Beslisnota Investeringsbesluit Spoorzone + bijlage 1

6

voorstel

Beslisnota voor de raad Datum

20 september 2021

Openbaar

Onderwerp Versienummer

Investeringsbesluit Spoorzone V1

Portefeuillehouder Informant Eenheid/Afdeling Telefoon Email

E.W. Anker Bart Derksen, Pien van der Does PPP (038) 498 2629 p.van.der.does@zwolle.nl

Financiële gevolgen Betreft doel Begroting wijzigen Dekking ten laste van

6.1.3 We zorgen voor een toekomstbestendige verkeersinfrastructuur met prioriteit voor schoon vervoer Nee Investeringsbesluit Spoorzone

Bijlagen

Overzicht Investeringsbesluit Spoorzone

De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1.

Het gewijzigde Investeringsbesluit per 2021 vast te stellen inclusief de daarmee samenhangende budgetten en dekking:  De (tijdelijke) inrichting zuidzijde is gereed en wordt onderdeel van de gebiedsontwikkeling. Hiermee vervalt een deel van de investeringen voor het stationsplein zuid, Hanzelaan West, fietsparkeren zuid, het realiseren van een tijdelijk park en kan de post verwervingen worden afgesloten (totaal circa € 4,75 mio).  Het budget voor de gewijzigde passerelle verhogen met € 17,54 mio. Deze budgetwijziging dekken uit de afgesloten projecten zuidzijde, toegezegde bijdragen (Regiodeal en van ProRail) en de inzet van de structurele middelen voor de ambities in het stationsgebied (besluit PPN 2018).  Het budget voor de Wester- en Oosterlaan verhogen met € 0,6 mio en te dekken uit additionele bijdragen.  Het budget voor de ondergrondse fietsenstalling en de herinrichting Stationsplein Noord en Stationsweg (OFOR) verhogen met € 1,0 mio.  Het budget voor programmamanagement, gebieds- en planontwikkeling verhogen met € 4,67 mio. De verhoging is voor de planontwikkelingskosten (fietsparkeren/passerelle) en voor de kosten voor de periode 2022/2023 dat gebeurt gedeeltelijk door bijdragen van derden.  De reservering onvoorzien neemt af met € 1,18 mio op basis van actuele risico-inventarisaties.

 Als er na uitvoering van de passerelle geld beschikbaar blijft uit de risicoreservering wordt dit ingezet voor aanpak van de entree noordzijde (station).

1/6

6

voorstel

Datum

20 september 2021

2. Kennis te nemen van de opbouw van het budget en dekkingsbronnen van de mutaties in het Investeringsbesluit 2021. Toelichting op het voorstel

Inleiding Het station van Zwolle is een belangrijke verbinding tussen stad, regio en Nederland. Ieder uur vertrekken en arriveren er treinen uit maar liefst acht richtingen. Het Zwolse station heeft een spilfunctie en is de poort van en naar Nederland. Naar verwachting neemt het aantal reizigers van en naar station Zwolle de komende jaren verder toe. Door snellere OV-verbindingen, maar ook door de groei van stad en regio. Het station is dan ook een belangrijke aanjager voor de gebiedsontwikkeling van de Spoorzone, de stad en regio. Met een goed functionerend station als motor, pakt Regio Zwolle de kans om de leefkwaliteit, sociale, culturele en economische kracht versterken. Voor deze doorontwikkeling is station Zwolle essentieel. Vanuit de Regiodeal zijn daarom ook financiële bijdragen voor de Spoorzone toegezegd. Toekomstbestendig station De eerste stappen naar een toekomstbestendig station zijn al meer dan 10 jaar geleden gezet. Provincie en gemeente zagen het belang van het station en de kansen voor stad en regio. Zij sloegen de handen ineen en de eerste stap werd gezet; de Stationstunnel werd verbreed en verlengd.

Over de uitvoering van de in september 2013 door Provinciale Staten en de Zwolse gemeenteraad genomen Investeringsbesluiten Spoorzone zijn afspraken gemaakt in de Bestuursovereenkomst Spoorzone van 18 december 2013 om samenhang aan te brengen tussen alle fysieke plannen in het stationsgebied is in 2017 door NS, ProRail, Provincie en Gemeente gezamenlijk het Ontwikkelperspectief Stationsgebied voor het Stationsgebied opgesteld. Dit perspectief heeft de raad op 30 oktober 2017 vastgesteld. In het Ontwikkelperspectief wordt onderscheid gemaakt tussen op korte termijn noodzakelijke ingrepen (fase 1) en langere termijnperspectieven (fase 2). Klaar voor de toekomst: fase 1 afgerond Veel van de ingrepen uit het Ontwikkelperspectief zijn inmiddels gerealiseerd of in uitvoering. Denk aan de nieuwe inrichting aan de Noordzijde van het station. De laatste twee projecten uit het Ontwikkelperspectief Stationsgebied zijn in voorbereiding: herinrichting Oosterlaan/Westerlaan en passerelle. Als deze projecten zijn uitgevoerd is fase 1 afgerond en wordt de bestuursovereenkomst met de Provincie afgesloten. Na de succesvolle realisatie van fase 1 willen de 4 partijen die hieraan al jaren samenwerken, te weten Provincie, NS, ProRail en gemeente, zich gezamenlijk in spannen voor de ingrepen uit fase 2.

Dit zijn de lange termijnperspectieven: de entrees en definitieve oplossingen voor fietsparkeren zuidzijde en P&R. Over de verschillende onderdelen uit het Ontwikkelperspectief bent u in de afgelopen jaren als raad geïnformeerd en heeft u besluiten genomen. In deze beslisnota leggen we u een geüpdatete investeringsbesluit voor met daarin de financiële mutaties om tot afronding van fase 1, inclusief een kwalitatief hoogwaardige passerelle, te komen op basis van de huidige inzichten.

2/6

6

voorstel

Datum

20 september 2021

Beoogd effect Door de laatste wijzigingen in het Investeringsbesluit vast te stellen kunnen de laatste projecten (herinrichting Oosterlaan/Westerlaan en Passerelle) uit het Ontwikkelperspectief Stationsgebied worden uitgevoerd en kan daarna de Bestuursovereenkomst met de provincie worden afgerond.

Argumenten 1.1. Fase 1 uit het Ontwikkelperspectief is inmiddels gerealiseerd of in uitvoering Veel van de ingrepen uit het Ontwikkelperspectief zijn inmiddels uitgevoerd of in uitvoering. De metamorfose aan de noordzijde met de fietsenstalling, Stationsplein en Stationsweg is zichtbaar. Aan de zuidzijde zijn de busbrug en het busperron aangelegd en is de tijdelijke inrichting met fietsenstalling, keerlus en aanpassingen Hanzelaan bijna gereed. Daarnaast heeft ProRail perron 15/16 verbreed en heeft NS de tijdelijke P&R aan de zuidzijde aangelegd en is de verbouwing van het stationsgebouw gestart. De laatste twee projecten uit het Ontwikkelperspectief Stationsgebied zijn in voorbereiding: herinrichting Oosterlaan/Westerlaan en passerelle. 1.2 Tijdelijke inrichting aan de zuidzijde is bijna gereed, daarbij zijn de benodigde budgetten duidelijk In het Ontwikkelperspectief is afgesproken de noordzijde definitief aan te pakken en de zuidzijde tijdelijk in te richten. De definitieve inrichting zuidzijde volgt later in relatie met de gebiedsontwikkeling aan de zuidzijde. Het park aan de zuidzijde is niet aangelegd, ook niet tijdelijk, aangezien de NS besloten heeft op haar terrein een tijdelijke P&R in te richten.

Naast de P&R is een tijdelijke fietsenstalling op maaiveld ingericht, is een keerlus voor de taxi’s aangelegd en is de inrichting van de Hanzelaan aangepast voor tijdelijk busvervoer bij treinuitval. Door de tijdelijkheid en het vervallen van het park kunnen de budgetten verlaagd worden met in totaal circa € 4,75 mio. 1.3 Definitief ontwerp Passerelle is gereed en begroot Als raad heeft u bij de vaststelling van het Beeldkwaliteitsplan gevraagd om de investering voor de passerelle binnen de genoemde kosten te houden. Door middel van ‘rekenen en tekenen’ is hier de afgelopen periode hard aan gewerkt. Inmiddels is het definitieve ontwerp gereed. Dit ontwerp voldoet aan de gemaakte afspraken over de investering. De passerelle wordt nu geraamd op € 25,5 mio en een extra risicoreserve van € 2,1 mio die ProRail eist waardoor het totale investeringsbedrag op € 27,6 mio uitkomt. Hiervoor moet het investeringsbesluit worden aangepast, omdat het eerdere investeringsbesluit uitging van lagere ambities voor de passerelle en een lager bedrag. Het ontwerp wordt gelijktijdig met dit voorstel in een apart voorstel aan de raad voorgelegd. 1.4 Voortschrijdend inzicht projecten OFOR en OLW  In het project Wester- en Oosterlaan zijn additionele klimaat adaptieve maatregelen opgenomen. Hierdoor nemen de kosten toe met € 0,6 mio welke wordt gedekt door additionele bijdragen voor deze maatregelen.

 De afronding bouw van het project OFOR (ondergrondse fietsenstalling en herinrichting openbare ruimte) vond plaats tijdens een wereldwijde pandemie. De covid-pandemie had o.a. invloed op de prijzen van bouwmaterialen en de levertijden. Ook in het project OFOR was dit merkbaar. Leveringen vonden aanzienlijk later plaats, waardoor er vertragingen zijn ontstaan. De kosten voor OFOR zijn hierdoor met € 1,0 mio toegenomen. Daarnaast had de samenloop met de werkzaamheden door NS aan het stationsgebouw ook invloed op de planning. De

3/6

6

voorstel

Datum

20 september 2021 gemeente voert op dit moment nog gesprekken met NS over de impact hiervan op de gemeentelijke kosten.

1.5 Plankosten worden aangepast voor de komende jaren De plankosten voor zowel het stationsgebied als een bijdrage voor de gebiedsontwikkeling maakten vanaf het begin deel uit van het Investeringsbesluit. Doordat de uitvoering langer duurt en parallel de gebiedsontwikkeling plaatsvindt is aanvullend budget nodig. Op basis van de huidige inzichten is voor 2022 en 2023 in totaal circa € 4,67 mio extra budget nodig voor programmamanagement, begeleiding van de publieke bouwopgaven, de gebiedsontwikkeling en planontwikkelingskosten (oa. publieke bouwopgaven gebiedsontwikkeling en onderzoeken fase 2). Hiervan wordt een deel gedekt door bijdragen (aan plankosten) van derden. 1.6 Restant risicoreservering inzetten voor de aanpak stationsentree noordzijde Op basis van een recente risico-inventarisatie is nog € 2,16 mio opgenomen in de risicoreservering en is er € 2,1 extra risico reservering die ProRail vraagt opgenomen in het budget van de Passerelle. Als dit niet nodig blijkt te zijn, dan wordt dit budget ingezet voor de entree noordzijde. Momenteel wordt samen met NS, ProRail en Provincie een plan gemaakt voor deze opgave. De partijen zoeken samen naar dekking, daarbij wordt met name gekeken naar rijkssubsidies.

Mocht dat niet voldoende opleveren en er blijft geld over in reserve van het investeringsbesluit, dan wordt dit gebruikt voor de bijdrage vanuit gemeente en provincie voor de aanpassing van het entree noordzijde. 2.1 De dekking van investeringen in het Investeringsbesluit (zie bijlage 1) Bij de start hebben zowel provincie als gemeente ieder 45 miljoen beschikbaar gesteld in het Investeringsbesluit. Vervolgens hebben provincie en gemeenten bijdragen voor klimaatadaptie beschikbaar gesteld. Ook heeft de gemeente diverse aanvullende kredieten ter beschikking gesteld. De laatste bijstellingen zijn in de kolom “Tussentijdse bijstellingen en mutaties” weergegeven. Dit betreft een tussentijds verkregen subsidie tbv aanvullend onderzoek (energie) en bijstellingen zoals gemeld in de Berap. Dit heeft geleidt tot een ophoging van de budgetten (en dekking) van € 0,44 mio ten opzichte van het Investeringsbesluit 2020 Q1 (IB 2020). Het saldo aan mutaties in het Investeringsbesluit fase 1 ten opzichte van het IB2020 Q1 bedraagt € 17,87 mio. Hier staan de volgende dekkingsbronnen tegenover:  Passerelle: bijdrage Regiodeal (€ 2,89 mio), bijdrage ProRail (€ 0,99 mio) en de inzet van de structurele middelen tbv de ambities Stationsgebied (besluit PPN 2018) van € 0,5 mio structureel per jaar inclusief de nog beschikbare budgetruimte Spoorzone.

 Ooster-/Westerlaan: bijdrage GRP (gemeentelijk rioleringsplan) en subsidie Rivus voor klimaatadaptieve maatregelen (totaal € 0,6 mio).  Bijdrage derden: dit betreft reeds gerealiseerde bijdragen t/m heden en (op basis van de begroting) voorziene bijdragen in 2022 en 2023 (totaal € 1,3 mio). Dit betreft met name de plankosten gebiedsontwikkeling. Risico’s In zijn algemeenheid geldt dat bij fysieke projecten de volgende risico’s zich kunnen voordoen: uitvoeringsrisico’s, kostenstijgingen door scopeinterventies of marktontwikkelingen en hogere plankosten door langere looptijd van het project. Projectspecifieke risico’s en -indexeringen worden geacht binnen het projectbudget te worden opgevangen. 4/6

6

voorstel

Datum

20 september 2021

Het risicoprofiel van het totaal aan projecten binnen de Spoorzone wordt in het kader van de halfjaarlijkse Voortgangsrapportage Projecten (VP) halfjaarlijks geactualiseerd. Op basis van een actuele risico-inventarisatie (juli 2021) is een risicoreservering van € 2,16 mio benodigd. Financiën In de beslisnota bij het Investeringsbesluit Spoorzone 2018 hebben wij aangekondigd dat afwijkingen van zowel het Ontwikkelperspectief als het financiële kader met beslisnota’s aan de raad worden voorgelegd. De uitgevoerde projecten en de laatste twee projecten in voorbereiding worden gezamenlijk begroot op € 136,52 mio en kunnen volledig worden gedekt op basis van de beschikbare middelen. Na de uitvoering van de passerelle en herinrichting Ooster- en Westerlaan, zijn alle projecten die zijn opgenomen in het Ontwikkelperspectief Stationsgebied uit de 1e fase uitgevoerd. Het beschikbaar stellen van het krediet voor de passerelle met dit aangepaste investeringsbesluit is de laatste stap hierin. De extra risicoreservering die ProRail eist kan in dit Investeringsbesluit worden opgevangen er hoeft geen beroep te worden gedaan op aanvullende middelen. Communicatie Over uitvoering van de projecten in de Spoorzone en het Stationsgebied wordt regelmatig gecommuniceerd met direct betrokkenen/omwonenden, Zwollenaren en andere belanghebbenden. Onder meer via het Spoorcafe en (social) media.

Er is door omwonenden en Zwollenaren o.a. meegedacht over het ontwerp van het Stationsplein en Stationsweg, Ooster- en Westerlaan en Passerelle. Ook is de stad uitvoerig geïnformeerd en betrokken bijvoorbeeld de realisatie van de fietsenstalling.

Vervolg De uitvoering van de herinrichting Oosterlaan/Westerlaan start dit najaar. Voor de passerelle is de bovenleiding al verlaagd. De verwachting is dat begin 2024 de passerelle gereed is. Een subsidie aanvraag bij het rijk voor de projecten uit fase 2 wordt door de 4 partijen gezamenlijk voorbereid. Burgemeester en Wethouders van Zwolle,

voorzitter, Peter Snijders

interim-secretaris, Liesbeth Borsboom

5/6

6

voorstel

Datum

20 september 2021

Overzicht IB 2021 (fase 1) bedragen * € 1.000

Investeringen Algemeen Programmamanagement, gebieds- en planontwikkeling

IB 2020 Q1 Tussentijdse Actuele besluiten stand IB

Voorstel mutaties

IB 2021

18.451

100

18.552

4.666

23.218

34.003 3.088 10.063 47.154

247 247

34.250 3.088 10.063 47.402

1.000 600 17.537 19.136

35.250 3.688 27.600 66.538

1.877 1.003 1.000 904 6.639 4.251 436 26.238 6.911 49.259

0 90 90

1.877 1.003 1.000 904 6.639 4.341 436 26.238 6.911 49.349

-1.877 -1.003 -817 -669 12 -391 -4.745

183 235 6.639 4.353 436 26.238 6.520 44.604

114.865

438

115.303

19.057

134.360

3.351

-

3.351

-1.180

2.160

Totaal investeringen (incl. Onvoorzien)

118.216

438

118.654

17.866

136.520

Reeds gedekt IB2020 Q1 + tussentijdse besluiten

118.216

438

118.654

Projecten actueel/in uitvoering OFOR Westerlaan + Oosterlaan Passerelle Projecten afgerond / vervallen Stationsplein Zuid Hanzelaan West Fietsparkeren Zuidzijde Tijdelijk park Reizigerstunnel Busstation & Hanzelaan Kap Busbrug Verwervingen

Totalen excl. Onvoorzien Onvoorzien

Dekking

Aanvullende dekking Passerelle Bijdrage Regiodeal Bijdrage innovatie/duuraamheid passerelle Inzet structurele middelen ambities Stationsgebied / budgetruimte Spoorzone Westerlaan + Oosterlaan Subsidie RIVUS Bijdrage GRP Bijdrage derden Totaal dekking

118.216

438

118.654

118.654

2.890 990 12.077

2.890 990 12.077

200 400

200 400

1.309

1.309

17.866

136.520

6/6