Bijlage 1 Uitvoeringsplan Diversiteit & Inclusie 2025-2026

Uitvoeringsplan diversiteit en inclusie: omarm het verschil Update 2025/2026 Iedereen heeft binnen de regels van de wet de vrijheid om hun leven vorm te geven, waarbij iedereen deel uitmaakt van het sociale systeem en daar ook invloed op heeft. Dit is hoe Movisie (2021) diversiteit en inclusie definieert. Ons doel is om Zwolle een plek te maken waar iedereen welkom is en waar we respectvol met elkaar omgaan, ook al zijn we verschillend. We werken samen met verschillende groepen en bewoners aan dit doel. Inclusief Zwolle is een belangrijk onderdeel van ons plan voor de komende jaren. We willen ervoor zorgen dat iedereen vrij en veilig kan zijn, zonder obstakels. We werken hieraan met organisaties en bewoners. Inclusief Zwolle is een van de vijf belangrijke onderwerpen in het plan voor de komende jaren. We blijven ons inzetten voor een inclusieve samenleving. De focus in het beleidsplan diversiteit en inclusie ligt op drie specifieke doelen. Deze vloeien voort uit bestaande initiatieven. We spraken met partners, inwoners en de Participatieraad. Theoretische inzichten vanuit onderzoek ondersteunen de focus op deze drie doelen.

De drie doelen zijn: • We behandelen iedereen gelijkwaardig • Iedereen heeft zo zelfstandig mogelijk toegang tot de maatschappij • We hebben aandacht voor en accepteren elkaars verschillen In deze update van het uitvoeringsplan geven we weer elke acties er in 2024 zijn afgerond, welke zijn gestart maar nog niet zijn afgerond, welke nieuwe acties de gemeente gaat opppakken in 2025 en 2026 en welke acties doorlopend zijn. In het plan van 2023 wilden we laten zien wat we allemaal doen om onze doelen te bereiken. Maar in deze update kijken we alleen naar de acties die te maken hebben met diversiteit en inclusie. Sommige andere acties staan hier niet meer bij. Informatie daarover komt vanuit andere beleidstereinen.

Acties 2025 – 2026 Doel 1: we behandelen iedereen gelijkwaardig Doel Elke leerling in Zwolle krijgt een goed lesaanbod rondom thema’s als antidiscriminatie, lhbti+ etc. Zichtbaarheid en vieren van seksuele- en genderdiversiteit.

Tegengaan van stagediscriminatie

Er is aandacht voor de bescherming van mensenrechten Een veilig en inclusief sportklimaat stimuleren

Acties(s) uit Uitvoeringsplan 2023 In samenwerking met scholen verkennen welke thema’s onderbelicht blijven en wat er nodig is om meer invulling te geven aan educatie over diversiteit en inclusie thema’s.

Uitvoerder Gemeente i.s.m. Alliantie, scholen.

Voortgang/Acties 2025 In 2025 wordt er gestart met een onderzoek naar dit thema bij het VO. Daarbij rekening houdend dat scholen zelf wettelijk verantwoordelijk zijn voor lessen over discriminatie en racisme.

Werkgroep oprichten om een voorstel te doen voor symbolen in de stad die seksuele- en genderdiversiteit representeren. In samenwerking met inwoners uit de lhbti+ gemeenschap Verkennen mogelijkheden van tegengaan van stagediscriminatie voor ander type onderwijs zoals HBO

Relevante partners

Er is een werkgroep opgericht die bezig is met een voorstel voor een symbool in de stad.

Gemeente

In September – november 2024 een mensenrechten verdediger opvangen met Shelter City Zwolle Alliantie Gelijk Spelen: Gem. Zwolle, SportService, onderwijsinstellingen en sportclubs nemen deel

Gemeente & ntb

De scholen zijn bezig om een gezamenlijke nul-meting samen te stellen. Deze zal gebruikt worden om het thema verder onder de aandacht te brengen. Er is nog geen uitvoerder gevonden. In 2025 wordt het budget op een andere manier ingezet binnen dit uitvoeringsplan. De gemeente heeft deelgenomen een de Alliantie Gelijk Spelen. Er is een adviesrapport geschreven door een

Gemeente, SportService, COC, onderwijs en verscheidene sportverenigingen

2/14

aan een lokaal inclusieteam om diversiteit binnen de sport te bevorderen en in te zetten op een positief sportklimaat. Iedereen is welkom.

stagaire over hoe de gemeente vorm kan geven aan dit thema. Hier wordt in 2025 en 2026 verder uitvoering aangegeven.

Netwerk van partners versterken rondom antidiscriminatie en racisme

Verkennen mogelijkheden online aanwezigheid Zwolse Alliantie tegen Discriminatie + versterken van de samenwerking binnen en met de Alliantie.

Gemeente + Alliantie

Zwolse jeugd inspireren met goede voorbeelden

Uitvoering toezegging 847: relatie arbeidsmarkt en inclusie in uitvoeringsplan door het organiseren van bijvoorbeeld een ‘speeddating’ event tussen jongeren en Zwolse rolmodellen met een migratieachtergrond. Hierin aansluiten op resultaten van het onderzoek naar inclusief werkgeverschap in Zwolle Meer inclusief communiceren vanuit de gemeente

Gemeente + ntb

Zoals aangegeven in de bijbehorende raadsbrief, gaan we het mensenrechtenbudget van 2025 inzetten om een opdracht uit te zetten om de Alliantie door te ontwikkelen.. Wordt uitgevoerd in oktober 2025.

Interne organisatie

Wordt dit jaar opgepakt.

Meer aandacht voor diversiteit en inclusie bij de gemeentelijke organisatie

Doel 2: iedereen heeft zo zelfstandig mogelijk toegang tot de maatschappij Doel Toegankelijker maken van de gemeentelijke gebouwen

Acties(s) uit Uitvoeringsplan 2023 Toegankelijker maken van het Stadhuis en Stadskantoor voor bezoekers. Toegankelijk Zwolle wordt betrokken.

Uitvoerder Gemeente + Toegankelijk Zwolle

Voortgang/Acties 2025 Er zijn inmiddels geleidelijnen voor mensen met een visuele beperking aangelegd in de hal van het stadskantoor.

3/14

Doel 3: we hebben aandacht voor en accepteren elkaars verschillen Doel Wederzijds begrip en respect tussen verschillende groepen inwoners vergroten, over thema’s zoals discriminatie, racisme en etniciteit.

Acties(s) uit Uitvoeringsplan 2023 • Uitvoering motie 13-3 M VVD – HiddenDisabilitiesSunflower vriendelijke gemeente • Aandacht geven aan de HiddenDisabillitiesSunflower campagne zodat deze ook in de stad bekend wordt

Uitvoerder Gemeente + relevante partijen

Meer representatie vrouwen in de openbare ruimte

Meer aandacht en zichtbaarheid voor (historische) belangrijke Zwolse vrouwen

Gemeente

Voortgang/Acties 2025 De gemeente draagt de Zonnebloem uit en gemeente medewerkers kunnen een korte training volgen over wat het symbool betekent. Een campagne om het symbool in de stad ook bekend te maken moet nog plaats vinden. Wordt dit jaar opgepakt.

Doorlopende of meerjarige acties Doel 1: we behandelen iedereen gelijkwaardig Doel Meer inzicht in hoe vaak en wat voor gevallen van discriminatie voorkomen

Acties(s) Meldingsbereidheid te vergroten door middel van: Bekendheid Vizier vergroten

Uitvoerder Discrminatie.nl/Vizier

Specifieke Acties 2025 Gemeente blijft Vizier betrekken bij relevante zaken

Opmerkingen Er staan op dit moment geen nieuwe acties op de planning voor 2025 en 2026. Dit is sinds 2024 de

4/14

Netwerk van partners versterken rondom antidiscriminatie en racisme

•

Meer aandacht op scholen voor discriminatie en racisme

•

We verlagen de financiële drempel om een geslachtswijziging door te geven in BRP, voor Zwollenaren die zich niet (geheel) identificeren met het aan hen toegewezen geslacht.

•

•

verantwoordelijkheid van Discriminatie.nl Er is behoefte om de alliantie op een formele wijze nieuw leven in te blazen.

Coördinatie Alliantie Antidiscriminatie en Racisme Communicatie en aandacht voor thema- dagen en weken rondom discriminatie en racisme. Uitbreiding voorlichting op scholen over discriminatie en racisme in samenhang met bestaand aanbod voor scholen.

Vizier als coördinator Alliantie

Opdracht uitzetten voor netwerkvorming

Discriminatie.nl/Vizier

Vizier wordt gesubsidieerd om een tiental gastlessen te geven.

Uitvoering geven aan motie 17-1 M Geen prijskaart meer op zelfbeschikking

Gemeente

De informatie op de website krijgt een update met aandacht voor aanvragen van non-binaire personen.

In 2024 zijn er drie gastlessen gegeven. In 2025 zijn op moment van schrijven alle 10 gastlessen al gegeven. In 2024 zijn er zeven aanvragen geweest. In 2025 tot nu toe twee.

Specifieke Acties 2025 Toegankelijk Zwolle reikt de Duim uit aan partijen die een goed voorbeeld

Opmerkingen Toegankelijk Zwolle is in 2023 begonnen met het

Doel 2: iedereen heeft zo zelfstandig mogelijk toegang tot de maatschappij Doel Bewustwording vergroten over

Acties(s) Goede voorbeelden laten zien

Uitvoerder Toegankelijk Zwolle

5/14

toegankelijkheid bij inwoners, ondernemers en organisaties Toegankelijker maken van de gemeentelijke gebouwen

zijn rondom Toegankelijkheid.

Toegankelijker maken van het Stadhuis en Stadskantoor voor bezoekers

Gemeente (HR en facilitair+ vastgoed)

•

•

Stemmen toegankelijk maken voor zoveel mogelijk inwoners

Meer toegankelijke stemlokalen realiseren

Gemeente Zwolle

•

•

Bewustwording vergroten over toegankelijkheid bij

•

Bewustwording vergroten onder ondernemers om aan toegankelijkheid van winkel- en horecazaken te werken.

Gemeente Zwolle i.s.m. Alliantie en organisaties

•

Toegankelijk Zwolle denkt mee bij herinrichting o.a. Raadszaal en TaK-Zaal Toegankelijk Zwolle is betrokken bij het project “Verbeteren toegankelijkheid gemeentelijk vastgoed” Verkennen welke mogelijkheden er zijn om een actueel beeld van de toegankelijkheid van stemlokalen op de dag zelf te krijgen. Vanuit het project “Verbeteren toegankelijkheid gemeentelijk vastgoed” wordt gewerkt aan toegankelijkheid van een aantal locaties die ook fungeren als stemlokalen. Er wordt gewerkt aan campagne rondom de Hoge Nood app.

uitreiken van de Duim als manier om bewustheid over toegankelijkheid te stimuleren. In de hal van het Stadskantoor zijn inmiddels geleidestroken aangelegd.

6/14

inwoners, ondernemers en organisaties

• • •

•

Publiekscampagne Ambassadeurs onder de aandacht brengen De acties elders beschreven rondom de uitvoering van de motie M-18 Hoge Nood

Hier wordt aandacht aan besteed tijdens dagen zoals de Diversiteitsdagen in oktober (waar week van toegankelijkheid onder valt)

Doel 3: we hebben aandacht voor en accepteren elkaars verschillen Doel Zichtbaarheid en vieren van seksuele- en genderdiversiteit.

Oprichten slavernij herdenkingsmonument

Acties(s) Bijdragen aan evenementen zoals Zwolle Pride, tentoonstellingen en andere activiteiten rondom belangrijke dagen.

• •

Er wordt uitvoering gegeven aan de realisatie van het monument Aandacht besteden aan het bredere thema via het subsidiëren van educatieve & culturele activiteiten.

Uitvoerder Organisatie Zwolle Pride, Gemeente

Gemeente i.s.m. ANNO, Overijssel Academie, Alliantie en andere partijen.

Specifieke Acties 2025 • Op 22, 23 en 24 augustus vindt Zwolle Pride wederom plaats • Tijdens de Diversiteitsdagen (610 oktober) vinden er diverse activiteiten plaats rondom diversiteit en inclusie i.s.m. de Stadkamer en betrokken partijen. • Keti Koti Zwolle ontvangt in 2025 subsidie voor het organiseren van activiteiten rondom het slavernijverleden. • De gemeente heeft deelgenomen aan het Landelijke Leernetwerk doorwerking Slavernijverleden

7/14

• •

Er is een eerste bijeenkomst met nazaten georganiseerd. De organisatie Discussiëren Kun Je Leren ontvangt subsidie voor gastlessen omtrent het slavernijverleden. Deze vinden plaats in september en oktober.

8/14

Afgeronde Acties uit Uitvoeringsplan 2024 Doel 1: we behandelen iedereen gelijkwaardig Doel Meer kennis verkrijgen over of, en vervolgens hoe, institutioneel racisme plaatsvindt in Zwolle Stimuleren diversiteitsbeleid bij bedrijven

Acties(s) Onderzoek naar institutioneel racisme. Zie ook motie M36: onderzoek institutioneel racisme (aangenomen op 11 november 2022)

•

•

Meer inzicht verkrijgen over de lokale cijfers van gender- en seksuele diversiteit

Dag van diversiteit en arbeidsmarkt organiseren om bewustwording te vergroten van bedrijven rondom diversiteit en inclusie beleid. Daarnaast onderzoek te doen naar goede voorbeelden van organisaties in Zwolle. In afstemming met programma inclusieve arbeidsmarkt regio Zwolle.

Aansluiting belevingsonderzoek lhbti+ provincie Overijssel en Gelderland

Uitvoerder Bureau Omlo & Onderzoekstak Vizier-Oost

Wanneer Het onderzoek naar institutioneel onderzoek is afgerond. De raad wordt hier via een aparte raadsbrief over geinformeerd.

Fermin Onderzoek & Advies

Het rapport wordt meegestuurd met dit uitvoeringsplan. In oktober 2025 vindt er een sympsosium plaats waarbij het rapport wordt gepresenteerd. Hier worden ook een aantal andere relevant zaken bij betrokken, zoals Uitvoering toezegging 847: relatie arbeidsmarkt en inclusie in uitvoeringsplan door het organiseren van bijvoorbeeld een ‘speeddating’ event tussen jongeren en Zwolse rolmodellen met een migratieachtergrond Het rapport is besproken in de raad bij het themadebat op 24 februari. Het proces voor de volgende monitor is inmiddels gestart.

Vizier-Oost & Radboud Universiteit

9/14

Preventie seksueel grensoverschrijdend gedrag

Lhbti+ jongeren voelen zich thuis in Zwolle

• •

Aanpak straatintimidatie vormgeven i.s.m. partners In het eerste half jaar van 2024 gaan de Nachtburgemeesters samen met vrijwilligers een onderzoek uitvoeren naar grensoverschrijdend gedrag tijdens het uitgaan. De uitkomsten van dit onderzoek gaan we benutten voor preventieactiviteiten voor dit thema

Organiseren van een school overstijgende GSA-bijeenkomt en verkennen mogelijkheden structureel GSA-netwerk in Zwolle

Gemeente, Nachtburgemeesters, KVU en Vizier-Oost

Gemeente + relevante partners

•

In 2024 zijn er meerdere acties uitgevoerd door Vizier-Oost m.b.t. straatintimidatie tijdens Orange the World. • In 2024 is in samenwerking met de nachtburgemeesters een onderzoek uitgevoerd naar grensoverschrijdend gedrag tijdens het uitgaan. Het rapport is opgeleverd en is meegestuurd met deze update. Daar komen acties uit voort. We monitoren de pilot rondom BOA’s en nieuwe wet. In 2024 hebben de Zwolse MBO-scholen i.s.m. de gemeente een Paarse after georganiseerd op paarse vrijdag. Alle leerlingen waren daar welkom.

Doel 2: we hebben aandacht voor en accepteren elkaars verschillen Alle kinderen hebben een plek in de buurt om te spelen.

Meer speeltuinen ontwikkelen waar elk kind kan spelen, ongeacht handicap. Deze actie wordt meegenomen in het nieuwe beweeg-, ontmoet-, sport en speelbeleid (BOSS).

Gemeente

Het BOSS-beleid is inmiddels overdragen aan de Raad.

10/14

Voldoende toegankelijke openbare toiletten in Zwolle

Voldoende toegankelijke openbare toiletten in Zwolle

•

Het reeds gemaakte plan van aanpak concretiseren en uitvoeren • Promoten HogeNoodApp en afdoen motie M-18 SW Hoge Nood in Zwolle • Meer openbare toegankelijke toiletten in de stad realiseren Zie ook motie 19-5 : Zwolle, toegankelijk voor iedereen • • •

Financiële mogelijkheden verkennen om toegankelijkheid in de stad te stimuleren

•

Lange termijn planning maken voor zichtbare inzet Gemeente op “dag van de” dagen.

•

Gemeente

De campagne over de Hoge Nood vindt plaats deze zomer. Er wordt gewerkt aan toegankelijke toiletten bij de recreatieplassen en stadsboerderijen. Daarnaast zijn er nog een aantal sporen in werking gezet die betekenen dat er de komende jaren meer toegankelijke toiletten zullen zijn in Zwolle.

Uitvoering motie M-18 Hoge Nood Hoge Nood app vullen met locaties in Zwolle Communicatie over gebruik en bekendheid promoten van de Hoge Nood App

Gemeente Zwolle

Zie bovenstaande update.

Verkennen of een centrale subsidieregeling ter bevorderen van toegankelijkheid nuttig is of dat er in verschillende regelingen genoeg ruimte is om de gewenste aanpassingen te doen. Communicatiekalender maken voor dagen rondom diversiteit en inclusie. Uitgebreider stilstaan bij een aantal dagen levert meer op qua educatie en aandacht.

Gemeente Zwolle

Er worden meerdere interne processen verkend die kunnen bijdragen aan de toegankelijk in de stad.

Gemeente

Extra aandacht Internationale Vrouwendag, Paarse Vrijdag, Keti Koti, Diversiteitsdagen.

11/14

Doel 3: we hebben aandacht voor en accepteren elkaars verschillen Zichtbaarheid en bewustwording in de relatie tussen lhbti+ en levensbeschouwing.

•

Aandacht voor de specifieke welzijnsvraagstukken van regenboogsenioren

•

•

Beeldcampagne “Geloof en Liefde” publiceren i.s.m. andere gemeenten in de regio. Religieuze gemeenschappen in Zwolle betrekken bij de presentatie en de uitrol van de beeldcampagne.

Regio Gemeenten, Bureau Beeldprikkels, Verscheurd en COC

Samen met relevante partners verkennen waar extra aandacht nodig is en in gesprek gaan met zorginstellingen: WijZ doet voorstel over aanpak regenboogouderen

WijZ + COC

•

De campagne is gelanceerd op 10 april 2024. In de zomer van 2024 is een succesvolle interesse avond georganiseerd voor geloofsgemeenschappen in Zwolle. • De tentoonstelling reist nog steeds rond op diverse plekken in de regio. Vizier heeft vanaf 2025 de coördinatie van de campagne overgenomen. • Hogeschool Viaa doet onderzoek naar de impact van de campagne en aanbevelingen voor de toekomst. In de raadsbrief “update diversiteit en inclusie najaar 2024” die op 24 februari is besproken in de raad heeft uw raad kunnen lezen hoe uitvoering wordt gegeven aan deze actie.

12/14

• •

Wederzijds begrip en respect tussen verschillende groepen inwoners vergroten, over thema’s zoals discriminatie, racisme en etniciteit.

•

Keurmerk Roze Loper onder de aandacht brengen/up to date houden. De actiepunten uit de ‘Agenda Vitaal en Veilig ouder worden’ uitvoeren (zie motie 23-1: Actie voor regenboogouderen) Uitvoering toezegging 846: Gesprek Caribische gemeenschap ihkv uitvoeringsplan diversiteit en inclusie De wethouder zal in het kader van het uitvoeringsplan diversiteit en inclusie in gesprek gaan met de Caribische gemeenschap in Zwolle.

Gemeente

Er is ambtelijk gesproken met de Caribische Gemeenschap. De gemeenschap wordt betrokken bij diverisiteit en inclusie onderwerpen zoals het slavernijverleden.

13/14

Communicatie Diversiteit en inclusie is een breed onderwerp, waarbij bewustwording en zichtbaarheid vergroten een grote rol heeft. Het zal per thema verschillen wat voor communicatie inzet de gemeente gaan vervullen. Veel communicatie uitingen komen ook bij partijen in de stad vandaan. We richten ons op verschillende rollen en vormen van communicatie. Zoveel mogelijk met partners en inwoners uit de stad. We kiezen bewust voor een aantal dagen per jaar waar we expliciet aandacht aan besteden en een link heeft met voorliggend beleid. Vanwege de hoeveelheid dagen en onderwerpen, zullen we jaarlijks een aantal dagen kiezen. Dit betekent niet dat we aan de andere dagen geen aandacht besteden, waar het kan zullen we aansluiten of faciliteren, maar niet altijd initiëren. In 2025 gaan we communicatie aandacht besteden aan: -

Keti Koti – herdenking afschaffing slavernij (30 juni)

-

Zwolle Pride (derde weekend van augustus)

-

Diversiteitsdagen: o

Week van Toegankelijkheid 6 t/m 12 oktober)

o

Diversity Day (1 oktober)

o

Coming Out Day (11 oktober)

-

Orange the World (25 november – 10 december)

-

Paarse vrijdag (12 december)

14/14