CConstaterende datZwolle
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 – Ontwerp selectielijst

Raad Besluitvormingsronde 26 oktober 2026, gemeente ZwolleBij agendapunt: Machtiging VNG voor het Selectiebesluit 202730.677 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 Pagina 1 van 72 Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 voor documenten opgemaakt en ontvangen vanaf 1 januari 2027 Het voorliggende Selectiebesluit is vanaf de ingangsdatum d.d. van toepassing op de organen zoals genoemd in bijlagen 1 en 2 van dit Selectiebesluit Vastgesteld Staatscourant [jaartal], [nummer]. Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 Inhoudsopgave 1 | 1. Inleiding ........................................................................................................................3 2 | 1.1 Aanleiding ..................................................................................................................3 3 | 1.2 Reikwijdte ..................................................................................................................3 4 | 1.3 Ingangsdatum en toepassingsperiode ............................................................................4 5 | 1.4 Verhouding met andere selectiebesluiten .......................................................................5 6 | 1.5 Ordeningsstructuur van het Selectiebesluit .....................................................................5 7 | 1.6 Procedure vaststelling selectiebesluit .............................................................................5 8 | 2.

Verantwoording waarderingen ...........................................................................................6 9 | 2.1 Selectiedoelstelling .....................................................................................................6 10 | 2.2 Systeemanalyse .........................................................................................................6 11 | 2.2.1 Ontstaan en ontwikkeling van de organisatie .............................................................7 12 | 2.2.2 Missie, doelstelling en kerntaken .............................................................................8 13 | 2.2.3 Structuur van de organisatie .................................................................................10 14 | 2.2.4 Besluitvorming binnen de organisatie .....................................................................11 15 | 2.2.5 Relatie van de organisatie met andere organisaties ..................................................11 16 | 2.2.6 Cruciale processen binnen de organisatie ................................................................12 17 | 2.2.7 Systematische registraties ....................................................................................13 18 | 2.3 Risicoanalyse ............................................................................................................16 19 | 2.3.1 Sectorale wet- en

regelgeving ...............................................................................16 20 | 2.3.2 Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) ................................................16 21 | 2.3.3 Beschrijving van de risico’s ...................................................................................18 22 | 2.4 Uitzonderen van vernietiging ......................................................................................24 23 | 2.5 Archiefsystemen en ordeningsstructuur ........................................................................26 24 | 2.6 Opbouw selectiebesluit ..............................................................................................27 25 | 2.6.1 Opbouw procesgerichte deel selectiebesluit .............................................................27 26 | 2.6.2 Toepassing datagerichte selectiebesluit ...................................................................29 27 | 3. Bewaren en vernietigen op procesniveau ..........................................................................30 28 | 4. Bewaren en vernietigen van data .....................................................................................31 29 | Bijlage 1. Gemeenten ........................................................................................................33 30 | Bijlage 2.

Intergemeentelijke organisaties ............................................................................34 31 | Bijlage 3. Bewaartermijnen in wet- en regelgeving .................................................................35 32 | Bijlage 4. GEMMA procesarchitectuur ...................................................................................58 33 | Bijlage 5. Bepalen bewaartermijn in selectiebesluit ................................................................62 34 | Bijlage 6. Uitgangspunten voor de waardering van data binnen het Selectiebesluit .....................64 35 | Bijlage 7. Verslag overleg ...................................................................................................70 36 | Bijlage 8. Advies extern deskundige .....................................................................................71 37 | Bijlage 9. Bronvermeldingen ...............................................................................................72 Pagina 2 van 72 Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 38 1. | Inleiding 39 40 | Dit is het Selectiebesluit voor gemeenten en intergemeentelijke organen 2027. 41 42 | Overheidsorganisaties zijn wettelijk verplicht op grond van artikel 5.1 van de Archiefwet 2026 en 43 | hoofdstuk 3 van het Archiefbesluit 2026 te beschikken over een actueel selectiebesluit.

Aan de 44 | hand van een selectiebesluit kan overheidsinformatie worden geselecteerd voor vernietiging of voor 45 | overbrenging naar een archiefbewaarplaats. In een selectiebesluit moet worden aangegeven welke 46 | documenten1 voor vernietiging of voor blijvende bewaring in aanmerking komen. Verder dient een 47 | selectiebesluit de termijnen aan te geven, waarna vernietiging moet plaatsvinden. 48 49 | Voor het opstellen van selectiebesluiten is een waarderingsmethodiek ontwikkeld en in de 50 | Handreiking Waardering en Selectie vastgelegd. Hieronder worden de keuzes beschreven die zijn 51 | gemaakt op basis van de Module Maken van basiskeuzes uit de Handreiking Waardering en Selectie 52 | van het Nationaal Archief. 53 54 | De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft, hiertoe bevoegd door machtiging van de 55 | organen zoals genoemd in bijlagen 1 en 2, namens deze verantwoordelijke overheidsorganen dit 56 | ontwerp van het Selectiebesluit voor gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 opgesteld en 57 | zij heeft daarbij de adviescommissie Archieven betrokken. Bij het opstellen van de systeemanalyse 58 | en risicoanalyse die de basis vormen voor dit Selectiebesluit zijn vertegenwoordigers van 59 | gemeenten, waterschappen, gemeenschappelijke regelingen en andere belanghebbenden 60 | geïnterviewd.

61 62 | Verplichting tot vernietiging 63 | Dit selectiebesluit verplicht vernietiging van de daarin vermelde documenten volgens de daarvoor 64 | gestelde termijnen. De vernietiging van documenten gebeurt volgens wettelijk voorschrift en volgt 65 | de termijnen die in dit Selectiebesluit zijn bepaald. Bij het opstellen van dit Selectiebesluit is 66 | rekening gehouden met in specifieke wet- en regelgeving benoemde bewaartermijnen. 67 68 | 1.1 Aanleiding 69 | Dit selectiebesluit is opgesteld omdat nieuwe of gewijzigde wetgeving heeft geleid tot nieuwe of 70 | gewijzigde bewaartermijnen. Daarnaast hebben ervaringen met de Selectielijst gemeenten en 71 | intergemeentelijke organen 2020 geleid tot de verandering van bestaande bewaartermijnen en tot 72 | de toevoeging van nieuwe bewaartermijnen specifiek gericht op data. 73 | 1.2 Reikwijdte 74 | Dit selectiebesluit is van toepassing op: 75 | 1. | Gemeenten 76 | 2. | Intergemeentelijke organen 77 | 3. | Gemandateerde taken uitgevoerd door privaatrechtelijke rechtspersonen 78 79 | Gemeenten en intergemeentelijke organen (a & b) 80 | Gemeenten en intergemeentelijke organen zijn decentrale overheden met eigen 81 | rechtspersoonlijkheid. De taken van deze organisaties vallen daarom geheel onder de Archiefwet 82 | 2026.

83 | Intergemeentelijke organen zijn samenwerkingsverbanden tussen gemeenten met een eigen 84 | bestuur die zijn opgericht om bepaalde gemeentelijke taken gezamenlijk uit te voeren. 1 Voor de definitie voor de term ‘documenten’ wordt de definitie van de Archiefwet 2026 gevolgd. Voorheen werd hier de term ‘archiefbescheiden’ voor gebruikt. Deze definitie omvat zowel data als de meer traditionele analoge en digitale bestanden. Pagina 3 van 72 Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 85 | Concreet houdt dit in dat het dagelijks bestuur van de gemeente of het intergemeentelijke orgaan 86 | formeel bestuurlijk verantwoordelijk is voor de informatie van de eigen organisatie. 87 | Gemeenschappelijke regelingen 88 | Een specifiek soort intergemeentelijk organen zijn Gemeenschappelijke regelingen; dit zijn 89 | samenwerkingsverbanden tussen gemeenten, met soms ook deelname van provincies of 90 | waterschappen, die zijn ingesteld op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Het 91 | merendeel van de intergemeentelijke organen is een Gemeenschappelijke regeling. 92 | Gemeenschappelijke regelingen (GR’s) treden, op grond van de Wet gemeenschappelijke 93 | regelingen, in het algemeen binnen de grenzen van de getroffen regeling op ter behartiging van 94 | belangen die anders door een gemeente individueel vervuld worden.

Dit zijn dus organen die 95 | diverse taken van gemeenten uit kunnen voeren. 96 | Een gemeenschappelijke regeling is zelf verantwoordelijk voor niet overgebrachte documenten, 97 | tenzij anders is bepaald. Daarmee is de gemeenschappelijke regeling zelf verantwoordelijk voor de 98 | waardering en selectie op basis van het onderhavige selectiebesluit. 99 | In bijlage 2 is een overzicht opgenomen van de gemeenschappelijke regelingen, waarop dit 100 | selectiebesluit van toepassing is. Daarbij is de samenwerkingsvorm en bevoegdhedenattributie van 101 | gemeenschappelijke regelingen aangegeven. Die gemeenschappelijke regelingen waarin een 102 | gemeente deelneemt en die een machtiging aan de VNG hebben verleend zijn daarin specifiek 103 | aangeduid. 104 105 | Ketensamenwerking tussen gemeenten en intergemeentelijke organen 106 | Van een zaak in een keten bewaart ieder verantwoordelijk overheidsorgaan de door hem 107 | opgemaakte en ontvangen documenten in een eigen zaakdossier met een eigen waardering. 108 | Wanneer gemeenten en gemeenschappelijke regelingen met elkaar samenwerken is het daardoor 109 | mogelijk dat dezelfde documenten door de ene partner met een andere bewaartermijn 110 | gewaardeerd worden dan door de andere partner. Bijvoorbeeld het advies dat een veiligheidsregio 111 | in het kader van een omgevingsvergunning aan een gemeente afgeeft.

Deze heeft op grond van 112 | het selectiebesluitproces Adviseren bij de veiligheidsregio een kortere bewaartermijn dan bij de 113 | gemeente op basis van het proces Toestemming verlenen en wordt op basis van dit Selectiebesluit 114 | door de veiligheidsregio minder lang bewaard dan door de gemeente. De gemeente wordt immers, 115 | als bevoegd gezag, verantwoordelijk gehouden voor het bewaren van dat advies als onderdeel van 116 | de verlening van de omgevingsvergunning. 117 | Het is per orgaan mogelijk om het Selectiebesluit zo te filteren dat alleen nog de processen en 118 | resultaten overblijven die van toepassing zijn op het betreffende orgaan. In het Selectiebesluit is 119 | waar mogelijk rekening gehouden met de belangen van samenwerkingspartners bij het bepalen 120 | van de bewaartermijnen en er is naar gestreefd om deze bewaartermijn zoveel mogelijk te 121 | harmoniseren. 122 123 | Taken die in mandaat worden uitgevoerd door privaatrechtelijke rechtspersonen (c.) 124 | Het selectiebesluit is ook van toepassing op gemeentelijke taken die in mandaat worden uitgevoerd 125 | door privaatrechtelijke rechtspersonen. De gemeenten of intergemeentelijke organen blijven hier 126 | immers verantwoordelijke voor.

Een voorbeeld hiervan is Stichting Waternet, een 127 | samenwerkingsverband tussen gemeente Amsterdam en Waterschap Amstel, Gooi en Vecht, die 128 | voor de gemeente Amsterdam taken uitvoert op het gebied van drinkwatervoorziening, 129 | waterzuivering en het rioolbeheer. 130 | 1.3 Ingangsdatum en toepassingsperiode 131 | Deze tekst kan nog gewijzigd worden in overleg met het Nationaal Archief. 132 | Dit selectiebesluit gaat [met terugwerkende kracht] in vanaf 01-01-2027, de datum van de 133 | inwerkingtreding van de nieuwe Archiefwet 2026. De toepassingsperiode van dit selectiebesluit 134 | begint op 1 januari 2027 en loopt uiterlijk tot en met 31 december 2026. Het selectiebesluit treedt 135 | in werking met ingang van de tweede dag na publicatie in de Staatscourant en is onbeperkt geldig. 136 | Dit betekent dat dit selectiebesluit ook na 31 december 2026 kan worden gebruikt voor de selectie 137 | van documenten uit de toepassingsperiode (artikel 3.1 van het Archiefbesluit 2026). Pagina 4 van 72 Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 138 | 1.4 Verhouding met andere selectiebesluiten 139 | Voor u ligt het Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027. Het Selectiebesluit 140 | vormt de basis voor het bewaren en vernietigen van documenten bij gemeenten en 141 | gemeenschappelijke regelingen.

Dit Selectiebesluit volgt de Selectielijst gemeenten en 142 | intergemeentelijke organen 2020 uit 2020, (Staatscourant 2020, nr. 11143) op, die na vaststelling 143 | van dit Selectiebesluit wordt afgesloten per 31-12-2026. 144 | Ter waarborging van rechtszekerheid blijft de waardering en de toepassing van bewaartermijnen, 145 | zoals die golden onder eerder vastgestelde selectiebesluiten, onverkort van kracht voor de 146 | documenten die zijn ontvangen of opgemaakt in de perioden vóór de inwerkingtreding van het 147 | Selectiebesluit 2027. 148 | Een aantal gemeenten en intergemeentelijke organen maken vanaf 1 januari 2024 ook gebruik van 149 | de selectielijst e-mailbewaring gemeentelijke en intergemeentelijke organen 2024. Deze zal naast 150 | dit Selectiebesluit blijven gelden. 151 | 1.5 Ordeningsstructuur van het Selectiebesluit 152 | Om de aansluiting op de digitale informatiehuishouding te bevorderen komt dit Selectiebesluit 153 | overeen met de ordening van de werkprocessen en informatie en verschillende soorten data van 154 | gemeenten en intergemeentelijke organen. Dit Selectiebesluit is ingericht naar procestypen en 155 | datatypen. Daarmee is het Selectiebesluit 2027 bruikbaar voor het zaakgericht werken: 156 | zaakdossiers kunnen als geheel worden gewaardeerd.

Het Selectiebesluit is afgestemd op de 157 | Gemeentelijke Model Architectuur (GEMMA) en op de principes van het zaakgericht werken. Deze 158 | methodiek wordt breed gebruikt binnen informatiesystemen van gemeenten en intergemeentelijke 159 | organen. De gekozen opzet is zodanig flexibel dat aansluiting op zaaktypencatalogi mogelijk is, 160 | maar eventueel ook andere inrichtingen en/of ordeningsstructuren. 161 | Tenslotte zijn in dit selectiebesluit expliciet waarderingen opgenomen voor verschillende soorten 162 | data. Naast procesgericht werken is datagedreven werken in opkomst. Data worden dan 163 | opgeslagen in afwachting van mogelijk hergebruik zonder dat er sprake is van een proces. Om te 164 | voorkomen dat deze data nooit vernietigd worden en eeuwig in datawarehouses bewaard blijven, 165 | zijn bewaartermijnen opgenomen voor dit soort data 166 | De opbouw en structuur van het Selectiebesluit wordt uitgelegd in paragraaf 2.6. 167 168 | 1.6 Procedure vaststelling selectiebesluit 169 | In [maand en jaar] is het conceptselectiebesluit ingediend bij het Nationaal Archief met het verzoek 170 | om het Selectiebesluit vast te stellen. Dit concept werd in [maand en jaartal] voorgelegd aan een 171 | externe deskundige, in overeenstemming met artikel 3.6 van het Archiefbesluit 2026. Van het 172 | overleg over het Selectiebesluit in [periode] is een verslag opgesteld.

173 | Vanaf [datum] lag het Selectiebesluit gedurende zes weken ter publieke inzage bij de registratiebalie 174 | van de studiezaal en op de website van het Nationaal Archief, hetgeen was aangekondigd in de 175 | Staatscourant. Van burgers of organisaties is [geen/volgende] commentaar ontvangen. [Eventuele 176 | toelichting omtrent ontvangen commentaar en eventuele aanpassingen.] 177 | Daarop werd het Selectiebesluit op [datum] door de algemene rijksarchivaris namens de minister 178 | van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap vastgesteld. Dit besluit is gepubliceerd in Staatscourant 179 | [jaartal], [nummer]. 180 181 182 Pagina 5 van 72 Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 183 2. | Verantwoording waarderingen 184 185 | Dit hoofdstuk bevat de analyses op basis waarvan de waarderingen in dit Selectiebesluit tot stand 186 | zijn gekomen. Hiervoor kunnen twee waarderingsinstrumenten worden ingezet: de systeemanalyse, 187 | de risicoanalyse. Met de systeemanalyse worden de belangrijkste informatieknooppunten binnen de 188 | organisatie geïdentificeerd. De focus ligt hierbij op blijvend te bewaren informatie. Met de 189 | risicoanalyse worden de risico’s van vroegtijdige vernietiging of langdurige bewaring in kaart 190 | gebracht. Dit instrument richt zich op tijdelijk te bewaren informatie.

191 | De waarderingsmethodiek en de bijbehorende waarderingsinstrumenten zijn een uitwerking van de 192 | landelijke selectiedoelstelling (toegelicht in paragraaf 2.1). 193 | De waardering van de categorieën van het Selectiebesluit 2027 is bepaald door drie factoren: 194 | 1. | De uitkomsten van de systeemanalyse 2025 t.b.v. Selectiebesluit voor gemeenten en 195 | intergemeentelijke organen 2027, die de organisatie, missie en taken van gemeenten en 196 | intergemeentelijke organen in beeld heeft gebracht. Deze is uitgewerkt in paragraaf 2.2; 197 | 2. | De | uitkomsten | van | de | risicoanalyse | 2025 | t.b.v. Selectiebesluit | gemeenten | en 198 | intergemeentelijke organen 2027, die bepaalt hoe belangrijk de informatie is voor de 199 | bedrijfsvoering van een gemeente of intergemeentelijk orgaan. Deze is uitgewerkt in 200 | paragraaf 2.3; en 201 | 3. | De in specifieke wet- en regelgeving vermelde bewaartermijnen (zie hiervoor bijlage 3).

202 | 2.1 Selectiedoelstelling 203 | De landelijke selectiedoelstelling is vastgesteld in 2010 in een Kamerbrief van de minister van 204 | Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en van de minister van Binnenlandse Zaken en 205 | Koninkrijksrelaties (BZK) en luidt: 206 207 | Waardering, selectie en acquisitie van archieven heeft tot doel het bijeenbrengen en veiligstellen 208 | van bronnen die het voor individuen, organisaties en maatschappelijke groeperingen mogelijk 209 | maken hun geschiedenis te ontdekken en het verleden van staat en samenleving (en hun 210 | interactie) te reconstrueren. Daartoe dienen de archieven of onderdelen van archieven veilig 211 | gesteld te worden die: 212 | • | representatief zijn voor wat in de samenleving is vastgesteld; 213 | • | representatief zijn voor de activiteiten van de leden (personen en organisaties) van een 214 | samenleving; 215 | • | door waarnemers als belangrijk, bijzonder of uniek worden beschouwd omdat ze de 216 | belangrijke, bijzondere en unieke maatschappelijke ontwikkelingen, activiteiten, 217 | personen en organisaties in een bepaalde periode weerspiegelen. 218 | 2.2 Systeemanalyse 219 | Met de systeemanalyse worden de structuren (relaties tussen organisaties en organisatieonderdelen, 220 | processen en informatieobjecten) in kaart gebracht.

De punten waar essentiële informatie 221 | samenkomen en worden uitgewisseld tussen verschillende partijen, worden informatieknooppunten 222 | genoemd. Voor | de | systeemanalyse | is | de | bovenstaande | selectiedoelstelling | vertaald | in | vijf 223 | systeemanalyse-bewaarcriteria. Met behulp van deze criteria is bepaald welke categorieën informatie 224 | van blijvende waarde zijn. 225 226 227 Criterium | Toelichting | Voorbeelden Planvorming en | Planvorming en verantwoording die een | Jaarplannen, jaarverslagen, verantwoording | goed beeld geven van de werking, de | begrotingen, (SA 1) | rechten en plichten, de doelen en de | jaarrekeningen, schenkingsovereenkomsten, Pagina 6 van 72 Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 Pagina 7 van 72 resultaten van de organisatie. Denk daarbij ook aan externe communicatie. toezichtrapporten, websites, algemene statistieken. Besluitvorming op strategisch niveau (SA 2) Strategische besluitvorming die betrekking heeft op de kerntaken/ doelen van de organisatie en de inrichting van de organisatie. Denk daarbij aan structurele overleggen op strategisch niveau binnen de organisatie, maar ook aan beslissingen door individuen zoals bestuurders en hoge ambtenaren. Verslagen en/of videotulen bestuursvergaderingen, besluitenlijsten, vergaderstukken.

Besluitvorming op organisatie- overstijgend niveau (SA 3) Strategische besluitvorming die betrekking heeft op de kerntaken/- doelen van meerdere organisaties en de inrichting van deze organisaties. Denk daarbij aan (de coördinatie van de inbreng op) structurele overleggen op internationaal of interbestuurlijk niveau. Of binnen een bestuurslaag. Verslagen, vergaderstukken. Cruciaal proces (SA 4) Processen die als cruciaal worden beschouwd omdat ze een goed beeld geven van initiatieven, koerswijzigingen en activiteiten van de organisatie. En van de interactie tussen de organisatie en de ruimere samenleving. Denk daarbij aan het uitstippelen van beleid, het maken van wet- en regelgeving en het uitvoeren van taken met grote impact op individuen, organisaties en maatschappelijke groeperingen en/of hun omgeving. Wet- en regelgeving, beleidsnota’s, omgevingsplannen, Systematische registratie (SA 5) Systematische (grootschalige) registraties die cruciale en unieke informatie bevatten over individuen, organisaties, maatschappelijke groeperingen en/of hun omgeving. Basisregistraties, beroepsregistraties, kiesregister, begraafregister, klimaatdata. 228 229 De onderstaande beschrijving van de organisatie maakt deel uit van de systeemanalyse. Met 230 behulp van deze beschrijving wordt aan de hand van de bewaarcriteria bepaald welke informatie 231 blijvend wordt bewaard.

232 2.2.1 Ontstaan en ontwikkeling van de organisatie 233 De gemeentelijke organisatie is ruim 200 jaar geleden ontstaan tijdens de Bataafse Republiek (1795- 234 1806). Daarvoor bestond er al een sterk lokaal bestuur met stadsrechten voor de meeste grote 235 Nederlandse plaatsen en een grote autonomie op het platteland. Naar Frans voorbeeld werden na de 236 oprichting van de Bataafse Republiek dorpen en steden gelijkgesteld en kregen zij de status Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 237 | ‘gemeente’. In 1811 hoorde een gemeente minimaal 500 inwoners te hebben. In 1848 moest elke 238 | gemeente bovendien bestaan uit minimaal 25 kiesgerechtigden (mannen die een minimumbedrag 239 | aan belasting betaalden). In de 20e eeuw werd het proces van herindelingen ingezet, waarbij kleinere 240 | gemeenten werden samengevoegd. Waar er in 1900 nog 1121 gemeenten waren2, waren dat er in 241 | 2025 nog 342. Daarnaast worden steeds meer gemeentelijke taken in een samenwerkingsvorm 242 | ondergebracht. Op het moment van schrijven zijn er formeel 428 – niet landgrensoverschrijdende - 243 | gemeenschappelijke regelingen zoals veiligheidsregio’s, GGD ’s en omgevingsdiensten3 bekend. Het 244 | totale aantal overige samenwerkingen en stichtingen waarin gemeenten hun taken hebben 245 | ondergebracht, is niet bekend.

246 | 2.2.2 Missie, doelstelling en kerntaken 247 | Missie en doelstelling 248 | Gemeenten en intergemeentelijke organen streven ernaar om samen met hun inwoners te zorgen 249 | voor het welzijn van de mensen die wonen, werken, ontspannen en leven binnen hun grondgebied4. 250 | Het bewaken van de openbare orde en het bevorderen en beschermen van inwoners staat daarbij 251 | voorop. Zij willen dit bereiken door een duurzame samenleving te creëren waar mensen aandacht 252 | voor elkaar hebben, elkaar ondersteunen en een platform hebben om op terug te vallen. Gemeenten 253 | en intergemeentelijke organen willen zich opstellen als een betrouwbare partner waarop inwoners 254 | kunnen bouwen. Zij willen transparant en goed bereikbaar zijn. Participatie van inwoners in 255 | besluitvorming is daarbij een belangrijk instrument. 256 257 | Kerntaken 258 | Gemeenten hebben een aantal kerntaken. Deze zijn in algemene zin omschreven in de 259 | Gemeentewet: 260 | • | Burgerzaken: het bijhouden wie er in de gemeente woont en het verstrekken van officiële 261 | documenten zoals rijbewijzen, paspoorten en identiteitsbewijzen 262 | • | Sociale zaken en werkgelegenheid: het uitvoeren van de Participatiewet, het proberen 263 | zoveel mogelijk mensen aan het werk te krijgen en het verstrekken van uitkeringen.

264 | • | Zorg, welzijn en volksgezondheid: de uitvoering van de Wet maatschappelijke 265 | ondersteuning 2015 (Wmo) en de Jeugdwet, uitvoering van publieke gezondheidszorg 266 | (GGD) en toezicht op de kinderopvang. 267 | • | Openbare orde en veiligheid: het zorgen voor een veilige leefomgeving. 268 | • | Onderwijs: het zorgen voor goed onderwijs en onderwijshuisvesting en toezicht op naleving 269 | van de leerplicht. 270 | • | Ruimtelijke ordening en woningbouw: het bepalen welke gebieden waarvoor gebruikt 271 | mogen/kunnen worden en het uitvoeren van het toezicht daarop. 272 | • | Fysieke leefomgeving: het realiseren, beheren, onderhouden en exploiteren van de fysieke 273 | leefomgeving alsmede het uitvoeren van het toezicht hierop. 274 | • | Economische ontwikkeling: het bevorderen en ondersteunen van de economische 275 | ontwikkeling van het grondgebied 276 | • | Milieubeheer: uitvoering van – en toezicht op naleving van de Wet milieubeheer en de 277 | Omgevingswet 278 | • | Cultuur, sport en recreatie: het maken van beleid, toekennen van subsidies en het 279 | beschikbaar stellen van sportaccommodaties. 280 | • | Asielbeleid en integratie: de huisvesting van asielzoekers en statushouders en de 281 | organisatie van naturalisatieceremonies.

282 283 | Intergemeentelijke organen voeren, al dan niet ingesteld op basis van de Wet gemeenschappelijke 284 | regelingen (Wgr), diverse gemeentelijke taken uit. Alle gemeenten zijn op grond van een wettelijke 285 | verplichting onderdeel van de volgende gemeenschappelijke regelingen in hun regio, waardoor een 286 | landelijk dekkend net ontstaat: GGD’s, Veiligheidsregio’s en Omgevingsdiensten. 287 2 Bron: https://isgeschiedenis.nl/nieuws/geschiedenis-van-de-nederlandse-gemeente 3 Bron: Contactgegevens Gemeenschappelijke regelingen | Overheid.nl 4 We gebruiken in deze systeemanalyse voor de leesbaarheid het begrip ‘grondgebied’. Bij intergemeentelijke organen is vaak sprake van een regio als ‘grondgebied.’ Pagina 8 van 72 Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 288 | Veiligheidsregio’s en GGD’s richten zich met name op de veiligheid en gezondheid van de inwoners 289 | door zorg te dragen voor de brandweerzorg, rampenbestrijding en geneeskundige hulpverlening. 290 | Hun taken worden in algemene zin omschreven in de Wet veiligheidsregio’s. In aanvulling hierop zijn 291 | met name GGD’s meer betrokken bij wetenschappelijk onderzoek. 292 | Omgevingsdiensten richten zich met name op de veiligheid op het gebied van milieu en leefomgeving 293 | en de kwaliteit van lucht, bodem, licht, geluid, energie, afval en asbest.

Sinds 2024 zijn deze taken 294 | omschreven in de Omgevingswet. 295 | Daarnaast is er een groot aantal verschillende gemeenschappelijke regelingen, die zich specifiek 296 | richten op bijvoorbeeld belastingsamenwerking, schuldhulpverlening, arbeidsmarkt-bemiddeling of 297 | afvalinzameling | namens | één | of | meerdere | deelnemende | gemeenten. 298 299 | Nieuwe taken en uitdagingen 300 | Sinds het opstellen van de vorige systeemanalyse in 2014 zijn er nieuwe taken bijgekomen. 301 | Zo is er een grotere verantwoordelijkheid gekomen voor de zorg voor haar inwoners: naast de Wet 302 | maatschappelijke ondersteuning 2015 is de uitvoering van de Jeugdwet bij gemeenten komen te 303 | liggen. | De | gemeentelijke | taken | binnen | de Wet | inburgering | zijn | veranderd, | binnen | de 304 | schuldhulpverlening is de vroegsignalering een nieuwe taak en er is meer aandacht voor meldingen 305 | van huiselijk geweld. De brede ondersteuning van slachtoffers van de toeslagenaffaire is ook bij 306 | gemeenten komen te liggen. Daarnaast staan gemeenten, GGD’s en veiligheidsregio’s voor 307 | uitdagingen die te maken hebben met de opvang van ontheemden, specifiek vluchtelingen, 308 | asielzoekers, statushouders en de huisvesting van arbeidsmigranten.

309 | Daaraan gerelateerd zijn er vraagstukken over woningnood en woningbouw die worden gehinderd 310 | door milieuvraagstukken zoals emissienormen. Milieueisen en klimaatadaptie vragen om 311 | verduurzaming van woningen, verkeer en het verminderen van het gebruik van pesticiden en de 312 | uitstoot van CO2 en stikstof. Onder de Omgevingswet is een aantal taken nadrukkelijker bij 313 | gemeenten komen te liggen, vooral als gevolg van de ‘warme overdracht’ van bodemtaken. Een 314 | doel van deze wet was tevens om de overheden, waaronder gemeenten, in informatieketens te 315 | laten werken binnen het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Anderzijds wordt de toezichttaak 316 | van gemeenten voor bouwactiviteiten (in samenhang met de Omgevingswet) belegd bij externe 317 | partijen, als gevolg van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. 318 | Ook wordt er meer van gemeenten gevraagd op het gebied van het handhaven van de openbare 319 | orde. Het voorkomen van ondermijning vraagt nieuwe maatregelen en meer taken worden 320 | uitgevoerd door gemeentelijke Boa’s. 321 | Vrijwel alle ‘nieuwe taken’ vragen om intensieve samenwerking en afstemming met andere 322 | overheden en maatschappelijke organisaties, wat leidt tot een toename van het aantal en soort 323 | informatieknooppunten binnen en tussen gemeenten en intergemeentelijke organen.

324 Pagina 9 van 72 Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 Pagina 10 van 72 325 2.2.3 Structuur van de organisatie 326 327 Organogram Gemeente Doesburg 328 329 Gemeenten en intergemeentelijke organen bestaan uit een dagelijks bestuur en een algemeen 330 bestuur. Bij gemeenten bestaat het dagelijks bestuur uit het College van burgemeester en 331 wethouders (B&W) en het algemeen bestuur uit de Gemeenteraad. Sinds de invoering van de Wet 332 dualisering gemeentebestuur in 2002 zijn de rollen van de raad en B&W strikt gescheiden en 333 beschikken beide organen over een eigen ambtelijke organisatie ter ondersteuning. Voor de Raad is 334 dat de griffie. Voor B&W is dat de ambtelijke organisatie. De ambtelijke organisatie kan op 335 verschillende manieren worden ingericht. Gemeenten zijn doorgaans op drie verschillende 336 manieren georganiseerd: het secretariemodel, het sectorenmodel en het directiemodel5. Een 337 voorbeeld van een sectorenmodel is het hierboven getoonde organogram van de gemeente 338 Doesburg. 339 De laatste jaren wordt er door sommige gemeenten gebruik gemaakt van zelfsturende teams, 340 gebaseerd op het directiemodel. Zelfsturende teams zijn vaak ingedeeld in groepen medewerkers 341 die dagelijks met elkaar samenwerken en als team verantwoording dragen voor een bepaalde set 342 taken.

343 344 Intergemeentelijke organen 345 Intergemeentelijke organen hebben (meestal) niet te maken met het dualisme en bestaan uit een 346 Dagelijks Bestuur en een Algemeen Bestuur die worden ondersteund door de ambtelijke 347 organisatie. Bij openbare lichamen is er een directeur en/of secretaris die de ambtelijke organisatie 348 aanstuurt en/of deelneemt aan de bestuursvergaderingen en het secretariaat hiervoor verzorgt. 349 Een voorbeeld van een intergemeentelijk orgaan is een veiligheidsregio. Veiligheidsregio’s hebben 350 een Dagelijks Bestuur dat bestaat uit een vertegenwoordiging van het Algemeen Bestuur, 351 aangevuld met de voorzitter van de veiligheidsregio. De voorzitter is een burgemeester van één 352 van de deelnemende gemeenten. Het Algemeen Bestuur bestaat uit de burgemeesters van alle 353 deelnemende gemeenten. De meeste veiligheidsregio’s bestaan uit 4 sectoren: 354 • Brandweerzorg 5 Prof. dr. M.J.W. van Trist, drs. N.M.H. Chin-A-Fat, D. Bressers Msc. (Nederlandse School voor Openbaar Bestuur, 19 december 2014). Bewaren hoe het was, volgens de principes van hoe het wordt. Paragraaf 3.7 t/m 3.10.

Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 Pagina 11 van 72 355 • Crisisbeheersing 356 • Risicobeheersing 357 • Bedrijfsvoering 358 Omgevingsdiensten bestaan uit een Algemeen Bestuur met vertegenwoordigers van de deelnemende 359 gemeenten en de provincie(s). Het Dagelijks Bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van de 360 deelnemers en daarnaast is er sprake van een directie. 361 2.2.4 Besluitvorming binnen de organisatie 362 Informatie uit overlegstructuren is een belangrijke bron om te kunnen aantonen hoe wettelijke taken 363 en bevoegdheden worden uitgevoerd. Daarom is het van belang agenda’s (inclusief 364 vergaderstukken), verslagen en besluitenlijsten van besluitvormende organen als belangrijke 365 informatieknooppunten te beschouwen. Voor gemeenten betreft het hier voornamelijk de 366 vergaderingen van de Raad, de raadscommissies (die besluiten van de Raad voorbereiden en 367 daarover adviseren), het presidium (een vertegenwoordiging van de Raad die de agenda voorbereidt 368 en bepaalt wanneer de Raad welke onderwerpen bespreekt), het overleg met portefeuillehouders en 369 het College van B&W. Voor intergemeentelijke organen gaat het dan om de vergaderingen van het 370 Algemeen en Dagelijks Bestuur.

371 Directievergaderingen en directieteam/-managementvergaderingen zijn bij sommige gemeenten en 372 intergemeentelijke organen gemandateerd om besluiten te nemen over de uitvoering van specifieke 373 taken. In die gevallen worden zij ook gezien als een besluitvormend overlegstructuur. Dit is niet het 374 geval wanneer dit gremium alleen voorstellen voorbespreekt en verder geen besluiten neemt die 375 betrekking hebben op de taakuitvoering. 376 Gemeenten en intergemeentelijke organen nemen deel aan een groot aantal overleggen met andere 377 partijen. Overleggen waar op strategisch niveau wordt gesproken over de taakuitvoering en/of de 378 verdeling van de taken tussen de verschillende deelnemers worden gezien als besluitvormende 379 overlegstructuren. De organisatie die het secretariaat voert van een dergelijk overleg, moet de 380 neerslag van dit overleg dan ook permanent bewaren. 381 Het Strategisch Informatie Overleg (SIO) is een voorbeeld van een besluitvormende overlegstructuur 382 op het gebied van informatiemanagement. 383 2.2.5 Relatie van de organisatie met andere organisaties 384 Samenwerking met andere decentrale overheden (en intergemeentelijke organen) 385 Gemeenten werken onderling steeds meer samen.

Gegevens worden vaker onderling uitgewisseld 386 en taken worden ondergebracht in gemeenschappelijke regelingen of samenwerkingsverbanden, al 387 dan niet samen met een of meer provincies en/of waterschappen zodat kennis over een bepaald 388 onderwerp gecentraliseerd wordt en er efficiënter kan worden gewerkt. 389 Streekarchieven/archiefdiensten, GGD’s, veiligheidsregio’s, intergemeentelijke sociale diensten, 390 afvalverwerking en omgevingsdiensten/uitvoeringsdiensten zijn daarvan de bekendste 391 voorbeelden, maar ook samenwerkingsverbanden op het gebied van bedrijfsvoering, Jeugdzorg, 392 Leerplicht, Veilig Thuis, Belastingen, werkvoorzieningen en economische samenwerkingen voeren 393 steeds meer taken namens gemeenten uit. 394 Tevens worden er in toenemende mate convenanten en samenwerkingsovereenkomsten gesloten 395 om samenwerking tussen verschillende organisaties vorm te geven. Het betreft hier niet alleen 396 samenwerkingen tussen overheidsorganen, maar ook samenwerkingen met ondernemingen, lokale 397 verenigingen en instellingen om de sociale voorzieningen binnen het werkgebied te verbeteren. 398 399 Externe toezichthouders 400 De provincies en verschillende ministeries houden, afhankelijk van het onderwerp, toezicht op 401 gemeenten en intergemeentelijke organen.

Zo houdt de provincie toezicht op de financiën, 402 informatiehuishouding, ruimtelijke ordening, bouwen, milieu, huisvesting, monumenten en 403 constructieve veiligheid van gebouwen. Het Rijk is toezichthouder op gebieden waar de provincie 404 geen taak en expertise heeft 6 zoals vermeld in bijlage 1 van de Gemeentewet. 6 Website Rijksoverheid: interbestuurlijk toezicht, https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gemeenten/interbestuurlijk-toezicht Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 Pagina 12 van 72 405 Gemeenten en intergemeentelijke organen hebben op grond van wet- en regelgeving ook te maken 406 met specifieke toezichthouders, zoals bijvoorbeeld de Autoriteit Persoonsgegevens, de Inspectie 407 Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid. 408 409 Relatie met burgers, instellingen en bedrijven 410 Gemeenten en intergemeentelijke organen zijn decentrale overheden. Zij vormen de overheidslaag 411 die het dichtst bij de burger staat. De gemeenten zijn voor burgers, bedrijven en instellingen het 412 eerste aanspreekpunt bij het afnemen van veel producten en diensten. Gemeenten zijn daardoor 413 het overheidsorgaan met de meeste directe contacten met de maatschappij. Via oplossingen zoals 414 participatietafels worden inwoners en organisaties steeds vaker meegenomen in de planvorming en 415 beleidsontwikkeling.

Burgers kunnen hun mening en ideeën inbrengen, zodat zij invloed kunnen 416 uitoefenen op de besluitvorming. Het uitdaagrecht zorgt ervoor dat bewoners of maatschappelijke 417 organisaties een (deel van) een gemeentelijke taak kunnen overnemen als zij denken het slimmer, 418 beter, goedkoper of anders te kunnen doen. 419 Burgers willen daarom meer transparantie over hoe bijvoorbeeld belastinggeld wordt besteed. De 420 vraag om transparantie heeft onder meer geleid tot de wetten die genoemd zijn in paragraaf 2.3.2 421 zoals de Wet open overheid. Deze wet zorgt ervoor dat meer overheidsinformatie openbaar wordt. 422 Gemeenten en intergemeentelijke organen dienen zich daarom beter te verantwoorden zodat er 423 een betere controle kan plaatsvinden op hoe zij hun taken uitvoeren. 424 De hierboven genoemde wetten en ontwikkelingen zijn randvoorwaarden voor een goede 425 informatiehuishouding en komen daarom terug in de risicoanalyse. 426 2.2.6 Cruciale processen binnen de organisatie 427 Cruciale processen voor gemeenten en intergemeentelijk organen zijn processen die een goed 428 beeld geven van initiatieven, koerswijzigingen en belangrijke ontwikkelingen in de samenleving. 429 Door informatie uit deze processen permanent te bewaren, ontstaat een archief waaruit blijkt hoe 430 de organisatie haar taken uitvoert of heeft uitgevoerd en de impact hiervan op de samenleving.

431 Standaard zijn dat de processen die betrekking hebben op strategie, sturing, beleid, architectuur, 432 verantwoording, organisatie-management en verandermanagement zoals al genoemd onder 433 paragraaf 2.2 ‘Systeemanalyse’ alsook: 434 - het opstellen en/of intrekken van beleid gericht op de (uitvoering van) huidige en nieuwe 435 kerntaken7; 436 - het evalueren van dat beleid; 437 - het intrekken of opstellen van een mandaatbesluit; 438 - het intrekken of opstellen van een delegatiebesluit; 439 - het doorvoeren van een organisatiewijziging. 440 Voor gemeenten en intergemeentelijke organen zijn daarnaast nog processen cruciaal die 441 betrekking hebben op: 442 - het opstellen en/of intrekken van verordeningen; 443 - het aangaan of beëindigen van convenanten; 444 - het aangaan of beëindigen van samenwerkingsovereenkomsten; 445 - het informeren van inwoners, al dan niet via websites of sociale media; 446 - het verstrekken of intrekken van omgevingsvergunningen voor bepaalde activiteiten; 447 - het vaststellen van een grenswijziging; 448 - (de opvolging van) maatschappelijke initiatieven van inwoners, bedrijven of instellingen; 449 - het laten participeren van burgers, organisaties en instellingen in beleidsvorming en – 450 beleidsuitvoering; 451 - het benoemen van bestuursleden (raadsleden, wethouders, leden Algemeen Bestuur en 452 Dagelijks Bestuur, burgemeester, algemeen

directeur); 453 - het vaststellen van ruimtelijke plannen; 454 - het uitvoeren van grootschalige ramp- en incidentbestrijding (vanaf GRiP 3)8 455 - het organiseren van verkiezingen. 456 457 Om het archief goed te beheren en goed vast te leggen welke informatie er in is opgenomen (of 458 juist niet) en hoe er met die informatie is omgegaan, zijn de volgende processen cruciaal: 7 Beleid m.b.t. de bedrijfsvoering van de eigen organisatie valt hierbuiten. 8 Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure - Wikipedia; Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 Pagina 13 van 72 459 - het opstellen van een informatiehuishoudingsplan of ordeningsstructuur; 460 - het opstellen van een metadataschema; 461 - het uitvoeren van de archiefvernietiging; 462 - het inrichten van de procedure van archiefvervanging; 463 - het uitvoeren van de archiefoverbrenging; 464 - het uitvoeren van de archiefvervreemding; 465 - het uitvoeren van de migratie en/of conversie van archief; 466 - het opstellen van een selectiebesluit. 467 2.2.7 Systematische registraties 468 Met een registratie wordt bedoeld dat gegevens systematisch en met het oog op hergebruik 469 vastgelegd zijn in bijvoorbeeld een database of steekkaartsysteem. Dit kunnen gegevens over 470 personen, objecten, uitspraken of over andersoortige gegevens zijn9.

471 Gemeenten en intergemeentelijke organen en gemeenschappelijke regelingen beheren of 472 gebruiken een groeiend aantal registraties. In dit Selectiebesluit wordt onderscheid gemaakt tussen 473 enerzijds een registratie of register waar zij beheerder van zijn en anderzijds de onderliggende 474 documenten die zij als bronhouder gebruiken om een registratie te muteren. 475 Een beheerder is dus verantwoordelijk voor gegevens die kunnen worden opgenomen in een 476 register. 477 Een bronhouder is verantwoordelijk voor het register als geheel. Een register wordt dan gezien als 478 een apart document. 479 De gegevens (data) valt in zijn oorspronkelijke vorm (dus voor het toevoegen aan de 480 basisregistratie) wel onder de verantwoordelijkheid van de betreffende organisatie. Deze data zijn 481 formeel aan te duiden als originele documenten, maar zijn ook een dubbeling van de informatie in 482 de basisregistratie. Hun waarde is daardoor beperkt, en bewaring is alleen nodig als er geen goede 483 backlog is van de mutaties in de basisregistraties of als dat door wetgeving wordt verplicht. 484 485 In dit selectiebesluit wordt er onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten registraties: 486 a. de basisregistraties zoals die worden genoemd in het landelijk stelsel basisregistraties 487 b.

landelijke of met meerdere organisaties gedeelte registraties die geen onderdeel uitmaken 488 van de basisregistraties; 489 c. lokale registraties die bij elke organisatie aanwezig kunnen of moeten zijn. 490 491 Gemeenten en intergemeentelijke organen kunnen beheerder zijn van een register, bronhouder 492 zijn op basis van onderliggende documenten of beide rollen vervullen10. In onderstaande 493 paragrafen worden voorbeelden genoemd van registers waarbij de registratie vernietigbaar of 494 permanent te bewaren is, de onderliggende documenten vernietigbaar of permanent te bewaren 495 zijn, of waarbij zowel het register als de onderliggende documenten permanent te bewaren zijn. 496 497 a. Basisregistraties 498 499 Overheden zijn verplicht om gebruik te maken van basisregistraties. Het Stelsel van Basisregistraties 500 kent 10 landelijke basisregistraties.

Een basisregistratie is een door de overheid officieel aangewezen 501 registratie met daarin gegevens van hoogwaardige kwaliteit, die door alle overheidsinstellingen 502 verplicht en zonder nader onderzoek worden gebruikt bij de uitvoering van hun publiekrechtelijke 503 taken.11 504 Alle basisregistraties zijn er van groot belang voor gemeenten en intergemeentelijke organen: het 505 Handelsregister (HR), de Basisregistratie Personen (BRP), de Basisregistratie Waardering 506 Onroerende Zaken (WOZ), de Basisregistratie Kadaster (BRK), de Basisregistratie Topografie 507 (BRT), de Basisregistratie Ondergrond (BRO) en de Basisregistratie Grootschalige Topografie 9 https://www.nationaalarchief.nl/archiveren/kennisbank/opstellen-systeemanalyse 10 Het feit dat een organisatie beheerder is van een register of registratie of bronhouder is van documenten, wil nog niet betekenen dat dit automatisch permanent te bewaren is. Dat is afhankelijk van wettelijke verplichtingen en/of de aard van het register of registratie en de documenten. 11 https://www.digitaleoverheid.nl/overzicht-van-alle-onderwerpen/stelsel-van-basisregistraties/10- basisregistraties/ Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 Pagina 14 van 72 508 (BGT).

De Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), de Basisregistratie Voertuigen (BRV) en 509 de Basisregistratie Inkomen (BRI) worden in mindere mate door gemeenten of intergemeentelijke 510 organen geraadpleegd. Gemeenten en intergemeentelijke organen vertrouwen op gegevens uit 511 deze registraties om belasting te kunnen innen, projecten te kunnen uitvoeren en zorg te dragen 512 voor de veiligheid van het gebied waar zij verantwoordelijk voor zijn. 513 Gemeenten en intergemeentelijke organen maken gebruik van alle basisregistraties om gegevens 514 te raadplegen, maar zijn alleen bronhouder voor bepaalde gegevens in de Basisregistratie Adressen 515 en Gebouwen, de Basisregistratie Personen, De Basisregistratie Waardering Onroerende zaken, de 516 Basisregistratie Ondergrond en de Basisregistratie Grootschalige Topografie. Gemeenten en 517 intergemeentelijke organen hebben dus geen verantwoordelijkheid voor het bewaren van de 518 registraties, alleen voor de brondocumenten van de BAG, BRP, WOZ, BRO en BGT. Deze 519 brondocumenten, brondocumenten voor de Basisregistratie WOZ uitgezonderd12, worden op grond 520 van wettelijke verplichtingen als blijvend te bewaren beschouwd.

521 Naam register Organisatie is beheerder Organisatie is bronhouder Organisatie moet brondocumenten bewaren Handelsregister Nee Nee, raadplegend Nee Basisregistratie Personen Nee Ja Ja Basisregistratie Adressen en Gebouwen Nee Ja Ja Basisregistratie Waardering Onroerende Zaken Nee Ja Ja Basisregistratie Ondergrond Nee Ja Ja Basisregistratie Grootschalige Topografie Nee Ja Ja Basisregistratie Kadaster Nee Nee, raadplegend Nee Basisregistratie Voertuigen Nee Nee, raadplegend Nee Basisregistratie Topografie Nee Nee, raadplegend Nee Basisregistratie Inkomen Nee Nee, raadplegend Nee 522 523 b. Overige landelijke of met meerdere organisaties gedeelde registraties 524 525 De noodzaak om gegevens uit te wisselen tussen gemeentelijke organen en ketenpartners heeft de 526 laatste jaren gezorgd voor een groei van landelijke of gedeelde registraties die bestaan naast de 527 landelijk vastgestelde basisregistraties. Sommige van deze registraties worden door gemeenten 528 en/of intergemeentelijke organen alleen geraadpleegd als bron van informatie om hun processen te 529 kunnen uitvoeren. Gemeenten en/of intergemeentelijke organen zijn in deze situatie geen 530 bronhouder voor deze registraties en hoeven de onderliggende documenten dus ook niet te 531 bewaren. 532 Bij andere registraties hebben gemeenten en/of intergemeentelijke organen wel een rol in het 533 bijhouden van de registratie.

In veel gevallen zijn, op basis van het doel van de registratie of de 534 aard van de hierin opgenomen gegevens, deze registraties en de bijbehorende data op termijn 535 vernietigbaar. Een aantal van deze registraties worden gezien als belangrijk historisch document en 536 dienen daarom permanent te worden bewaard. Een aantal voorbeelden￿ van dit soort registraties 537 zijn: Naam register Gemeente is beheerder Gemeente is bronhouder Nationaal register beschermde gebieden Nee Ja Gemeenschappelijke regelingen (GR-register) Nee Ja Register Externe Veiligheidsrisico's Nee Ja Geluidsregister Nee Ja Data4OOV Ja Ja 12 Brondocumenten voor de basisregistratie WOZ worden 12 jaar bewaard. Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 Pagina 15 van 72 538 539 540 In de regel dienen gemeenten en/of intergemeentelijke organen de onderliggende documenten te 541 bewaren of te vernietigen op basis van de processen waarin deze documenten worden gecreëerd of 542 gewijzigd. 543 Vanwege het maatschappelijk belang moeten gemeenten en/of intergemeentelijke organen van de 544 gegevens in een aantal registraties de kwaliteit waarborgen.

Daarom wordt hen gevraagd, als 545 opstellers/bronhouders van de onderliggende data, de brondocumenten voor de registratie 546 Nationaal register beschermde gebieden, het Geluidsregister, Data4OOV en het register Externe 547 Veiligheidsrisico’s blijvend te bewaren. 548 549 c. Lokale registraties 550 Gemeenten en intergemeentelijke organen hebben naast de basisregistraties en de overige 551 landelijke en met meerdere organisaties gedeelde registraties een groot aantal registraties die ze 552 zelf bijhouden en waar zij dus als overheidsorgaan verantwoordelijk zijn voor zowel de kwaliteit 553 van de onderliggende gegevens (bronhouder) als voor de registratie zelf (beheerder). 554 555 Elk overheidsorgaan wordt geacht een overzicht te bewaren van persoonsgegevens (AVG 556 verwerkingsregister), politiegegevens (Wpg/Wpol verwerkingsregister), de ordeningsstructuur- en 557 metadatagegevens en de informatiehuishouding. Hiervoor is of een wettelijke verplichting om deze 558 permanent te bewaren of het wordt door een adviesorgaan13 gewenst. 559 Gemeenten en intergemeentelijke organen dienen als verantwoordelijk orgaan ook de beschikking 560 te hebben over registraties die vanwege het historisch belang permanent te bewaren zijn, zoals het 561 Beheerregister, Register vaarwegen, Wegenlegger, Register stedelijk afvalwater, Register politieke 562 partijen en het Algoritmeregister.

563 Daarnaast zijn er datasets die door een gemeente of gemeenschappelijke regeling vanwege 564 bedrijfs- of maatschappelijk belang enige tijd bewaard moeten worden. In dit Selectiebesluit is in 565 bijlage 5 een aparte notitie opgenomen over hoe er in het kader van dit Selectiebesluit wordt 566 aangekeken tegen de waardering van data, met onder meer objectregistraties die moeten worden 567 bewaard of vernietigd. Er is dan sprake van een aantal metingen die vanwege de historische 568 waarde permanent bewaard zou moeten worden. Hierbij gaat het in elk geval over metingen op het 569 gebied van waterstanden, grondwaterpeil, bodempeil, bemalingen en waterkwaliteit. 570 Tenslotte kan de organisatie ook optioneel registraties bijhouden die vanwege het historisch belang 571 permanent te bewaren zijn zoals: 572 - Beleid en beleidsplannen met externe werking 573 - Verstrekte onderscheidingen 574 - Bestuursleden 575 - Delegatie en mandaten 576 - Gedenktekens, kunstwerken, monumenten en gebouwen waar de organisatie 577 verantwoordelijk voor is 578 579 Documenten die ten grondslag liggen aan bovengenoemde registraties worden reeds gewaardeerd 580 op basis van het proces waarin deze documenten worden gecreëerd.

581 Naam register Organisatie is beheerder Organisatie is bronhouder Persoonsgegevens (AVG verwerkingsregister) Ja Ja Politiegegevens (Wpg/Wpol verwerkingsregister) Ja Ja Ordeningsstructuur- en metadatagegevens Ja Ja Overzicht informatiehuishouding Ja Ja 13 Bijvoorbeeld de Autoriteit Persoonsgegevens Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 Pagina 16 van 72 Burgerlijke stand Ja Ja Erfgoedregister Ja Ja Register Vaarwegen Ja Ja Wegenlegger Ja Ja Register stedelijk afvalwater Ja Ja Register politieke partijen Ja Ja Algoritmeregister Ja Ja Monumentenregister Ja Ja Archeologische waarden- en verwachtingskaart Ja Ja Kiesregister Ja Ja Begraaf-, crematie en asbussenregister Ja Ja Bodemkwaliteitskaart Ja ja Register metingen grondwaterpeil Ja Ja Register metingen luchtkwaliteit Ja Ja 582 583 2.3 Risicoanalyse 584 Informatie die niet is aangemerkt als blijvend te bewaren krijgt een bewaartermijn op basis van de 585 risicoanalyse. De risicoanalyse bepaalt hoeveel risico de organisatie loopt bij het vroegtijdig 586 vernietigen of langdurig bewaren van informatie. Dit vanuit het belang van de organisatie en van 587 eventuele andere belanghebbenden. 588 2.3.1 Sectorale wet- en regelgeving 589 Sectorale wet- en regelgeving bevat voorschriften inzake het bewaren, delen, vernietigen of 590 overbrengen van informatie door de organisatie.

Deze wetgeving is in dit Selectiebesluit 591 opgenomen onder bijlage 3. Indien (nieuwe) wetgeving een bewaartermijn bevat die niet 592 overeenkomt met dit Selectiebesluit, is de wettelijke bewaartermijn leidend. Het selectiebesluit 593 dient dan zo snel mogelijk te worden geactualiseerd. 594 595 2.3.2 Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) 596 In 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG; Verordening (EU) 2016/679) in 597 werking getreden. Deze verordening beschermt de grondrechten en de fundamentele vrijheden van 598 natuurlijke personen en in het bijzonder de bescherming van persoonsgegevens. De verordening 599 waarborgt het vrije verkeer van persoonsgegevens door een hoge mate van bescherming te 600 garanderen. De AVG is rechtstreeks van toepassing in de hele Europese Unie. Wel laat de AVG 601 ruimte om op onderdelen nadere regels te implementeren per lidstaat. Deze nadere regels zijn in 602 Nederland geïmplementeerd in de Uitvoeringswet AVG (UAVG; Stb. 2018, 144). 603 604 AVG-beginselen 605 In relatie tot het bewaren van persoonsgegevens zijn een aantal AVG-beginselen in het bijzonder 606 van belang. Allereerst mogen gemeenten en intergemeentelijke organen persoonsgegevens alleen 607 verwerken indien zij daar een rechtmatige grondslag voor hebben (artikel 6 AVG). De AVG kent 608 hiervoor zes grondslagen.

Twee daarvan, het verzamelen van persoonsgegevens op grond van een 609 wettelijke verplichting (artikel 6, lid 1, onder c AVG) of omdat deze noodzakelijk zijn voor de Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 Pagina 17 van 72 610 uitvoering van een bepaalde taak van algemeen belang (artikel 6, lid 1, onder e AVG), komen bij 611 gemeenten en intergemeentelijke organen het meeste voor. 612 In het geval er bijzondere persoonsgegevens worden verwerkt, moet er sprake zijn van een 613 uitzonderingsgrond, omdat de verwerking van deze gegevens in beginsel verboden is (artikel 9 614 AVG). Voor gemeenten en intergemeentelijke organen betekent dat er een wettelijke bepaling 615 moet zijn die de verwerking van deze gegevens voorschrijft. 616 617 De AVG gaat uit van het principe van doelbinding: persoonsgegevens mogen enkel worden 618 verwerkt voor uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden en mogen alleen verder 619 worden verwerkt voor andere doeleinden, mits deze verenigbaar zijn met het oorspronkelijke doel. 620 Persoonsgegevens moeten beperkt worden tot hetgeen noodzakelijk is voor het doel van de 621 verwerking (dataminimalisatie). Ten slotte worden de persoonsgegevens bewaard in een vorm die 622 het niet langer mogelijk maakt subjecten te identificeren, dan voor het doel waarvoor zij worden 623 verwerkt (opslagbeperking).

De AVG schrijft dus geen bewaartermijnen voor. Van belang is dat de 624 verwerkingsverantwoordelijke zorgvuldig omgaat met persoonsgegevens en verantwoordt hoe lang 625 bepaalde persoonsgegevens bewaard moeten worden, gelet op de doelen waarvoor deze worden 626 verwerkt en daar vervolgens ook naar handelt. Het selectiebesluit is het instrument waar deze 627 verantwoording haar weerslag vindt en draagt daarmee bij aan het voldoen van de 628 bovengenoemde AVG-beginselen. 629 630 Persoonsgegevens in te vernietigen documenten 631 Voor persoonsgegevens die onderdeel zijn van de processen die niet blijvend te bewaren zijn, geldt 632 dat de persoonsgegevens op grond van de betreffende taak van algemeen belang of de daarvoor 633 geldende wettelijke verplichting, in combinatie met de wettelijke verplichting die volgt uit de 634 Archiefwet om documenten duurzaam toegankelijk te maken en te houden, bewaard dienen te 635 blijven voor de periode die het selectiebesluit daarvoor voorschrijft. In sommige gevallen moeten 636 persoonsgegevens op grond van specifieke sectorale wetgeving eerder vernietigd worden dan het 637 dossier of zaak. Dit is aangegeven bij de betreffende processen in het selectiebesluit.

De 638 bewaartermijn in het selectiebesluit vormt het sluitstuk van de afweging van de belangen die 639 verband houden met het bewaren van de informatie, zoals de risico’s voor de bedrijfsvoering en de 640 verantwoordingsplicht van de organisatie, afgezet tegen de belangen van vernietiging, zoals het 641 privacybelang. Dit selectiebesluit verdisconteert het beginsel van dataminimalisatie bovendien door 642 processen uiteen te splitsen in verschillende resultaten. Zo gelden voor ‘afgebroken’ processen 643 bijvoorbeeld kortere bewaartermijnen, zodat persoonsgegevens niet langer worden bewaard dan 644 noodzakelijk. 645 Voor de persoonsgegevens van personeel dat in dienst is bij de gemeente of het intergemeentelijk 646 orgaan, geldt dat deze gegevens (verder) mogen worden verwerkt (waaronder bewaard) ter 647 uitvoering van de arbeidsovereenkomst (artikel 6, lid 1 onder b AVG).

648 649 Persoonsgegevens in te bewaren documenten 650 Voor persoonsgegevens die onderdeel zijn van de processen die blijvend te bewaren zijn op grond 651 van de systeemanalyse of een wettelijke verplichting, geldt dat de AVG het toestaat om deze 652 persoonsgegevens verder te verwerken, en voor langere perioden op te slaan met het oog op 653 archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische 654 doeleinden, mits deze verwerking is onderworpen aan passende waarborgen voor de rechten en 655 vrijheden van burgers (artikel 89, lid 1 AVG). 656 657 Het verwijderen van persoonsgegevens 658 De AVG biedt burgers het recht op gegevenswissing. Het recht om vergeten te worden is echter 659 niet van toepassing indien er op de verwerkingsverantwoordelijke een Europese of nationale 660 wettelijke verplichting rust om de gegevens te verwerken (artikel 17, lid 3 sub b AVG). Voor 661 overheden vloeit die plicht voort uit de eisen van de Archiefwet om documenten duurzaam 662 toegankelijk te maken en te houden, en daarvoor in aanmerking komende documenten te 663 vernietigen op grond van een selectiebesluit.

Gedurende de bewaartermijn rust er op de gemeente Concept-Selectiebesluit gemeenten en intergemeentelijke organen 2027 664 | of het intergemeentelijk orgaan geen plicht om de persoonsgegevens te wissen.14 Vernietiging 665 | vindt pas plaats nadat de in dit Selectiebesluit opgenomen bewaartermijn is verstreken. 666 667 | Voor persoonsgegevens die onderdeel zijn van blijvend te bewaren processen, geldt een 668 | vergelijkbare uitzonderinggrond. Het recht op gegevenswissing is niet van toepassing 669 | indien archivering in het algemeen belang onmogelijk dreigt te worden of ernstig in het gedrang 670 | dreigt te komen (artikel 17, lid 3 sub d AVG). Voor persoonsgegevens die onder een andere 671 | grondslag uit de AVG worden verwerkt, geldt de normale bewaartermijn van de zaak waar die 672 | persoonsgegevens onderdeel van uitmaken. 673 674 | In enkele gevallen kan het zich voordoen dat persoonsgegevens worden verzameld op basis van 675 | toestemming van de betrokkene, bijvoorbeeld als een gemeente een burger helpt bij het 676 | aanvragen van een voorziening. In een dergelijk geval dienen de persoonsgegevens vernietigd te 677 | worden indien toestemming wordt ingetrokken, ook als de vastgestelde bewaartermijn nog niet is 678 | verstreken. 679 680 | Register van verwerkingen 681 | De AVG verplicht overheden om een register van verwerkingsactiviteiten bij te houden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://zwolle.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/429368eb-a129-4bb5-9b6d-7ccb70fc3267?agendaItemId=3d56a013-49f2-4c0b-9965-2eaec492acbd