bijlage 4 Rap archeologie 5155_4220080_Zwolle_Weezenlanden-Noord.pdf
Tekst van het document
Schuurmanstraat, Zwolle rapport 5155
Schuurmanstraat, Zwolle (gemeente Zwolle) Een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek
R.M. van der Zee
2
Colofon ADC Rapport 5155 Schuurmanstraat, Zwolle (gemeente Zwolle) Een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek Auteur: R.M. van der Zee In opdracht van: Explorius Vastgoedontwikkeling B.V. © ADC ArcheoProjecten, Amersfoort, 16 april 2020 Foto’s en tekeningen: ADC ArcheoProjecten, tenzij anders vermeld Status onderzoek: definitief Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers. ADC ArcheoProjecten aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek.
Autorisatie: B. Jansen ISSN 1875-1067 ADC ArcheoProjecten Postbus 1513 3800 BM Amersfoort Tel. 033-299 81 81 E-mail info@archeologie.nl
3
Inhoudsopgave Samenvatting 1 Inleiding en administratieve gegevens 2 Vooronderzoek 2.1 Bureauonderzoek 2.2 Inventariserend veldonderzoek (IVO-O), verkennende fase 3 Inventariserend veldonderzoek (IVO-O), karterende fase 3.1 Plan van Aanpak 3.2 Resultaten Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) 3.3 Conclusies 4 Aanbeveling Literatuur Geraadpleegde websites Lijst van afbeeldingen en tabellen
5 7 9 9 9 11 11 12 12 14 15 16 16
Bijlage 1 Boorgegevens
22
4
5
Samenvatting In opdracht van Explorius Vastgoedontwikkeling B.V. heeft ADC ArcheoProjecten in maart en april 2020 een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Schuurmanstraat (tussen nrs. 51-55 en 99-103) in Zwolle, gemeente Zwolle. Dit onderzoek volgt op een in september 2019 voor deze locatie door Antea Group Archeologie uitgevoerd bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van verkennend booronderzoek. De aanleiding vormt het voornemen om de huidige flats gefaseerd te slopen en het gebied te transformeren tot hoogwaardig woongebied met woontorens, grondgebonden woningen en commerciële ruimten. Hiervoor is een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Uit het bureauonderzoek werd door Fleuren & Fens (2019) geconcludeerd dat binnen het plangebied archeologische resten uit de periode vanaf het Mesolithicum aanwezig konden zijn. Deze verwachting was gebaseerd op de mogelijke aanwezigheid van oeverwallen en/of rivierduinen onder een modern ophogingspakket van 1,5 tot 2,0 m dikte. Voor dergelijke resten gold daarom een middelhoge verwachting. Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek is door de onderzoekers besloten het gespecificeerde verwachtingsmodel in het veld te toetsen middels een inventariserend veldonderzoek (IVO-O).
Hiermee kon worden nagegaan welke van bovengenoemde afzettingen waar binnen het plangebied aanwezig zijn, wat de verstoring is van de bodem eronder. Omdat in de verkennende boringen geen aanwijzingen werden gevonden voor de aanwezigheid van rivierduinen werd geadviseerd het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Een uitzondering hierop betrof een zone rondom boring 03 waar mogelijk sprake is van een restgeul van de Groot Aa. Omdat bodemingrepen dieper dan 0,5 m +NAP mogelijk zouden leiden tot aantasting van aan genoemde geul gerelateerde oeverafzettingen werd aanvullend booronderzoek noodzakelijk geacht. Bovengenoemde advies is overgenomen door de gemeente Zwolle. In het kader hiervan is door ADC ArcheoProjecten een karterend booronderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek heeft als doel de aard en het verloop van de geul nader in kaart te brengen en om de aan- of afwezigheid van de oeverwallen te onderzoeken. In geen van de boringen werden evenwel afzettingen aangetroffen die als restgeul- of oeverafzettingen zijn te interpreteren. Op grond hiervan kan de archeologische verwachting voor de zone rondom verkennende boring 03 naar beneden worden bijgesteld. Hiermee is de archeologische verwachting voor het gehele plangebied als laag te bestempelen.
ADC ArcheoProjecten adviseert om het gehele plangebied, met inbegrip van de zone rondom verkennende boring 03, vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is nooit volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied archeologische resten voorkomen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet. Wij wijzen erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.
6
Tabel 1. Overzicht van de verschillende (pre)historische perioden. Periode
Afkorting
Tijd in jaren
Nieuwe tijd:
NT
1500 - heden
Middeleeuwen:
XME
450 – 1500 na Chr.
Late Middeleeuwen
LME
Vroege Middeleeuwen
VME
Romeinse tijd:
ROM
Laat-Romeinse tijd
ROML
270 - 450 na Chr.
Midden-Romeinse tijd
ROMM
70 - 270 na Chr.
Vroeg-Romeinse tijd
ROMV
12 voor Chr. - 70 na Chr.
IJzertijd:
IJZ
Late IJzertijd
IJZL
250 - 12 voor Chr.
Midden-IJzertijd
IJZM
500 - 250 voor Chr.
Vroege IJzertijd
IJZV
Bronstijd:
BRONS
Late Bronstijd
BRONSL
1100 - 800 voor Chr.
Midden-Bronstijd
BRONSM
1800 - 1100 voor Chr.
Vroege Bronstijd
BRONSV
Neolithicum (Jonge Steentijd):
NEO
Laat-Neolithicum
NEOL
2850 - 2000 voor Chr.
Midden-Neolithicum
NEOM
4200 - 2850 voor Chr.
Vroeg-Neolithicum
NEOV
Mesolithicum (Midden-Steentijd):
MESO
Laat-Mesolithicum
MESOL
6450 - 4900 voor Chr.
Midden-Mesolithicum
MESOM
7100 - 6450 voor Chr.
Vroeg-Mesolithicum
MESOV
8800 - 7100 voor Chr.
Paleolithicum (Oude Steentijd):
PALEO
Laat-Paleolithicum
PALEOL
35.000 - 8800 voor Chr.
Midden-Paleolithicum
PALEOM
300.000 – 35.000 voor Chr.
Vroeg-Paleolithicum
PALEOV
tot 300.000 voor Chr.
Bron: Archeologisch Basis Register 1992
1050 - 1500 na Chr. 450 - 1050 na Chr. 12 voor Chr. – 450 na Chr.
800 – 12 voor Chr.
800 - 500 voor Chr. 2000 - 800 voor Chr.
2000 - 1800 voor Chr. 5300 – 2000 voor Chr.
5300 - 4200 voor Chr. 8800 – 4900 voor Chr.
tot 8800 voor Chr.
7
1
Inleiding en administratieve gegevens In opdracht van Explorius Vastgoedontwikkeling B.V. heeft ADC ArcheoProjecten in maart en april 2020 een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Schuurmanstraat (tussen nrs. 51-55 en 99-103) in Zwolle, gemeente Zwolle (afb. 1 en 2). Dit onderzoek volgt op een in september 2019 door Antea Group Archeologie voor deze locatie uitgevoerd bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van verkennend booronderzoek.1 De aanleiding vormt het voornemen om de huidige flats gefaseerd te slopen en het gebied te transformeren tot hoogwaardig woongebied met woontorens, grondgebonden woningen en commerciële ruimten. Hiervoor is een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Sinds 1 juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden en is de Monumentenwet 1988 komen te vervallen. De bepalingen van een deel van de Monumentenwet zijn opgenomen in de Erfgoedwet. Het deel dat betrekking heeft op de besluitvorming in de fysieke leefomgeving gaat over naar de toekomstige Omgevingswet. Vooruitlopend op de datum van ingang van de Omgevingswet zijn deze artikelen te vinden in het Overgangsrecht in de Erfgoedwet, waar ze ongewijzigd van toepassing blijven zolang de Omgevingswet nog niet van kracht is.
Op grond van de Erfgoedwet moeten archeologische (verwachtings)waarden gewaarborgd zijn in het bestemmingsplan. Een bestemmingsplanwijziging zal worden getoetst aan de Archeologische Waarderingskaart Zwolle (AWZ).2 Op deze kaart valt het plangebied binnen een zone die is aangemerkt als 50% archeologisch waardevol (middelhoge/hoge archeologische verwachting). Gebieden die volgens de archeologische waarderingskaart een vondstkans hebben van 50% of meer dienen bij verstoringen 2 in de bodem met een grotere diepte dan 0,5 m en een grotere oppervlakte dan 100 m archeologisch onderzocht te worden. Omdat de archeologische vrijstellingsgrenzen wordt overschreden dient de initiatiefnemer in het kader van vergunningsprocedure een rapport te overleggen waarin naar oordeel van de bevoegde overheid de archeologische waarde van het plangebied voldoende in beeld is gebracht. In het kader van dit proces heeft het in dit rapport beschreven onderzoek plaatsgevonden. In Nederland dient het vaststellen van de archeologische waarde van een plangebied te gebeuren conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA versie 4.1).3 Behalve de protocollen van de vigerende KNA zijn de uitvoeringskaders van de gemeente Zwolle gevolgd.
1
zaakidentificatie 4703365100, Fleuren & Fens 2019.
2
https://www.arcgis.com/home/webmap/viewer.html?layers=c91e14b590ed4dfb9c47e79b78024644.
3
SIKB 2018.
8
De volgende administratieve gegevens zijn van toepassing: opdrachtgever:
fase AMZ-cyclus: aanleiding: locatie: plaats: gemeente: provincie: kadastrale gegevens: kaartblad: oppervlakte plangebied: coördinaten:
bevoegde overheid met contactgegevens:
deskundige namens de bevoegde overheid met contactgegevens:
goedkeuring rapport door bevoegde overheid: Archis-zaaknummer: ADC-projectcode: auteur: projectmedewerker(s): autorisatie: periode van uitvoering: beheer en plaats documentatie:
Explorius Vastgoedontwikkeling B.V. De heer T.G. Olde Keizer Molendijk Noord 90A 7461 JE Rijssen inventariserend veldonderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek bestemmingsplanwijziging Schuurmanstraat Zwolle Zwolle Overijssel gemeente Zwolle sectie G nummer 9943, 9944 en 9945 21G (1:25.000) 2,38 ha N: 203.544 / 502.941 Z: 203.601 / 502.729 O: 203.690 / 502.816 W: 203.467 / 502.843 Gemeente Zwolle Postbus 10007 8000 GA Zwolle Tel.: 014 038 De heer M.D.J. Klomp Gemeente Zwolle, afdeling Erfgoed, team archeologie Veemarkt 38 8011 AJ Zwolle Tel.: 038 – 498 30 29 E-mail: MDJ.Klomp@zwolle.nl ja (9 april 2020) 4817657100 4220080 R.M. van der Zee n.v.t. B. Jansen maart en april 2020 ADC ArcheoProjecten bv, Amersfoort
9
2
Vooronderzoek 2.1
Bureauonderzoek
Het bureauonderzoek vormt de eerste stap in de Archeologisch Monumentenzorgcyclus (AMKZ). Het doel van bureauonderzoek is het aan de hand van schriftelijke bronnen verwerven van informatie over bekende en/of verwachte archeologische waarden in het plangebied, om daarmee te komen tot een gespecificeerde, archeologische verwachting. Dit onderzoek is in mei 2019 door Antea Group Archeologie4 uitgevoerd en gepubliceerd in rapport 2019/77.5 De gespecificeerde, archeologische verwachting luidde als volgt: Uit het bureauonderzoek kan worden geconcludeerd dat binnen het plangebied archeologische resten uit de periode vanaf het mesolithicum aanwezig kunnen zijn. Of er inderdaad sprake is van een hoge archeologische verwachting hangt echter in belangrijke mate af van de hier begraven landschappelijke situatie (fysische geografie). Als er binnen het plangebied oeverwallen en/of rivierduinen aanwezig zijn, kan uitgegaan worden van een middelhoge verwachting op archeologische resten hierop. Bodemgegevens uit de omgeving wijzen op de aanwezigheid van een ophogingspakket van 1,5 tot 2 m. Het is derhalve mogelijk dat ook in het huidige plangebied eventuele archeologische indicatoren dieper dan 2 m gelegen zijn.
2.2
Inventariserend veldonderzoek (IVO-O), verkennende fase
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek is door de onderzoekers besloten het gespecificeerde verwachtingsmodel te toetsen middels een inventariserend veldonderzoek (IVO-O) bestaande uit verkennende boringen. Hiermee kon worden nagegaan welke afzettingen waar binnen het plangebied aanwezig zijn, wat de verstoring is van de bodem eronder. De resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO-O) waren als volgt: Uit het veldonderzoek is gebleken dat er fijnzandige lagen aanwezig zijn op de overgang van de Formatie van Kreftenheye naar de afzettingen van de Formatie van Nieuwkoop en Formatie van Echteld: derhalve lijkt de conclusie te rechtvaardigen dat er in het gebied geen duinvorming heeft opgetreden, dan wel dat vroeger aanwezige duinen geheel geërodeerd zijn. De grijze tot blauwgrijze kleilaag is in de boringen met uitzondering van boring 03 te interpreteren als (rivier)overstromingsklei en het gebied derhalve als rivierkomvlakte. In boring 03 is in tegenstelling tot de overige boringen een gefaseerd kleidek te herkennen: de onderzijde bestaat uit venige klei, met daarop een vrij homogene overstromingslaag van lichtbeige klei, met daarop een gelaagde sterk humeuze kleilaag.
De bovenste kleilaag kan duiden op een geulvulling in een weinig tot nauwelijks watervoerende situatie waarbij organisch materiaal kon bezinken (mogelijk is hierin de laatste verlandingsfase van de restgeul te zien). De aanwezigheid van een geul kan tevens duiden op mogelijk intacte oeverwallen in de directe nabijheid (binnen tientallen meters afstand). De loop van de geul (en haar eventuele oeverwallen) kan vanwege het grofmazige (verkennende) boorgrid echter op dit moment niet gereconstrueerd worden. Omdat geen aanwijzingen werden gevonden voor de aanwezigheid van rivierduinen werd door de onderzoekers geadviseerd het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Een uitzondering hierop betrof een zone rondom boring 03 (voor het boorprofiel, zie afb. 3) waar mogelijk sprake is van een restgeul van de Grote Aa. Omdat bodemingrepen dieper dan 0,5 m +NAP mogelijk zouden leiden tot aantasting van aan genoemde geul gerelateerde oeverafzettingen werd de uitvoering van een karterend booronderzoek geadviseerd. Dit onderzoek heeft als doel de
4
zaakidentificatie 4703365100.
5
Fleuren & Fens 2019.
10
aard en het verloop van de geul nader in kaart te brengen en om de aan- of afwezigheid van de oeverwallen te onderzoeken. Bovenstaand advies is overgenomen door gemeente Zwolle.6
6
E-mail: de heer M.D.J. Klomp (senior archeoloog gemeente Zwolle, afdeling Erfgoed, team archeologie).
11
3
Inventariserend veldonderzoek (IVO-O), karterende fase 3.1
Plan van Aanpak
3.1.1 Inleiding Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar nodig aanvullen van de gespecificeerde, archeologische verwachting (par. 2.2). Het inventariserend veldonderzoek zal bestaan uit een karterend booronderzoek. De werkwijze is gericht op het in een zone rondom verkennende boring 03, voor zo ver binnen onderhavig plangebied gelegen, nader in kaart brengen van de veronderstelde restgeul van de Grote Aa en het aantonen van de aan- of afwezigheid van 2 aan deze geul gerelateerde oeverwallen. Deze zone heeft een omvang van circa 1.200 m . Op 24 maart 2020 is een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld, waarin de werkwijze van het onderzoek is vastgelegd. Het karterend booronderzoek leidt tot beantwoording van de volgende onderzoeksvragen: Wat is de oriëntatie van de veronderstelde restgeul van de Grote Aa? Zijn er archeologisch relevante oeverafzettingen aanwezig? Zo ja, op welke diepte ten opzichte van maaiveld en NAP? In welk opzicht kan op basis van het veldonderzoek de archeologische verwachting worden bijgesteld? In hoeverre worden de (mogelijk aanwezige) archeologische waarden bedreigd door toekomstige planontwikkeling? Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd? 3.1.2 Uitvoeringsplan veldwerkzaamheden Voor het beantwoorden van de in par.
3.1.1 genoemde onderzoeksvragen is de volgende onderzoeksmethode voorschreven: aantal boringen: boorgrid:
diepte boringen: boormethode: bemonstering:
8-16 in raaien met onderlinge boorafstand van 12,5 m, afstand tussen de raaien is 10 m, waarbij de boringen in een raai 6,25 m verspringen ten opzichte van boringen in een er naast gelegen raai; indien noodzakelijk zal het boorgrid worden verdicht. In verband met de aanwezigheid van kabels en leidingen7 worden geen boringen ter hoogte van Schuurmanstraat 51-55 gezet. tot in de top van de zandige afzettingen van de Formatie van Kreftenheye (circa 280 cm –mv, 0,30 m +NAP) Edelmanboor met diameter 7 cm en gutsboor met diameter 3 cm (handmatig) versnijden en/of verbrokkelen
De lithologische en bodemkundige kenmerken van de boringen zijn beschreven conform respectievelijk NEN 51048 en het Systeem voor de bodemclassificatie voor Nederland, de hogere niveaus9 en vastgelegd middels het invoerprogramma Deborah. De X- en Y-coördinaten zijn ingemeten met een GPS met een nauwkeurigheid van 2 m. De hoogte van het maaiveld ter plaatse van de boringen is bepaald aan de hand van AHN-beelden. Archeologische indicatoren zullen worden verzameld en (indien mogelijk) worden gedetermineerd.
7
KLIC-meldingsnummer 20G180902.
8
Bosch 2005; Nederlands Normalisatie-Instituut 1989.
9
De Bakker 1989.
12
3.2
Resultaten Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O)
3.2.1 Veldinspectie Het onderzochte deel van het plangebied maakt deel uit van openbaar groen tussen twee woonblokken en bestaat uit een grasveld met enkele bomen. De boringen zijn in overeenstemming met het Plan van Aanpak verricht, met uitzondering van karterende boring 3. In deze boring is op 70 cm –mv (1,60 m +NAP) gestuit op een ondoordringbare laag. Ook in een zone rondom deze boring werd op deze laag gestuit en was het niet mogelijk de (diepere) ondergrond te onderzoeken. 3.2.2 Lithologische beschrijving en interpretatie De locatie van de boringen is weergeven in afb. 5. Voor de boorgegevens wordt verwezen naar bijlage 1. Uit het karterend booronderzoek blijkt dat de diepere ondergrond, vanaf 295 à 320 cm –mv (0,65 tot 0,90 m –NAP), uit een zandpakket bestaat. Omdat het sediment als gevolg van grondwater grotendeels uit de guts vloeide, kon enkel het bovenste deel bemonsterd worden. Dit bestaat uit kalkloos, humusarm, sterk siltig zand met een lichtbruingrijze kleur. De mediaanklasse is zeer fijn en de korrels zijn goed gesorteerd. Op grond van lithologische kenmerken wordt het zand als (verspoeld) dekzand (Laagpakket van Wierden, Formatie van Boxtel10) geïnterpreteerd. Mogelijk betreft dit slechts een dunne laag aangezien in het eerder uitgevoerde verkennende booronderzoek11 enkel grofklastische afzettingen van de Formatie van Kreftenheye zijn beschreven.
Het zandpakket wordt afgedekt door een 10 à 40 cm dikke laag sterk kleiig veen met een grijsbruine kleur. Dit veen gaat geleidelijk over in een 40 à 60 cm dik kalkloos, ongelaagd kleipakket. De klei is humusloos en zwak siltig en heeft een matig stevige tot stevige consistentie. De kleur is grijs. In boring 4 is in het kleipakket een klein fragment puin aangetroffen. Het veen en de zware klei duiden op respectievelijk een vernatting en overstromingen van het pleistocene landschap. In geen van de boringen zijn aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van directe rivierinvloeden in de vorm van oever- en (rest)geulafzettingen. Een archeologisch relevant niveau is derhalve niet aanwezig. De bovenste 185 tot 270 cm –mv bestaat, overeenkomstig de resultaten van het verkennend booronderzoek, uit een ophogingspakket, dat verband houdt met het bouwrijp maken van het terrein in de jaren 50 van de vorige eeuw.
3.3
Conclusies
De in paragraaf 3.1.1 gestelde onderzoeksvragen kunnen op basis van de bereikte resultaten als volgt worden beantwoord:
Wat is de oriëntatie van de veronderstelde restgeul van de Grote Aa? In geen van de karterende boringen zijn afzettingen aangetroffen die als restgeul- of oeverafzettingen zijn te interpreteren.
Zijn er archeologisch relevante oeverafzettingen aanwezig? Zo ja, op welke diepte ten opzichte van maaiveld en NAP? n.v.t.
In welk opzicht kan op basis van het veldonderzoek de archeologische verwachting worden bijgesteld?
10
TNO 2013.
11
zaakidentificatie 4703365100, Fleuren & Fens 2019.
13
De archeologische verwachting voor de zone rondom verkennende boring 03 kan naar laag naar beneden worden bijgesteld. Hiermee is de archeologische verwachting voor het gehele plangebied als laag te bestempelen.
In hoeverre worden de (mogelijk aanwezige) archeologische waarden bedreigd door toekomstige planontwikkeling? Er is geen sprake van een bedreiging van (mogelijk aanwezige) archeologische waarden.
Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd? Het plangebied is met inbegrip van de zone rondom verkennende boring 03 als voldoende onderzocht te beschouwen.
14
4
Aanbeveling ADC ArcheoProjecten adviseert om het gehele plangebied, met inbegrip van de zone rondom verkennende boring 03, vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is nooit volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied archeologische resten voorkomen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet. Wij wijzen erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.
15
Literatuur Bakker. H. de, J. Schelling, D.J. Brus & C. van Wallenburg, 1989: Systeem van bodemclassificatie voor Nederland : de hogere niveaus. Wageningen. Bosch, J.H.A., 2005: Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode, Versie 5.2. Utrecht (TNO-rapport NITG 05-043-A). Fleuren, I. & R.L. Fens, 2019: Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen. BO en IVO Weezenlanden Noord te Zwolle. Antea Group Archeologie 2019/17. Heerenveen. SIKB, 2018: Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA). Gouda. TNO, 2013: Lithostratigrafische Nomenclator van de Ondiepe Ondergrond, versie 2013.
16
Geraadpleegde websites http://ahn.arcgisonline.nl/ahnviewer/ https://archis.cultureelerfgoed.nl/ https://www.arcgis.com/home/webmap/viewer.html?layers=c91e14b590ed4dfb9c47e79b78024644 https://www.kadaster.nl/
Lijst van afbeeldingen en tabellen Afb. 1 Locatie van het plangebied Afb. 2 Detailkaart van het plangebied Afb. 3 Profiel van verkennende boring 03 Afb. 4 Foto van het plangebied genomen in noordwestelijke richting Afb. 5 Boorpuntenkaart Tabel 1. Overzicht van de verschillende (pre)historische perioden.
17
Afb. 1 Locatie van het plangebied
18
Afb. 2 Detailkaart van het plangebied
19
Afb. 3 Profiel van verkennende boring 03
20
Afb. 4 Foto van het plangebied genomen in noordwestelijke richting
21
Afb. 5 Boorpuntenkaart
22
Bijlage 1 Boorgegevens Boring: 422080_1 Kop algemeen: Projectcode: 422080, Boornummer: 1, Beschrijver(s): REINOUD, Datum: 25-03-2020, Doel boring: archeologie - kartering, Einddiepte boring in cm: 320 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 203548, Y-coördinaat in meters: 502795, Precisie coördinaat: 1 m, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 2.3, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: AHN bestand Plaats: Provincie: Overijssel, Gemeente: Zwolle, Opdrachtgever: Explorius Vastgoedontwikkeling, Uitvoerder: ADC Archeoprojecten 0 / 2.30 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 25, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak zandig, Bijmengsel humus: zwak humeus, Consistentie: stevig, Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 25 / 2.05 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 25, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 185, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig grof, Spreidingsklasse: matig goed gesorteerd, Kalkgehalte: kalkrijk Bodem: Bodemkundige interpretatie: opgebrachte grond 185 / 0.45
Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 185, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 315, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: veen, Bijmengsel: sterk kleiig, Veensoort: amorf veen, Consistentie: normaal, Kalkgehalte: kalkloos 315 / -0.85 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 315, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 320, Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: sterk siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Spreidingsklasse: goed gesorteerd, Kalkgehalte: kalkloos Laag opmerking: Opmerking: gestuit op zandpakket Einde boring 320 / -0.90
Boring: 422080_2 Kop algemeen: Projectcode: 422080, Boornummer: 2, Beschrijver(s): REINOUD, Datum: 25-03-2020, Doel boring: archeologie - kartering, Einddiepte boring in cm: 310 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 203560, Y-coördinaat in meters: 502795, Precisie coördinaat: 1 m, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 2.3, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: AHN bestand Plaats: Provincie: Overijssel, Gemeente: Zwolle, Opdrachtgever: Explorius Vastgoedontwikkeling, Uitvoerder: ADC Archeoprojecten Kop opmerking: Opmerking: BJZ 0 / 2.30 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 25, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak zandig, Bijmengsel humus: zwak humeus, Consistentie: stevig, Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 25 / 2.05 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 25, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 260, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig grof, Spreidingsklasse: matig goed gesorteerd, Kalkgehalte: kalkrijk Bodem: Bodemkundige interpretatie: opgebrachte grond 260
/ -0.30 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 260, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 300, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: grijs Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak siltig, Consistentie: stevig, Kalkgehalte: kalkloos 300 / -0.70 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 300, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 310, Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: veen, Bijmengsel: sterk kleiig, Veensoort: amorf veen, Consistentie: normaal Laag opmerking: Opmerking: gestuit op zandpakket Einde boring 310 / -0.80
Boring: 422080_3 Kop algemeen: Projectcode: 422080, Boornummer: 3, Beschrijver(s): REINOUD, Datum: 25-03-2020, Doel boring: archeologie - kartering, Einddiepte boring in cm: 70 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 203544, Y-coördinaat in meters: 502783, Precisie coördinaat: 1 m, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 2.3, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: AHN bestand Plaats: Provincie: Overijssel, Gemeente: Zwolle, Opdrachtgever: Explorius Vastgoedontwikkeling, Uitvoerder: ADC Archeoprojecten 0 / 2.30 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 70, Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak zandig, Bijmengsel humus: zwak humeus, Consistentie: stevig, Plantenresten: wortels-veel (>10%), Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken Laag opmerking: Opmerking: lichtgrijze zandbrokken, gestuit op ondoordringbaar materiaal Einde boring 70 / 1.60
Boring: 422080_4 Kop algemeen: Projectcode: 422080, Boornummer: 4, Beschrijver(s): REINOUD, Datum: 25-03-2020, Doel boring: archeologie - kartering, Einddiepte boring in cm: 310 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 203554, Y-coördinaat in meters: 502783, Precisie coördinaat: 1 m, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 2.3, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: AHN bestand Plaats: Provincie: Overijssel, Gemeente: Zwolle, Opdrachtgever: Explorius Vastgoedontwikkeling, Uitvoerder: ADC Archeoprojecten 0 / 2.30 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 35, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak zandig, Bijmengsel humus: zwak humeus, Consistentie: stevig, Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 35 / 1.95 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 35, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 270, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig grof, Spreidingsklasse: matig goed gesorteerd, Kalkgehalte: kalkrijk Bodem: Bodemkundige interpretatie: opgebrachte grond 270 /
-0.40 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 270, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 285, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: donker-grijs Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak siltig, Bijmengsel humus: sterk humeus, Consistentie: matig slap, Kalkgehalte: kalkloos 285 / -0.55 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 285, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 305, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: veen, Bijmengsel: sterk kleiig, Veensoort: amorf veen, Consistentie: normaal Archeologie: Puin onbepaald: enkel fragment 305 / -0.75 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 305, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 310, Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: licht-bruin-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: sterk siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Spreidingsklasse: goed gesorteerd, Kalkgehalte: kalkloos Einde boring 310 / -0.80
Boring: 422080_5 Kop algemeen: Projectcode: 422080, Boornummer: 5, Beschrijver(s): REINOUD, Datum: 25-03-2020, Doel boring: archeologie - kartering, Einddiepte boring in cm: 310 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 203566, Y-coördinaat in meters: 502783, Precisie coördinaat: 1 m, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 2.3, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: AHN bestand Plaats: Provincie: Overijssel, Gemeente: Zwolle, Opdrachtgever: Explorius Vastgoedontwikkeling, Uitvoerder: ADC Archeoprojecten 0 / 2.30 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 30, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak zandig, Bijmengsel humus: zwak humeus, Consistentie: stevig, Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 30 / 2.00 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 30, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 260, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig grof, Spreidingsklasse: matig goed gesorteerd Bodem: Bodemkundige interpretatie: opgebrachte grond 260 / -0.30 Laag algemeen:
Bovengrens laag in cm: 260, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 290, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: licht-blauw-grijs Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak siltig, Consistentie: matig slap, Kalkgehalte: kalkloos Archeologie: Puin onbepaald: enkel fragment 290 / -0.60 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 290, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 305, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: veen, Bijmengsel: sterk kleiig, Veensoort: amorf veen, Consistentie: normaal, Kalkgehalte: kalkloos 305 / -0.75 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 305, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 310, Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: licht-bruin-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: sterk siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Spreidingsklasse: goed gesorteerd, Kalkgehalte: kalkloos Einde boring 310 / -0.80
Boring: 422080_6 Kop algemeen: Projectcode: 422080, Boornummer: 6, Beschrijver(s): REINOUD, Datum: 25-03-2020, Doel boring: archeologie - kartering, Einddiepte boring in cm: 310 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 203560, Y-coördinaat in meters: 502771, Precisie coördinaat: 1 m, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 2.3, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: AHN bestand Plaats: Provincie: Overijssel, Gemeente: Zwolle, Opdrachtgever: Explorius Vastgoedontwikkeling, Uitvoerder: ADC Archeoprojecten 0 / 2.30 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 35, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak zandig, Bijmengsel humus: zwak humeus, Consistentie: stevig Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor Archeologie: Puin onbepaald: fragmenten 35 / 1.95 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 35, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 230, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig grof, Spreidingsklasse: matig goed gesorteerd, Kalkgehalte: kalkrijk Bodem: Bodemkundige interpretatie: opgebrachte grond 230 / 0.00 Laag
algemeen: Bovengrens laag in cm: 230, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 290, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: licht-blauw-grijs Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak siltig, Consistentie: matig slap, Kalkgehalte: kalkloos Archeologie: Puin onbepaald: enkel fragment 290 / -0.60 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 290, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 310, Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: veen, Bijmengsel: sterk kleiig, Veensoort: amorf veen, Consistentie: normaal, Kalkgehalte: kalkloos Einde boring 310 / -0.80
Boring: 422080_7 Kop algemeen: Projectcode: 422080, Boornummer: 7, Beschrijver(s): REINOUD, Datum: 25-03-2020, Doel boring: archeologie - kartering, Einddiepte boring in cm: 320 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 203572, Y-coördinaat in meters: 502771, Precisie coördinaat: 1 m, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 2.3, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: AHN bestand Plaats: Provincie: Overijssel, Gemeente: Zwolle, Opdrachtgever: Explorius Vastgoedontwikkeling, Uitvoerder: ADC Archeoprojecten 0 / 2.30 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 45, Aard ondergrens: diffuus (3-10 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak zandig, Bijmengsel humus: zwak humeus, Consistentie: stevig, Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: bouwvoor Archeologie: Puin onbepaald: fragmenten 45 / 1.85 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 45, Aard bovengrens: diffuus (3-10 cm), Ondergrens laag in cm: 220, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig grof, Spreidingsklasse: matig goed gesorteerd, Kalkgehalte: kalkrijk Bodem:
Bodemkundige interpretatie: opgebrachte grond 220 / 0.10 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 220, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 280, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: licht-blauw-grijs Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak siltig, Consistentie: matig stevig, Kalkgehalte: kalkloos 280 / -0.50 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 280, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 320, Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: veen, Bijmengsel: sterk kleiig, Veensoort: amorf veen, Consistentie: normaal, Kalkgehalte: kalkloos Laag opmerking: Opmerking: gestuit op zandpakket Einde boring 320 / -0.90
Boring: 422080_8 Kop algemeen: Projectcode: 422080, Boornummer: 8, Beschrijver(s): REINOUD, Datum: 25-03-2020, Doel boring: archeologie - kartering, Einddiepte boring in cm: 295 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 203566, Y-coördinaat in meters: 502759, Precisie coördinaat: 1 m, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 2.3, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: AHN bestand Plaats: Provincie: Overijssel, Gemeente: Zwolle, Opdrachtgever: Explorius Vastgoedontwikkeling, Uitvoerder: ADC Archeoprojecten 0 / 2.30 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 45, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak zandig, Plantenresten: wortels-weinig (1-10%), Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 45 / 1.85 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 45, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 230, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: licht-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: zwak siltig, Bijmengsel grind: zwak grindig, Mediaanklasse: matig grof, Spreidingsklasse: matig goed gesorteerd Bodem: Bodemkundige interpretatie: opgebrachte grond 230 / 0.00 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 230, Aard bovengrens:
abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 280, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: licht-blauw-grijs Lithologie: Grondsoort: klei, Bijmengsel: zwak siltig, Consistentie: matig stevig 280 / -0.50 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 280, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 295, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: veen, Bijmengsel: sterk kleiig, Veensoort: amorf veen, Consistentie: normaal, Kalkgehalte: kalkloos 295 / -0.65 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 295, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 295, Boortype en diameter: guts-3 cm, Kleur: licht-bruin-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: sterk siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Spreidingsklasse: goed gesorteerd, Kalkgehalte: kalkloos Einde boring 295 / -0.65