Brief van het Commissariaat voor de Media over het pbo van RTV Focus, van 28 juni 2024
Tekst van het document
AANTEKENEN Gemeente Zwolle T.a.v. de raadsgriffier Postbus 10007 8000 GA ZWOLLE Ook per e-mail aan: raadsgriffie@zwolle.nl en w.heersink@zwolle.nl Datum
Onderwerp
28 juni 2024
Stichting RTV Focus Zwolle en het programmabeleidbepalend orgaan
Uw kenmerk
Ons kenmerk
Contactpersonen
Telefoonnummer
-
976209/ 967918
mr. Daphne
+31 35 7737700
Lekkerkerker mr. Jasper Goossen mr. Namita Mathura
Beste meneer/mevrouw, Met deze brief laten we u weten dat het Commissariaat voor de Media (hierna: het Commissariaat) het onderzoek naar het programmabeleidbepalend orgaan (hierna: het pbo) van de Stichting RTV Focus Zwolle (hierna: RTV Focus) heeft afgerond. Het Commissariaat concludeert dat de aanwijzing van RTV Focus als lokale publieke media-instelling in de gemeente Zwolle ongewijzigd in stand blijft. Hieronder lichten we dit verder toe. Daarbij gaan we eerst in op de achtergrond van deze zaak en het verloop van het onderzoek naar het pbo van RTV Focus. Daarna geven we aan welke regels er gelden en lichten we toe hoe we tot onze conclusie zijn gekomen. A. Achtergrond van deze zaak Een lokale publieke media-instelling moet volgens de Mediawet 2008 (hierna: de Mediawet) een pbo hebben.
Dit pbo moet leden hebben die representatief zijn voor de belangrijkste in de gemeente voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen.1 Het Commissariaat kan de aanwijzing van een lokale publieke media-instelling intrekken, als zij niet (meer) voldoet aan bepaalde vereisten uit de Mediawet, zoals het vereiste om een (representatief) pbo te hebben.2 Voordat het Commissariaat hiertoe over kan gaan, moet het Commissariaat de lokale publieke media-instelling vier maanden geven om alsnog een (representatief) pbo in te stellen.3 Voor een overzicht van het wettelijk kader verwijzen we naar bijlage 1 bij deze brief. Op 6 oktober 2020 wees het Commissariaat RTV Focus aan als lokale publieke media-instelling voor de verzorging van publieke mediadiensten in de gemeente Zwolle. Destijds is overwogen, ook door de gemeenteraad van de gemeente Zwolle (hierna: de gemeenteraad) in zijn advies, dat RTV Focus voldeed aan het vereiste van een representatief pbo. Een aantal jaren later - op 17 maart 2023 - ontving het Commissariaat een signaal van de gemeente Zwolle dat RTV Focus niet meer over een pbo beschikte. B. Het onderzoek naar het pbo van RTV Focus Na het signaal van 17 maart 2023, ontving het Commissariaat (op 1 juni 2023) een bestuursverslag van RTV Focus. Op basis daarvan stelde het Commissariaat vast dat RTV Focus niet meer beschikte over een pbo.
Volgens artikel 2.61, tweede lid, aanhef en sub c, van de Mediawet. Volgens artikel 2.67, eerste lid, van de Mediawet. 3 Volgens artikel 2.67, tweede lid, van de Mediawet. 1
2
1
Het Commissariaat stelde RTV Focus daarom in de gelegenheid om binnen een hersteltermijn van vier maanden alsnog een representatief pbo samen te stellen. Het Commissariaat ontving op 11 november 2023 de (nieuwe) pbo-ledenlijst van RTV Focus. Na het ontvangen van de informatie over het pbo, vroeg het Commissariaat in een brief van 1 december 2023 4 de gemeenteraad om advies uit te brengen over de vraag of het pbo van RTV Focus 'representatief is samengesteld voor de belangrijkste maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen die voorkomen in de gemeente Zwolle.5 Op 7 maart 2024 ontving het Commissariaat het advies van de gemeenteraad. De gemeenteraad adviseerde negatief over de representativiteit van het pbo van RTV Focus. Vervolgens heeft het Commissariaat (op 24 april 2024) een verzoek om (aanvullende) informatie gedaan bij zowel de gemeenteraad als bij RTV Focus. Beide partijen hebben op 15 mei 2024 de verzochte informatie aangeleverd. C. Het advies van de gemeenteraad De gemeenteraad adviseerde het Commissariaat dat het pbo van RTV Focus niet representatief is voor de belangrijkste maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen die voorkomen in de gemeente Zwolle.
De gemeenteraad onderbouwde het advies op verzoek van het Commissariaat uitgebreider aan de hand van aanvullende documenten (zoals de correspondentie tussen de gemeente en de leden van het pbo van RTV Focus). Uit het advies blijkt dat de gemeenteraad bij de beoordeling van de representativiteit van het pbo van RTV Focus (kort samengevat) is uitgegaan van de volgende beoordelingscriteria: • • • • •
De omvang (het pbo moet volgens de gemeenteraad bestaan uit minimaal vijf leden). De 'vertegenwoordiging van de culturele diversiteit'. Ten minste vijf leden moeten op basis van ‘gemandateerde afvaardiging uit een koepelorganisatie’ een hoofdstroming vertegenwoordigen. De vindbaarheid en zichtbaarheid van de leden van het pbo. De wijze van werving van de leden van het pbo.
Volgens de gemeenteraad is de omvang van het pbo met zes leden net voldoende en is de culturele diversiteit ook vertegenwoordigd in het pbo. Maar de gemeenteraad geeft ook aan dat het pbo van RTV Focus desondanks niet voldoende representatief is. De gemeenteraad overweegt dat de leden van het pbo onvoldoende representatief zijn voor de hoofstromingen in de gemeente Zwolle, omdat twee leden op 'persoonlijke titel' aan het pbo deelnemen en vier leden - die een hoofdstroming vertegenwoordigen - dat niet doen op basis van gemandateerde afvaardiging uit een koepelorganisatie. Daarnaast overweegt de gemeenteraad dat de leden van het pbo onvoldoende herkenbaar en vindbaar zijn voor de doelgroep die zij vertegenwoordigen.
Kenmerk: 941966 / 957246. Uit artikel 2.66, tweede lid, van de Mediawet volgt ook dat het Commissariaat advies kan vragen aan de gemeenteraad als hij twijfelt of een lokale publieke media-instelling aan de vereisten van artikel 2.61, tweede lid, van de Mediawet voldoet. 4 5
2
Om inzicht te krijgen in alle relevante belangen, feiten en omstandigheden verzocht het Commissariaat de gemeenteraad om aanvullende informatie aan te leveren. Het Commissariaat maakte hierbij gebruik van een vragenlijst. De vragen uit deze vragenlijst staan in bijlage 2 bij deze brief. Met het informatieverzoek lichtte de gemeenteraad de overwegingen uit het advies verder toe. De gemeenteraad geeft aan dat hij vindt dat hij niet in de gelegenheid is gesteld om aan te geven welke stromingen er binnen het pbo van RTV Focus vertegenwoordigd zouden moeten zijn. Volgens de gemeenteraad komt dit, omdat RTV Focus de leden van het pbo rechtstreeks benaderde. Daarnaast is het volgens de gemeenteraad bezwaarlijk dat er twee leden op persoonlijke titel aan het pbo deelnemen, omdat deze leden minder zichtbaar en vindbaar zullen zijn. Ook vindt de gemeenteraad het bezwaarlijk dat de vier leden die gerelateerd zijn aan een hoofdstroming, geen 'gemandateerde afgevaardigden’ zijn. Volgens de gemeenteraad zou het beter zijn als een lid (dat een hoofdstroming vertegenwoordigd), afgevaardigd is uit een organisatie die de belangen van de hoofdstroming behartigt. Dat zou zorgen voor een betere binding met de achterban, waardoor het geluid van deze stroming beter en structureel wordt doorgeleid naar de redactie van de lokale publieke media-instelling. D.
Aanvullende informatie van RTV Focus Het Commissariaat verzocht ook RTV Focus om – via een vragenlijst - informatie aan te leveren. De vragen uit deze vragenlijst staan in bijlage 2 bij deze brief. Volgens RTV Focus gaat het in de zaak (in de kern) om de vraag of 'het pbo van RTV Focus representatief is samengesteld voor de belangrijkste maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen die voorkomen in de gemeente Zwolle.' Volgens RTV Focus beoordeelt de gemeenteraad de representativiteit van het pbo aan de hand van een aantal 'subjectieve eisen', die niet in de Mediawet (of andere wet- en regelgeving) staan. RTV Focus geeft daarbij aan dat zij (gedurende de procedure) niet op de hoogte waren van deze 'subjectieve eisen'. RTV Focus gaf het volgende aan over de samenstelling van het pbo. Volgens RTV Focus bestaat het pbo uit personen die werken in verschillende sectoren en die 'ook veel contacten hebben en weten wat er speelt.' RTV Focus geeft aan dat zij deze personen rechtstreeks benaderde in plaats van via een open werving, vanwege de aandacht die RTV Focus in de media kreeg. Volgens RTV Focus duurde het werven van de personen enige tijd. Dit kwam doordat RTV Focus mogelijk in een faillissement terecht zou komen. Het pbo bestaat momenteel uit zes personen.
Voor een overzicht van en korte toelichting (van RTV Focus) op het pbo verwijst het Commissariaat naar bijlage 3 onder deze brief. Verder geeft RTV Focus in haar reactie aan wat de rol van het pbo is. Volgens RTV Focus zijn de leden van het pbo werkzaam binnen de stroming die ze vertegenwoordigen en hebben ze (hierdoor) contacten, ervaring en kennis over deze stromingen. Het pbo komt verschillende keren per jaar bijeen. Ook zijn er individuele gesprekken met de leden van het pbo. Van deze momenten maakt RTV Focus notulen en gespreksverslagen. Op deze momenten kunnen de leden van het pbo invloed uitoefenen op het media-aanbod van RTV Focus. Dit is volgens RTV Focus ook uitgewerkt in een 'media-aanbod beleidsplan'.
3
RTV Focus geeft daaropvolgend aan dat zij op dit moment op verschillende manieren media-aanbod verspreidt. Volgens RTV Focus hebben de leden van het pbo (ook op dit moment) een belangrijke invloed op het media-aanbod. RTV Focus geeft daarbij aan dat zij in het media-aanbod rekening houdt met diversiteit en inclusie. RTV Focus geeft aan dat er programma's zijn als 'Rondje Cultuur', 'Peperbus goes International' en 'Zwolle in Business'. Daarnaast is in verschillende nieuwsitems - volgens RTV Focus - vaak aandacht voor economie, kunst en cultuur, religie, zorg en welzijn, etc. Tot slot geeft RTV Focus de volgende toelichting op de verhouding met de gemeente Zwolle. Volgens RTV Focus zijn er met de gemeente Zwolle geen problemen als het gaat om het verzorgen van het lokale media-aanbod. RTV Focus geeft wel aan dat er met de gemeente Zwolle een procedure loopt over de bekostiging. 6 E. Welke kaders neemt het Commissariaat in overweging? De vraag die het Commissariaat moet beantwoorden, is of RTV Focus met het door haar samengestelde pbo weer voldoet aan het vereiste van het hebben van een representatief pbo.
Dit vereiste komt al lange tijd terug in de (voorloper van de) Mediawet.7 Maar de Mediawet werkt het begrip ‘representativiteit’ niet verder uit.8 Het Commissariaat werkt het begrip wel (kort) uit op zijn website.9 Hier geeft het Commissariaat (onder andere) aan dat een pbo moet bestaan uit meerdere leden, die elk een belangrijke in de gemeente aanwezige maatschappelijke, culturele of levensbeschouwelijke stroming moeten vertegenwoordigen. Daarbij geeft het Commissariaat aan dat de leden van het pbo ook een stroming kunnen vertegenwoordigen ‘als zij door ervaring en/of werkzaamheden kennis hebben van de behoeften binnen een bepaalde stroming’. Verder werken de Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroep (hierna: de NLPO) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (hierna: VNG) het begrip ‘representativiteit’ (in verschillende documenten) ook uit. Zo heeft de NLPO een modelreglement over het pbo.10 In dit modelreglement staat informatie, waar gemeenten en lokale publieke media-instellingen rekening mee kunnen houden bij (bijvoorbeeld) een beoordeling van de representativiteit van een pbo in een aanwijzingsprocedure. De VNG beschikt over een handreiking over de aanwijzing van lokale publieke media-instellingen. 11 In deze handreiking geeft de VNG enkele handvatten aan gemeenten. Daarbij verwijst de VNG ook naar het modelreglement van de NLPO.
Het Commissariaat moedigt gemeenten en lokale publieke media-instellingen aan om - bijvoorbeeld bij de (beoordeling van de) samenstelling van een pbo - gebruik te maken van deze informatie. Zo is het bij een aanwijzingsprocedure van belang dat een gemeenteraad (vooraf) duidelijkheid geeft over de criteria die hij toepast.
Zie ook rb. Overijssel 13 maart 2024, ECLI:NL:RBOVE:2024:1265. Zie bijvoorbeeld: Kamerstukken II 1984/85, 19 136, nrs. 1 - 3, p. 62. 8 In de memorie van toelichting bij de Mediawet geeft de wetgever bijvoorbeeld aan: ‘Zij dienen voorts een orgaan te hebben dat representatief is voor de belangrijkste in de provincie dan wel gemeente aanwezige maatschappelijke, culturele of geestelijke stromingen.' Zie: Kamerstukken II 2007/08, 31 356, nr. 3, p. 40. 9 Zie: https://www.cvdm.nl/voor-mediamakers/publieke-omroepen/lokale-omroep/wettelijkevoorwaarden-lokale/. 10 Zie: https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww.nlpo.nl%2Fwpcontent%2Fuploads%2F2023%2F08%2FBijlage-6-modelreglement-PBO-2020-keurmerkv2.docx&wdOrigin=BROWSELINK. 11 Zie: https://vng.nl/sites/default/files/2023-07/handreiking_aanwijzing_lokale_publieke_omroep.pdf 6 7
4
Tijdens een aanwijzingsprocedure wordt namelijk een schaarse vergunning verdeeld, waarbij het - om gelijke kansen te realiseren - van belang is dat een gemeenteraad een passende mate van openbaarheid verzekert tijdens de procedure.12 Tegelijkertijd benadrukt het Commissariaat dat de kaders van de NLPO en de VNG geen dwingend recht zijn; hier kan dus van worden afgeweken. Het intrekken van een aanwijzing van een lokale publieke media-instelling is bovendien een inbreuk op artikel 10, eerste lid, van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (hierna: EVRM), waar het recht op vrijheid van meningsuiting in staat. 13 Het intrekken van een aanwijzing is daarmee een ingrijpend middel.14 Inzet hiervan leidt er namelijk toe dat een media-instelling zijn aanwijzing kwijtraakt en niet langer de publieke mediadiensten kan verzorgen in de betreffende gemeente. Dit betekent (onder andere) dat het Commissariaat zich moet baseren op hetgeen bij wet is voorgeschreven. In dit geval is dat (alleen) artikel 2.67, eerste lid, van de Mediawet. Het voorgaande betekent niet dat het Commissariaat nooit een aanwijzing van een lokale publieke media-instelling zal intrekken.
Maar het betekent wel dat het Commissariaat bij de beoordeling of een aanwijzing al dan niet moet worden ingetrokken, vanwege het ingrijpende karakter van deze maatregel eerst zelfstandig zicht moet krijgen op alle belangen, feiten en omstandigheden én dat hij deze in zijn besluitvorming meeweegt. Tot slot merkt het Commissariaat op dat de wetgever momenteel nadenkt over de toekomst van de lokale publieke media-instellingen, waarbij de wetgever het belang van de lokale publieke media-instellingen voor de democratie benadrukt. Hierbij kijkt de wetgever ook naar de rol van het pbo.15 Dit neemt niet weg dat het Commissariaat zich bij de beoordeling van het pbo van RTV Focus baseert op het thans geldende wettelijke kader, zoals deze eerder in de brief is omschreven. F. Wat overweegt het Commissariaat in deze zaak? Het Commissariaat moet beoordelen of is gebleken dat RTV Focus – met het nieuwe pbo – voldoet aan het vereiste uit artikel 2.61, tweede lid, aanhef en sub c, van de Mediawet. De vraag is daarmee of het pbo van RTV Focus representatief is voor de belangrijkste in de gemeente Zwolle voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen. Het Commissariaat neemt in zijn beoordeling de Mediawet als uitgangspunt. Daarbij is de bedoeling van de wetgever (als het gaat om waarom een lokale publieke media-instelling een pbo moet hebben) ook van belang.
In een pbo moeten verschillende stromingen of maatschappelijke organisaties vertegenwoordigd zijn. Het pbo bepaalt vervolgens welk programmabeleid een (lokale) publieke mediainstelling zal voeren.
Dit volgt ook uit vaste rechtspraak: ABRvS 10 mei 2023, ECLI:NL:2023:1830. Vergelijk ook: Europees Hof voor de Rechten van de Mens 5 april 2022, no. 28470/12 (NIT S.R.L. vs. The Republic of Moldova). 14 Daarbij heeft een ‘aanwijzing’ een begunstigend karakter, terwijl het intrekken van een aanwijzing een punitief (bestraffend) karakter heeft. 15 Zie de Visiebrief lokale omroepen van de Staatssecretaris voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, 30 mei 2023, beschikbaar via https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/05/30/visiebrief-lokale-omroepen. 12
13
5
Het pbo bestaat daarmee om de maatschappelijke worteling vorm te geven.16 Het pbo moet ervoor zorgen dat mensen (op wie het media-aanbod zich richt) zich herkennen in de programma's en de thema's die in het media-aanbod worden behandeld. Ook moeten de mensen zich kunnen identificeren met de manier waarop de (lokale) publieke media-instelling die zaken behandelt. 17 Het pbo heeft daarmee een belangrijke rol binnen een lokale publieke mediainstelling. Het Commissariaat rekent het RTV Focus daarom aan dat zij lange tijd niet over een pbo beschikte. Maar het Commissariaat moet toetsen of RTV Focus op dit moment, en dus na de hersteltermijn, een representatief pbo heeft. In zijn overwegingen neemt het Commissariaat het advies van de gemeenteraad en de reactie van RTV Focus op dit advies mee. Bij het beoordelen van de representativiteit van het pbo hecht het Commissariaat in het algemeen grote waarde aan een advies van een gemeenteraad. Een gemeenteraad heeft namelijk goed zicht op de verschillende stromingen die er binnen een gemeente zijn én welke behoeften er binnen de gemeente leven.
Het Commissariaat merkt wel op dat hij het advies van een gemeenteraad niet zonder meer over kan nemen.18 Als er een situatie voordoet, waarbij het Commissariaat moet beoordelen of hij de aanwijzing van een lokale publieke media-instelling moet intrekken, kan het Commissariaat zich dan ook niet alleen baseren op het advies van een gemeenteraad. Zoals eerder benoemd, moet het Commissariaat zelfstandig een oordeel vormen aan de hand van alle relevante belangen, feiten en omstandigheden. Daarmee betrekt het Commissariaat in zijn beoordeling het volgende. In de eerste plaats weegt het Commissariaat – volgens de bedoeling van de wetgever – mee of het pbo van RTV Focus invloed heeft op het media-aanbod, in de zin dat in de gemeente Zwolle een breed en divers publiek wordt voorzien van informatie, waaronder journalistieke inhoud, cultuur en educatie. Het Commissariaat merkt daarbij op dat RTV Focus een ‘media-aanbod beleidsplan’ heeft opgesteld.19 In de bijlage bij dit document staat ook dat het pbo verschillende onderwerpen voor het media-aanbod heeft aangedragen.
Aan de hand van deze onderwerpen is ook al media-aanbod ontwikkeld en uitgezonden.20 Volgens het Commissariaat is dit een belangrijke aanwijzing dat het pbo van RTV Focus – op dit moment – bepaalt welk programmabeleid RTV Focus zal voeren.21 De gemeenteraad geeft in zijn advies aan dat het pbo van RTV Focus niet representatief is voor de belangrijkste in de gemeente Zwolle voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen. Als voornaamste reden voert de gemeenteraad aan dat de leden niet zijn ‘gemandateerd’ uit een organisatie, die de belangen van de ‘hoofdstroming’ behartigt. Het Commissariaat stelt vast dat dit geen vereiste uit de Mediawet is. Kamerstukken II 2022/23, 32 827, nr. 277, p. 7. Zie de Visiebrief lokale omroepen van de Staatssecretaris voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, 30 mei 2023, beschikbaar via https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/05/30/visiebrief-lokale-omroepen. 18 Zo is het vereist dat een advies van een gemeenteraad zorgvuldig tot stand is gekomen en deugdelijk moet zijn gemotiveerd (zie ook rb. Den Haag 1 februari 2024, ECLI:NL:RBDHA:2024:1103, r.o. 9). 19 Zie: https://zwolle.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/6c29fb38-0a89-4cbc-86ff65d9752a706d?documentId=e3219f4e-dec6-4464-b446-a90396c13982&agendaItemId=cfa382e68ccf-4d6d-8168-1c719ae210d4.
20 Zoals de eerdergenoemde programma's ’Rondje Cultuur’ en ’Peperbus goes International’. 21 In lijn met het eerder aangehaalde Kamerstukken II 2022/23, 32 827, nr. 277, p. 7. 16 17
6
Een soortgelijk vereiste komt wel terug in de kaders van de NLPO en de VNG. Dit betekent dat het kan worden meegewogen bij de beoordeling van representativiteit van een pbo. Maar vanwege de ingrijpende gevolgen van het intrekken van een aanwijzing moet volgens het Commissariaat wel blijken dat er (daadwerkelijke) gevolgen zijn voor de representativiteit van het pbo, als de leden van een pbo niet zijn afgevaardigd uit een hoofdstroming. Dit is het Commissariaat niet gebleken. Het Commissariaat ziet dat de gemeenteraad volstaat met de constatering dat de leden van het pbo niet zijn afgevaardigd uit een stroming, maar dat de gemeenteraad niet verder toelicht wat de daadwerkelijke gevolgen daarvan zijn voor de representativiteit van het pbo. Zo legt de gemeenteraad niet uit of hij een bepaalde hoofdstroming binnen de gemeente Zwolle mist in de vertegenwoordiging, of waaruit blijkt dat de leden van het pbo (los van het niet gemandateerd zijn uit een koepelorganisatie) niet in staat zijn de stroming - waarvoor zij zijn aangesteld - te vertegenwoordigen. In haar reactie op het informatieverzoek geeft RTV Focus gemotiveerd aan waarom het pbo volgens haar representatief is. Bij elk van de leden geeft RTV Focus aan hoe deze zicht verhoudt tot de stroming en met welke organisaties binnen de stroming het lid regelmatig in contact staat.
Uit de toelichting maakt het Commissariaat op dat de leden van het pbo samen over een uitgebreid en divers netwerk beschikken in de Zwolse gemeenschap. Bij het Commissariaat is daarom niet gebleken dat het niet afgevaardigd zijn uit een hoofdstroming ook daadwerkelijk gevolgen heeft voor de representativiteit van het pbo. Daarnaast volgt het Commissariaat RTV Focus in haar standpunt dat het enkele feit dat (sommige van) de leden niet zijn afgevaardigd uit een hoofdstroming, niet betekent dat deze niet herkenbaar of vindbaar zullen zijn. RTV Focus zei toe dat de leden van het pbo duidelijk op de website van de publieke media-instelling worden benoemd. Hierbij zouden ook hun contactgegevens komen te staan. Daarnaast is uit de toelichting van RTV Focus voldoende gebleken dat de leden actief zijn in de gemeenschap waar RTV Focus zich op richt, wat ook bevorderend is voor hun zichtbaarheid en vindbaarheid. Het Commissariaat ziet – volgens bovenstaande overwegingen - geen grond om te concluderen dat het pbo van RTV Focus niet representatief is voor de belangrijkste in de gemeente Zwolle voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen. Dit betekent dat de aanwijzing van RTV Focus, die geldig is tot 6 oktober 2025, ongewijzigd in stand blijft. RTV Focus kan daarmee haar taken als lokale publieke media-instelling in de gemeente Zwolle voortzetten. G.
Tot slot Het Commissariaat begrijpt dat er (vooral het laatste jaar) veel te doen was over de verzorging van de publieke mediadiensten in de gemeente Zwolle. In deze brief geeft het Commissariaat aan dat hij de aanwijzing van RTV Focus niet intrekt. Dit betekent dat RTV Focus (in principe) tot 6 oktober 2025 een aanwijzing heeft. Het Commissariaat vindt het als toezichthouder belangrijk dat een gemeente, waar een lokale publieke media-instelling is aangewezen, beschikt over toereikend, lokaal media-aanbod. Vanuit die rol biedt het Commissariaat zowel de gemeente Zwolle als RTV Focus de mogelijkheid om in gesprek te gaan over de inhoud van deze brief en over de verzorging van publieke mediadiensten in de gemeente Zwolle. 7
Is er verder iets onduidelijk? Of heeft u vragen? Dan kunt u contact met ons opnemen. Doe dit door een e-mail te sturen naar het algemene e-mailadres van het Commissariaat. Dat is 'cvdm@cvdm.nl'. Vermeld hierbij het kenmerk van deze zaak (941966). U kunt ons ook bellen. Zie hiervoor de gegevens bovenaan deze brief. We vertrouwen erop u voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Commissariaat voor de Media
Elles Witvoet Hoofd Handhaving en Bezwaar
8
Bijlage 1: Wettelijk kader Artikel 2.61 van de Mediawet 1 Voor de verzorging van de publieke mediadiensten op regionaal en lokaal niveau kan het Commissariaat regionale respectievelijk lokale instellingen als publieke mediainstellingen aanwijzen volgens de bepalingen van deze paragraaf. 2 Voor aanwijzing komen slechts in aanmerking instellingen die: a. rechtspersoon naar Nederlands recht met volledige rechtsbevoegdheid zijn; b. zich volgens de statuten uitsluitend of hoofdzakelijk ten doel stellen het op regionaal respectievelijk lokaal niveau uitvoeren van de publieke mediaopdracht door het verzorgen van media-aanbod dat gericht is op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in een provincie, een gemeente of een deel van de provincie waarop de instelling zich richt leven, en het verrichten van alle activiteiten die nodig zijn om daarmee een publieke taak te vervullen; en c. volgens de statuten een orgaan hebben dat het beleid voor het mediaaanbod bepaalt en dat representatief is voor de belangrijkste in de desbetreffende provincie of gemeente voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen. 3 Aanwijzing geschiedt nadat provinciale staten hebben dan wel de gemeenteraad heeft geadviseerd over de vraag of de instelling aan de eisen, bedoeld in het tweede lid, voldoet.
Artikel 2.66 van de Mediawet 1 Provinciale staten brengen dan wel de gemeenteraad brengt tijdens de aanwijzingsperiode ten minste eenmaal aan het Commissariaat advies uit over de vraag of een aangewezen regionale of lokale publieke media-instelling naar hun of zijn mening nog voldoet aan de eisen van artikel 2.61, tweede lid. 2 Als tijdens de aanwijzingsperiode bij het Commissariaat ernstige twijfel bestaat of de regionale of lokale publieke media-instelling nog aan de eisen van artikel 2.61, tweede lid, voldoet, kan hij een tussentijds advies vragen. Artikel 2.67 van de Mediawet 1 Het Commissariaat trekt een aanwijzing in, als de desbetreffende regionale of lokale publieke media-instelling niet meer voldoet aan de eisen van artikel 2.61, tweede lid. 2 Het Commissariaat trekt de aanwijzing van een regionale of lokale publieke mediainstelling die niet meer voldoet aan artikel 2.61, tweede lid, onderdelen b of c, pas in nadat de desbetreffende media-instelling gedurende vier maanden, gerekend van de dag waarop het desbetreffende feit is geconstateerd, in de gelegenheid is gesteld opnieuw aan dit vereiste te voldoen en zij daarin niet is geslaagd. Artikel 9 van de Mediaregeling 2008 Een besluit tot intrekking van de aanwijzing op grond van artikel 2.67, eerste lid, en 2.68. eerste lid, onderdelen a en b, van de Mediawet, gaat onmiddellijk in.
9
Bijlage 2: Overzicht van de vragen aan de gemeenteraad en RVT Focus Aan de gemeenteraad stelde het Commissariaat de volgende vragen: • • • • • • • • •
•
'Is de gemeenteraad van mening dat het media-aanbod van RTV Focus verschillende stromingen vertegenwoordigt?' 'In hoeverre nam de gemeenteraad de brief (onderwerp: 'Stand van zaken RTV Focus Zwolle') en het beleid over het media-aanbod van RTV Focus mee in zijn adviseringstraject?' 'Hoe beoordeelt de gemeenteraad de omvang van het pbo?' 'U beoordeelt het negatief dat RTV Focus de leden van het pbo direct benaderde. Kunt u daar een toelichting op geven?' 'Wat is volgens de gemeente Zwolle het risico van twee leden die op persoonlijke titel lid zijn?' 'Is de gemeente van mening dat het pbo alleen representatief kan zijn als de leden van het pbo afgevaardigden zijn van een organisatie?' De gemeente stelt dat deelname aan het pbo als vrijblijvend wordt gezien. Waarop baseert de gemeente deze stellingname?' 'De gemeente stelt dat de huidige representativiteit de verdere professionalisering van de omroep niet ten goede komt. Waarop baseert de gemeente deze stellingname?' Wat zijn volgens u de gevolgen voor het al dan niet bestaan van een toereikend lokaal publiek media-aanbod als het Commissariaat niet over gaat tot intrekking van de aanwijzing?' 'Zijn er opmerkingen die u nog niet maakte in de vragenlijst die u wel van belang vindt?'
Aan RTV Focus stelde het Commissariaat de volgende vragen: • • • • • • • • • • • •
'Hoe omschrijft u op dit moment de verhouding tussen RTV Focus en de gemeente Zwolle?' 'Lopen er momenteel andere procedures tussen Stichting RTV Focus en de gemeente Zwolle? Zo ja, geef een korte omschrijving van de procedure(s).' 'Lopen er momenteel procedures tussen Stichting RTV Focus en anderen? Zo ja, geef een korte omschrijving van de procedure(s).' 'De gemeente Zwolle heeft een negatief advies uitgebracht over de representativiteit van het pbo van RTV Focus. Hoe beoordeelt u het advies van de gemeente Zwolle?' 'Kunt u aangeven hoe u de leden van het pbo heeft geworven?' 'Heeft u bij de werving meegewogen of een kandidaat-lid een relatie had met een belangenbehartigingsorganisatie van de betreffende stroming?' 'Hoe is invulling gegeven aan de criteria voor de vertegenwoordiging van de belangrijkste stromingen (maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke)?' 'Kunt u aangeven welke invloed het pbo tot nu toe heeft gehad op (beleid t.a.v.) het media-aanbod?' 'Op welke manier komen verschillende stromingen terug in het media-aanbod van RTV Focus?' 'Heeft u verslagen van vergaderingen van het pbo? Wanneer verslagen beschikbaar zijn, vragen wij u om deze te mailen naar (…).' 'Heeft u sinds het aanstellen van het pbo een evaluatie gehouden? Zo ja, welke inzichten heeft de evaluatie gegeven?' 'Wat betekent het voor de financiële situatie van RTV Focus wanneer het
Commissariaat de aanwijzing intrekt?' 10
Bijlage 3: Overzicht van het pbo van RTV Focus Nummer
Wie?
Onderwerp
Stroming
Werkzaamheden (buiten het pbo)
1.
De heer R. Hulsebosch
Economie
'Werkgevers'
Horecaondernemer in de gemeente Zwolle
2.
De heer M. Marri
Cultuur
'Kunst en cultuur' en 'Onderwijs en educatie'
Docent bij Van Hall Larenstein University of Applied Sciences
Volgens RTV Focus heeft dit lid van het pbo kennis over 'communicatie'
3.
De heer C. Oogink
Economie
''Werkgevers' en 'Werknemers'
Verbonden aan verschillende bouwbedrijven in de gemeente Zwolle
Volgens RTV Focus heeft dit lid van het pbo kennis over het begeleiden van stagiaires
4.
De heer H. Vogel
Levensbeschouwing
'Kerkgenootschappen'
Verbonden aan Dominikanenklooster in de gemeente Zwolle
Volgens RTV Focus heeft dit lid van het pbo contact met (verschillende) geloofsgemeenschappen
5.
Mevrouw S. Ali
Cultuur
'Culturele minderheden'
Verbonden aan (onder andere) Saeed Zwolle
Volgens RTV Focus heeft dit lid van het pbo ervaring in het organiseren van evenementen (ook voor culturele minderheden)
6.
Mevrouw L. de Vries
Cultuur
'Kunst en cultuur' en 'evenementen'
Verschillende werkzaamheden binnen de cultuursector
Volgens RTV Focus heeft dit lid van het pbo ook kennis over journalistiek
11
Overige opmerkingen van RTV Focus Volgens RTV Focus heeft dit lid van het pbo contact met ondernemers in de gemeente Zwolle