleggen en stemmen over plannen voor verbetering van de gezondheid;

•

Etc.

Het digitale platform is niet alleen een manier om inwoners meer invloed te geven en directer te betrekken bij de democratie, ook is het een manier om de betrokkenheid bij een bepaald onderwerp te vergroten. Een goede communicatiecampagne om te zorgen voor diversiteit en inclusie op de vraagstukken die geselecteerd worden voor digitale behandeling is altijd nodig. Ook wil je minder digitaal-vaardige burgers de mogelijkheid willen geven om bij te dragen, daar heb je dus altijd een andere mogelijkheid voor nodig. Kijk ook op: www.digitaleoverheid.nl

Praktisch Om digitale democratie mogelijk te maken, heeft Zwolle een digitaal platform nodig. De gemeente kan gebruik maken van bestaande online tools zoals Open Stad. Deze software is voor gemeenten zo beschikbaar en volgens de makers bij wijze van spreken met één druk op de knop te gebruiken. Binnen deze tool kunnen gemeenten het participatieproces naar wens inrichten. Zo zijn er modules voor participatief begroten, stemmen, interactieve kaarten en keuzewijzers. Er kunnen zelfs verschillende deelsites worden gemaakt per onderwerp, wijk of doelgroep. Aansluitend is het aan de gemeente om een helder en duidelijk te communiceren aan betrokken Zwollenaren dat zij hun mening

kunnen geven.

Wat vraagt het? Afhankelijk van de vorm die je kiest vraagt dit tijd en geld.

Prereferendum Om inwoners meer invloed te geven op besluiten kan het college of de raad besluiten verschillende alternatieven voor te leggen aan de inwoners voordat er een besluit genomen wordt. Een prereferendum kan bindend of niet bindend zijn. In Zwolle kan er voor worden gekozen een prereferendum vooraf te laten gaan aan de start van een grote gebiedsontwikkeling om te bepalen wat de wens is van inwoners voor dat gebied. Stadsbreed of op gebiedsniveau, afhankelijk van de belangen. Ook binnen het sociaal domein kunnen mensen vooraf alternatieven voorleggen, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid. Zwolle wil gezonder worden, hoe kunnen we dat het beste bereiken? Het prereferendum is een initiatief vanuit gemeente of bestuur. De uitslag is niet bindend, maar wel activerend. Voordeel hiervan is dat er vanuit de gemeente actief mensen kan worden gevraagd om mee te denken over bijvoorbeeld hoe de stad gezonder kan worden. Deskundigen op het gebied van sport en gezondheid kunnen verschillende voorstellen hiervoor doen en uiteindelijk spreekt de bevolking haar voorkeur uit in een stemronde. Uiteindelijk neemt de gemeenteraad de uitslag van dit stemadvies mee in haar besluit. Het prereferendum moet politiek en burger dichter bij elkaar brengen en inspraak vergroten.

Praktisch Gelijk in het voorbeeld van de digitale democratie, kan de gemeente Zwolle gebruik maken bestaande online tools zoals Open Stad. En ook hier moet de gemeente betrokken bewoners van dit stadsdeel of gebied via goede communicatie betrekken. Anders dan bij het model van de digitale democratie, nodigt de gemeente betrokken wijkbewoners uit voor één of als nodig meerdere informatieavonden of middagen waarin het betreffende vraagstuk wordt voorgelegd. De informatiemomenten worden laagdrempelig en in de wijk gehouden, bijvoorbeeld in wijkcentra.

Wat vraagt het? Een prereferendum zou georganiseerd kunnen worden op de website van de gemeente Zwolle. Dat zal gebouwd moeten worden. Wij schatten in dat iemand daar een half jaar ongeveer 8 uur per week mee bezig is inclusief het organiseren, afstemmen en communiceren van het prereferendum.

Omgekeerde Right to Challenge Sinds 2015 is het in Nederland mogelijk om de overheid uit te dagen met een Right to Challenge. Hiermee kunnen bewoners en buurtinitiatieven de gemeente uitdagen om publieke taken over te nemen. Het gaat dan om taken die zij beter of goedkoper kunnen uitvoeren dan de gemeente, of taken die voordelen opleveren voor de buurt als zij die zelf uitvoeren. Met het Right to Challenge verschuiven initiatieven van overheid naar burgers. Bewoners krijgen hiervoor de middelen en de verantwoordelijkheid. Een voorwaarde om uit te kunnen dagen, is dat de inwoner weet wat er uit te dagen valt. Als dit niet het geval is, kunnen bewoners ook niet de afweging maken of en hoe het beter kan. Om aan meer transparantie bij te dragen, is in Groningen een initiatiefvoorstel van D66 aangenomen voor een pilot

met een ‘Omgekeerde Right to Challenge’. Dit houdt in dat de gemeente (in eerste instantie in twee wijken) aan inwoners laat zien wat er gedaan wordt en wat dit kost. Hierdoor hoeft niet de inwoner uit te dagen, maar daagt de gemeente de inwoners uit om te beslissen of zij tevreden zijn met de huidige situatie, of dat zij zelf een betere plannen hebben. Meer info: Wat doet zo'n gemeente eigenlijk? Groningen wil het inwoners beter uitleggen met een 'omgekeerd uitdagingsrecht' - Dagblad van het Noorden (dvhn.nl)

Praktisch Het laten slagen van de omgekeerde Right to Challenge staat of valt met een gedegen communicatiecampagne waarin inwoners van Zwolle duidelijk wordt gemaakt dat zij daadwerkelijk de lokale overheid kunnen uitdagen. Ook hier kunnen informatieavonden in buurtcentra waarbij de burgemeester als ambassadeur van dit project optreedt het verschil maken. Het is aan de gemeente om een specifiek onderwerp of gebiedsgebonden thema te selecteren en aan bewoners als ‘challenge’ voor te leggen.

Burgerberaad Een burgerberaad is een manier om politieke besluitvorming te ‘crowdsourcen’, oftewel: vanuit de samenleving te laten komen2. Een groep gelote burgers doet, op basis van uitgebreide informatie en overleg, aanbevelingen over beleid. Deze groep mensen vormen een afspiegeling van de bevolkingssamenstelling. Het doel van een burgerberaad is om betrokkenheid bij complexe (politieke) vraagstukken te vergroten en de kloof tussen burgers en politiek te verkleinen. De inspiratie komt uit Frankrijk en Ierland. De Franse president Macron benutte een burgerberaad om burgers een stem te geven over het Franse klimaatbeleid. In Ierland maakte een burgerberaad een einde aan een al jaren durende discussie over de eventuele versoepeling van de abortuswet. In Nederland hield de gemeente Enschede burgerberaad over het gemeentelijk vuurwerkbeleid3. Een panel van 75 inwoners deed onderzoek op basis van voorlichting door deskundigen. Aansluitend voerden deze bewoners debatten over het vuurwerkbeleid. Uiteindelijk deden deze burgers zelf voorstellen waarover werd gestemd. Zwolle kan het voorbeeld van Enschede als het om vuurwerk gaat, maar een Zwols beraad zou zich ook kunnen buigen over beleid inzake softdrugs of Zwarte Piet. Deelnemers aan een burgerberaad komen meerdere keren samen om te leren, beraden en uiteindelijk te beslissen over het voorgelegde vraagstuk.

Hoe werk het? De eerste stap is dat de initiatiefnemer een vraag formuleert. Meestal is die initiatiefnemer de politiek, maar de vraag kan ook uit de samenleving komen. Daarna neemt de initiatiefnemer afstand; de opzet, samenstelling en procesbegeleiding zijn allemaal in handen van een onafhankelijke organisatie. Nadat de deelnemers zijn geloot, bestaat een burgerberaad grofweg uit drie fasen: leren, delibereren, besluiten: Leren. In de eerste fase krijgen deelnemers begrijpelijke informatie over het onderwerp vanuit zo veel mogelijk perspectieven. Deelnemers mogen ook zelf om aanvullende documenten en sprekers vragen.

2

https://decorrespondent.nl/11707/meer-dan-een-inspraakavond-beter-dan-een-referendum-metdeze-democratische-vernieuwing-kan-de-burger-zelf-beleid-maken/1290216763-753ad347 3

Landelijke primeur Enschede met eerste Burgerbesluit | Enschede | tubantia.nl

Alle informatie wordt online gezet en alle lezingen zijn via livestreams te volgen, zodat ook de rest van de bevolking weet op welke informatie de deelnemers zich baseren. Delibereren. Vervolgens gaat de groep uiteen en vormt die kleinere groepen van circa acht mensen om zich ‘te beraden’, oftewel te overleggen met elkaar. De kleinere groepen zoeken naar oplossingen voor een bepaald deelonderwerp en stellen een aantal aanbevelingen op. Besluiten. In de laatste fase zit de hele groep weer bij elkaar om besluiten te nemen. Over de aanbevelingen uit de groepsgesprekken wordt gestemd. Op basis van die uitkomsten schrijft de voorzitter, of een aantal deelnemers, het eindrapport. Deelnemers hoeven het niet met ieder voorstel eens zijn. Per aanbeveling geven de deelnemers aan of ze er onoverkomelijke bezwaren tegen hebben of niet. Het gaat er dus niet om of mensen het volledig eens zijn met de aanbeveling, maar in welke mate ze ermee in kunnen stemmen. Dit resulteert in percentage dat de mate van consensus aangeeft.

Praktisch Het is aan de gemeenteraad om met een concreet voorstel te komen waarover burgers in beraad gaan. Dit vraagt van de gemeenteraad niet alleen afbakening van het onderwerp, maar ook de bereidheid om in een slotsessie de conclusie van de uitgelote burgers serieus te overwegen. Voorafgaand bepaalt de gemeente onderwerp en het gebied waarover het burgerberaad moet gaan. Nadat middels duidelijke communicatie burgers zijn geïnformeerd over de loting en het onderwerp via informatieavonden en uitnodigingen per brief. Tijdens het burgerberaad zorgt de gemeente ervoor dat het burgerberaad in het gemeentehuis kan plaatsvinden en dat de het advies niet alleen aan de raad, maar ook via een persconferentie aan mede-Zwollenaren wordt gepresenteerd.

Verenigde Straten van Zwolle In het concept van de Verenigde Straten van Zwolle wordt één vertegenwoordiger gekozen of uitgeloot. Deze straatvertegenwoordigers komen één keer bij elkaar in een stadsvergadering bijeen om over een onderwerp, bijvoorbeeld de aanleg van een duurzaam warmtenetwerk te beslissen namens alle Zwollenaren. Vooraf geeft de gemeente de kaders aan waarbinnen burgers een stem hebben om teleurstelling te voorkomen. Wordt er beter en meer gediscussieerd met elkaar in de stad? Komt er een levendige buurtdemocratie, omdat de straten samen moeten werken in het agenderen van onderwerpen? Deze vragen vormen het startpunt voor een spannende zoektocht naar een andere vorm van de representatieve democratie in Zwolle. De inspiratie voor dit model komt uit Amsterdam4 waar binnen het initiatief Verenigde Straten van Amsterdam uiteindelijk €25.000,- onder de vijf meest verenigde straten werd verdeeld. Hierbij diende bijvoorbeeld één van de genomineerden het buurtinitiatief ‘Gaasperdam slim naar quickfit aardgasvrij’. Dit hield in dat wijkbewoners hun huizen aardgasvrij willen verwarmen door groene gas te halen uit riothermie, fruit,- groente- en etensresten.

4

https://www.at5.nl/artikelen/197796/buurtinitiatieven-staan-dit-weekend-in-de-spotlights-tijdens-deverenigde-straten-van-amsterdam

In Amersfoort is er ervaring met een andere variant, namelijk dat van het buurtbudget5. Hierbij kunnen inwoners zelf geld voor projecten verdelen dat de gemeente een wijk toekent. Dit budget is bedoeld voor het verbeteren van de leefomgeving. De aanvraag voor dit budget loopt via wijkstichtingen en verenigingen. Uiteindelijk stemmen de wijkbewoners na een presentatie van de verschillende indieners op het project dat hun voorkeur heeft. Dat kan door op een verkiezingsavond aanwezig te zijn, maar ook digitaal stemmen is een mogelijkheid. Een suggestie voor Zwolle is de aanpak van onveiligheid in de wijk Holtenbroek. De gemeente Zwolle kan specifieke problemen zoals overlast benoemen en de wijk budget toekennen voor de aanpak en de bewoners via wijkverenigingen vragen op welke wijze het beste dit budget voor deze problematiek kan worden aangewend.

Praktisch Indien er wordt gekozen voor het Amsterdamse model, maakt de gemeente Zwolle het plan bekend om met straatvertegenwoordigers te werken en kunnen per straat mensen zich melden. Straatgenoten maken onderling uit wie hen vertegenwoordigt, dat kan in goed overleg, per stemming of per loting. In het Amersfoortse model kan per wijk een vertegenwoordiger worden aangewezen. En ook hier moet de gemeente betrokken bewoners van dit stadsdeel of gebied via een goede voorlichtingscampagne betrekken. In beide modellen bepaalt de gemeenteraad voor welk budget er op wijk of straatniveau beschikbaar is en welke spelregels gelden voor het toekennen van budget aan bewoners. Vervolg

5

Buurtbudget (amersfoort.nl)

Amersfoortzuid.info: voor en door bewoners van Amersfoort Zuid

Voorstel voor proces Afbakening Er zijn verschillende manieren om een groep te kiezen: gebiedsgericht (een buurt of wijk), een uitvraag doen of een bepaalde doelgroep kiezen zoals studenten, 65-plussers, ondernemers of iedereen die gebruik maakt van de WMO. Ook zouden we kunnen kiezen voor een bepaald onderwerp. Denk aan de Omgevingsvisie (een bepaald gebied) of bijvoorbeeld zorgprofessionals rond de besluitvorming over gezondheid. Op deze manier kan het experiment onderdeel zijn van een bestaand project en wellicht daar ook deels door bekostigd worden. Wij horen graag welke ideeën de verschillende fracties hierover hebben.

Voorstel Het voorstel is om in 2021 een pilot met een nieuwe vorm van democratie uit te voeren in Zwolle. We geven in deze discussienota een aantal voorbeelden van hoe deze pilot ingevuld kan worden. Als er vanuit de raad andere ideeën zijn voor een vernieuwend democratisch experiment, dan is daar ruimte voor in het debat. Nadat we bij de gemeenteraad de kaders, ideeën en opinie hebben opgehaald door middel van het debat over deze opinienota willen we een initiatiefvoorstel maken en ter besluitvorming voorleggen. In dat initiatiefvoorstel wordt mogelijk een vorm van nieuwe democratie nader uitgewerkt en benut voor een experiment.

Doel Het doel van het voorgestelde experiment is te onderzoeken of een nieuwe vorm van lokale democratie een manier is waardoor mensen zich meer betrokken voelen bij de democratie Ook versterken, meer betrokken voelen bij de stad. Ook in kaart brengen wat vinden mensen en welke mogelijke oplossingen zien zij die de overheid wellicht over het hoofd ziet. Versterkend vertrouwen. GR zien kracht bewoners en vertrouwen wordt sterker tussen gemeente en inwoners.

Doelgroep De doelgroep van het experiment wordt samen met de gemeenteraad bepaald. Uiteraard zijn dit inwoners van Zwolle. De Raad weegt hierbij af welk middel op welke schaal kan worden ingezet. Dat kan stadsbreed zijn, maar ook op wijkniveau. Focus ligt op welk middel het beste past bij welke vraag. Mogelijke voorbeelden zijn:

•

Stemtool uitproberen met studenten

•

Ouderenbeleid met ouderen

•

Nieuwe energiemaatregelen met een buurt

•

Buurtbudget in een bepaalde wijk

•

Prereferendum met de hele stad

•

etc.

Gewenst resultaat Een toegankelijke manier van nieuwe lokale democratie ontwikkelen voor inwoners om hen te voor inwoners om mee te praten en te besluiten over onderwerpen die hen aangaan;

Inzicht in betrokkenheid bij lokale besluitvorming voor- en na het experiment; Gedragen en goede besluitvorming; Versterkt vertrouwen tussen bewoners en politiek

Planning • Q2 2021: Discussienota in de raad bespreken •

Q2/3 2021: Aanscherping en uitwerking samen met doelgroep, onderwijs en afdeling innovatie.

•

Q3/4 2021: Initiatiefvoorstel besluitvorming

•

Q1 2022: Realisatiefase

•

2022: Experiment

•

Q4 2022: Evaluatie en bepalen voortgang

Risico’s De opstellers van deze opinienota zien vooralsnog geen risico’s.

Communicatie Afhankelijk van de gekozen doelgroep, krijgt de communicatie vorm.

Financieel Er is mankracht nodig voor het coördineren en uitvoeren van het experiment. Afhankelijk van het gekozen experiment kan een begroting worden opgesteld.

Vervolg Na het bespreken van de opinienota werken we de input van de raad uit in een initiatiefvoorstel dat uiteindelijk zal moeten leiden tot een experiment.

Fractie GroenLinks

Fractie D66

Simone Boshove / Sylvana Rikkert

Sonja Paauw / Olivier van Bekkum