Bijlage 3_Historisch_vooronderzoek_bodem_Sekdoorn_Redacted

Historisch vooronderzoek bodem Zandwinning Sekdoorn te Zwolle projectnummer 0480844.100 17 november 2022 revisie 00

Inhoudsopgave

Blz.

1

Inleiding

2

2

Vooronderzoek

3

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.5.1 2.6 2.7 2.8

Algemeen Locatiegegevens Bodemopbouw en geohydrologie Verwachting ten aanzien van de bodemkwaliteit Gebruik en beïnvloeding van de locatie door gebruik Voormalig, huidig en toekomstig gebruik Asbest PFAS (Poly- en Perfluoralkylstoffen) Terreinverkenning

3 3 4 5 7 7 9 9 9

3

Conclusies en aanbevelingen

10

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Kadastrale gegevens Vooronderzoek en bekende gegevens Tekeningen onderzoekslocatie Toelichting op de Omgevingswet

Blad 1 van 10

Historisch vooronderzoek bodem Zandwinning Sekdoorn te Zwolle projectnummer 0480844.100 17 november 2022 revisie 00

1

Inleiding In opdracht van Zandwinbedrijf VOF Sekdoorn is door Antea Group in de periode oktobernovember 2022 een historisch vooronderzoek bodem uitgevoerd ter plaatse van de zandwinning Sekdoorn te Zwolle.

Figuur 1: Luchtfoto 2021 van de onderzoekslocatie (Cyclomedia)

Aanleiding Aanleiding tot het onderzoek wordt gevormd door de voorbereidingen voor de uitbreiding van de zandwinning Sekdoorn in Zwolle door VOF Sekdoorn.

Doel Doel van het onderzoek is om vast te stellen of op de locatie verdachte activiteiten bekend zijn.

Onderzoeksstrategie en kwaliteit Het historisch bodemonderzoek is gebaseerd op de richtlijnen uit de NEN 5725: 2017 (Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek bij verkennend en nader bodemonderzoek). In dit rapport worden de resultaten van het historisch onderzoek beschreven.

Blad 2 van 10

Historisch vooronderzoek bodem Zandwinning Sekdoorn te Zwolle projectnummer 0480844.100 17 november 2022 revisie 00

Ten aanzien van de bodemopbouw en geohydrologie kan het volgende worden vermeld: - freatische grondwaterstand: 0,5-1,5 m -mv. - regionale grondwaterstroming in het eerste watervoerend pakket: noordwestelijk - verticale grondwaterstroming tot 10 m-mv: kwel - voorkomen van oppervlaktewater in de directe omgeving: ja, binnen de onderzoekslocatie en direct ten westen hiervan - voorkomen van brak/zout grondwater: nee - ligging binnen een grondwaterbeschermingsgebied: nee - ophogingen/dempingen/bodemvreemde lagen bekend: mogelijk dempingen van voormalige sloten - Is het grondwatersysteem beïnvloed door menselijk handelen: ja, lokaal door zandwinning waardoor de waterplas ontstond. De gegevens over de geohydrologie zijn verkregen uit de Grondwaterkaart van Nederland (DGVTNO) en de actuele kaarten met grondwaterbeschermingsgebieden.

2.4

Verwachting ten aanzien van de bodemkwaliteit

Figuur 3: Bodemonderzoekslocaties (BIS gemeente Zwolle)

Bodemonderzoeken/beschikkingen Op het terrein zijn de volgende (historische) bodemonderzoeken uitgevoerd: - Verkennend bodem- en asbestonderzoek Sekdoornseplas e.o. te Zwolle (Antea Group, kenmerk 0454794.195-1, d.d. 24 oktober 2019). In dit rapport wordt verwezen naar een automatische quickscan gegenereerd via de BDOK module (quickscan 22134581) voor deellocatie 35 (Sekdoornsedijk Zwolle). Er heeft geen verkennend bodem- of

Blad 5 van 10

Historisch vooronderzoek bodem Zandwinning Sekdoorn te Zwolle projectnummer 0480844.100 17 november 2022 revisie 00

-

asbestonderzoek plaatsgevonden op deze deellocatie. Uit de quickscan bleek dat de locatie niet verdacht of verontreinigd is. Verkennend bodem- en asbestonderzoek Sekdoornsedijk en Jan van Arkelweg - Marslanden te Zwolle (Antea Group, kenmerk 436791.194, d.d. 4 april 2019). In dit rapport is de Sekdoornsedijk niet als verdachte locatie aangewezen. Derhalve is hier geen proefsleuf geplaatst. Er heeft geen verkennend bodem- of asbestonderzoek plaatsgevonden op deze deellocatie. Uit de overige historische informatie blijkt dat de deellocatie niet verdacht of verontreinigd is.

Op de onderzoekslocatie zelf blijkt geen verkennend bodem- en asbestonderzoek te zijn uitgevoerd. In de directe omgeving op 10 tot 75 meter van de onderzoekslocatie zijn de volgende bodemonderzoeken uitgevoerd: - Verkennend onderzoek NVN 5740 Kanaalweg 14 Zwolle (IJsselmeerbeton fundatietechnieken, locatiecode AA01901435 in de Omgevingsrapportage, d.d. 1 april 1994). Dit onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van een bouwvergunning en is in het kader van de Wbb voldoende onderzocht. Volgens het BIS van de gemeente Zwolle zijn in de grond geen verhoogde gehalten boven de achtergrondwaarde aangetoond. In het grondwater zijn licht verhoogde concentraties aan onderzochte parameters gemeten. Het is onbekend op welke diepte de grondwaterstand is aangetroffen. Zintuiglijk is puin aangetroffen. Er heeft geen asbestonderzoek plaatsgevonden. In de verdere omgeving circa 75 tot 150 meter van de onderzoekslocatie zijn bij de Kanaalweg 8 en 18 verkennende bodemonderzoeken uitgevoerd: - Verkennend bodemonderzoek op een locatie aan de Kanaalweg 8 te Zwolle (Boluwa Eco Systems BV Milieu advies en onderzoekbureau, kenmerk 05290, d.d. oktober 2005). Dit onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van plannen voor de vervanging van de bestaande woning op de locatie. Uit de resultaten blijkt dat in de grond ten hoogste licht verhoogde gehalten aan lood en PAK zijn aangetoond.

In het grondwater zijn geen verhoogde concentraties aan onderzochte stoffen gemeten. Het grondwater bevond zich op 2,5 m -mv. Zintuiglijk zijn puinresten waargenomen. Er heeft geen asbestonderzoek plaatsgevonden. - Kanaalweg 18 (Boluwa Eco Systems BV Milieu advies en onderzoekbureau, kenmerk 98290, d.d. januari 1999). Aanleiding voor dit onderzoek is het voornemen om de bestaande woning op het perceel met opstallen uit te bouwen. Tijdens het onderzoek zijn visueel puinresten aangetroffen. Analytisch zijn in de grond licht verhoogde gehalten aan PAK en licht verhoogde concentraties aan chroom, koper en nikkel in het grondwater aangetoond. Het grondwater bevindt zich op 1,4 m -mv. ook bij dit adres heeft geen asbestonderzoek plaatsgevonden. Op 60 tot 185 meter ten oosten van de onderzoekslocatie is in 1987 ter plaatse van de waterplas (toen zand van de zandwinning) een onderzoek uitgevoerd: - Monsterneming en samenstellingsonderzoek spuitzand (Tauw Infra Consult b.v., kenmerk 51515.13, d.d. oktober 1987). Aanleiding was de voorgenomen ophoging van terreinen in deelplannen Schellerlanden en Schellerbroek met ophoogzand uit de zandwinning. Hierbij zijn geen verhoogde gehalten aan onderzochte stoffen aangetoond.

Ten noorden van de onderzoekslocatie (100-250 meter) is de wijk Marslanden G, aan de andere zijde van de Sekdoornsedijk en het kanaal dat hier loopt, meerdere malen grootschalig onderzocht in de jaren ’90. Ook hier zijn slechts licht verhoogde gehalten/concentraties aangetoond volgens de Omgevingsrapportage en het BIS van de gemeente Zwolle. Zie Omgevingsrapportage in bijlage 2.

Blad 6 van 10

Historisch vooronderzoek bodem Zandwinning Sekdoorn te Zwolle projectnummer 0480844.100 17 november 2022 revisie 00

Gebiedsgerichte kwaliteit en/of gebiedsgericht beleid (voor zowel grond als grondwater) - De onderzoekslocatie ligt binnen de “Werkgebieden klimaatadaptatie Overijssel” onder de naam RIVUS. - Binnen de kaderrichtlijn water SGBP-3 (2022-2027) ligt de onderzoekslocatie binnen grondwaterlichaam ‘zand Rijn-Oost’. - De onderzoekslocatie ligt net buiten de regionale waterkeringen van Waterschap Drents Overijsselse Delta. Tankarchief De onderzoekslocatie komt niet voor in het tankarchief. Bouwarchief De onderzoekslocatie komt niet voor in het bouwarchief. Bodemkwaliteitskaart (BKK) De onderzoekslocatie is gelegen in de zone ‘Buitengebied’ van de bodemkwaliteitskaart van de gemeente Zwolle. In deze zone is de gemiddelde ontgravingskwaliteit klasse ‘Achtergrondwaarde’. Ten noorden van de onderzoekslocatie ligt een woonwijk in de zone ‘Industrieterrein (na 1987)’. Ook in deze zone is de gemiddelde ontgravingskwaliteit klasse ‘Achtergrondwaarde’. De witte vlek (water) ten westen van de onderzoekslocatie is uitgesloten van de bodemkwaliteitskaart. Bodemfunctieklassekaart De onderzoekslocatie ligt binnen een gebied met functieklasse ‘Landbouw/natuur’. De woonwijk ten noorden ligt binnen een gebied met functieklasse ‘Industrie’.

Overige historische gegevens Volgens de voormalige asbestsignaleringskaart van de provincie Overijssel geldt op perceel R 865 (erf van Kanaalweg 14) en op een heel klein deel van perceel R 956 (grasland) een grote kans op asbest in de grond. Voor het overige deel van de onderzoekslocatie geldt een kleine kans asbest in de grond. De gemeente Zwolle heeft voor een deel van de onderzoekslocatie aangegeven dat op de archeologische waarderingskaart een waarde van 50% geldt. Het overig deel kent een waarde van 10% of 0% (ter plaatse van het water). Tijdens de uitvoering van het historisch onderzoek zijn geen andere gegevens gevonden over de verbranding of stort van afval, (her)gebruik van grond of andere bouwmaterialen, het (voormalige) gebruik van asbest, verkaveling, (sloot)dempingen, ontgrondingen, aanvullingen, afzetting van bodemvreemd materiaal, de verwachting ten aanzien van archeologische waarden, de verwachting van ontplofbare oorlogsresten en onbetrouwbaarheden of tegenstrijdigheden.

2.5

Gebruik en beïnvloeding van de locatie door gebruik

2.5.1

Voormalig, huidig en toekomstig gebruik Voor zover bekend hebben er op de onderzoekslocatie geen calamiteiten of overtredingen van voorschriften in het kader van de Wet milieubeheer en/of Wet bodembescherming en/of andere milieuregelgeving plaatsgevonden. Luchtfoto’s Op de luchtfoto’s van 2007 tot en met 2022 is te zien dat binnen de onderzoekslocatie met name in de zuidwestelijke hoek de zandwinning steeds iets verder uitbreid en het grasland opgaat in

Blad 7 van 10

Historisch vooronderzoek bodem Zandwinning Sekdoorn te Zwolle projectnummer 0480844.100 17 november 2022 revisie 00

In de nabije toekomst zal ter plaatse van de onderzoekslocatie uitbreiding van de zandwinning en een depot voor zand worden gerealiseerd.

2.6

Asbest Gezien de grote kans op asbest (asbestsignaleringskaart) op een klein deel van de onderzoekslocatie is het mogelijk dat asbest aanwezig is in de grond. Verder is sprake van demping van een aantal voormalige sloten binnen de onderzoekslocatie tussen 1945 en 1993. Ook is tijdens bodemonderzoek in de omgeving van de locatie puin(resten) aangetroffen. In het verleden heeft geen asbestonderzoek plaatsgevonden op of nabij de onderzoekslocatie. Hiermee is de onderzoekslocatie verdacht op asbest in de grond.

2.7

PFAS (Poly- en Perfluoralkylstoffen) Op 8 juli 2019 is door het Ministerie Infrastructuur en Waterstaat een brief en bijbehorend Tijdelijk Handelingskader ten aanzien van hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie aan de Tweede kamer aangeboden (8 juli 2019, kenmerk: IENW/BSK-2019/131399). Hierin staat beschreven dat bij het aanbieden en verwerken van grond inzichtelijk dient te zijn in hoeverre deze PFAS-houdend is. Op 13 december 2021 is het Handelingskader PFAS verschenen, welke een aantal vragen beantwoordt uit de vorige tijdelijke versies. De gemeente Zwolle beschikt over een Bodemkwaliteitskaart en eigen (Wbb) beleid ten aanzien van PFAS. De onderzoekslocatie bevindt zich in een gebied waar de verwachte gehalten PFAS voldoen aan de achtergrondwaarde. In de nabije omgeving van deze onderzoekslocatie (<25 m) zijn geen gegevens aangetroffen over de aanwezigheid van een op PFAS verdachte puntbronlocatie. Voor de definiëring van PFAS puntbronlocaties is tabel 1 en bijgaande tekst in het Handelingskader voor PFAS van Expertisecentrum PFAS (Expertisecentrum PFAS (2018, 25 juni) “Een handelingskader voor PFAS”, beschikbaar via https://www.expertisecentrumpfas.nl/documenten.html) gehanteerd. Daarnaast is gebruik gemaakt van een UBI-lijst waarop UBI’s met een verdenking tot het verspreiden van PFAS voorkomen.

Deze is gebaseerd op de eerder genoemde tabel 1 en de huidige beschikbare kennis. Van atmosferische depositie (droge en natte neerslag van (stof)deeltjes uit de atmosfeer) is bekend dat dit tot beperkt verhoogde PFAS-gehaltes in bodem en water kan leiden. Aangenomen wordt dat atmosferische depositie de enige bron van PFAS-verontreiniging op deze locatie kan zijn. Afhankelijk van het toekomstige gebruik van de locatie en eventueel grondverzet, kan het mogelijk zijn dat bodemonderzoek naar PFAS-gehaltes in de bodem verplicht is.

2.8

Terreinverkenning Uit de (digitale) terreinverkenning zijn geen bijzonderheden gebleken die kunnen duiden op de aanwezigheid van bodemverontreinigingen.

Blad 9 van 10

Historisch vooronderzoek bodem Zandwinning Sekdoorn te Zwolle projectnummer 0480844.100 17 november 2022 revisie 00

3

Conclusies en aanbevelingen In het uitgevoerde onderzoek zijn verschillende bronnen geraadpleegd om meer inzicht te krijgen in de mogelijke verdenking op bodemverontreiniging op de onderzoekslocatie. De verzamelde informatie geeft geen directe aanwijzingen voor de aanwezigheid van (voormalige) bodembedreigende activiteiten op het onderzoeksterrein. Wel wordt verwacht dat de slootdempingen op de locatie en de omliggende percelen de bodemkwaliteit op de onderzoekslocatie mogelijk negatief hebben beïnvloed. Op basis van het vooronderzoek wordt geconcludeerd dat de locatie als verdacht ten aanzien van zware metalen, PAK en asbest wordt aangemerkt. Dit vanwege de aanwezigheid van gedempte (voormalige) kavelsloten, een grote kans op asbest op een klein deel van de onderzoekslocatie en het aantreffen van puin(resten) tijdens bodemonderzoek in de omgeving van de onderzoekslocatie. Vanuit milieuhygiënisch oogpunt wordt aanbevolen om voor de voorgenomen bestemmingsplanwijziging of buitenplanse omgevingsvergunning, op een gedeelte van de locatie, een verkennend bodemonderzoek conform de NEN 5740 en NEN 5707 uit te voeren. Voornoemde conclusies zijn gebaseerd op het vooronderzoek, aangeleverde informatie door de opdrachtgever, verkregen informatie van bevoegd gezag gemeente Zwolle en zintuiglijke waarnemingen tijdens het (digitale) terreinbezoek. Antea Group Deventer, november 2022

Blad 10 van 10

Historisch vooronderzoek bodem Zandwinning Sekdoorn te Zwolle projectnummer 0480844.100 17 november 2022 revisie 00

Opstellen hypothese over de bodemkwaliteit ten behoeve van uit te voeren bodemonderzoek 1) Wat is de afbakening van de onderzoekslocatie en is deze voldoende? De onderzoekslocatie betreft een aantal percelen en delen van percelen ter plaatse van en rondom zandwinning de Sekdoorn te Zwolle. De totale oppervlakte van de onderzoekslocatie is circa 191.680 m2. De onderzoekslocatie is ruim ingetekend en aangeleverd door de opdrachtgever. 2) Is er sprake van potentiële bronnen van bodemverontreiniging, zowel vanuit het verleden als het heden? Zo ja, wat zijn de potentiële bronnen van bodemverontreiniging, waar liggen ze en wat zijn de verdachte parameters? Op basis van bekende gegevens zijn geen potentiële bronnen van bodemverontreiniging aangetroffen op de onderzoekslocatie. Wel wordt verwacht dat de slootdempingen op de locatie en de omliggende percelen de bodemkwaliteit op de onderzoekslocatie mogelijk negatief hebben beïnvloed. Slootdempingen zijn verdacht op aanwezigheid van stort. Eerdere bodemonderzoeken nabij de locatie laten licht verhoogde gehalten aan zware metalen en PAK zien. Dit zijn de parameters die op de onderzoekslocatie ook verwacht worden. Daarnaast worden (licht verhoogde concentraties aan) enkele zware metalen in het grondwater verwacht.

3) Is de bodem asbestverdacht? Welke kwaliteitsklasse is toegekend aan de bodem in de bodemkwaliteitskaart en welke lagen zijn daarbij onderscheiden? Op basis van de beschikbare gegevens is een deel van de locatie asbestverdacht. Daarnaast zijn een aantal watergangen/sloten gedempt. In de omgeving van de locatie is tijdens bodemonderzoeken wel puin waargenomen, maar heeft geen asbestonderzoek plaatsgevonden. De onderzoekslocatie is gelegen in de zone ‘Buitengebied’ en witte vlek (water) van de bodemkwaliteitskaart van gemeente Zwolle. In de zone ‘Buitengebied’ is de gemiddelde bodemkwaliteit klasse ‘Achtergrondwaarde’. Dit geldt ook voor PFAS. De witte vlek (water) is uitgesloten van de bodemkwaliteitskaart. 4) Wat is de bodemopbouw en geohydrologie en is er binnen het onderzoeksgebied sprake van verschillende fysische kwaliteiten en/of bodemvreemde lagen? Zo ja, welke fysische kwaliteiten en/of bodemvreemde lagen zijn er en waar bevinden deze zich? Op basis van de bodemopbouw en geohydrologie is de freatische grondwaterstand circa 0,5-1,5 m - mv en is de grondwaterstroming noordwestelijk georiënteerd. Er is geen sprake van verschillende fysische kwaliteiten of bodemvreemde lagen binnen de onderzoekslocatie.

5) Is er sprake van beïnvloeding vanuit de omgeving van de bodemkwaliteit of de kwaliteit van het grondwater? Zo ja, welke beïnvloeding en waar? Er is geen sprake van beïnvloeding vanuit de omgeving van de bodemkwaliteit of de kwaliteit van het grondwater. 6) Wordt op de locatie of een deel daarvan (een geval van ernstige) bodemverontreiniging vermoed? Zo ja, waar bevindt deze zich? Nee.

Historisch vooronderzoek bodem Zandwinning Sekdoorn te Zwolle projectnummer 0480844.100 17 november 2022 revisie 00

7) Is de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem afdoende bekend of is bodemonderzoek noodzakelijk? Motiveer het antwoord. Het is onduidelijk wat de grote kans op asbest op een deel van de onderzoekslocatie betekent voor de bodemkwaliteit ter plaatse. Ook is niet duidelijk welke invloed de demping van de sloten heeft op de kwaliteit van de bodem. Op basis van bekende gegevens en de terreininspectie zijn geen potentiële bronnen aangetroffen welke zouden kunnen duiden op een andere vorm van bodemverontreiniging. Op basis van deze gegevens is de bodemkwaliteit onvoldoende in kaart gebracht en is een bodemonderzoek noodzakelijk voor het voorgenomen nieuwe bestemmingsplan of de buitenplanse omgevingsvergunning.

0480844.100 Zandwinning Sekdoorn Zwolle Omgevingsrapportage

Pagina 1 van 25

-

27-10-2022

Pagina 2 van 25

-

27-10-2022

Inhoudsopgave Voorblad Inhoudsopgave Inleiding Kabeltracé Marsweg - Sekdoornplas Kanaalweg 8 VERVALLEN Kanaalweg (12.5 Ha) Kanaalweg 14 Forelkolk (Schellerlanden) Marslanden G Kanaalweg 14 Kanaalweg 18 Kanaalweg 18 Kaarten Disclaimer Toelichting

Pagina 3 van 25

-

27-10-2022