Bijlage 3 Doel en uitgangspunten Parkeerstrategie 2040

Werp een andere blik op je straat!

<1. Het stadsverhaal> Zwolle: een bruisende en gastvrije stad waar iedereen welkom is. Het is een fijne, compacte stad; er is veel te doen en alles is dichtbij. Een plek waar jong en oud plezierig kunnen wonen, waar steeds meer bezoekers het prachtige centrum en de omgeving er omheen weten te vinden en een plek waar ondernemers oneindige kansen zien. Kortom: in Zwolle is er voor ieder wat wils, nu én in de toekomst. Zwolle beweegt mee met de ontwikkelingen van de stad Want, de stad is in beweging en wij bewegen mee. In vergelijking met zestig jaar geleden is het aantal inwoners van Zwolle verdubbeld. In diezelfde periode zijn er maar liefst twintig keer zoveel auto's bijgekomen en dat stopt niet. Doorgaan op deze weg is geen optie, daarvoor is de openbare ruimte te beperkt. Dus vraagt het om een andere manier van bewegen. Een manier waarbij lopen en fietsen meer aandacht krijgen. Zo zorgen we dat de stad niet dichtslibt, maar leefbaar, toegankelijk, veilig, gastvrij én bereikbaar blijft. Tegelijkertijd spelen we hiermee in op ontwikkelingen zoals de vraag naar meer woningen, het veranderende klimaat en het toenemende aantal bezoekers. Dat we meebewegen is niet nieuw, het zit in onze oorsprong. Als Hanzestad omarmen we nieuwe ontwikkelingen, werken we samen en zijn we ondernemend. Dit deden we vroeger en dat doen we nu nog steeds.

Denk bijvoorbeeld aan de pleinen in de binnenstad die jaren geleden nog volstonden met bussen en auto’s. Dit zijn nu plekken waar je gezellig op het terras kunt zitten of overheen kunt struinen. Nieuwe markt 2008

Versus

Nieuwe markt 2020

Ook in woonwijken zoals Assendorp hebben we, op verzoek van én samen met bewoners, meer ruimte gemaakt voor parkjes en groene speelplaatsen. We zitten niet stil in Zwolle en daar zijn we trots op. Om goed te blijven meebewegen met de ontwikkelingen van deze tijd en de komende twintig jaar is een goede balans nodig tussen de verschillende functies van de stad zoals wonen, ondernemen, werken en vrije tijd. Daarbij zijn de wensen en belangen van inwoners, bezoekers, ondernemers en andere betrokkenen erg belangrijk. We hebben oog voor iedereen, maar willen ook bepaalde keuzes maken. Want, de openbare ruimte is beperkt, daarom moeten we anders omgaan met de invulling ervan. Een deel van die keuzes maken we op het gebied van mobiliteit. Want, hoe wij straks leven en ondernemen, heeft invloed op hoe we ons bewegen.

1

<2. Het mobiliteitsverhaal> Een blik vooruit in de tijd Na een werkdag buiten Zwolle wandel je naar je comfortabele appartement in Zwolle. Je auto staat namelijk op loopafstand geparkeerd in een mobiliteitshub. Of je bezoekt Zwolle een dagje met de trein en verkent vervolgens op een deelfiets vlot en comfortabel de stad. Als buurtondernemer krijg jij je voorraad in een groene en gezellige stadswijk snel en schoon geleverd via elektrisch vrachtvervoer. In Zwolle is er voor ieder wat wils. Het is een stad waar je kunt genieten van het groen en de schone lucht, waar je fijn kunt wonen en werken. Een plek waar voetgangers en fietsers veilig kunnen bewegen én die toegankelijk is voor iedereen, ook als je bijvoorbeeld minder goed ter been bent of minder kunt zien. Mobiliteit maakt verbinding mogelijk. Voor iedereen die hier woont, werkt, onderneemt, studeert of de stad bezoekt. Daarom gaan we dit najaar aan de slag met thema’s als: Parkeren De auto blijft een vervoermiddel om je te verplaatsen in Zwolle. Wel gaan we beter bepalen waar we auto’s willen laten parkeren. Zo maken we ruimte voor bijvoorbeeld speelplekken, groen of terrassen. We zetten in op meer groen en we stimuleren lopen en fietsen. Daarnaast bieden we alternatieven, zoals mobiliteitshubs en deelvervoer. Verkeersveiligheid We willen het aantal dodelijke verkeersslachtoffers terugdringen naar nul in 2030.

Dit doen we onder andere met meer 30 kilometerzones en extra voorlichting aan kwetsbare verkeersdeelnemers zoals ouderen en kinderen. Mobiliteitshubs We zorgen voor aantrekkelijke en goed bereikbare mobiliteitshubs. Dit zijn locaties waar mensen hun auto of fiets kunnen parkeren en kunnen overstappen op een andere manier van vervoer. Bijvoorbeeld de bus, deelscooter of de fiets. Hiermee kunnen we schaarse openbare ruimte benutten voor ontmoeten, groen, terras of bijvoorbeeld speelplekken. Mobiliteitsnormen Bij het opnieuw inrichten van de openbare ruimte gaan we uit van ‘mobiliteitsnormen’ in plaats van parkeernormen. Dat betekent dat we niet alleen kijken naar de behoefte van mensen om hun auto te parkeren, maar naar hun verplaatsingsbehoefte in het algemeen. En dat we ook kijken naar fietsvoorzieningen, deelmobiliteit of openbaar vervoer. Zero-emissie Als gemeente Zwolle hebben we de ambitie dat vanaf 2025 in principe het bestel- en vrachtverkeer in de historische binnenstad duurzaam is. Zo maken we van de binnenstad een emissievrije zone voor stadslogistiek. Dit draagt bij aan de leefbaarheid, luchtkwaliteit, veiligheid en het verblijfsklimaat. Deelmobiliteit We stimuleren deelmobiliteit. We zijn blij met Zwollenaren die hun auto delen. Daarnaast bieden we ruimte aan commerciële aanbieders van deelauto’s, -scooters en -fietsen.

Hiermee willen we het gebruik van de auto minder noodzakelijk maken en daarmee de leefbaarheid op straat vergroten.

Mobiliteit brengt je verder De mobiliteitsthema’s staan niet op zichzelf, ze versterken elkaar. De juiste samenhang zorgt er namelijk voor dat Zwolle leefbaar, veilig, gastvrij én bereikbaar blijft.

2

<3. Parkeerstrategie> Beweeg jij mee? Hoe zorgen we er nu voor dat Zwolle die fijne stad blijft om te wonen, ondernemen en te bezoeken? We gaan voor een veilige en klimaatbestendige stad met veel groen, waar tegelijkertijd ruimte is voor nieuwe woningen. Hoe zorgen we ervoor dat er voor ieder wat wils is én blijft? Dat betekent keuzes maken. Een aantal keuzes over de toekomst van de stad hebben we al samen met Zwollenaren gemaakt. Denk bijvoorbeeld aan de omgevingsvisie waarin we een toekomstbeeld schetsen van hoe gemeente Zwolle eruitziet en functioneert in 2030. Nu is het tijd om in te zoomen en keuzes te maken op thema’s zoals parkeren. Dit doen we aan de hand van de volgende uitgangspunten:

1. Zwolle is van ons allemaal Dat betekent dat de openbare ruimte in eerste instantie ook echt openbaar is. Dat wil zeggen ruimte voor spelende kinderen, voetgangers, fietsers, automobilisten, andere vervoersvormen en mensen die minder goed ter been zijn. Boodschappen uitladen, iemand thuisbrengen, laden en lossen: het blijft allemaal mogelijk. Parkeren voor de deur wordt minder vanzelfsprekend maar wel in de buurt. 2. Groen waar het kan Een groene omgeving verbindt en draagt bij aan ‘buitengeluk’. Bovendien is het nodig om hittestress tegen te gaan en hevige regenval op te vangen. Ook draagt groen bij aan een aangenamere openbare ruimte. Denk aan geveltuintjes, perkjes en bijvoorbeeld meer bomen. Daarom creëren we een betere balans tussen parkeerplekken en groen. 3. We gaan voor een helder beleid met ruimte voor specifieke behoeften Er is veel maatwerk toegepast bijvoorbeeld op het gebied van betaaltijden, vergunningen, uitzondering en sectorgrenzen. Dit is niet toekomstbestendig met alle opgaves. We kiezen daarom voor een eenduidige strategie, maar blijven rekening houden met doelgroepen zoals inwoners, ondernemers, bezoekers en doelgroepen zoals mindervaliden. Daarnaast kijken we per deelgebied wat de mogelijkheden zijn en stemmen onze keuzes daarop af. Daarbij kijken we ook naar de juiste balans in het geheel.

Kiezen we bijvoorbeeld voor minder parkeerplekken in een gebied? Dan zorgen we dat ergens anders in de omgeving plekken terugkomen waar jij je auto goed en veilig kunt parkeren. 4. Focus op voetgangers en fietsers Zwolle kiest voor het ‘STOMP-principe’ bij het opnieuw inrichten van de openbare ruimte. Dat betekent eerst ‘stappen’ (lopen), dan ‘trappen’ (fietsen), dan OV, dan ‘mobility as a service’ (zoals deelauto’s en -fietsen) en dan de privé-auto. Vanuit deze volgorde stimuleren we ook het gebruik van vervoersvormen. 5. Met parkeeropbrengsten versterken we de stad Met de opbrengsten uit parkeergeld bekostigen we het beheer en onderhoud van het auto- en het fietsparkeren. Zo draagt dit bij aan de bereikbaarheid, leefbaarheid en gastvrijheid van de stad.

Deze beweging willen we maken De parkeerstrategie hanteert zes maatregelen voor het parkeren van auto’s: 1. Uitbreiding van betaald parkeren en parkeervergunningen De afgelopen jaren komen er steeds meer vragen van bewoners van Zwolle om meer ruimte voor groen en spelen in hun buurt. Bovendien groeit onze stad, wat

3

de druk op de openbare ruimte vergroot. Daarom is het nodig om het gebied met betaald parkeren en parkeervergunningen uit de breiden. Dit doen we geleidelijk, beginnend vanuit het historische stadscentrum naar buiten, of bij ontwikkelingen om de toenemende parkeeroverlast te verminderen. 2. Verschillende parkeertarieven We willen de openbare ruimte beter benutten voor groen, spelen, ontmoetingsplekken. Daarvoor doen we investeringen in nieuwe fietsparkeerplaatsen en mobiliteitshubs. Deels worden deze bekostigd uit de parkeertarieven. Het kan nodig zijn deze tarieven stapsgewijs te verhogen. Daarnaast hanteren we verschillende tarieven: Parkeren in een hub wordt goedkoper dan parkeren op straat. Hiermee stimuleren we het gebruik van parkeerhubs. En parkeren verder van het centrum is goedkoper dan parkeren in het centrum. 3. Beperkte uitgifte van parkeervergunningen We zijn strenger bij het verlenen van een bedrijvenvergunning, een bezoekersvergunning en een vergunning voor een tweede auto. Dit geldt met name voor gebieden dichtbij de historische binnenstad. 4. Bouwen volgens passende mobiliteitsnormen Bij de bouw van woningen, kantoren en bedrijven beoordelen we of er voldoende ruimte is voor het parkeren van fietsen en deelmobiliteit, en kijken we naar logische voetgangersroutes. In het verleden werd alleen gekeken naar voldoende parkeerplaatsen voor auto's door de gemeente.

We doen dit nu omdat we het STOMP-principe toepassen, waarbij we de voetganger, de fietser, het openbaar vervoer en gedeelde mobiliteit volledig in overweging nemen bij het bepalen van de benodigde parkeerplaatsen voor auto's. 5. Een nieuwe aanpak voor de invoering van betaald parkeren en parkeervergunningen We stellen een parkeerzonering vast voor heel Zwolle als het kader waarbinnen we werken. Als er redenen zijn om betaald parkeren en parkeervergunningen in een buurt in te voeren, doen we een voorstel en gaan we in gesprek met bewoners. Draagvlakmetingen, waarbij bewoners hun mening geven over de invoering van parkeerregulering, werken niet goed en zullen niet meer worden gebruikt. Ze zorgen onder andere voor een veelheid aan afspraken terwijl we juist toe willen naar meer eenheid. 6. Parkeeralternatieven in hubs Hubs zijn goed toegankelijke locaties waar mensen hun auto kunnen parkeren, zoals parkeergarages. Daarnaast zijn hubs ideaal om over te stappen naar een ander vervoermiddel, bijvoorbeeld een deelfiets. Door geparkeerde auto’s bij elkaar te zetten, ontstaat er meer ruimte in de wijken voor bijv. groen of spelen.

Stapsgewijs Bovenstaande maatregelen voeren we niet van de ene op de andere dag in, maar we blijven stappen zetten. Ze zijn een verlengde van de weg die we al eerder zijn ingeslagen om anders om te gaan met de openbare ruimte. Denk aan de invoering van betaald parkeren en parkeervergunningen. We nemen ruim de tijd om de maatregelen

4

stapsgewijs in te voeren. De komende tien tot vijftien jaar gaan we hiermee aan de slag vanuit de volgende uitgangspunten: -

-

We werken van binnen naar buiten We zetten de maatregelen in daar waar de druk op de openbare ruimte en de parkeerdruk het hoogst zijn: van de historische binnenstad naar buiten. We benutten de ontwikkelingen (zoals nieuwbouw of toenemende parkeerdruk) Bijvoorbeeld bij grote gebiedsontwikkelingen als de Spoorzone, Stadshart of Weezenlanden-Noord. Door de beperkt beschikbare ruimte worden hier minder parkeerplaatsen aangelegd, daardoor kan er op andere plekken druk ontstaan op de openbare ruimte als daar geen maatregelen zijn. Het reguleren van parkeren verlaagt die druk.

De exacte uitwerking van de strategie en het tijdspad volgen later. We willen eerst weten waar we rekening mee moeten houden volgens jou als bewoner, ondernemer of organisatie. Daar staan we in het najaar van 2023 graag samen bij stil. Via online vragenlijsten kunt je ons laten weten wat je belangrijk vindt. Nadat de gemeenteraad de parkeerstrategie heeft vastgesteld, gaan we onderdelen uitwerken. Bij de uitwerking van de deelplannen maken we een verdiepingsslag waarbij we de Zwolse participatie aanpak Hanza! toepassen. Zo komen we tot goede oplossingen, maatregelen en een concrete planning. <Samendoen> Samen meebewegen We willen met mobiliteit verbinding en groei mogelijk maken. Groei in de breedste zin van het woord. Mobiliteit zorgt er onder andere voor dat mensen kunnen komen waar ze willen en dat iedereen kan meedoen in de maatschappij. Daarom maken we meer ruimte voor nieuwbouw, groen en verschillende vervoersvormen. Samen met inwoners, ondernemers, bezoekers en andere betrokkenen kunnen we ervoor zorgen dat Zwolle die bruisende en gastvrije stad blijft waar iedereen welkom is. Samen maken we de stad sterker. Dat hebben we namelijk al eerder gedaan. Bijvoorbeeld in de wijk Assendorp, waar inwoners en ondernemers graag meer groen en minder auto’s wilden zien.

Dankzij een mobihub, een ‘groene’ parkeerhub, staan de auto’s meer geclusterd in de wijk en is er in de straten meer ruimte voor groen. Om nog meer gezamenlijke successen te behalen, hebben we oog voor jou. Soms moeten we met z’n allen keuzes maken die niet voor iedereen leuk zijn. Daarom vinden we het belangrijk om te weten wat jouw zorgen zijn, maar ook welke kansen jij ziet. Met gesprekken in de stad en digitale vragenlijsten horen we graag welke ideeën er leven rondom de thema’s parkeren, deelmobiliteit, verkeersveiligheid, zero-emissie en mobiliteitshubs. Deze ideeën nemen we mee om de contouren van de deelplannen verder te schetsen. Tijdens de uitwerking maken we een verdiepingsslag. Van het Stadshart en de Spoorzone tot het buitengebied: we gaan de wijken in om met zoveel mogelijk betrokkenen te praten. Welke kansen zien jij en je buurtgenoten voor de openbare ruimte? Welke alternatieven zien jullie voor privé-parkeren? Waar moeten we als gemeente rekening mee houden? Alle ideeën nemen we mee in overweging en we maken openbaar waarom we bepaalde keuzes wel of niet maken. Of je nu bewoner, bezoeker of ondernemer bent: we hebben oog voor iedereen. Op deze manier blijft er in Zwolle voor ieder wat wils, nu én in de toekomst.

5