CConstaterende datZwolle
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 – Uitvoeringsagenda energie Overijssel

Raad Besluitvormingsronde 7 september 2026, gemeente ZwolleBij agendapunt: Ontwikkelingen grootschalige energievoorzieningen in Zwolle5.445 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Uitvoeringsagenda Energie Overijssel

1 De logica achter een gezamenlijke uitvoeringsagenda 4 2 De Uitvoeringsagenda in relatie tot de regionale plannen en samenwerking 5 3 De agenda als instrument: uitvoering, autonomie en verantwoordelijkheid 6 4 Wat gaan we doen 7 5 Monitoring 17 6 Uitvoering 19 Inhoudsopgave 32 2.1 Hoe verhoudt deze agenda zich tot andere plannen? Een groot deel van de acties in deze uitvoeringsa- genda komt ook terug in de Samenwerkingsagenda W-O en/of de Energiestrategie Twente. Soms omdat ze daar al een plek hadden, maar we onderlinge afstemming belangrijk vinden. Soms ook andersom: tijdens gesprekken over deze uitvoeringsagenda is geconcludeerd dat bepaalde onderwerpen juist regionaal moeten worden opgepakt. De agenda is daarmee vooral een vertrekpunt om met elkaar focus te houden op die zaken waar we prioriteit aan geven: acties die het meest bijdragen aan de lange termijn doelen voor energie, waar goede afstemming essentieel is en waar we bestuurlijk de voortgang willen volgen. Daarom is de agenda dyna- misch, en wordt deze tijdens de uitvoering aangepast en aangevuld. 2.2 Samen bereiken we meer Het eigenaarschap van de acties op deze agenda ligt bij provincie, gemeenten, waterschappen en netbe- heerders, maar de uitvoering doen we samen. Bedrijven, maatschappelijke organisaties en coöpera- ties zijn daarbij onmisbaar.

Hun kennis, ervaring en inzet maken het verschil en zorgen ervoor dat we onze ambities waarmaken. Dat is ook de reden dat veel van deze partijen betrokken zijn geweest bij de totstandkoming van deze agenda. Op dit moment organiseren we betrokkenheid per actie, maar het belang van samenwerking is zó groot dat we dit nadrukkelijk willen benoemen in deze uitvoeringsagenda: we hebben elkaar nodig om vooruitgang te boeken. Samen zorgen we voor impact, versnelling en een toekomst waarin iedereen kan meedoen. Daarom verkennen we hoe we deze samenwerking niet alleen op actieniveau, maar ook op agendaniveau structureel kunnen versterken. Om die ambities te realiseren is samenwerking cruciaal: niemand voert de regie over het hele energie systeem, dus we hebben elkaar nodig. Maar op welke acties moeten we dan samenwerken? Om daar duidelijkheid over te geven is, in opdracht- geverschap van de gedeputeerde energie en de voorzitters van beide energieregio’s, besloten tot het opstellen van een gezamenlijke uitvoeringsagenda van provincie, gemeenten in energieregio1-verband, waterschappen en netbeheerders. Deze agenda helpt ons om focus te houden op de lange termijn doelen. Iedere partij heeft daarbij zijn eigen rol en verant- woordelijkheden, maar onderlinge afstemming is van groot belang. We willen dingen niet dubbel doen of elkaar in de weg zitten.

En sommige onderwerpen kunnen niet anders dan gezamenlijk worden opge- lost. Een goed voorbeeld is de gewenste samenwer- king op deelnetniveau. Maar ook binnen thema’s waar het vooral gaat om afstemming kan samenwer- king van belang zijn door bijvoorbeeld gezamenlijk tools te ontwikkelen of een lobby te starten, in plaats van iedereen zelf het wiel te laten uitvinden. Dat bespaart tijd en kosten. Van medio tot eind 2025 is een participatief proces doorlopen met decentrale overheden, kennisinstel- lingen, maatschappelijke partners en marktpartijen. Op basis van die input beschrijft deze agenda de belangrijkste acties en rolverdeling om de gestelde doelen uit te voeren. De logica achter een gezamenlijke uitvoeringsagenda De afgelopen jaren is zowel regionaal als provinciaal hard gewerkt aan het stellen van doelen voor de energietransitie. Begin 2025 is de provinciale energievisie vastgesteld en er wordt toegewerkt naar vaststelling van de provinciale omgevingsvisie, waarin energie een belangrijk onderdeel is. Daarnaast zijn nog twee belangrijke koers­ documenten opgesteld: de Energiestrategie Twente en de Bestuurlijke Routekaart West­Overijssel. Deze Bestuurlijke Routekaart is in 2025 uitgewerkt in de Regionale Samenwerkingsagenda Energie West­Overijssel (Samenwerkingsagenda W­O).

Waar de focus eerder op 2030 lag, richten we ons nu op 2050: waar willen we dan staan als Overijssel en welk energiesysteem is daarvoor nodig? De Uitvoeringsagenda in relatie tot de regionale plannen en samenwerking De basis van deze uitvoeringsagenda ligt in de provinciale energievisie en de beide koersdocumenten van de energieregio’s. Belangrijk om te benadrukken: niet alle activiteiten die we uitvoeren staan in deze agenda, enkel de belangrijkste acties voor de komende jaren met het oog op de energiedoelen. Het doel van de agenda is om de inzet van partijen op deze acties goed op elkaar af te stemmen. Als we álle acties zouden opnemen, beperkt dat het effect van deze agenda. 54 1 1 In Twente wordt gesproken over de RES Twente, terwijl in West-Overijssel sprake is van een energietafel. Omwille van de leesbaarheid spreken we in deze agenda over de energieregio’s. 2

Wat gaan we doen? Per thema beschrijven we eerst kort wat de opgave is, wie (wettelijk gezien) de regie heeft (indien aan de orde) en wat de focus van de acties is. Daarna beschrijven we per actie het doel waar de actie aan bijdraagt, de planning en wie ervoor aan de lat staat. Dat laatste volgt niet altijd uit wie wettelijk regie heeft voor een bepaalde opgave. Als voorbeeld: de gemeente heeft de regierol in de warmtetransitie, maar een van de acties is dat de provincie werkt aan een interprovinciaal warmtebedrijf ter ondersteuning van de warmtetransitie. Daarnaast zijn er in de praktijk – vanzelfsprekend – veel meer partijen betrokken. We beschrijven in deze agenda wie de primaire actiehouders zijn. Indien dat de energieregio is, bedoelen we daarmee de werk- organisatie van de (twee) regio’s en indirect daarmee ook alle partijen die onderdeel uitmaken van de energieregio (gemeenten, provincie, netbeheerders en waterschappen). In dit hoofdstuk geven we een beknopt overzicht van de belangrijkste acties. We hanteren daarbij een themagerichte indeling, met de kanttekening dat in de praktijk veel thema’s met elkaar samenhangen. 76 De agenda als instrument: uitvoering, autonomie en verantwoordelijkheid Deze agenda is een flexibel, praktisch en actiegericht instrument.

Voor de meeste doelen en acties ligt er al een mandaat om ze op te pakken, maar vaak is nog onduidelijk hoe en door wie. Waar mandaat ontbreekt, volgt besluitvorming via de gebruikelijke routes, zoals in energieregio’s, colleges en raden, staten en Algemeen Besturen. Hoewel deze agenda geen formeel beleidsdocument is, kunnen sommige acties wel input leveren voor beleidsontwikkeling. Voorbeelden hiervan zijn de voorgestelde verken- ningen rondom biogas of kernenergie, die niet alleen richting geven aan de uitvoering, maar ook vragen om beleidsmatige verdieping en besluitvorming. En niet in de laatste plaats: diverse acties uit deze agenda zullen dienen als input voor de herijking van de Energievisie Overijssel in 2028. Met deze agenda nemen we geen verantwoordelijk- heden over. Het doel is juist om elkaar te onder- steunen en te versterken. Iedereen neemt verant- woordelijkheid voor de acties op deze agenda, omdat ze een gezamenlijk belang dienen. Als de uitvoering van deze agenda in gevaar komt, bespreken we dit tijdig via de bestuurlijke tafels van de energieregio’s (BBO en BET). We informeren elkaar voortdurend en verrassen elkaar niet. Lukt het niet om samen tot een oplossing te komen, dan maken we gebruik van het Huis van Thorbecke om duidelijkheid te creëren over ieders taken en verantwoordelijkheden. 3 4

4.1 Energiedragers en | infra | structuur | Elektriciteitsinfrastructuur | dat gemeenten binnen een deelnet, samen met net- Elektriciteitsopwekking | De opgave voor de energie-infrastructuur draait om | beheerders en de provincie, afspraken maken over het De opgave voor elektriciteitsopwekking kent twee | twee grote vragen. Enerzijds moeten we het huidige | benutten en ontwikkelen van | capaciteit en over belang- fasen. Tot 2030 werken we aan het realiseren van het | elektriciteitsnet zo goed mogelijk benutten, weten- | rijke ontwikkelingen in de vraag. bod uit de RES’en van beide energieregio’s: in totaal | de dat de capaciteit de komende jaren beperkt is. jaarlijks 3,3 TWh (11,9 PJ) uit zon en wind. | Dat betekent dat we keuzes moeten maken: wat | Deze samenwerking is des te belangrijker omdat, in krijgt | prioriteit in een gebied en wat niet? Anderzijds | tegenstelling tot opwek-opgaven zoals zon en wind, het De provincie is hierbij primair verantwoordelijk voor | moeten we zorgen voor een snelle uitbreiding en een | energiesysteem een gedeelde verantwoordelijkheid is de windopgave (vanuit haar bevoegd gezag-rol). | robuuste infrastructuur die klaar is voor de toekomst. | van alle betrokken partijen.

De regie over de provinciale Gemeenten zijn in de meeste gevallen bevoegd gezag | Om dit goed te organiseren, is samenwerking en | elektriciteitsinfrastructuur ligt bij de netbeheerders, die voor zonprojecten. | afstemming op zogenoemd ‘deelnetniveau’ cruciaal. | verantwoordelijk zijn voor aanleg en uitbreiding van het Deelnetten zijn gebieden binnen het hoog | spanningsnet netwerk. De provincie vervult een coördinerende rol Met de huidige planvoorraad aan zonneprojecten ligt | waar ontwikkelingen elkaar sterk beïnvloeden. In | voor regionale afstemming en koppeling met ruimte- het behalen van de zonambities binnen handbereik. | Overijssel onderscheiden we vier (toekomstige) | lijke ordening, terwijl gemeenten zorgen voor vergun- Op het gebied van windenergie werken we met elkaar | Tennet-deelnetten. Het doel van deze samenwerking is | ningen. Samen | werking is daarmee essentieel. aan diverse projecten die naar verwachting in de eerste jaren na 2030 worden opgeleverd. In de provinciale energievisie is opgenomen dat er in | Acties elektriciteitsinfrastructuur Overijssel na 2030 aanvullend 19 PJ elektriciteit | heeft.

Zon (op dak, langs infra, boven parkeren en op | Projectorganisatie deelnetten (voor inzicht, programmeren, prioriteren en balanceren per deelnet): opgewekt moet worden om de doelen voor 2050 te | land) biedt nog veel potentieel, er loopt onderzoek | verkennen aanpak elektrische infra op deelnetniveau (de inzet van andere energiedragers is mede van halen, zoals opgenomen in de provinciale energie- | naar Small modular reactors (kernenergie), en ook | invloed op de behoefte aan elektrische infra en zal daarmee ook beschouwd moeten worden) visie. De komende jaren bepalen we de juiste mix van | wind blijft belangrijk. Ook nieuwe technieken kunnen technieken, hoe we die ontwikkelen en wie welke rol | een rol spelen. | Doel: het inrichten van (ambtelijke) samenwerking in deelnetten, om de wisselwerking tussen ruimtelijke ontwikkeling en energiesysteem vorm te geven. Wie: energieregio’s, gemeenten, netbeheerders, waterschappen en provincie in gezamenlijkheid. Per deelnet bekijken samenstelling en rolverdeling. Provincie initieert afstemming aan de voorkant Acties elektriciteitsopwekking | tussen de beoogde deelnetten over scope/inhoud v.d. samenwerking.

Wanneer: | Q1 en Q2 van 2026 (uitwerken van het concept en implementeren in de manier van samenwerking Uitvoering huidige RES-biedingen zon en wind tot 2030, inclusief gesprek met de regio’s over de | en besluitvorming) rest-opgave op windenergie Doel: realisatie van de jaarlijkse opwek van 3,3TWh aan elektriciteit | Sneller bouwen (door o.a. onafhankelijke regisseurs, ruimtelijke reserveringen en opstellen afspraken- Wie: provincie (wind), gemeenten (zon) | kader – dit laatste lopend vanuit een opdracht van de Energyboard Overijssel) Wanneer: | 2025-2030 (zon), 2025-2033 (wind) | Doel: de samenwerking tussen netbeheerders, overheden en overige stakeholders op beleidsniveau en ook op projectniveau versterken om in ieder geval vertragingen bij de realisatie van energie Ontwikkelen toolbox tijdelijke oplossingen voor projecten tot 2030 | infrastructuur te voorkomen en waar mogelijk versnelling te realiseren. Wie: de provincie neemt hierin het voortouw Doel: het inventariseren en bundelen van huidige beschikbare interventies om huidige knelpunten te | • | Verkennen onafhankelijke regisseurs – mogelijk via Expertpool MIEK/PEH na gezamenlijke wens kunnen overbruggen, zodat opwekprojecten ondanks de netcongestie wel door kunnen gaan | bij netbeheerders en overheden in specifieke projecten.

Voortouw bij provincie in opdracht van Wie: gemeenten (in energieregio-verband) en provincie | de Energyboard – Q1 2026. Wanneer: | 2026 | • | Ruimtelijke reserveringen – aanhaken bij Energie en Ruimte (zie paragraaf C) • | Afsprakenkader wordt op verzoek van de Energyboard door Provincie opgesteld – Q1 2026. (uitvoering ligt bij de provincie) Voorbereiden keuze elektriciteitsmix opwek 2050 in de nieuwe energievisie door middel van (gebieds- gericht) onderzoek naar vraag en potentie opwek diverse (combinaties van) technieken, waaronder zon | Taskforce flex, opslag en voorbereiding op mogelijke congestie op kleinverbruik (Flevoland- | Gelderland- op dak/land, windenergie en kernenergie | Utrecht situatie) Doel: inzicht krijgen in de potentie van de verschillende technieken om op basis daarvan in de toekomst | Doel: verkennen wat de rol van flex vermogen is, de rollen van diverse partijen daarin en hoe hierop keuzes te kunnen maken | samen te werken Wie: provincie en energieregio’s (studies onder coördinatie provincie) | Wie: TenneT + regionale netbeheerders (Enexis als aanspreekpunt namens de RNB’s) + decentrale Wanneer: | Q1 2026 – Q1 2027 (proces inzake wat onderzocht wordt en wie welke rol speelt moet Q1 2026 | overheden (taskforce provincie-breed, uitvoering per deelnet, onder regie Energyboard) duidelijk zijn) | Wanneer: | opstart in 2026, start uitvoering 2027 8 | 9

Waterstof | Acties waterstof | Warmte | De acties op warmte richten zich daarom op het Waterstof moet een belangrijke rol spelen in de | Met de Wet Collectieve Warmte (WCW) en de Wet | samen inzicht krijgen in de voortgang en het tijdig toekomstige energiemix van Overijssel. In de energie­ | Aanbod - lokale initiatieven (productie/ | Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie (WGIW) | bijsturen waar nodig, zodat we de ambities voor 2030 visie wordt een aandeel van 15% voorzien, goed voor | vulpunten) waterstof aanjagen (onder- | krijgt de regierol van gemeenten in de warmtetransi- | en 2050 kunnen waarmaken. ongeveer 9 van de 58 PJ. Dit maakt waterstof een | steuning bestaande en nieuwe initiatieven | tie concreet vorm. Deze wet moet de ontwikkeling van strategische pijler voor de lange termijn. | / H2-hubs inclusief afname) | warmtenetten versnellen. In Overijssel is de ambitie hoog: één op de vier woningen moet overstappen De waterstofmarkt bevindt zich nog in de ontwikkel- | op collectieve warmte via een warmtenet. Om dat te fase. Vraag en aanbod sluiten nog niet goed op elkaar | Doel: inzicht krijgen in benodigde lokale | bereiken, moeten we snel stappen zetten – niet alleen aan en we zijn afhankelijk van externe factoren zoals | productie en aanbod van waterstof en | gemeenten als regiehouder, maar ook provincie, net- marktprijzen en nationaal beleid.

Ook is er geen | hiervoor de juiste ondersteuning | beheerders en partijen zoals woningcorporaties. centrale regiehouder voor waterstof op provinciaal | bieden. | Aan de andere kant gaat de elektrificatie van verwar- niveau. Landelijk ligt de regie bij het Ministerie van | Wie: provincie en energieregio’s | ming autonoom door. Daardoor worden de kansen KGG en Gasunie/Hynetwork voor infrastructuur. De | gezamenlijk | voor warmtenetten kleiner, zelfs op plekken waar een provincie heeft een stimulerende en coördinerende | Wanneer: | start gezamenlijke aanpak 2026 | warmtenet eigenlijk de voorkeur heeft. Dit vraagt om rol, terwijl gemeenten vooral verantwoordelijk zijn | snelle en gezamenlijke actie. voor vergunningen en ruimtelijke inpassing als het gaat over lokale projecten. Deze onduidelijkheden en | Infrastructuur: organiseren aansluitingen onzekerheden maken het lastig om projecten van de | (T-stukken) voor 1-3 aftakkingen op de backbo- grond te krijgen. | ne (in Nederland en/of Duitsland) | Acties warmte Deze situatie biedt echter ook kansen.

Door een | Doel: zicht krijgen en houden op een tijdige | Inzicht krijgen in beschikbare warmte- en koude | Kennisdeling en uitvoering borgen via samen- helder en aantrekkelijk toekomstperspectief te | aansluiting op de backbone om | bronnen (waaronder potentie geothermie) en | werking (werkplaatsen en mogelijke expertpool) schetsen, kunnen we vertrouwen creëren en de markt | daarmee perspectief te kunnen bieden | (opstellen regels ten aanzien van) de verdeling | Doel: gemeentegrens overstijgende vraag- in beweging brengen. Belangrijk is om regionale vraag | aan bedrijven in Overijssel | van bovenlokale bronnen. In Twente betreft het | stukken in samenwerking oppakken. en aanbod te bundelen en samen te werken aan | Wie: provincie, in afstemming met | een aanvulling op de regionale bronnenstrategie | Hierbij kan je denken aan een expertpool concrete acties, ook in afwezigheid van een duidelijke | gemeenten en energieregio’s | voor wat betreft koude bronnen. In West moet | waar vanuit regionale uitvoeringsvraag- landelijke rolverdeling. Daarbij kijken we ook naar | Wanneer: | focus op duidelijkheid in 2026, | een studie in de breedte nog georganiseerd | stukken worden opgepakt en kennis worden, met daarbij input vanuit diverse lopende kansen over de grens in Duitsland, bijvoorbeeld als | realisatie backbone door Overijssel | verkenningen. | middels de werkplaatsen wordt gedeeld.

het gaat om aanvoer wat waterstof. Zo zorgen we dat | wordt nu verwacht tussen 2031-2033, | Doel: voor een goede benutting van bronnen is | Wie: energieregio’s in samenwerking met de Overijssel klaar is om waterstof op te schalen zodra | planning aftakkingen nog onduidelijk | inzicht in de beschikbaarheid van | provincie en kennispartners (bv onder- de markt zich verder ontwikkelt. | bronnen een noodzakelijk vertrekpunt. | wijsinstellingen en BEON) Wie: energieregio’s (stellen samen met | Wanneer: | 2026 Vraag - interesse bedrijven en logistiek aan- | gemeenten een bronnenstrategie op met jagen: via gebiedsgerichte aanpak en energie- hubs | transitiepaden hoe deze bronnen kunnen | Realisatie warmtebedrijven worden ingezet voor korte, midden en | Doel: om alle bronnen te ontsluiten en warmte- Doel: bedrijven – op termijn – de overstap | lange termijn), gemeenten en provincie | netten te ontwikkelen is het belangrijk dat naar waterstof laten maken en hen | (bovenlokale coördinatie). Input vanuit | warmtebedrijven ontstaan. Sommige waar mogelijk een aansluiting op de | o.a. BEON. | gemeenten kunnen dit zelf maar niet elke backbone laten aanvragen | Wanneer: | 2026-2027 | gemeente kan zijn eigen warmtebedrijf Wie: provincie (o.a. vanuit CES6 aanpak), | oprichten.

Regionale/provinciale warmte- in afstemming met gemeenten | Regionaal dashboard en monitoring op warmte- | bedrijven kunnen hierin ondersteunen. Wanneer: | medio 2025-2026 | doelstellingen ontwikkelen (om inzicht te krijgen | Wie: | • Warmtebedrijf Drenthe Overijssel: in het behalen van de doelstelling) | provincie Drenthe, provincie Overijssel, Doel: tijdig inzicht en daarmee kunnen sturen | Enexis/Enpuls, Cogas, Rendo/N­TRA, als het aardgasvrij maken van de | EBN gebouwde omgeving achterblijft | • Regionaal Warmtebedrijf Twente: Wie: provincie in co-creatie met vertegenwoor- | gemeenten Borne, Enschede en diging beide energieregio’s (projectgroep | Hengelo, Twence, Enexis/Enpuls, Cogas, monitor, als onderdeel bredere monitor, | EBN, provincie Overijssel, ECO, Energie zie hoofdstuk 5) | van Hengelo, Ennatuurlijk Wanneer: | 2026 | Wanneer: | 2026-2028 10 | 11 Biogas en groen gas | diverse complicerende factoren: | 4.2 Energievragers Voor biogas is een forse opschaling nodig: van circa | • De toekomst van de veestapel en verschillen | Hoewel het ‘energie-domein’ eigen doelstellingen 0,6 PJ nu naar 2 PJ in 2030 en uiteindelijk 4 PJ.

Dit | tussen landbouwgebieden kan alleen door zowel op kleinschalige vergisting (op | • Vergunningenproblematiek als gevolg van de | heeft, blijft energie uiteindelijk een middel om boerderij- of buurtniveau) als grootschalige installaties | stikstofimpasse | gewenste maatschappelijke ontwikkelingen mogelijk in te zetten. Naast mest kunnen ook andere reststro- | • Aanpassingen in het gasnet | te maken. Denk hierbij aan ontwikkelingen op het men worden benut, zoals uit de voedings | industrie en • Financiering en lange vergunningprocedures | gebied van wonen, mobiliteit en economie. Deze rioolwaterzuiveringen. Over deze aanpak bestaat bre- | • Onzekerheden over subsidies die zorgen voor | sectoren hebben ieder hun eigen ambities voor de overeenstemming, maar de uitvoering is complex. | vertraging | verduurzaming. Vanuit het energieperspectief is het In tegenstelling tot de warmteopgave ontbreekt een | belangrijk om aandacht te besteden aan acties die centrale regie. Veel partijen zijn betrokken bij de | Acties in deze agenda richten zich vooral op het | zich bevinden op het snijvlak van energie en deze 2 | sectoren. In deze uitvoeringsagenda is daarom productie en het transport van biogas | : gemeenten, | wegnemen van de knelpunten, zodat opschaling | bewust nagedacht over dergelijke acties.

provincie, netbeheerders en producenten zoals | mogelijk wordt en we onze doelen voor 2030 en 2050 agrariërs en afvalverwerkers. Daarbovenop spelen | kunnen halen. Acties energievragers Wonen Acties biogas en groen gas | Netbewust bouwen en netbewuste keuzes bestaande bouw verankeren in gemeentelijk en/ of provinciaal beleid: ervaring opdoen, verkennen juridische verankering (van inspireren tot Harmoniseren van lokale ruimtelijke beleidskaders om vergunningstraject | verplichten) en provincie breed | commitment organiseren te versnellen | Doel: zoveel mogelijk woningen op het bestaande net aansluiten vanwege de urgente woningbouw | opgave Wie: energieregio’s en gemeenten met een faciliterende rol van de provincie Doel: vlot en voorspelbaar vergunningstraject voor ruimtelijke inpassing van nieuwe | Wanneer: | 2025-2027 boerderij- en buurtvergisters door heldere en haalbare eisen in gemeentelijke omgevingsplannen. Zo wordt de inpassing van (gemeentegrens-overschrijdende) | Eindgebruikers kosten en maatschappelijke waarden: inzicht in eindgebruikerskosten bij ver- initiatieven gefaciliteerd en vergunningsprocedures versneld. | duurzaming, inzicht in maatschappelijke kosten en baten van verduurzaming, de mogelijke rol Wie: energieregio’s gezamenlijk (voorstel maken, met input BEON), gemeenten | van energiegemeenschappen vanuit maatschappelijke realisatiekracht.

(implementatie) | Doel: bij verduurzaming ook rekening houden met kosten voor eindgebruikers, naast maatschappelijke Wanneer: | eind 2026 uniform beleidsdocument klaar, eind 2030 bij alle gemeenten | kosten en baten (en waar nodig provincie) geïmplementeerd | Wie: energieregio’s met een faciliterende rol van de provincie Wanneer: | 2026-2027 Studie naar potentie voor mest en biomassavergisting (kleinschalig) en uitvoeren locatie- | Samenwerken uitvoerende partijen: capaciteit effectiever inzetten door optimalisatie van analyse centrale (buurt en grootschalig) vergistingslocaties (ten behoeve van mogelijke | planvorming naar realisatie.

Bijvoorbeeld het proces van toedelen netcapaciteit en aanleggen reserveringen en ontwikkeling) | nutsvoorzieningen bij nieuwbouwprojecten Doel: betere afstemming tussen planning en realisatie nieuwbouwprojecten en aanleg | nutsvoorzieningen Doel: Inzicht in gebieden in Overijssel waar mest en biomassa duurzaam beschikbaar | (zie experiment No Nuts No Glory vanuit Woonaanpak) blijven voor vergisting (potentiekaart) en inzicht in meest geschikte gebieden om | Wie: energieregio’s nieuwe grootschalige vergisters te ontwikkelen (locatieanalyse) | Wanneer: | 2026 Wie: energieregio’s samen met provincie en BEON Wanneer: | 2026 Economie Inzetten op het verbeteren van financiële en juridische randvoorwaarden en draagvlak | Smart energy hubs: faciliteren van realisatie 5 pilot SEH’s en standaardiseren van de aanpak voor mestvergisting. Omvat lobby voor gunstige financiële en juridische randvoorwaar | - | (leren en delen) den en inzet op kennisdeling- en ontwikkeling over de bijdrage van mestvergisting aan | Doel: het beter benutten van het net, het aanpakken van netcongestie door het realiseren van energy hubs maatschappelijke opgaven (o.a. landbouw- en stikstofopgaven).

| in Overijssel Wie: provincie (als opdrachtgever), Oost NL (uitvoerend), bedrijven, gemeenten en netbeheerders Doel: creëren en behouden van gunstige (financiële) randvoorwaarden en draagvlak voor | (faciliterend) biogasprojecten in Overijssel. | Wanneer: | 2026-2027 5 pilots, vanaf 2028 standaardisering Wie: energieregio’s en provincie, samen met maatschappelijke partners (bv. BEON, NMO). | Gebiedsgerichte aanpak CES6: inzet op collectieve afspraken Wanneer: | werkgroep begin 2026 operationeel | Doel: verduurzamen van de grootste energieverbruikers. En daarbij rekening houden met de v erduurzaming van het energiesysteem in Overijssel. Wie: provincie, tenzij de gemeente reeds actief is met betreffende private partners. Wanneer: | 2026-2029 (afspraken per Cluster klaar (10 in Overijssel)) 12 | 2 | Met biogas bedoelen we ook groen gas | 13 4.3 Energieplanologie Energiebesparing: energietoezicht op bedrijven en ontzorgingsprogramma MKB Bijna alle fysieke ontwikkelingen hebben energie en Doel: het handhaven van energiebesparing via energietoezicht door omgevingsdiensten | ruimte nodig. Dat in een land waar de ruimte steeds in opdracht van gemeenten. En het versnellen van de verduurzaming van het | schaarser wordt. Daarom is het noodzakelijk dat bij bedrijfsmatig vastgoed waar energiebesparing de eerste stap is.

| ruimtelijke ontwikkelingen rekening wordt gehouden Wie: omgevingsdiensten in opdracht van gemeenten (voor de meeste bedrijven) en | met de energetische mogelijkheden en vice versa. Dit provincie. Ontzorgingsloket ligt bij provincie. | is echter geen staande praktijk. We staan dan ook Wanneer: | doorlopend | voor een grote gezamenlijke opgave om ons dit eigen te maken. Mobiliteit | Daarnaast is het van belang dat, waar nodig, ruimte Logistiek | wordt gereserveerd voor het toekomstige energie- systeem. Niet alleen om sneller te kunnen bouwen | Het in samenhang sturen op energie en ruimte is per Onderzoek goederenvervoer: wat zijn de mogelijkheden voor efficiënter | (zie het thema elektriciteitsinfrastructuur), maar ook | definitie een gedeelde verantwoordelijkheid. Onder- vervoer, vermijden lege kilometers, meer gebruik van schone brandstoffen en | om op die manier bij ruimtelijke ontwikkelingen | staande acties zullen dan ook gezamenlijk opgepakt mogelijke verbetering samenwerking transportbedrijven. | rekening te kunnen houden met de (on)mogelijk- | moeten worden waarbij het een zoektocht zal zijn om Doel: | optimaliseren van de logistiek en efficiëntere inzet van (duurzame) energie | heden van de (toekomstige) energie infrastructuur. | met elkaar te kijken naar wat werkt.

Wie: Logistics Overijssel en bedrijven Wanneer: | onderzoek in 2026, uitvoering tot 2028 | Acties energieplanologie Aanpak realisatie van Clean Energy Hubs. Hubs waar hernieuwbare | Ontwikkel het decentrale energiesysteem en mobiliseer | energie | gemeenschappen brandstoffen waaronder elektriciteit en waterstof beschikbaar zijn. | hiervoor Doel: De verduurzaming van logistiek. Een dekkend netwerk van vulpunten. Zodat het | Doel: Het mobiliseren van partijen die het decentrale energiesysteem slim benutten en voor ondernemers makkelijker wordt de overstap te maken naar een schonere | daarmee een cruciale rol spelen om energie infrastructuur beter te benutten en brandstof. | regionale en nationale hoofdinfrastructuur te ontlasten en betaalbaar te houden. Wie: Logistics Overijssel, Gemeenten, NAL­Oost en bedrijven. | Wie: energieregio’s (gemeenten, netbeheerders, waterschappen en provincie in Wanneer: | 2026/2027 | gezamenlijkheid) Onderzoek naar truckparking langs corridors inclusief vulpunten en faciliteiten | Wanneer: | Q2 2026 - Q2 2027 en mogelijke locaties.

Doel: Door slim gebruik te maken van de beschikbare ruimte combineren van truckpar- | Inzichtelijk maken benodigde ruimte voor energie infrastructuur en waar nodig tijdig deze ruimte reserveren voor het toekomstige energiesysteem (op provinciaal en gemeen- king en schonere vulpunten geef je op meerdere manieren invulling aan de | telijk niveau): verduurzaming van logistiek. Wie: Logistics Overijssel, RWS, NAL­Oost, Clean Energy Hub | Doel: doorlooptijd van toekomstige uitbreidingen aan energie infrastructuur sterk te Wanneer: | onderzoek 2026, uitvoering tot 2030 | verkorten zodat we flexibeler zijn en langdurige nieuwe netcongestie te voorkomen. Personenvervoer | Wie: netbeheerder als trekker om benodigde ruimte voor infra waar mogelijk inzichtelijk De implementatie van netbewust laden in provincie Overijssel. Dit wordt | te maken, in samenwerking met decentrale overheden (die de reserveringen moeten uitgerold op alle publieke laadpalen in Overijssel. | doen). Wanneer: | Q1 2026 – Q2 2027 Doel: Het elektriciteitsnet te ontlasten. Op de piekmomenten van energievraag neemt het vermogen van de laadpalen af om zo ruimte te creëren op het net.

| Programmeer ontwikkeling energie en ruimte samen: doorwerking in samenwerking op Wie: NAL­Oost, netbeheerders, gemeentes en concessiehouder | deelnetniveau Wanneer: | Winter 2026 en 2027 Verdere uitrol van een publiek dekkend netwerk van laadinfrastructuur. De plaatsingsperiode | Doel: Gewenste maatschappelijke ontwikkelingen willen we hand in hand laten oplopen duurt tot en met 2027. Komend jaar werken we aan een nieuwe concessie voor alle | met de ontwikkelingen in energie infra, dat vraagt om afstemming op het relevante gemeenten. | schaalniveau Doel: Ervoor zorgen dat laden nooit een beperkende factor is in de overstap naar EV. | Wie: energieregio’s (gemeenten, netbeheerders, waterschappen en provincie in Zorgen voor een publiek dekkend netwerk waar je tegen een goede prijs kan | gezamenlijkheid). laden. | Wanneer: | Q1 2026 – Q1 2027 Wie: NAL­Oost, provincie Overijssel, netbeheerders, CPO’s en gemeenten 14 | Wanneer: | tot en met 2030. | 15 Om te kunnen programmeren op deelnetniveau is het onder meer van belang om ook op dit niveau te zorgen voor een gebalanceerde energiemix. Belangrijk is daarom dat dat de energiemix gebieds- gericht wordt uitgewerkt. Gemeenten maken hierbij hun eigen energiemix inzichtelijk. De uitwerking hiervan wordt opgepakt door de Projectorganisatie deelnetten.

Zo wordt inzichtelijk of de verschillende energiemixen van de deelnetten voldoende bijdragen aan het behalen van de beoogde provincie-brede energiemix of dat bijstelling nodig is (van de mix op deelnetniveau of de provincie­brede mix). Bij het creëren van dit inzicht kijken we ook of de pilot ‘energiebeelden’ vanuit de Interbestuurlijke samen- werkingsagenda Energiesysteem’ ons kan helpen. 4.4 Lokaal eigendom Provincie en gemeenten werken toe naar minimaal 50% lokaal eigendom in 2030, zodat de lokale omge- ving zeggenschap heeft en mee kan profiteren van de opbrengsten. Deze opgave ziet toe op de opwekdoel- stellingen die we hebben afgesproken voor wind en zon. De energieregio Twente vertaalt deze doelstelling ook naar warmte. En sommige gemeenten formu- leren een hoger percentage lokaal eigendom. Voor het realiseren van lokaal eigendom zijn lokale energie-initiatieven onmisbaar. In de komende jaren liggen de uitdagingen met name op wind. Daarnaast verkennen we de potentie van energie- en warmtege- meenschappen. Met energiegemeenschappen bedoelen we initiatieven die lokaal opgewekte energie ook lokaal gaan delen. 1716 Monitoring De monitor moet zich gaan richten op drie niveaus: 1. Effectniveau – zoals energieverbruik enCO2-emis- sies; 2. Activiteitenniveau – bijvoorbeeld het aantal gere- aliseerde warmtenetten; 3.

Procesniveau – de voortgang van gemaakte afspraken en samenwerking. Per thema worden de doelen uit de energievisie gekoppeld aan de concrete acties uit deze uitvoeringsagenda, die zowel kwalitatief als kwantita- tief gemonitord worden. Deze gezamenlijke aanpak zorgt voor een robuuste, toekomstgerichte monito- ringssystematiek die niet alleen inzicht biedt in behaalde resultaten, maar ook richting geeft aan toekomstige beleidskeuzes voor alle deelnemende organisaties. Door in te zetten op één monitor zorgen we voor een simpeler systematiek dan voorheen, waarbij gebruik wordt gemaakt van diverse monitoren3. Belangrijk is dat we kunnen sturen op de doelen die we met elkaar gesteld hebben en de acties die we daarvoor met elkaar ondernemen. Dat vraagt om een koppeling tussen de acties van de uitvoeringsagenda (korte termijn) en de lange termijn doelen van de ener­ gievisie. De uitdrukkelijke wens is om hiervoor toe te werken naar één monitor met alle betrokken partijen zodat er een geharmoniseerd beeld ontstaat van de stand van zaken. 3 Ook in de nieuwe monitor zal in ieder geval aandacht moeten zijn voor de verplichte monitoringsaspecten t.a.v. zon- en windenergie. Acties lokaal eigendom Een regionale wervingscampagne voor lokale energie-initiatieven Doel: lokale energie-initiatieven helpen bij het werven van meer leden, wat leidt tot een organisatie met meer realisatie kracht.

Wie: thematrekkers lokaal eigendom West-Overijssel en Twente, in samen- werking met (vertegenwoordigers van) energiecoöperaties. Provincie en gemeenten kunnen financieren en communicatiekanalen beschikbaar stellen. Wanneer: uitrol campagne Q2 2026. Positioneren energie- en warmte- gemeenschappen Doel: inzicht krijgen in waar energie- en warmtegemeenschappen kansrijk zijn en wat deze projecten in de praktijk opleveren. Aan de hand hiervan kunnen we bepalen of/hoe we deze initiatieven verder gaan ondersteunen. Deelacties: het formuleren en verankeren van beleid; het identificeren van succes­ factoren; het uitvoeren van pilots; het bepalen van een uitvoeringsstrategie. Wie: gedeelde verantwoordelijkheid provincie, gemeenten en (vertegen- woordigers van) lokale energie- initiatieven. Wanneer: beleid - Q2 2026; succesfactoren ­ Q4 2026; pilots ­ Q1 2027; uitvoering­ strategie - Q4 2027. 5 Wat hebben we hiervoor (wanneer) nodig? De monitor wordt ontwikkeld in de periode Q1-Q3 2026. Daarbij onderscheiden we de volgende acties: Opdrachtformulering en vaststelling door de ambtelijke opdrachtgevers (programmamanagers energieregio’s en Nieuwe Energie Overijssel).

Hierin aandacht voor o.a.: governance, inbedding in beleidscyclus, benodigde middelen, procesorganisatie en een mogelijk link met de pilot ‘energiebeelden’ waarvoor de provincie zich heeft aangemeld in het kader van de Interbestuurlijke Samenwerkingsagenda Wie: Verantwoordelijken monitoring provincie, vertegenwoordiging monitoring vanuit beide energie- regio’s. Initiatief bij de provincie. Wanneer: Q1 2026 Formeren expertgroep (afvaardiging van deelnemende organisaties) en een aangestelde (externe) projectleider. Wie: verantwoordelijken monitoring provincie, vertegenwoordiging monitoring vanuit beide energiere- gio’s Wanneer: Q1 2026 (inclusief aanstellen projectleider voor opzetten monitor) Taken: afbakenen sturingsinformatie, vertaling naar indicatoren, vertaling naar functionaliteit monitor en data-infrastructuur, organiseren structureel overleg over de inhoud van de monitor (kwaliteit, volledigheid, aansluiting op nieuwe beleidsontwikkelingen) Formeren beheersorganisatie: deze is verantwoordelijk voor onderhoud van de monitor, organiseert en faciliteert de informatie-uitwisseling tussen deelnemende organisaties, en bewaakt de datakwaliteit en actualiteit. Wanneer: Q3 2026 Wie: verantwoordelijken monitoring provincie, vertegenwoordiging monitoring vanuit beide RESsen Totdat de nieuwe monitor gereed is maken we gebruik van de bestaande instrumenten.

Op het activiteitenniveau van de uitvoeringsagenda zullen we tot die tijd een kwalitatieve update doen. 1918 Uitvoering Aan de slag! Met het opstellen van deze agenda zetten we een volgende stap in afstemming en samenwerking. De echte uitdaging ligt nu in het snel en goed overgaan tot uitvoering. De verantwoordelijkheid voor het tot uitvoering brengen van deze agenda ligt bij de programmamanagers van de beide energieregio’s en de teamleider van het provinciale programma Nieuwe Energie. Door zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande structuren, zorgen we voor een efficiënte aanpak. De eerste belangrijke stap is dat elke actie op de uitvoeringsagenda duidelijk wordt belegd. Omdat het karakter van deze agenda samenwerking vraagt, zijn vrijwel altijd meerdere partijen betrokken. Tegelijker- tijd is het essentieel dat helder is wie de trekker van een actie is, zodat uitvoering kan starten en voortgang bewaakt kan worden. De programmamanagers nemen deze stap op zich en bekijken onderling welke praktische ondersteuning nodig is, bijvoorbeeld in de vorm van een secretaris. Zicht op de voortgang Op basis van de gezamenlijke monitor bespreken we de voortgang en wat deze vervolgens vraagt van iedereen die deelneemt aan deze agenda. Dat doen we laagdrempelig en binnen de bestaande structuren.

Ambtelijk bespreken de programmamanagers van de beide energieregio’s en de teamleider van het provin- ciale programma Nieuwe Energie de voortgang elk kwartaal. Daarnaast organiseren we eens per jaar een bestuurlijk overleg – Overijssel breed – met de deel- nemers van het BBO en BET. Dit is een moment om op basis van de voortgangsrapportage dilemma’s te bespreken en de agenda waar nodig aan te passen. De drie programmamanagers bereiden deze over- leggen gezamenlijk voor. Vanuit hun eindverantwoor- delijkheid stellen zij eventuele aanpassingen van de agenda voor aan het jaarlijkse bestuurlijk overleg. Aandachtspunten • Deze agenda richt zich op samenwerking binnen Overijssel. Tegelijkertijd wordt landelijk – in het kader van de Interbestuurlijke Samenwerkingsa- genda – nagedacht over de toekomstige samen- werking tussen Rijk, gemeenten, energieregio’s en provincies rond het energiesysteem. Zodra hierover meer duidelijkheid komt, bekijken we wat dit betekent voor onze agenda. • In deze agenda ligt de focus op energiedragers, energievragers en energie-infrastructuur. De energietransitie raakt echter ook andere domei- nen, zoals natuur, landschap en water. Hoewel deze samenhang niet inhoudelijk wordt uitge- werkt in deze uitvoeringsagenda, vormt deze wel een belangrijke context voor de uitvoering. • Tot slot: deze agenda bevat geen financiële paragraaf.

De dekking van acties vindt plaats vanuit de plekken waar deze zijn of worden belegd. Mocht er specifiek voor coördinerende of administratieve taken rondom deze agenda budget nodig zijn, dan wordt hiervoor dekking gezocht. 6

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://zwolle.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c7b8d1d6-b54b-4a47-8672-068b8179219a?agendaItemId=27300f80-d0f2-4628-9cf7-b0fe15cc1d85