bijlage 11 Waterhuishoudingsplan BCW
Tekst van het document
Uitgangspunten Wateradvies - Weging Waterbelang | pagina 8 Uitgangspunten Wateradvies - Weging Waterbelang pagina 9 Grondwateroverlast en kwel • Aanleghoogte van bebouwing: Voor de aanleghoogte van gebouwen (onderkant vloer begane grond) adviseren wij, ter voorkoming van grondwateroverlast, een aanleghoogte van de vloer van minimaal 80 cm ten opzichte van de GHG. Bij een afwijkende maatvoering is de kans op structurele grondwateroverlast groot. Bij het bouwen zonder kruipruimte kunt u volstaan met een geringere ontwateringsdiepte (verschil grondwaterstand en maaiveld). • Drempelhoogte gebouw: Om wateroverlast (hemelwater) en schade in woningen en bedrijven te voorkomen, adviseren wij om een drempelhoogte van 30 cm boven het straatpeil te hanteren. Ook voor lager (beneden het maaiveld) gelegen ruimtes zoals kelders, parkeergarages is het noodzakelijk om aandacht te besteden aan het voorkomen van wateroverlast. • Grondwateroverlast bij bebouwing: In gebieden waar grondwateroverlast op kan treden, adviseren wij de volgende voorkeursvolgorde toe te passen: (1) kruipruimte loos bouwen of het (2) ophogen van het plangebied. • Om een goed inzicht te krijgen in het grondwatersysteem adviseren wij om, in overleg met ons, zo spoedig mogelijk te starten met een grondwateronderzoek. Dit kan in eerste instantie op basis van bestaande peilbuizen binnen of in de omgeving van het plangebied.
Indien noodzakelijk kan de initiatiefnemer nieuwe peilbuizen plaatsen. Mogelijk hebben wij ook peilbuizen op de locatie staan die gebruikt kunnen worden. In de praktijk zien wij dat de Gemiddelde Hoogste Grondwaterstand (GHG) vaak te laag wordt ingeschat, dit leidt tot wateroverlast na realisatie van de ontwikkeling. 3.5. Locatiekeuze gevoelige gebieden voor wateroverlast Beschermen en handhaven grond- en oppervlaktewatersysteem om nadelige gevolgen op de omgeving te voorkomen. Grondwater - grondwateronttrekking In een nieuw te ontwikkelen gebied verlagen we structureel de waterstanden binnen het gebied niet, na het bouwrijp maken. Op grond van de Waterschapsverordening is een melding aan of vergunning van het waterschap nodig voor grondwateronttrekkingen. Het uitgangspunt is dat de minder risicovolle grondwateronttrekkingen met een melding worden toegestaan en daarmee vrijgesteld zijn van de vergunningplicht. Als niet voldaan kan worden aan de criteria uit de algemene regel uit de waterschapsverordening, blijft het verbod om zonder vergunning grondwater te onttrekken van toepassing. Structurele grondwateronttrekking (vanaf 10 m3/uur) zijn in principe niet gewenst. 3.6. Waterkwaliteit Het watersysteem en de waterketen wordt zo ontworpen dat het geen risico’s voor de volksgezondheid veroorzaakt en zorgt dat het voldoende schoon is voor mensen, planten en dieren.
Beleid en regelgeving Het waterschap is verantwoordelijk voor een goede waterkwaliteit van het regionale watersysteem. Voor de borging van waterkwaliteit gelden diverse maatregelen. Voor bepaalde stoffen zijn Europese normen vastgesteld, bijvoorbeeld voor gevaarlijke stoffen zoals lood, cadmium, oplosmiddelen en bestrijdingsmiddelen. Afvoer hemelwater • Kwaliteit afvoer hemelwater: o Schoon hemelwater (dakoppervlakken) mag worden afgevoerd naar oppervlaktewater binnen het plangebied. o Voor overige afvoer en verwerking van hemelwater (vanaf verharding) is het gewenst om dit via een bodempassage te lozen op het oppervlaktewater binnen het plangebied. Uitgangspunten Wateradvies - Weging Waterbelang pagina 10 o In alle situaties geldt een voorkeur voor bovengronds afvoeren (zichtbaar). Als dit niet kan is het noodzakelijke voorzieningen te treffen om eventuele foutieve ondergrondse aansluitingen te kunnen vaststellen. Hemelwater wordt vastgehouden alvorens het vertraagt wordt afgevoerd. Om verontreiniging van het watersysteem te voorkomen worden in het ontwerp geen uitlogende (bouw)materialen gebruikt. • Verversing oppervlaktewater: Geïsoleerde vijverpartijen of watergangen vermijden. Het is nodig dat het watersysteem zo ontworpen wordt dat er aandacht is voor verversing en wateraanvoer.
Stilstaand water - zeker bij opwarming en droogte – is kwetsbaar (met als gevolg bijvoorbeeld vissterfte). • Peilbeheersing: Wij kunnen sturen in de waterkwaliteit door bijvoorbeeld water in te laten of juist af te voeren. In gebieden waar wij geen water kunnen aanvoeren en sloten droogvallen, kunnen wij de waterkwaliteit niet sturen. We adviseren om in deze gebieden bij droogvallende watergangen een minimale waterdiepte te hanteren van 100 cm om te voorkomen dat ze droogvallen. Verontreinigingen - afvalwater Bij verontreinigd afvalwater, bijvoorbeeld verontreinigd hemelwater, geldt de volgende voorkeursvolgorde voor het lozen van afvalwater: 1. het ontstaan van afvalwater wordt voorkomen of beperkt; 2. verontreiniging van afvalwater wordt voorkomen of beperkt; 3. afvalwaterstromen gescheiden houden, tenzij het niet gescheiden houden geen nadelige gevolgen heeft voor een doelmatig beheer van afvalwater; 4. huishoudelijk afvalwater en afvalwater wat betreft biologische afbreekbaarheid daarmee overeenkomt, voor zover doelmatig en kostenefficiënt, worden ingezameld en naar een zuiveringtechnisch werk getransporteerd; 5. ander afvalwater dan bedoeld onder 4, wordt, zo nodig na retentie of zuivering bij de bron, opnieuw gebruikt; 6. ander afvalwater dan bedoeld onder 4 wordt lokaal, zo nodig na retentie of zuivering bij de bron, in het milieu gebracht en 7.
ander afvalwater dan bedoeld onder 4 wordt naar een zuiveringtechnisch werk getransporteerd. De gemeente of provincie gaan over lozingen in het openbaar rioolstelstel en het waterschap over lozing in het oppervlaktewater8. Afhankelijk van het soort afvalwater, gelden er regels uit de Waterschapsverordening of het Besluit activiteiten leefomgeving. Er kan een meldplicht of een vergunningplicht gelden, neem voor meer informatie contact op met het waterschap, of zo nodig met uw gemeente of provincie. In het algemeen adviseren wij: • Het gebruik van de volgende toepassingen te beperken: o Uitloogbare materialen (zoals bijvoorbeeld koper, lood of zink) die een verontreiniging van het oppervlaktewater kunnen veroorzaken; o Chemische onkruidbestrijdingsmiddelen; o Verduurzaamd hout als oeverbeschoeiing; o Stoffen, bijvoorbeeld schoonmaakmiddelen (ook milieuvriendelijke), niet zonder meer rechtstreeks in oppervlaktewater te lozen. • Bij een agrarisch terrein de inrichting van het terrein dusdanig in te richten, dat geen overmatige toevoer van meststoffen (onder andere stikstof en fosfaat) naar het watersysteem loopt. Het terrein is onder andere bezemschoon. De initiatiefnemer houdt rekening met bemestings- en spuitvrije zones langs watergangen. Dit is in Europese en landelijke regels vastgelegd (Omgevingswet: Besluit activiteiten leefomgeving).
8 Of in een uitzonderlijke situatie wanneer op een zuiveringtechnisch werk van het waterschap wordt geloosd. Uitgangspunten Wateradvies - Weging Waterbelang pagina 11 3.7. Riolering Het waterschap heeft als doel de waterkwaliteit te beschermen door onder andere een doelmatige werking van de rioolwaterzuivering na te streven en de vuillast vanuit riolering naar oppervlaktewater te beperken. Hiervoor is een goede afstemming over aanvoer naar de rioolwaterzuivering en een juiste werking van de riolering noodzakelijk. Beleid en regelgeving • Bij de afvoer van overtollig hemelwater is het landelijk beleid dat bij nieuwe ontwikkelingen het afstromend hemelwater niet naar de rioolwaterzuivering gaat, maar ter plaatse in het milieu komt. Dat kan door infiltratie in de bodem of door berging in het oppervlaktewater, zie paragraaf 3.4. • Voorkeursvolgorde afvoer hemelwater bij nieuwe ontwikkelingen: Wij adviseren om, daar waar mogelijk, het hemelwater bovengronds af te voeren en te infiltreren in de bodem. Als oppervlakkige infiltratie niet mogelijk is, is ondergrondse infiltratie met bijvoorbeeld een infiltratieriool (IT-riool) of infiltratiekratten een optie. Als infiltratie niet mogelijk is, kan hemelwater via een bodempassage worden geloosd op oppervlaktewater. Het is noodzakelijk dat de ontwikkelaar de keuze van waterafvoer aan ons voorlegt.
• Lozing afvalwater: Voor de lozing van afvalwater (al het water waarvan de initiatiefnemer zich ontdoet) op oppervlaktewater vanuit een woning of een activiteit/inrichting gelden de diverse wetten, besluiten en regels waaronder: o Voor het lozen van huishoudelijk afvalwater gelden lozingsvoorschriften in paragraaf 6.2.4 en 7.2.5 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Daarnaast is afdeling 4.4 ‘Lozen van huishoudelijk afvalwater’ van de Waterschapsverordening van toepassing. Er kunnen ook aanvullende regels in het omgevingsplan van de gemeente staan. De voorkeursroute voor lozing is via het vuilwaterriool naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie. In de Waterschapverordening zijn afstandsbepalingen opgenomen waarbij verplicht in het vuilwaterriool moet worden geloosd. o Uitgangspunt is dat u het huishoudelijk afvalwater op een gemeentelijk rioolstelsel loost. Indien dit niet mogelijk is, is het nodig om een zuiveringsvoorziening te treffen, die een gelijkwaardig milieubeschermingsniveau biedt. o De regels voor het lozingen van (bedrijfs)afvalwater vindt u terug in de Waterschapsverordening en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). • Gemeentelijk rioleringsbeleid: De gemeente heeft een zorgplicht voor doelmatige verwerking en afvoer van hemelwater, afvalwater en grondwater. Afvalwater en hemelwater biedt u op de perceelgrens gescheiden aan.
Eventueel geldt er een bergingseis vanuit de gemeente. Bekijk voor alle voorwaarden en eisen altijd het omgevingsplan van de gemeente. Rioolcapaciteit De capaciteit van het huidige rioolstelsel kan een aandachtspunt vormen. Bij uitbreiding van het rioolstelsel houdt u rekening met de capaciteit van het bestaande stelsel en de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Deze informatie is te vinden in het omgevingsplan. Bij een verandering of aanleg van het rioolsysteem is het nodig om het waterschap in de initiatief fase te betrekken. Uitgangspunten Wateradvies - Weging Waterbelang pagina 12 4. Vervolg weging waterbelang 4.1. Informeel overleg over de uitgangspunten Bij elk plan of project met een ruimtelijk aspect moet een weging van het waterbelang plaatsvinden. Hierdoor is er aandacht voor de waterveiligheid, waterkwaliteit en waterkwantiteit. Het is een proces waarbij de initiatiefnemer van een ruimtelijk plan in een zo vroeg mogelijk stadium overlegd met het waterschap. Het proces begint met een plan of schets. In dit stadium wordt een wateradvies ingediend. Dit document geeft u handvatten om verdere uitvoering te geven aan de waterhuishouding van het idee of schets. Het is de bedoeling dat u op basis van de waterhuishouding in en rondom uw plangebied en deze uitgangspuntennotitie het waterbelang uitwerkt, daar waar nodig doet u dit met het opstellen van een WHP.
Het plan kan informeel worden besproken met het waterschap, meestal gebeurt dit via de zogeheten omgevingstafel of bilateraal. Mocht u nog vragen hebben over de uitgangspuntennotitie dan gaan wij graag met u in gesprek. Mocht u graag willen sparren over de uitwerking van de waterhuishouding op het perceel, ook dan gaan we graag met u in gesprek. 4.2. Beoordeling en officieel wateradvies Na deze (informele) fase dient het onderdeel ‘water’ uitgewerkt te worden om te komen tot een volledige onderbouwing voor een aanvraag voor een (buitenplans) omgevingsplan activiteit, wijziging van een omgevingsplan of projectbesluit. Hierbij zien wij graag de ‘water en bodem sturend’ filosofie terug zodat er een goede weging van de waterbelangen kan worden gemaakt. Wanneer u de uitgangspunten hebt verwerkt in uw plan, stuurt u ons deze ter beoordeling toe. Wij kunnen alleen een officieel wateradvies afgeven op basis van een compleet plan. Dat wil zeggen dat wij het waterbelang in het plan wegen in het licht van de geldende regels vanuit het omgevingsplan, de Waterschapsverordening en het beleid van het Waterschap Drents Overijsselse Delta. Geldigheid van de uitgangspuntennotitie De uitgangspunten in deze uitgangspuntennotitie komen tot stand op basis van onze beleidsregels. Ruimtelijke plannen hebben soms een lange doorlooptijd.
Tegelijkertijd ontstaan er soms veranderende inzichten in het beleid ten aanzien van de waterketen, waterkeringen en het watersysteem. Om te garanderen dat de juiste uitgangspunten worden toegepast in de planvorming hanteren wij een uiterste houdbaarheidsdatum van maximaal 1 jaar. Wanneer deze termijn verstreken is, kunt u met ons contact opnemen voor eventueel een verlenging met nogmaals 1 jaar of wij sturen u de geactualiseerde uitgangspunten. 4.3. Omgevingsvergunning Heeft u een omgevingsvergunning voor een wateractiviteit nodig op grond van de Waterschapsverordening? De uitgangspuntennotitie dat wij opstellen in het kader van het wateradvies is geen omgevingsvergunning voor (water)activiteiten. Gaat u bijvoorbeeld werkzaamheden verrichten in de verbodszone van de Waterschapsverordening of gaat u grondwater onttrekken voor de werkzaamheden? Dan kunt u een omgevingsvergunning voor de betreffende activiteit aanvragen op het digitale omgevingsloket of via onze website wdodelta.nl. In de uitgangspunten (paragraaf 2) staat waar mogelijk een watervergunning voor nodig is. © Waterschap Drents Overijsselse Delta Dit document is opgesteld door Arna Spaling op 8 januari 2025. De geleverde informatie in deze uitgangspuntennotitie is houdbaar tot maximaal 1 jaar na opsteldatum en heeft alleen betrekking op het plan, zoals dat wordt genoemd in dit document.
Kijk voor meer informatie over het wateradvies op de website van WDODelta. R01-D01-31004263-lwf II. BEREKENING INHOUD EN LEEGLOOPTIJD WADI’S Berging en leeglooptijd Gebied 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Nummer 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 Type voorziening Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Wadi Beschikbare ruimte oppervlak boveninsteek 992 200 275 217 153 96 87 57 140 296 183 176 123 115 101 117 187 267 119 161 252 145 741 758 124 305 142 76 122 102 213 127 410 137 oppervlak waterpeil 904 137 190 149 106 65 58 36 95 213 130 125 86 81 71 82 134 193 84 114 181 102 543 556 88 221 101 51 85 68 152 101 345 109 m2 oppervlak onderinsteek 778 48 68 53 40 24 19 12 33 94 57 54 36 35 30 36 60 88 36 49 80 44 253 259 38 101 44 21 36 22 66 66 252 73 m2 beschikbare hoogte 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 m waterpeil 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 0,30 m 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 inhoud wadi waterpeil 252,2 26,7 37,1 29,0 21,2 12,8 11,1 6,8 18,4 44,9 27,3 26,1 17,7 17,0 14,8 17,2 28,5 41,1 17,6 23,7 38,1 21,3 116,6 119,4 18,4 47,3 21,2 10,5 17,7 12,9 31,9 24,9 89,2 27,2 m3 inhoud wadi totaal 441,4 57,7 79,9 62,7 45,4 27,9 24,6 15,6 40,1 92,9 56,9 54,5 37,6 35,8 31,2 36,2 59,0 84,7 37,0 49,6 79,0 44,8 237,6 243,2 38,7 97,1 44,3 22,6 37,3 28,7 66,4 47,6 164,0 51,7 m3 Leeglooptijd doorlatendheid zijkanten 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 m/dag doorlatendheid bodem 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 m/dag talud 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 3,00 1:x lengte waterpeil 143,3 102,1 139,5 110,5 76,6 49,3 46,4 31,4 72,4 135,9 85,6 82,3 59,6 54,6 48,5 55,2 85,8 120,4 56,7 75,9 116,4 68,7 326,5 333,9 58,5 137,1 66,0 37,8 58,3 54,1 98,8 41,7 106,2 44,0 m lengte onderinsteek 136,8 94,9 132,2 103,3 69,4 42,0 39,2 24,2 65,2 128,7 78,4 75,0 51,4 47,4 41,3 48,0 78,6 113,2 48,9 68,1 109,2 61,5 319,3 326,7 51,3 129,9 58,8 30,5 51,1 46,9 91,6 34,5 99,0
36,8 m infiltrerend oppervlak zijkanten 133 93 129 101 69 43 41 26 65 125 78 75 53 48 43 49 78 111 50 68 107 62 306 313 52 127 59 32 52 48 90 36 97 38 m2 infiltrerend oppervlak bodem 778 48 68 53 40 24 19 12 33 94 57 54 36 35 30 36 60 88 36 49 80 44 253 259 38 101 44 21 36 22 66 66 252 73 m2 leegloopcapaciteit zijkanten 1,66 1,17 1,61 1,27 0,87 0,54 0,51 0,33 0,82 1,57 0,97 0,93 0,66 0,60 0,53 0,61 0,98 1,39 0,63 0,85 1,34 0,77 3,83 3,92 0,65 1,58 0,74 0,41 0,65 0,60 1,13 0,45 1,22 0,48 m3/uur leegloopcapaciteit bodem 16,22 1,01 1,41 1,10 0,84 0,50 0,40 0,24 0,69 1,96 1,18 1,12 0,75 0,74 0,63 0,75 1,26 1,83 0,76 1,01 1,66 0,91 5,26 5,39 0,80 2,11 0,93 0,43 0,75 0,47 1,38 1,38 5,26 1,52 m3/uur leegloopcapaciteit cumulatief 17,88 2,18 3,02 2,37 1,70 1,04 0,91 0,57 1,50 3,53 2,15 2,06 1,41 1,34 1,17 1,36 2,23 3,22 1,38 1,87 3,00 1,69 9,09 9,31 1,45 3,69 1,67 0,83 1,40 1,07 2,51 1,84 6,47 2,00 m3/uur leeglooptijd 14,1 12,3 12,3 12,3 12,4 12,3 12,2 12,0 12,2 12,7 12,7 12,7 12,6 12,7 12,7 12,7 12,8 12,8 12,7 12,7 12,7 12,7 12,8 12,8 12,7 12,8 12,7 12,5 12,6 12,1 12,7 13,6 13,8 13,6 uur gerealiseerde berging 1287,7 m3 R01-D01-31004263-lwf III. NOTITIE HASKONING 12 maart 2026 BL2193-HAS-XX-XX-ME-X-0001 1/7 Notitie / Memo Haskoning Nederland B.V.
Water & Maritime Aan: Evert de Lange Van: Carola Hesp Datum: 12 maart 2026 Kopie: Click to enter "CopyTo" Ons kenmerk: BL2193-HAS-XX-XX-ME-X-0001 Classificatie: Projectgerelateerd Gecontroleerd door Click or tap here to enter text. Onderwerp: Toekomstige verwachte grondwat ersituatie Breecamp West te Zwolle 1.1 Aanleiding BPD werkt aan de voorbereiding van het bouwrijp maken van de woningbouwontwikkeling de Breecamp West ten noordwesten van Zwolle. De Gemeente Zwolle heeft vragen bij de in het waterstructuurplan aangehouden grondwaterstand als uitgangspunt voor de bepaling van de toekomstige hoogten van de wijk. Daarbij zijn er zorgen over de ontwatering van de wijk in de plansituatie. Eén en ander is met gemeente en BPD besproken op 16 januari. BPD heeft Haskoning gevraagd hierin te adviseren. De volgende vragen dienen beantwoord te worden: 1. Wat is, gezien mogelijke ontwikkelingen zoals een verhoging van het IJsselmeerpeil en langere natte perioden als gevolg van klimaatontwikkelingen, een goed uitgangspunt voor de grondwaterstand die in het ontwerp van de wijk als uitgangspunt aangehouden wordt? 2. In het waterhuishoudingsplan wordt uitgewerkt hoe het gebied bouwrijp wordt gemaakt en welk watersysteem wordt aangelegd inclusief hoogteligging.
Hoe gaat dit (geo)hydrologisch functioneren en kan de ontwatering met name op de kavels voldoende gewaarborgd worden? Deze memo richt zich in principe op beide vragen, alhoewel er nog geen waterhuishoudingsplan definitief gereed is. Voor de tweede vraag wordt uitgegaan van het aangeleverde waterstructuurplan (Waterstructuurplan Breecamp West Zwolle, Roelofs, 26-11-2024) en de kaart Doorbreken klei en/of veenlaag tot vaste zandlaag, BDP, 17-02-2026). 1.2 Kenmerken ontwikkel gebied Breecamp West Locatie Het ontwikkelgebied Breecamp West ligt ten noordwesten van Zwolle. Het ontwikkelgebied ligt tussen de spoorlijn Zwolle-Kampen en direct ten westen van de relatief nieuwe woonwijk Stadshagen in polder Mastenbroek. 12 maart 2026 BL2193-HAS-XX-XX-ME-X-0001 2/7 Figuur 1. Ontwikkellocatie Breecamp West (rode driehoek) en rechts de maaiveldhoogte (met watergangen en greppels) De locatie Breecamp West ligt op de overgang van oeverwallen langs de IJssel naar de rivierkomvlakte met veenvorming. Er is een dunne deklaag in het gebied aanwezig van circa1,50 m bestaande uit ca. 50 cm klei op ruim een meter veen (Lit. 6). De gemiddelde maaiveldhoogte ligt op NAP -0,20 m. De mediane waarde is vergelijkbaar. De noordoosthoek van het projectgebied is het laagst met een hoogte van NAP -0,4 m.
1.3 Effecten verhoging IJsselmeerpeil De Gemeente Zwolle wil de wijk Breecamp West toekomstbestendig ontwikkelen en wil weten met welke grondwaterstanden rekening dient te worden gehouden als eventueel het IJsselmeerpeil in de toekomst wordt verhoogd. Om deze vraag te beantwoorden is informatie van een tweetal uitgevoerde studies (Lit. 1 en 2) over de effecten van peilverandering van het IJsselmeer voor de regio Zwolle en omgeving gebruikt. In deze twee studies zijn de effecten van waterpeilopzet in het IJsselmeer met een grondwatermodel doorgerekend en in beeld gebracht. Gerekend is voor verschillende varianten van peilopzet, waarbij ook de wateren in open verbinding met het IJsselmeer in hoogte stijgen. Zo stijgt o.a. het peil in de IJssel lineair mee tot aan Deventer en geeft dit ook een peilstijging in de stadsgracht van Zwolle en het Zwarte Water. Om een inschatting te krijgen wat de peilopzet van het IJsselmeer en de IJssel betekent voor het grondwater in Breecamp West is gekeken naar de effecten van de hoogste peilopzet. Dit is een zogenaamde worst-case scenario waarmee de verwachte effecten voor het grondwatersysteem het grootst zijn, in dit geval is dat een peilopzet van het IJsselmeer van 1 meter (ten opzichte van het huidige winterpeil van NAP-0,40 m).
In het grondwatermodel (MIPWA (Lit.1)) is al wel rekening gehouden met een deel van de destijds in ontwikkeling zijnde wijk Stadshagen, met de ligging van de IT-riolen, het oppervlaktewatersysteem en een aanpassing van de weerstand van de deklaag waar waterlopen deze doorsnijden.
De resultaten van de modelberekening, met de verandering van de Gemiddelde Hoogste Grondwaterstand (GHG)1 bij een peilverhoging van 1 meter, laten zien dat de grondwaterstanden minder dan 0,1 m stijgen in Breecamp West. Kanttekening hierbij is dat de huidige (nog landelijke) ontwateringssituatie in het model is meegenomen voor dit gebied. Als bij de toekomstige ontwikkeling er een vergelijkbare ontwatering blijft behouden (o.a. afstand waterlopen, drainagebasis en waterpeil), dan zal de berekende GHG-situatie vergelijkbaar zijn. Een eerste analyse van het ontwerp van de toekomstige ontwateringssituatie voor Breecamp West volgt in de volgende paragraaf. De waterpeilverhoging heeft ook een verandering van de kwel- en wegzijging tot gevolg, door verandering van grondwaterstanden en stijghoogten. In de zone langs de IJssel, ten zuiden van de spoorlijn Zwolle-Kampen en in het gebied rond de stadsgracht is een duidelijke stijging van de grondwaterstand berekend, vanwege de beperkte aanwezigheid van ontwateringsmiddelen. Wat dit voor kwelverandering tot gevolg heeft, is in deze studie voor de regio Zwolle niet inzichtelijk gemaakt. Hiervoor is gekeken naar een andere vergelijkbare uitgevoerde studie van Deltares (Lit. 2). In de studie van Deltares is gerekend met een waterpeil van het IJsselmeer van NAP+0,60 m (Dit is eveneens een verhoging van 1 m ten opzichte van het winterpeil).
De berekende GHG-verandering laat hierbij een vergelijkbaar beeld zien als die in de hierboven beschreven resultaten. Ook wordt bij deze studie inzicht gegeven in de verandering van de stijghoogte in het 1e watervoerende pakket. Ter hoogte van de ontwikkellocatie Breecamp West is een verandering van de stijghoogte tussen de 0,05 en 0,1 m berekend. Dit heeft tot gevolg dat in het ontwikkelgebied (en ook in de omgeving) een verandering in de kwel is berekend tussen de ca. 0,2 tot 1 mm/dag. In de huidige situatie is een kwel van ca. 0,2 tot 0,4 mm/dag bepaald (Lit. 5). Dit betekent dat in de toekomst rekening moet worden gehouden met een mogelijke verdubbeling van de kwelintensiteit. 1.4 Toekomstig ontwerp ontwateringsituatie Breecamp West Gevraagd is om de aangehouden grondwaterstand in het waterstructuurplan, te toetsen om te bepalen of toekomstige hoogten en de ontwateringssituatie van de wijk voldoet. Uitgangspunten huidige situatie: • | Het gemiddelde maaiveld bevindt zich op NAP -0,20 m (AHN4). • | Een deklaag bestaande uit klei op veen tot circa NAP-1,5 m (Lit. 6). • | Het huidige polderpeil is NAP -0,75 m/-0,95 m (zomer-/winterpeil) m.u.v. de lage noordoosthoek met een polderpeil van NAP-1,10 m (Peilenkaart WDOD). • | De huidige afstand tussen de droogvallende perceelsloten ligt tussen de 105 en 120 m.
• | De huidige primaire watergang (langs de Stuurmansweg) heeft een bodemhoogte van NAP-1,60 m (Legger WDOD). De primaire watergang doorsnijdt daarmee de deklaag. • | De huidige secundaire watergang (langs spoor) heeft een bodemhoogte van NAP -1,15 m (Legger WDOD). • | Huidige GG is NAP -0,70 m, huidige GHG is NAP-0,60 m (Lit. 4). Deze waarde is afgeleid uit het uitgevoerde bodemonderzoek (Lit. 6). Vanwege het filter in de zandlaag onder de deklaag is dit eigenlijk de stijghoogte in de zandlaag. De freatische grondwaterstand in de deklaag is de 1 De freatisch grondwaterstand is het bovenste grondwaterniveau in de bodem, waarbij de bodem volledig verzadigd is (alle grondporiën zijn gevuld met water). De opbolling tussen de ontwateringsmiddelen wordt gezien als de freatisch grondwaterstand. De stijghoogte is het grondwaterniveau in een dieper gelegen zandlaag. Als de weerstand van de deklaag (in het geval van Breecamp West vrij laag is of doorsneden wordt), dan kan de stijghoogte in de onderliggende zandlaag onder invloed komen te staan van de ontwateringsmiddelen. 12 maart 2026 | BL2193-HAS-XX-XX-ME-X-0001 3/7 12 maart 2026 BL2193-HAS-XX-XX-ME-X-0001 4/7 opbolling tussen de ontwateringsmiddelen. Naar verwachting wijkt deze (vanwege de dunne deklaag) beperkt af van de stijghoogte. Er is geen informatie beschikbaar over de daadwerkelijke grondwaterstand.
Uitgangspunten toekomstige situatie (basis waterstructuurplan Breecamp-West Zwolle, nov. 2024 en figuur 2): • Het nieuwe straatpeil/maaiveldhoogte ligt op NAP+0,25 m. • Het vloerpeil (bovenkant vloer woningen, het bouwpeil) is NAP+0,55 m. • De draindiepte is NAP-0,75 m. • Het toekomstig polderpeil is een vast peil van NAP -0,75 m. • De nieuwe watergangen liggen op de locaties van de huidige droogvallende perceelsloten. In de hoek van de Schotersweg/Stuurmansweg wordt nog een extra waterpartij gegraven. • De primaire watergang (langs de Stuurmansweg) blijft gehandhaafd. • De huidige secundaire watergang (langs het spoor) blijft gehandhaafd en wordt verbreed tot de bestaande bodem (de watergang wordt niet dieper dan in de huidige situatie). • Wadi’s in openbaar terrein met de volgende uitgangspunten: - max. waterdiepte 0,30 m. - maximale diepte tov mv 0,50 m. - wadibodem minimaal 0,20 m boven GHG (advies WDOD). • De hoofdrijbanen, gelegen tussen de nieuwe watergangen, krijgen een cunet tot aan vaste zandlaag. • Er komt een zandige ophooglaag van ca. 50 cm bovenop de bestaande deklaag. • Op de woonpercelen wordt drainage aangelegd (mondelinge mededeling 27 feb. 2026). 12 maart 2026 BL2193-HAS-XX-XX-ME-X-0001 5/7 Figuur 2. Voorstel doorsnijdingen klei/veenlaag door watergangen en riolering
12 maart 2026 BL2193-HAS-XX-XX-ME-X-0001 6/7 Analyse De toekomstige voorgestelde drooglegging ten opzichte van het straatpeil is 1 m (NAP+0,25 m - NAP- 0,75 m = 1 m). Ten opzichte van het vloerpeil (het bouwpeil) is de voorgestelde drooglegging 1,30 m. De huidige afstand tussen de ontwateringsmiddelen en de huidige watergangen blijven gehandhaafd of worden enigszins geïntensiveerd door het vergraven van de huidige greppels (droogvallende perceelsloten) tot watergangen. Het oppervlaktewaterpeil wordt in de toekomstige situatie een vast peil. Dit peil wordt NAP-0,75 m en is daarmee 0,2 m hoger dan het huidige winterpeil van NAP-0,95 m. Een verhoging van het waterpeil werkt door naar een stijging van de grondwaterstand in de GHG- situatie. Tenslotte treedt de GHG-situatie in het algemeen in de winter op vanwege het neerslagoverschot in deze periode. Vanwege de te behouden afstand tussen de ontwateringsmiddelen (watergangen), zal de opbolling in principe vergelijkbaar zijn als in de huidige situatie (ten opzichte van een 0,20 m hoger ontwateringsniveau). Op basis van een indicatieve analytische berekening van Bruggeman-Mazure veroorzaakt een 0,2 m hoger oppervlaktewaterpeil een 0,05 a 0,1 meter hogere grondwaterstand halverwege de ontwateringsmiddelen. Rekening moet worden gehouden dat de GHG situatie ten opzichte van de huidige GHG daardoor ook kan stijgen met ca.
0,05 a 0,10 meter. In het ontwerp wordt voorgesteld in het ontwikkelgebied een verdere doorsnijding van de deklaag door te voeren door: het cunet van de wegen op de zandlaag, de aanleg van riolering en de aanleg van enkele nieuwe waterpartijen (vermindering weerstand deklaag). Doorsnijding of vermindering van de weerstand van de deklaag beïnvloeden/veranderen de kwelstromen. Dit betekent dat naast de kwel naar de bestaande watergangen ook kwelstromen optreden richting locaties waar de deklaagweerstand afneemt. Ook kan bij doorsnijding van de deklaag de stijghoogte in de zandlaag een grotere rol van betekenis krijgen, omdat de weerstand van de deklaag vermindert of verdwijnt. De locaties waar dit optreedt is over het algemeen openbaar terrein, ter plaatse van de woningen zal de invloed van de kwel en de stijghoogte minder zijn. Door een hoger waterpeil in de watergangen is de tegendruk iets groter dan in de huidige situatie, waardoor mogelijk in totaal een geringe afname is van de kwel naar het ontwikkelgebied. Toekomstige klimaatveranderingen veroorzaken, (hoog of lage uitstoot van broeikasgassen en natte of droge omstandigheden) een toename van de gemiddelde neerslaghoeveelheid in de winter en een afname van de gemiddelde neerslagsituatie in de zomer (Lit. 8). Dit kan in hevige neerslagsituaties leiden tot stagnatie van hemelwater op de deklaag.
Bij woningen is het niet wenselijk dat dit leidt tot wateroverlast. In het ontwerp is hiermee rekening gehouden door het toepassen van drainage bij woningen vanaf de kruipruimte naar de straat. In langere droge situaties is het van belang het water juist vast te houden. De in het ontwerp opgenomen wadi’s in de openbare ruimte kunnen hieraan bijdragen. Zowel voor de drainage als voor de wadi’s is het van belang dat deze goed worden onderhouden, zodat deze blijven functioneren. Peilopzet van het IJsselmeer betekent een toename van de kwel en een stijging van de stijghoogte. Dit openbaart zich voornamelijk in de watergangen en de plekken met verminderde deklaag. De stijghoogte wordt circa 0,05 tot 0,1 m hoger dan in de huidige situatie. 1.5 Conclusies en aanbevelingen Peilopzet Door peilopzet van het IJsselmeer en de IJssel (met 1 m) treedt in principe een verandering van de grondwaterstand in het gebied op van minder dan 0,1 m (bij een gelijkblijvende ontwateringssituatie). Als gevolg van een hogere stijghoogte treedt - een mogelijke verdubbeling van de kwel op naar het ontwikkelgebied (en in de omgeving) tot ca. 0,2 tot 1 mm/dag. Het watersysteem dient hierop uitgelegd te worden, zodanig dat dit water afgevoerd kan worden indien nodig. De stijghoogte in het 1e watervoerende pakket wordt 0,05 tot 0,1 m hoger berekend.
Ontwerp ontwateringssituatie Een jaarrond hoger waterpeil heeft een stijging van de grondwaterstand van ca. 0,05 a 0,1 m tot gevolg op basis van een indicatieve analytische berekening. De GHG situatie ligt als gevolg hiervan naar verwachting ook ca 0,05 a 0,1 m hoger. Een jaarrond hoger waterpeil heeft een geringe afname van de kwel richting het ontwikkelgebied tot gevolg. De daadwerkelijk optredende hoogste grondwaterstand is niet af te leiden, omdat er geen metingen zijn van de grondwaterstand in de deklaag zelf. Uit gegaan wordt dat de GHG, zoals bepaald in het waterstructuurplan (Lit.6), als representatief wordt beschouwd vanwege de ‘vele’ ontwateringsmiddelen in het plan. Rekening houdend met een toekomstige hogere grondwaterstand van 0,1 m, ten opzichte van de representatieve GHG situatie van NAP-0,6 m, is een stijging tot NAP -0,5 m te verwachten. Bij een toekomstig straatpeil van NAP +0,25 m is dan de ontwateringsdiepte 0,7 m. Ten opzichte van het toekomstig vloerpeil van NAP+0,55 m is de ontwateringsdiepte dan 1,05 m. Regionale en lokale hydrologische ingrepen in of in de nabijheid van de ontwikkellocatie hebben invloed op de toekomstige werking van het grondwatersysteem. Er blijven onzekerheden hoe de toekomstige (cumulatieve) effecten van de gecombineerde ingrepen precies op elkaar inwerken.
Aanbevelingen Aanbevolen wordt om één of meerdere peilbuizen in de ontwikkellocatie te plaatsen zowel met een filter in de deklaag (indien mogelijk) als in de zandlaag. Dit geeft meer inzicht in grondwaterfluctuaties in het ontwikkelgebied. Voor de toekomstige drainage en wadi’s is het van belang dat deze goed worden onderhouden, zodat deze blijven functioneren. 1.6 Bronnen 1. | Gevolgen peilverandering IJsselmeer voor grondwater en kwel in Kampen en Zwolle, 8 februari 2011, Tauw 2. | Peilvarianten IJsselmeer berekend met aangepast NHI2.0, 2010, Deltares 3. | Tekening Doorbreken klei en/of veenlaag tot vaste zandlaag, 17-02-2026, BPD 4. | Waterstructuurplan Breecamp, 26 november 2024, Roelofs 5. | Https://data.nhi.nu 6. | Geohydrologisch onderzoek Breecamp West in Zwolle, 6 mei 2024, ORTAGeo 7. | Concept waterhuishoudingsplan Breecamp-west Zwolle, 13 februari 2026, Roelofs 8. Klimaatscenarios-data.knmi.nl/kerncijfers 12 maart 2026 | BL2193-HAS-XX-XX-ME-X-0001 7/7 R01-D01-31004263-lwf IV. DIAMETERS HEMELWATERRIOLEN EN DUIKERS
R01-D01-31004263-lwf V. AFGESPROKEN ONDERHOUD WATERGANGEN Onderhoud vanaf oostzijde