Bijlage 1: Mantelzorgmonitor 2023

6. Hoeveel uur per week bent u gemiddeld genomen met mantelzorg bezig? Vul een getal in, het gaat om een schatting. ______

38/49

Datum Ons kenmerk

8 februari 2024 Mantelzorgmonitor 2023

7. Wat voor ziekte, beperking of problematiek heeft de persoon/ hebben de personen aan wie u mantelzorg verleent? (meer antwoorden mogelijk) ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

Een lichamelijke beperking Een zintuiglijke beperking (slechthorend, doof, slechtziend of blind) Een (licht) verstandelijke beperking Een psychiatrische aandoening/ chronisch-psychisch probleem (bijv. autisme, ADHD, schizofrenie) Een chronische ziekte (bijv. astma, hart- en vaatziekten, suikerziekte, beroerte, reuma, kanker, dementie) Niet aangeboren hersenletsel (NAH) Ouderdom Anders, namelijk ...

<Deze vraag verschijnt alleen als bij vraag 2 is geantwoord met ’2 personen’ of ’meer dan 2 personen’.> 8. Wat voor ziekte, beperking of problematiek heeft de persoon aan wie u de meeste uren mantelzorg verleent? (meer antwoorden mogelijk) ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

Een lichamelijke beperking Een zintuiglijke beperking (slechthorend, doof, slechtziend of blind) Een (licht) verstandelijke beperking Een psychiatrische aandoening/ chronisch-psychisch probleem (bijv. autisme, ADHD, schizofrenie) Een chronische ziekte (bijv. astma, hart- en vaatziekten, suikerziekte, beroerte, reuma, kanker, dementie) Niet aangeboren hersenletsel (NAH) Ouderdom Anders, namelijk ...

9. Waaruit bestaat de mantelzorg die u verleent? (meer antwoorden mogelijk) ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

Huishoudelijke hulp (koken, schoonmaken, boodschappen doen, was doen e.d.) Klussen in- en rondom huis of woonvorm/ zorginstelling (tuinieren, kleine reparaties e.d.) Persoonlijke verzorging (hulp bij wassen en aankleden, medicijngebruik, eten en drinken, toiletgang e.d.) Aanwezig zijn bij gesprekken met zorg (artsen, ziekenhuizen, woonvorm/ zorginstelling, verzorgingshuizen e.d.) Vervoer en/of begeleiding bij activiteiten/ bezoeken buitenshuis Emotionele ondersteuning (praten, luisteren, opbeuren) Dingen regelen (administratie, afspraken maken, facturen betalen e.d.) Anders, namelijk ...

10. Zijn er personen die u helpen of ondersteunen bij het uitvoeren van uw mantelzorgtaken? (meer antwoorden mogelijk) ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

Ja, mijn partner Ja, broers of zussen Ja, thuiswonende kinderen Ja, uitwonende kinderen Ja, andere familieleden Ja, buren/ vrienden/ kennissen Ja, professionals (begeleiding, thuiszorg, verpleging etc.) Ja, een vrijwilliger Nee, ik word door niemand ondersteund Anders, namelijk ...

39/49

Datum Ons kenmerk

8 februari 2024 Mantelzorgmonitor 2023

11. In welke mate voelt u zich over het algemeen belast, door uw rol als mantelzorger? (Overbelasting kan zich onder andere uiten in slecht slapen, snel geïrriteerd zijn, heel moe zijn en vergeetachtigheid.) ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

Niet of nauwelijks belast Enigszins belast Tamelijk zwaar belast Zwaar belast Zeer zwaar belast Overbelast

12. Geef bij de volgende zes stellingen aan of u het er voornamelijk mee eens of mee oneens bent. Voornamelijk Voornamelijk mee eens mee oneens

Niet van toepassing

Door mijn rol als mantelzorger voel ik me beperkt in mijn doen en laten

❑

❑

❑

Door mijn rol als mantelzorger heb ik te weinig tijd voor mezelf

❑

❑

❑

De mantelzorg is goed te combineren met mijn gezin/ familie

❑

❑

❑

De mantelzorg is goed te combineren met mijn werk

❑

❑

❑

In mijn gedachten ben ik teveel bezig met mijn rol als mantelzorger

❑

❑

❑

De benodigde zorg komt teveel op mijn schouders neer

❑

❑

❑

Mee oneens

Helemaal mee oneens

13. Kunt u aangeven in hoeverre u het eens bent met de volgende uitspraken? Helemaal Mee eens Neutraal mee eens Ik weet goed waar of hoe ik als mantelzorger (extra) hulp of ondersteuning moet regelen

❑

❑

❑

❑

❑

Ik weet dat er mantelzorgondersteuning6 mogelijk is

❑

❑

❑

❑

❑

Ik weet dat er vervangende zorg (respijtzorg) mogelijk is

❑

❑

❑

❑

❑

Ik denk dat extra ondersteuning of vervangende zorg (respijtzorg) voor mij teveel geld kost

❑

❑

❑

❑

❑

Degene voor wie ik zorg, wil zelf niet dat iemand anders de zorg (af en toe) overneemt

❑

❑

❑

❑

❑

Ik heb geen tijd om extra ondersteuning of vervangende zorg te regelen

❑

❑

❑

❑

❑

Ik wil de zorg liever niet uit handen geven, ook niet tijdelijk

❑

❑

❑

❑

❑

Ik vind het moeilijk om om hulp te vragen

❑

❑

❑

❑

❑

Mijn omgeving (familie/ vrienden) toont voldoende waardering voor mij als mantelzorger

❑

❑

❑

❑

❑

6

Bij mantelzorgondersteuning kan het bijvoorbeeld gaan om een luisterend oor, wegwijs maken en hulp bij regeltaken rondom zorg, bijeenkomsten en trainingen, lotgenotencontacten en emotionele ondersteuning. 40/49

Datum Ons kenmerk

8 februari 2024 Mantelzorgmonitor 2023 14. In hoeverre bent u het eens met de onderstaande stellingen? Met gemeente Zwolle bedoelen we hieronder ook het Sociaal wijkteam en Steunpunt Mantelzorg/ ZwolleDoet! Helemaal Helemaal Mee Mee eens Neutraal mee mee eens oneens oneens De gemeente Zwolle besteedt genoeg aandacht aan de positie van mantelzorgers

❑

❑

❑

❑

❑

De gemeente Zwolle toont voldoende waardering voor mantelzorgers

❑

❑

❑

❑

❑

De gemeente Zwolle heeft voldoende ondersteuningsmogelijkheden voor mantelzorgers

❑

❑

❑

❑

❑

15. U kunt uw bovenstaande antwoorden hier toelichten. ____________________________________________________ ____________________________________________________

16. We willen graag inzicht in uw relatie als mantelzorger met de formele zorg (thuiszorg, ziekenhuiszorg, ouderenzorg, specialistische zorg e.d.) In hoeverre bent u het eens met de onderstaande stellingen over de formele zorg? Helemaal mee eens

Mee eens

Neutraal

Mee oneens

Helemaal mee oneens

Niet van toepassing

Als mantelzorger voel ik mij door de formele zorg gehoord en gezien

❑

❑

❑

❑

❑

❑

Samen met de formele zorg maak ik afspraken over wie wat doet in de zorg voor degene die zorg nodig heeft

❑

❑

❑

❑

❑

❑

Als mantelzorger ervaar ik voldoende overleg en afstemming met de formele zorg

❑

❑

❑

❑

❑

❑

Als mantelzorger vind ik het prettig als de formele zorg de zorg af en toe van mij overneemt

❑

❑

❑

❑

❑

❑

De formele zorg toont voldoende waardering voor mij als mantelzorger

❑

❑

❑

❑

❑

❑

17. Weet u dat er een Steunpunt Mantelzorg/ Informele Zorg bij ZwolleDoet! is waar mantelzorgers terecht kunnen voor hulp en advies? ❑ Ja ❑ Nee

18. Weet u dat er in Zwolle Sociale wijkteams zijn waar mantelzorgers terecht kunnen voor hulp en advies? ❑ Ja ❑ Nee

19. Weet u dat er een Participatieraad is, die de belangen van alle Zwollenaren en dus ook van mantelzorgers behartigt? ❑ ❑

Ja Nee

41/49

Datum Ons kenmerk

8 februari 2024 Mantelzorgmonitor 2023

20. Als u denkt aan de mogelijkheden die u worden geboden ter ondersteuning van uw rol als mantelzorger, in welke mate bent u dan tevreden over het aanbod aan mogelijkheden? ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

Zeer tevreden Tevreden Neutraal Ontevreden Zeer ontevreden Geen mening

21. Als u denkt aan de erkenning die u als mantelzorger ontvangt van verschillende organisaties (of kunt ontvangen), in welke mate bent u hierover dan tevreden? ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

Zeer tevreden Tevreden Neutraal Ontevreden Zeer ontevreden Geen mening

<Vraag 22 verschijnt alleen als bij vraag 20 en/of 21 het antwoord (zeer) ontevreden is aangevinkt.> 22. U hebt aangegeven niet tevreden te zijn over het aanbod aan ondersteuningsmogelijkheden en/of de geboden erkenning. Kunt u toelichten waarom u niet tevreden bent? ___________________________________________________ ___________________________________________________

23. Hebben de erkenning en ondersteuning die aan u als mantelzorger worden geboden invloed op de mate waarin u zich belast voelt door uw mantelzorgtaken? ❑ ❑ ❑ ❑

Ja, ik voel me er minder door belast Ja, ik voel me er meer door belast Nee, deze hebben geen invloed op de belasting Anders, namelijk ...

24. Wat zou u helpen om de zorg voor uw naaste/ de persoon aan wie u mantelzorg verleent langer vol te houden? _________________________________________________ 25. Maakt u als mantelzorger wel eens gebruik van een app of digitaal platform waarin alle partijen (mantelzorgers, familie en zorgverleners) die betrokken zijn bij de zorg en het welzijn van de mantelzorgontvanger informatie met elkaar kunnen delen? (Denk bijvoorbeeld aan OZOverbindzorg.) ❑ ❑ ❑

Ja, daar maak ik wel eens gebruik van Nee, maar dat zou ik wel willen > naar vraag 27 Nee, ik heb daar ook geen behoefte aan > ga naar vraag 27

26. In welke mate ervaart u meerwaarde van het gebruik van de app of het platform om informatie met andere partijen te delen? ❑ ❑ ❑ ❑

Grote meerwaarde Enigszins meerwaarde Geen meerwaarde Weet ik niet

42/49

Datum Ons kenmerk

8 februari 2024 Mantelzorgmonitor 2023 Vervangende zorg/ respijtzorg Respijtzorg of vervangende zorg biedt mantelzorgers de mogelijkheid de zorg van hun partner, ouder, kind of andere relatie even over te laten (dragen) aan een andere persoon/ personen of een organisatie. De zorg kan zowel bij de zorgvrager thuis geleverd worden of in een (zorg) organisatie. Het doel hiervan is dat de mantelzorger even tijd voor zichzelf kan nemen, een avond weg kan, of vakantie kan nemen met de bedoeling dat de mantelzorger de zorg vol kan houden. Er zijn twee vormen van respijtzorg: Respijtzorg in (eigen) huis Respijtzorg buitenshuis Respijtzorg in eigen huis: Inzet van iemand uit het eigen sociale netwerk, bijvoorbeeld familielid, buren, bekenden Inzet van een vrijwilliger/ maatje die de zorg (tijdelijk) overneemt. Inzet van professionele zorg, bijvoorbeeld particulier betaalde zorg, Senior Service, SaaraanHuis, ZorgMies etc. Respijtzorg buitenshuis: Dagbesteding of andere vormen van activiteiten waar iemand een of meer dagdelen per week terecht kan, bijvoorbeeld buurtkamer, zorgboerderij en andere welzijnsactiviteiten. Logeeropvang voor jongeren tot 18 jaar of logeerzorg, verblijf in een zorginstelling of zorghotel voor een of meer etmalen. Vakantieverblijf waar de zorgvrager de zorg krijgt die hij/ zij nodig heeft.

27. Hebt u behoefte aan tijdelijk vervangende zorg (respijtzorg), zodat u zelf even ontlast wordt van uw mantelzorgtaken? ❑ ❑

Ja Nee

28. Hebt u wel eens met uw naastbetrokkene (de mantelzorgontvanger) gesproken over het eventueel inzetten van vervangende zorg? ❑ Ja, hij/zij vindt het geen probleem om vervangende zorg in te zetten ❑ Ja, maar hij/zij wil dat niet ❑ Nee, maar ik denk dat hij/zij het geen probleem vindt om vervangende zorg in te zetten ❑ Nee, maar ik denk dat hij/zij dat niet wil ❑ Nee, ik heb geen idee hoe hij/zij daarover denkt

29. Hebt u de afgelopen jaren wel eens gebruik gemaakt van een van de vormen van vervangende zorg? ❑ Ja, van vervangende zorg in eigen huis > ga naar vraag 30 ❑ Ja, van vervangende zorg buitenshuis > ga naar vraag 31 ❑ Ja, zowel van vervangende zorg in eigen huis als buitenshuis > ga naar vraag 30+31 ❑ Nee > ga naar vraag 33 30. Hoe hebt u, als mantelzorgverlener, het gebruik van vervangende zorg in eigen huis ervaren? ❑ Zeer positief ❑ Positief ❑ Neutraal ❑ Negatief ❑ Zeer negatief ❑ Weet ik niet 31. Hoe hebt u, als mantelzorgverlener, het gebruik van vervangende zorg buitenshuis ervaren? ❑ Zeer positief ❑ Positief ❑ Neutraal ❑ Negatief ❑ Zeer negatief ❑ Weet ik niet 32. Kunt u uw antwoord toelichten? _________________________________________________ Na vraag 32 door naar vraag 34 43/49

Datum Ons kenmerk

8 februari 2024 Mantelzorgmonitor 2023

33. Om welke reden hebt u de afgelopen jaren geen gebruik gemaakt van vervangende zorg? ❑ Geen behoefte aan/ niet nodig ❑ Degene die ik verzorg, wil dit niet ❑ Ik kan geen vorm vinden die past in onze situatie ❑ Ik heb onvoldoende vertrouwen in de (vervangende) zorg ❑ Teveel gedoe om dit te regelen ❑ Anders, namelijk ....... 34. Welke vorm van vervangende zorg zou u helpen om de zorg langer vol te houden (ongeacht of deze vorm nu wordt aangeboden en wat er aan regelwerk en kosten nodig is)? _________________________________________________ 35. Hebt u zich wel eens verdiept in de mogelijkheden van dagbesteding (als vervangende zorg)? ❑ Ja, daar hebben we ook gebruik van gemaakt > ga naar vraag 377 ❑ Ja, maar daar hebben we (nog) geen gebruik van gemaakt > ga naar vraag 36 ❑ Nee > ga naar vraag 36 36. Om welke reden heeft uw naaste/ de persoon aan wie u mantelzorg verleent, geen gebruik gemaakt van dagbesteding? ❑ Geen behoefte / niet nodig ❑ Degene aan wie ik mantelzorg verleen, wil dit (nog) niet ❑ De aangeboden dagbesteding sluit inhoudelijk niet aan op onze behoefte ❑ Degene aan wie ik mantelzorg verleen, kan dit (nog) niet ❑ Anders, namelijk .......

Mantelzorg en werk 37. Doet u zelf betaald werk? ❑ Ja ❑ Nee > ga naar vraag 41 38. Voor hoeveel uur per week doet u betaald werk? ______ 39. Weet uw werkgever/ leidinggevende dat u mantelzorger bent? ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

Ja Nee Ik weet niet of mijn werkgever/ leidinggevende dat weet Ik ben eigen baas/ zpp-er > ga naar vraag 41 Ik heb verschillende werkgevers

40. Is uw werkgever/ leidinggevende bereid mee te denken over oplossingen hoe u uw werk en uw rol als mantelzorger zo goed mogelijk kunt combineren? ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

Ja Nee Weet ik niet Niet van toepassing, ik kan mijn werk en het mantelzorgen goed combineren Anders, namelijk...

44/49

Datum Ons kenmerk

8 februari 2024 Mantelzorgmonitor 2023

41. Speelt het verlenen van mantelzorg mee bij de afweging van het aantal uren dat u betaald werk doet, of bij het feit dat u geen betaald werk doet? ❑ Ja ❑ Nee > ga naar vraag 43 42. Welke afwegingen zijn hierbij van toepassing in uw situatie? (meer antwoorden mogelijk) ❑ Het gebruik van (vervroegd) pensioen ❑ Het werk is niet (meer) te combineren met de mantelzorgtaak ❑ De zorgvrager vond het prettig dat ik als mantelzorger meer thuis ben ❑ Anders, namelijk...

Algemeen 43. Hoe zou u over het algemeen uw eigen gezondheid omschrijven? ❑ Zeer goed ❑ Goed ❑ Redelijk ❑ Matig ❑ Slecht 44. Wat is uw geslacht? ❑ ❑ ❑

Man Vrouw Anders

45. Wat is uw leeftijd? ______ 46. Wat is de samenstelling van uw huishouden? ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

Ik woon alleen (Echt)paar, zonder thuiswonend(e) kind(eren) (Echt)paar, met thuiswonend(e) kind(eren) Eén ouder, met (thuiswonende) kinderen Inwonend bij ouders(s), verzorgende(n), broer(s) of zus(sen) of andere familie Een andere samenstelling, namelijk..

47. Op welke manier zou u het liefst ondersteund willen worden in uw rol als mantelzorger? ___________________________________________________ ___________________________________________________

48. Hebt u tot slot nog tips of opmerkingen? ___________________________________________________ ___________________________________________________

45/49

Datum Ons kenmerk

8 februari 2024 Mantelzorgmonitor 2023

Bijlage II Kenmerken mantelzorgers Kenmerk mantelzorger

N=892

Bent u een man of een vrouw? Man

44%

Vrouw

55%

Anders

1%

Wat is de samenstelling van uw huishouden? Ik woon alleen

22%

(Echt)paar, zonder thuiswonend(e) kind(eren)

50%

(Echt)paar, met thuiswonend(e) kind(eren)

22%

Eén ouder, met (thuiswonende) kinderen

4%

Inwonend bij ouders(s), verzorgende(n), broer(s) of zus(sen) of andere familie

0%

Anders

2%

Wat is uw leeftijd? 34 jaar of jonger

2%

35 - 49 jaar

16%

50 tot 64 jaar

40%

65 tot 79 jaar

38%

80 jaar of ouder

4%

Hoe zou u over het algemeen uw eigen gezondheid noemen? Zeer goed

14%

Goed

48%

Redelijk

26%

Matig

9%

Slecht

3%

Doet u betaald werk? Ja

55%

11 uur of minder

3%

12 - 20 uur per week

3%

21 - 34 uur per week

24%

35 uur of meer

25%

Nee

45%

Bent u in de afgelopen 5 jaar mantelzorger geweest? Momenteel mantelzorger

66%

Mantelzorger geweest

34%

46/49

Datum Ons kenmerk

8 februari 2024 Mantelzorgmonitor 2023

Bijlage III Kenmerken mantelzorg & hulpbehoevende Kenmerk verleende mantelzorg & hulpbehoevende

N=892

Aan hoeveel personen verleent u mantelzorg? 1 persoon

73%

2 personen

22%

meer dan 2 personen

5%

Hoe lang verleent/verleende u mantelzorg? 3 maanden of korter

5%

4 maanden tot 1 jaar

12%

1 tot 2 jaar

13%

2 tot 3 jaar

12%

3 jaar of langer

59%

Hoeveel uur per week gemiddeld verleent u mantelzorg? 8 uur of minder

61%

9 - 19 uur

21%

20 uur of meer

18%

Aan wie verleent u mantelzorg?* Kind

12%

Partner

25%

Ouder/grootouder

47%

Overige familie (broer, zus, schoonouder e.d.)

14%

Buurman/buurvrouw

7%

Vriend/vriendin

7%

Andere hulpbehoevende

4%

Wat voor ziekte, beperking of problematiek heeft de persoon / hebben de personen aan wie u mantelzorg verleent?* Een lichamelijke beperking

36%

Een zintuiglijke beperking

9%

Een (licht) verstandelijke beperking

7%

Een psychiatrische aandoening / chronisch-psychisch probleem

15%

Een chronische ziekte

42%

Niet aangeboren hersenletsel

7%

Ouderdom

49%

Anders

11% 47/49

Datum Ons kenmerk

8 februari 2024 Mantelzorgmonitor 2023 Kenmerk verleende mantelzorg & hulpbehoevende

N=892

Wat voor ziekte, beperking of problematiek heeft de persoon aan wie u de meeste uren mantelzorg verleent?* Een lichamelijke beperking

26%

Een zintuiglijke beperking

7%

Een (licht) verstandelijke beperking

7%

Een psychiatrische aandoening / chronisch-psychisch probleem

20%

Een chronische ziekte

38%

Niet aangeboren hersenletsel

6%

Ouderdom

37%

Anders

9%

Gemeente waar hulpbehoevende(n) woont/wonen* Zwolle

78%

Andere gemeente

30%

Waaruit bestaat de mantelzorg die u verleent?* Huishoudelijke hulp

59%

Klussen in- en rondom huis

39%

Persoonlijke verzorging

23%

Aanwezig zijn bij gesprekken met zorg

71%

Vervoer en/of begeleiding bij activiteiten/bezoeken buitenshuis

63%

Emotionele ondersteuning

75%

Dingen regelen

67%

Anders

6%

Wordt u bij het uitvoeren van uw mantelzorgtaken door andere personen ondersteund?* Partner

34%

Broers of zussen

30%

Thuiswonende kinderen

5%

Uitwonende kinderen

10%

Andere familieleden

10%

Buren/vrienden/kennissen

10%

Professionals

24%

Vrijwilliger

2%

Niemand

24%

Anders

3%

*percentages tellen niet op tot 100% omdat men meerdere antwoorden kon aankruisen

48/49

Datum Ons kenmerk

8 februari 2024 Mantelzorgmonitor 2023

Bijlage IV Kwetsbare groepen Belasting

Mantelzorgt 20

Heeft matige

Zorgvrager

Werkt 21 uur

Heeft 2 of

uur per week

of slechte

heeft

of meer per

meer

of meer

gezondheid

psychische

week

voorgenoemde

(n=164)

(n=110)

aandoening

(n=436)

kenmerken

(n=134)

(n=176)

Mate belast Niet of nauwelijks

9%

11%

13%

21%

8%

Enigszins

35%

35%

35%

48%

31%

Tamelijk zwaar

27%

25%

27%

20%

31%

Zwaar

16%

13%

13%

8%

17%

Zeer zwaar

8%

9%

7%

3%

9%

Overbelast

5%

7%

4%

0%

4%

Ja

27%

23%

24%

17%

11%

Nee

73%

77%

76%

83%

89%

66%

50%

55%

39%

34%

Te weinig tijd voor mezelf

59%

45%

45%

35%

25%

Goed te combineren met

49%

50%

63%

69%

70%

23%

16%

36%

65%

43%

60%

59%

60%

44%

39%

49%

49%

51%

34%

28%

Behoefte aan tijdelijk vervangende zorg?

Invloed op het leven (voornamelijk eens) Beperkt in mijn doen en laten

gezin/familie Goed te combineren met werk In gedachten teveel bezig met mantelzorg Zorg komt teveel op mijn schouders neer

49/49