Bijlage 2. Advies Participatieraad Zwolle op Regiovisie Jeugdhulp 2026-2031

Aan het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zwolle Postbus 10007 8000 GA Zwolle Zwolle, 3 februari 2026

Onderwerp: Advies op Regiovisie Jeugdhulp IJsselland 2026–2031

Geacht College, Met dit document brengt de Participatieraad Zwolle haar advies uit over de Regiovisie Jeugdhulp IJsselland 2026–2031. Dit advies is tot stand gekomen op basis van een door de Participatieraad Zwolle georganiseerde adviesbijeenkomst, waarin leden van de Participatieraad, de Jeugdraad, de Jongerenraad en vertegenwoordigers van werkgroepen en clusters hun inzichten hebben gedeeld. Tijdens deze bijeenkomst zijn signalen, aandachtspunten en adviezen opgehaald vanuit inwoners- en jongerenperspectief. Dit advies is een weergave van deze opgehaalde inzichten en is bedoeld als inhoudelijke reflectie op de regiovisie, met als doel de visie te versterken en beter aan te laten sluiten bij de leefwereld van jeugdigen, ouders en opvoeders. Algemeen De Participatieraad Zwolle waardeert de inspanning die is geleverd om te komen tot een overzichtelijke en toegankelijker geschreven regiovisie. Positief wordt ervaren dat het document minder technisch is dan eerdere beleidsstukken en meer inwonersgericht is ingestoken. Tegelijkertijd constateert de Participatieraad Zwolle dat de visie op meerdere onderdelen te algemeen blijft en onvoldoende concreet maakt wat de voorgestelde ambities in de praktijk betekenen voor jeugdigen en ouders. De centrale vraag die daarbij blijft liggen is: ‘wat gaat er daadwerkelijk anders en wat merkt de inwoner hiervan’?

Leesbaarheid en taalgebruik De Participatieraad Zwolle adviseert om kritisch te kijken naar het taalgebruik in de regiovisie. Het document bevat nog veel vakjargon, Engelse termen en abstracte begrippen. Deze terminologie is niet altijd herkenbaar of begrijpelijk voor inwoners. De Participatieraad Zwolle adviseert om consequent te kiezen voor eenvoudige, duidelijke en inclusieve taal. 1

Daarnaast wordt geadviseerd om explicieter te benoemen welke lessen zijn geleerd uit eerdere beleidsperiodes en regionale ervaringen en welke gevolgen dat heeft voor het nieuwe beleid.

Voorwoord – pagina 2 De PRZ mist een voorwoord in de regiovisie. Een voorwoord kan bijdragen aan het schetsen van urgentie, het benoemen van maatschappelijke en regionale ontwikkelingen en het duiden van de noodzaak van deze regiovisie. De Participatieraad Zwolle adviseert om een voorwoord toe te voegen waarin deze context expliciet wordt gemaakt. En waarin wordt uitgelegd waar de titel voor staat.

Deel A: Visie, ambities, leidende principes Context – pagina 7 Hoewel de context in de regiovisie wordt beschreven, ontbreekt volgens de Participatieraad Zwolle een duidelijke duiding van de urgentie. De Participatieraad Zwolle adviseert om expliciet te benoemen welke knelpunten en zorgen aanleiding zijn geweest voor het opstellen van deze visie. Daarnaast acht de Participatieraad Zwolle het van belang dat verschillen tussen stedelijke en dorpse contexten duidelijker zichtbaar worden gemaakt en dat er expliciet aandacht is voor diversiteit in achtergrond, leefwereld en opvoedsituaties van jongeren.

Visie – pagina 8 De Participatieraad Zwolle ervaart de huidige visie meer als een algemene uitspraak dan als een richtinggevend kader. De Participatieraad Zwolle adviseert om scherper te formuleren wat onder ‘veilig opgroeien’ wordt verstaan en om te verduidelijken wat jeugdigen en ouders hiervan mogen verwachten. Daarnaast adviseert de Participatieraad Zwolle kritisch te kijken naar het gebruik van illustraties, quotes en jaartallen , zodat duidelijk blijft wat als visie bedoeld is en wat dient ter illustratie. Wellicht kunnen ook reële quotes uit de afgelopen beleidstermijn gebruikt worden.

Ambities – pagina 10 De geformuleerde ambities worden door de Participatieraad Zwolle als te abstract ervaren. De Participatieraad Zwolle adviseert om deze ambities te vertalen naar een concreet en herkenbaar toekomstbeeld en om duidelijk te maken hoe de ambities worden door vertaald naar de uitvoeringsagenda. Daarnaast adviseert de Participatieraad Zwolle expliciet te benoemen wat inwoners mogen verwachten op het gebied van ondersteuning, hulp en preventie.

2

Specifiek adviseert de Participatieraad Zwolle om het gebruik van Engelstalige termen te vermijden, begrippen zoals ‘moreel doel’ te vervangen door begrijpelijke alternatieven en een duidelijk onderscheid te maken tussen preventieve, ondersteunende en specialistische vormen van hulp. Daarmee bedoelen we concreet de uitdrukking ‘It takes a village to raise a child’. Als je dit soort overkoepelende begrippen gebruikt is adviseert de Participatieraad Zwolle concreet te benoemen wat je er onder verstaat en hoe je daar in je beleid rekening mee houdt/gaat houden.

Systeemwijziging – pagina 12 De Participatieraad Zwolle waardeert dat in de visie aandacht is voor leren en ontwikkelen, maar adviseert om dit perspectief te verbreden. De Participatieraad Zwolle adviseert om structureel te leren van eerdere beleidsperiodes, om ervaringen uit andere gemeenten en regio’s actief te benutten en om ervaringsdeskundigen structureel te betrekken bij de verdere ontwikkeling en uitvoering van beleid. Daarnaast adviseert de Participatieraad Zwolle om continuïteit te borgen en deze niet afhankelijk te laten zijn van tijdelijke projecten en pilots.

Leidende principes – pagina 13 Het is voor de Participatieraad Zwolle onvoldoende duidelijk wie verantwoordelijk is voor de regie en de uitvoering. De Participatieraad Zwolle adviseert om expliciet te verduidelijken wie met de term ‘wij’ wordt bedoeld, om vertrouwen nadrukkelijk als leidend principe te benoemen en om te werken vanuit de leefwereld van het kind en het gezin.

Visie in de praktijk brengen– pagina 14 De vertaalslag van de visie naar de praktijk blijft volgens de Participatieraad Zwolle te beperkt. De Participatieraad Zwolle adviseert om concreter te beschrijven hoe de visie doorwerkt in de dagelijkse praktijk en om herkenbare voorbeelden en duidelijke routes voor inwoners toe te voegen.

Deel B: Meer achtergrond Stand van zaken in de regio – pagina 16 In de regiovisie wordt aandacht besteed aan culturele en maatschappelijke diversiteit, maar deze blijft volgens de Participatieraad Zwolle nog onvoldoende uitgewerkt en onderbouwd. Het blijft onduidelijk hoe diversiteit in de praktijk wordt herkend en meegenomen in beleid en uitvoering.

3

De Participatieraad Zwolle adviseert daarom om de aandacht voor culturele en maatschappelijke diversiteit sterker te onderbouwen met concrete feiten, cijfers en voorbeelden, zodat duidelijk wordt hoe hiermee rekening wordt gehouden binnen de jeugdhulp in de regio.

Stand van zaken – pagina 17 De Participatieraad Zwolle constateert dat in de regiovisie positieve ontwikkelingen worden benoemd, maar dat een kritische reflectie op eerdere keuzes en resultaten ontbreekt. De Participatieraad Zwolle adviseert om expliciet te benoemen wat niet goed is gegaan, om aan te geven welke lessen hieruit zijn geleerd en om inzichtelijk te maken welke verbeteringen daadwerkelijk worden doorgevoerd in nieuw beleid.

Uitdagingen die voor ons liggen – pagina 18 In de beschrijving van de huidige stand van zaken en de benoemde uitdagingen signaleert de Participatieraad Zwolle dat een aantal wezenlijke thema’s onvoldoende aandacht krijgt. Met name aspecten die van grote invloed zijn op de toegankelijkheid, kwaliteit en effectiviteit van de jeugdhulp blijven onderbelicht. De Participatieraad Zwolle adviseert daarom om in de regiovisie expliciet aandacht te besteden aan wachttijden, culturele deskundigheid en de structurele inzet van ervaringsdeskundigen.

Proces en betrokkenen – pagina 19–20 In de regiovisie wordt ingegaan op het belang van kwaliteit binnen de jeugdhulp. Tegelijkertijd blijft nog onduidelijk hoe dit begrip in de praktijk wordt ingevuld en op welke wijze de kwaliteit van ondersteuning wordt geborgd. De Participatieraad Zwolle adviseert daarom om duidelijke kwaliteitscriteria te formuleren, waarin wordt vastgelegd wat onder kwaliteit wordt verstaan, welke eisen worden gesteld aan aanbieders en hoe de kwaliteit van de jeugdhulp wordt gemonitord en geborgd.

Slotopmerking De Participatieraad Zwolle concludeert dat de Regiovisie Jeugdhulp IJsselland 2026–2031 een bruikbare basis vormt voor verdere beleidsontwikkeling. Tegelijkertijd adviseert de PRZ om de visie op meerdere onderdelen aan te scherpen en concreter te maken, zodat deze beter aansluit bij de leefwereld van jeugdigen, ouders en opvoeders en daadwerkelijk richting geeft aan uitvoering en praktijk. 4

Met bovenstaande aandachtspunten beoogt de Participatieraad Zwolle bij te dragen aan een zorgvuldige, toegankelijke en uitvoerbare Regiovisie Jeugdhulp IJsselland 2026–2031.

Met vriendelijke groet, Aljona Wertheim Voorzitter Participatieraad Zwolle

5