CConstaterende datZwolle
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Startnotitie gebiedsvisie Vechtrand

Raad Raadsdebat 5 oktober 2026, gemeente ZwolleBij agendapunt: Startnotities Vechtrand en Nieuw Zuthem - 19:3519.108 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Daarvoor stellen we een ontwikkelstrategie op en benoemen de uitgangspunten die we voor het bepalen van de financiële doelstelling hanteren (bijvoorbeeld: welke onderdelen rekenen we mee in de ontwikkeling en welke zaken gelden ‘bovenplans’). De verschillende varianten rekenen we op hoofdlijnen financieel door, zodat keuzes die we maken, ook financieel onderbouwd zijn, danwel de financiële implicaties daarvan zichtbaar worden. Dit leidt tot een advies voor een financiële doelstelling op basis van de gebiedskeuzes die gemaakt worden - die als kader te hanteren is bij de verdere uitwerking van de gebiedsvisie. 5.4.5 Risico en beheersmaatregelen Om risico's adequaat te kunnen managen is een risico-inventarisatie gedaan, zijn beheersmaatregelen geformuleerd en in de tijd uitgezet. Periodiek gaan we de effectiviteit van de beheersmaatregelen monitoren. Gedurende het proces van visievorming voeren we eveneens een uitgebreide risicoanalyse uit. 57/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand Op dit moment zien we voornamelijk de volgende risico's: 1. Draagvlak en participatie: De ontwikkeling van Vechtrand kan leiden tot zorgen en weerstand bij omwonenden en andere belanghebbenden. Onvoldoende draagvlak kan leiden tot vertraging of tot aanpassing van de plannen. Een zorg bij inwoners en omwonenden is de snelheid die nagestreefd wordt.

Aandacht wordt gevraagd voor ruimte voor een zorgvuldig participatietraject. Beheersmaatregel: inzet op een zorgvuldig participatietraject, met transparante communicatie, duidelijke doelen voor participatie met daaraan gekoppeld de juiste middelen, duidelijke momenten van terugkoppeling en heldere verwachtingen over invloed en besluitvorming. 2. Financiering: Gezien de omvang en complexiteit van de opgave in Vechtrand is het aannemelijk dat financiële ondersteuning vanuit de gemeente en mogelijk hogere overheden nodig zal zijn. Onzeker is of en in welke omvang middelen beschikbaar komen en kunnen worden toegekend. Het uitblijven of lager uitvallen van externe financiering kan gevolgen hebben voor de haalbaarheid, omvang of fasering. Beheersmaatregel: in de vervolgfase wordt nader verkend welke subsidie- en financieringsmogelijkheden beschikbaar zijn en onder welke voorwaarden. Samen met partners wordt een integraal lobbytraject opgestart. De financiële haalbaarheid maakt nadrukkelijk onderdeel uit van het gebiedsvisietraject. Daarnaast wordt als onderdeel van de ontwikkelstrategie een financiële strategie uitgewerkt. 3. Afbakening/scope: Het risico bestaat dat de opgave te groot wordt gemaakt in verhouding tot de beschikbare middelen wat kan leiden tot een financieel niet-uitvoerbare visie.

Beheersmaatregel: duidelijke scope-afbakening in de startnotitie, en in het proces om te komen tot een gebiedsvisie ook het samenspel tussen analyse (rekenen) en ruimtelijke verbeelding (tekenen) samen op te laten lopen. 5.5 Status gebiedsvisie en vervolg Na vaststelling van deze startnotitie door het college van B&W en de gemeenteraad wordt de gebiedsvisie voor Vechtrand opgesteld. De gebiedsvisie wordt door het college van B&W en de gemeenteraad vastgesteld. De volgende stappen in het planvormingsproces van Vechtrand is het opstellen van Ruimtelijke- en Natuurontwikkelplannen (voor deelgebieden). Dit als belangrijke input voor het wijzigen van het Omgevingsplan. Na vaststelling wordt de gebiedsvisie ook verwerkt in de ontwerp-omgevingsvisie. De ontwerp-omgevingsvisie zal daarna ter inzage worden gelegd, waardoor een ieder de mogelijkheid heeft een zienswijze in te dienen. Vervolgens worden de Nota van Zienswijzen en de ontwerp-omgevingsvisie door het college van B&W ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. Met de vaststelling van de ontwerp-omgevingsvisie zal het voorkeursrecht verlengd worden.

58/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand Indien de totstandkoming van de gebiedsvisie of de verwerking daarvan in de ontwerp- omgevingsvisie zodanige vertraging oploopt dat tijdige verlenging van het voorkeursrecht in het geding komt, kan worden uitgeweken naar twee alternatieve routes:  De bestaande ontwerp-Omgevingsvisie (2025) wordt ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden, om op die manier de juridische grondslag voor de verlenging van het voorkeursrecht te borgen.  De door de gemeenteraad vastgestelde gebiedsvisie wordt verwerkt tot een gebiedsgericht omgevingsprogramma. Volgens de Omgevingswet voldoet een omgevingsprogramma om het voorkeursrecht te verlengen. In het eerste kwartaal van 2027 vindt een overweging plaats of we de ingezette route volgen, of dat er redenen zijn om een van de alternatieve routes te kiezen. 59/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand 6 Participatie en communicatie 6.1 Inleiding De gebiedsontwikkeling raakt mensen, belangen en kwaliteiten van het gebied. Daarom vinden we het belangrijk om stakeholders vroegtijdig en zorgvuldig te betrekken bij het opstellen van de gebiedsvisie. We zijn oprecht nieuwsgierig naar de kennis, ervaringen en ideeën die in en rond het gebied aanwezig zijn.

Juist die lokale kennis helpt om beter te begrijpen wat Vechtrand bijzonder maakt en welke kansen en zorgen er leven voor de toekomst van het gebied. Participatie zien we niet als een losse stap in het proces, maar als een wezenlijk onderdeel van de totstandkoming van de gebiedsvisie. Samen onderzoeken we hoe Vechtrand zich kan ontwikkelen tot een toekomstbestendig gebied waar wonen, water, natuur, landschap, bereikbaarheid en voorzieningen in balans zijn. We zetten in op een open en transparant proces, waarin duidelijk is waarover participatie mogelijk is, hoe belangen worden afgewogen en wat er met de opgehaalde inbreng gebeurt. Op die manier werken we samen aan een gebiedsvisie die inhoudelijk verrijkt wordt door de betrokkenheid van de omgeving. Voor de gebiedsontwikkeling Vechtrand is in afstemming met de werkgroep Omgeving een participatieplan opgesteld. Een samenvatting hiervan is in deze paragraaf opgenomen. Voor de gehele versie verwijzen wij naar het losse ‘Participatieplan Vechtrand’. 6.2 Communicatie en participatie gebiedsproces Vechtrand 6.2.1 Algemeen Zwolle groeit. In Vechtrand wil de gemeente een nieuw gebied ontwikkelen met woningen, natuur, water, voorzieningen en goede bereikbaarheid. Dit gebeurt samen met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen. 6.2.2 Doel van participatie De gemeente wil dat mensen kunnen meedenken en meedoen.

Hun kennis en ideeën helpen om betere plannen te maken. Ook wil de gemeente duidelijk uitleggen wat er met de inbreng gebeurt en zorgen voor vertrouwen en samenwerking. 6.2.3 Hoe werkt participatie? De gemeente werkt volgens de aanpak ‘Hanza!’. Deze aanpak heeft drie stappen: 1. Voorbereiding: bepalen wie meedoet en afspraken maken. 2. Uitvoering: samen werken aan plannen en keuzes. 3. Afronding: uitleg wat er is gedaan en besluit nemen. 60/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand Tijdens het proces worden verschillende varianten (ideeën) voor het gebied gemaakt. Deze varianten worden met betrokkenen besproken. Daarna wordt één voorkeursvariant gekozen. 6.2.4 Wie doen mee? Er zijn veel betrokkenen, zoals inwoners, ondernemers, organisaties en (mede)overheden. Zij kunnen op vier manieren betrokken zijn:  Meeweten: informatie ontvangen.  Meedenken: ideeën en mening geven.  Meedoen: actief samenwerken.  Meebeslissen: alleen overheidspartijen.

6.2.5 Belangrijke onderwerpen Samen wordt gekeken naar vragen zoals:  Hoe komt verkeer het gebied in en uit?  Hoe gaan we om met water, natuur en groen?  Hoe zorgen we dat mensen prettig wonen in het nieuwe gebied en prettig kunnen wonen in de wijken eromheen?  Hoe kan Berkum het dorpse karakter behouden?  Welke voorzieningen, voor bijvoorbeeld zorg, sport en onderwijs, zijn nodig? 6.2.6 Aanpak en middelen De gemeente gebruikt verschillende manieren om mensen te bereiken:  Online: nieuwsbrieven, video’s, social media en interactieve website.  Offline: wandelingen, huis-aan-huis brief bij belangrijke momenten in het proces, ateliers en bijeenkomsten in het gebied. Er zijn twee vaste werkgroepen: één met bewoners en één met professionals. Zij denken actief mee over de plannen. 6.2.7 Belangrijke afspraken  Participatie gebeurt voordat keuzes vaststaan.  De gemeente is open en eerlijk.  Iedereen weet hoeveel invloed hij of zij heeft.  De gemeente laat zien wat er met ideeën gebeurt. 6.2.8 Besluitvorming De gemeenteraad neemt uiteindelijk het besluit over de plannen. Inbreng van deelnemers is belangrijk, maar niet alles kan worden overgenomen. De gemeente legt altijd uit waarom keuzes worden gemaakt.

6.2.9 Communicatie en participatie voorkeursrecht Grondeigenaren en inwoners in het gebied die te maken hebben met het opgelegde voorkeursrecht hebben een eigen communicatie- en participatielijn. De grondeigenaren zijn hiervan op de hoogte en nadere informatie is te vinden op de website van 61/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand gemeente Zwolle. Tijdens de uitwerkingsperiode beoordeelt de gemeente of het voorkeursrecht nodig en effectief blijft. Als hierin iets verandert, worden eigenaren altijd geïnformeerd. Meer informatie, waaronder een overzichtskaart van het gebied, is te vinden op www.zwolle.nl/voorkeursrecht. 6.2.10 Tot slot Met deze aanpak wil de gemeente samen met de omgeving komen tot een goed en toekomstbestendig plan voor Vechtrand. Openheid, samenwerking en duidelijke communicatie staan centraal. 62/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand 7 Planproces 7.1 Inleiding Dit hoofdstuk beschrijft het planproces voor de gebiedsontwikkeling van Vechtrand. Aan de hand van de routekaart gebiedsontwikkeling wordt ingegaan op de samenwerking, de wijze waarop omgevingsmanagement wordt vormgegeven en de relatie met het onderzoek ‘Slimme duurzame verstedelijking’, dat een initiatief is van Rijk, provincie en gemeente. Tot slot gaat het hoofdstuk in op organisatie en planning.

7.2 Samenwerking De gemeente Zwolle hanteert de routekaart gebiedsontwikkeling waarbij er eerst een startnotitie ter besluitvorming wordt voorgelegd aan het college en de raad. De volgende stap is het opstellen van een gebiedsvisie. De regie voor het opstellen van de gebiedsvisie voor Vechtrand ligt in deze fase bij de gemeente Zwolle. Reden hiervoor is onder meer de complexe opgaven, zoals water, mobiliteit, energie, die de verschillende deelgebieden en het gebied zelf overstijgen. Verschillende partners in en buiten het gebied worden betrokken bij de ontwikkeling van de gebiedsvisie, zoals omschreven in het hoofdstuk participatie en communicatie. 7.3 Omgevingsmanagement Op basis van de ervaringen tijdens de totstandkoming van het Ruimtelijk Toekomstperspectief is duidelijk geworden dat het wenselijk én waardevol is om één vast aanspreekpunt te hebben voor de brede omgeving. Daarom is een omgevingsmanager aangesteld die deze rol vervult voor zowel Vechtrand als Nieuw Zuthem. Sinds september 2025 heeft de omgevingsmanager diverse keukentafelgesprekken gevoerd en heeft hij dagelijks per mail of telefoon contact met inwoners en andere stakeholders. We zetten in op zorgvuldig omgevingsmanagement in dit gebiedsproces. Dat creëert een basis voor goede, constructieve én prettige samenwerking in het gebied.

7.4 Onderzoek ‘Slimme duurzame verstedelijking’ Rijk, provincie en gemeente hebben eind 2025 gezamenlijk het initiatief genomen voor het ontwerpend onderzoek ‘Slimme Duurzame Verstedelijking ‘omdat zij dezelfde urgente vraag delen: hoe kunnen overheden hun investeringen in verstedelijking, mobiliteit, energie en leefomgeving zó organiseren dat deze meer samenhangend, doelmatig en met hogere maatschappelijke waarde worden uitgevoerd? Afzonderlijke financieringsstromen, regelingen, en organisatorische structuren en werkwijzen zorgen nu vaak voor vertraging, hogere kosten en gebrek aan integraliteit. Met dit onderzoek willen de drie overheden inzicht krijgen in welke organisatorische, financiële, digitale en governance-aanpassingen nodig zijn om gebiedsontwikkelingen voortvarender, consistenter en meer in samenhang uit te voeren. Vechtrand – met Oosterenk als illustratieve casus – fungeert hierbij als oefenruimte: een concrete plek waar meerdere inhoudelijke opgaven samenkomen en waar de 63/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand complexiteit van samenwerking, financiering en governance merkbaar is. Dit gebied staat niet op zichzelf, het is een representatief voorbeeld van de bredere verstedelijkingsopgaven waar rijk, provincie en gemeente mee te maken hebben.

Door in Vechtrand gezamenlijk te analyseren, te ontwerpen en kleinschalige interventies te testen, ontstaan inzichten die direct toepasbaar zijn in de verdere ontwikkeling van Vechtrand én overdraagbaar zijn naar andere Zwolse, regionale en nationale gebiedsontwikkelingen. Daarmee levert het onderzoek praktische bouwstenen op voor efficiëntere organisatie, betere samenwerking en een meer voorspelbare, duurzame en samenhangende uitvoering van toekomstige verstedelijkingsopgaven. 7.5 Datagedreven gebiedsontwikkeling Vechtrand De gebiedsontwikkeling Vechtrand staat aan het begin van het proces en biedt de mogelijkheid om digitalisering van het begin af aan goed in te richten. Daarnaast sluit het aan op de digitaliseringsambities van Zwolle en geeft ons kans om ervaring en kennis op te doen met opbouw en gebruik van een Zwols open urban platform met predictive digital twin model(len). Een datagedreven aanpak versterkt de kwaliteit en transparantie van ontwerp en besluitvorming. Door systematisch gebruik te maken van data (zoals demografie, mobiliteit en milieu) ontstaat beter inzicht in het gebied. Dit maakt onderbouwde keuzes en toekomstgerichte scenario’s mogelijk. Voor besluitvorming betekent dit meer inzichtelijke en navolgbare afwegingen.

Het ondersteunt evidence-based beleid, vermindert onzekerheden en maakt het mogelijk om effecten vooraf te simuleren en achteraf te monitoren. Het Zwolse open urban dataplatform (Esri-hub) fungeert als centrale samenwerkingsomgeving waarin data, modellen en visualisaties samenkomen. Het biedt één gedeelde informatiebasis voor alle betrokken partijen, ondersteunt integraal werken en maakt inzichten transparant. Het platform voldoet aan landelijke standaarden (o.a. DMI), waardoor uitwisseling met andere systemen is geborgd. Het combineert gemeentelijke data met open en stakeholderdata in een (geo)datacentrische werkwijze. Met modellen zoals Urban Strategy kunnen gebruikers snel integrale scenario’s analyseren en effecten van ontwerpkeuzes doorrekenen — zowel binnen het plangebied als in samenhang met stad en regio. Dit versnelt processen, verlaagt risico’s en verbetert de kwaliteit van besluitvorming. Specifiek ondersteunt het platform water- en bodemsturend ontwikkelen, door relevante data over bodem, water, klimaat en ecologie integraal beschikbaar te maken. Hierdoor kunnen ruimtelijke keuzes beter worden afgestemd op de natuurlijke condities en draagt het platform bij aan robuuste, klimaatbestendige en toekomstgerichte gebiedsontwikkeling. Daarnaast biedt het platform inzicht in de CO₂-impact van plannen, zowel in de realisatie- als gebruiksfase.

Hierdoor kunnen ontwerp- en beleidskeuzes expliciet worden afgewogen op hun bijdrage aan klimaatdoelen. 64/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand 7.6 Organisatie Figuur 16 Organogram projectorganisatie Vechtrand Voor het project maken wij gebruik van de volgende structuur en overleggroepen: Stuurgroep: Hierin nemen deel de bestuurlijk portefeuillehouder(s) van gemeente Zwolle, de ambtelijk opdrachtgever en de projectmanager. Kernteam: Het kernteam stuurt het project aan en stemt op alle niveaus met betrokken partijen de inhoud, voortgang en besluitvorming over het project af. Ontwerpteam: Het ontwerpteam draagt zorg voor de ontwerpopgave. Het doorlopen van het proces zoals in paragraaf 5.3.1 is beschreven. Het ontwerpteam wordt gevormd door een ontwerpbureau en o.a. de stedenbouwkundige en landschapsontwerper van gemeente Zwolle. Projectgroep: De projectgroep zorgt voor de inhoudelijke input vanuit de verschillende gemeentelijke beleidsdisciplines en adviseur vanuit het waterschap, provincie, binnen het project om te komen tot een gebiedsvisie. Werkgroep Omgeving: Deze groep bestaat uit vertegenwoordigers van belangen- en bewonersorganisaties en denkt en doet mee tijdens het proces.

65/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand Werkgroep Professionals: Deze groep bestaat uit vertegenwoordigers van professioneel georganiseerde belangenvertegenwoordiging, medeoverheden en gebiedspartijen en denkt en doet mee tijdens het proces. Naast deze overleggroepen kunnen er nog aparte (interne) werkgroepen nodig zijn, bijvoorbeeld om te komen tot een ontwikkelstrategie. 7.7 Planning Ten behoeve van een mogelijke toekomstige functiewijziging is op 7 juli 2025 een voorkeursrecht gevestigd op de percelen in Vechtpoort 1. Het voorkeursrecht geldt maximaal drie jaar en kan worden voortgezet indien vóór het verstrijken van deze termijn een opvolgende juridische grondslag wordt vastgesteld. Deze einddatum heeft invloed op de planning van het gebiedsproces. De planning voor de gebiedsprocessen van Vechtrand en Nieuw Zuthem is hetzelfde. Voor beide gebieden is het streven einde eerste kwartaal 2027 een concept gebiedsvisie op te leveren. 66/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand Bijlage 1 – Milieucontouren Voor Vechtrand is een toelichting op de volgende milieuplanologische thema’s:  Geur  Geluid van wegverkeer  Geluid van treinverkeer  Hoogspanningslijnen bovengronds (elektromagnetische straling)  Externe veiligheid Geur Het plangebied kent verschillende deelgebieden, met bedrijvigheid en landelijk gebied.

Bedrijven en agrarische bedrijven kunnen geur uitstoten naar de omgeving en daarmee de leefkwaliteit binnen het plangebied beïnvloeden.  In de Ceintuurbaanzone is diverse bedrijvigheid toegestaan in de categorie ‘gemengd-1’ met een maximale milieucategorie 3.2. Voor geur gelden richtafstanden tot 100 meter.  Zowel binnen als buiten het plangebied bevinden zich agrarische bedrijven. Hier worden dieren gehouden waarvoor geen geuremissiefactoren zijn vastgesteld. Deze vallen onder milieucategorie 3.2 waarvoor een richtafstand van 100 meter van toepassing is.  Voor het agrarische bedrijf aan de Oude Dalfserweg is, wat betreft geur en de richtafstand, aandacht nodig bij de verdere vormgeving van het plan. 67/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand Geluid wegverkeer (Lden) Figuur 17 Gemeente Zwolle, geluidsbelastingkaart (2022) van wegverkeer in Vechtrand Legenda

68/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand Geluid treinverkeer (Lden) Figuur 18 Geluidsbelastingkaart (2022) van treinverkeer in Vechtrand, gemeente Zwolle Legenda Externe veiligheid Figuur 19 Externe veiligheid met bijbehorende contouren in Vechtrand Legenda Bron: Geoportaal gemeente Zwolle

69/69 Datum Titel 3 september 2026 Startnotitie Vechtrand Hoogspanningskabels bovengronds & elektromagnetische straling Figuur 20 Hoogspanningskabels bovengronds en elektromagnetische straling in Vechtrand. Legenda Bron: Hoogspanningsnet.com

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://zwolle.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f5c1a510-ed06-4b0c-bce6-77d2b8d398c5?agendaItemId=d4047051-8477-4e9d-8eaf-d90e9d81a689