7. Objectenlijsten
Tekst van het document
Zwolle, parapluplan cultuurhistorie, aanvulling
24 mei 2022 bestemmingsplan Zwolle, parapluplan cultuurhistorie, aanvulling
2/123
24 mei 2022 bestemmingsplan Zwolle, parapluplan cultuurhistorie, aanvulling
BIJLAGEN BIJ DE REGELS
3/123
24 mei 2022 bestemmingsplan Zwolle, parapluplan cultuurhistorie, aanvulling
Bijlage 2 Objectenlijst Stadswijken
4/123
OBJECTENLIJST STADSWIJKEN Aanvulling objecten met een hoge en zeer hoge cultuurhistorische waarde binnen de stadswijken Zwolle Objecten met een zeer hoge cultuurhistorische waarde Assendorp Assendorperplein 2-12-Enkstraat 46-50A Van Nagellstraat 28 Diezerpoort 2: Braillestraat 19-29 Vermeerstraat 33 (linker deel vm. Vermeerstraat 31) Voorsterpoort Oost: Blaloweg 1 Bagijneweide: Rhijnvis Feithlaan 50
Objecten met hoge cultuurhistorische waarde Assendorp Assendorperstraat 375,377,379 en 383 Diezerpoort Borneostraat 5-13 Soendastraat 6-14 Veerallee: Koningin Sophiasatraat 30 Voorst: Gasthuisdijk 2/Katwolderweg 1 Gasthuisdijk 25A-D Gasthuisdijk 46 en 46T1 zie kaart Punterweg 2T/1 Rieteweg 20 Turnhoutse brug Holtenbroek Zuid: Industrieweg 29-30
Spoorzone Westerlaan 9 Westerlaan 45 Willemsvaart 10
Willemsvaart 12 Willemsvaart 13-15 Hanzelaan 95(ged)
De geïnventariseerde waardevolle objecten, gevels en ensembles voldoen aan de volgende criteria: █ Zeer hoge cultuurhistorische waarde: • Objecten en complexen met architectuurhistorische waarden: Objecten, gevels en/of ensembles, met hoge architectuurhistorische d.w.z. met een relatief hoge ontwerpkwaliteit of representatief waarden: d.w.z. met een relatief hoge ontwerpkwaliteit of representatief voor een bepaalde bouwstijl, stroming, bouwperiode of typologie; voor een bepaalde bouwstijl, stroming, bouwperiode of typologie. Tevens • Objecten, complexen en ensembles met een bijzondere kan er sprake zijn van bijzondere stedenbouwkundig-historische of stedenbouwkundig-historische of landschappelijke waarde, d.w.z. landschappelijke waarden, d.w.z. als als onderdelen van bijzondere complexmatige ontwikkelingen door bijvoorbeeld woningbouwcorporaties, particulieren e.d. of vanwege specifieke andere situationele aspecten (bijvoorbeeld markante locaties, focus- en oriëntatiepunten, landmarks); In het plangebied gaat het ook om objecten, die deel uit maken van bijzondere historische ruimtelijke ensembles, zoals de belangrijke, samenhangende historische straat- en pleinwanden in het oude binnenstadsgebied, en de ensembles historische villa’s, woonhuizen en bedrijfsgebouwen op de voormalige bolwerken; • Gaafheid, d.w.z.
objecten en ensembles die in belangrijke mate ongewijzigd zijn gebleven sinds de bouwtijd of waarbij wijzigingen zeer zorgvuldig zijn aangebracht. Objecten en ensembles die in sterke mate zijn veranderd door het wijzigen van (winkel)puien, daken (dakkapellen, ophogingen, karakteristieke detailleringen, stukken of sausen van de gevels, etc. voldoen niet aan dit criterium; ►►Waardering van de objecten en ensembles De bebouwing is opgenomen overzicht met foto en korte omschrijving van de karakteristiek met in kleur de cultuurhistorische kwaliteit weergegeven, zoals die ook op de cultuurhistorische waardenkaart is aangeduid.
onderdelen van bijzondere complexmatige ontwikkelingen door bijvoorbeeld woningbouwcorporaties, particulieren e.d. of vanwege specifieke andere situationele aspecten (bijvoorbeeld markante hoeklocaties, focus- en oriëntatiepunten, landmarks, onderdeel van bijzondere ruimtelijke ensembles). Deze waarde is dusdanig hoog, dat behoud (en bescherming) van deze objecten te overwegen is. Sommige objecten zijn reeds beschermd. █ Hoge cultuurhistorische waarde: Objecten en/of ensembles met architectuurhistorische waarden: d.w.z. kenmerkend voor een bepaalde bouwstijl, stroming, bouwperiode of typologie. Tevens kan er sprake zijn van stedenbouwkundig-historische of landschappelijke waarden, d.w.z. als onderdelen van bijzondere complexmatige ontwikkelingen of vanwege specifieke situationele aspecten (bijvoorbeeld markante hoeklocaties, focus- en oriëntatiepunten, landmarks, onderdeel van bijzondere ruimtelijke ensembles). Deze waarde is dusdanig hoog, dat behoud (en bescherming) van deze objecten te overwegen is.
LIJST CULTUURHISTORISCH BEBOUWING
WAARDEVOLLE
Adres
Assendorperplein
Karakteristiek
2-12
Zie ook: Enkstraat 46-50a Gaaf bewaard gebleven blok herenhuizen met beneden- en bovenwoningen en een vrml. hoekwinkeltje, uit 1906, ontworpen door architect G.G. Post. Uitstekend voorbeeld van projectmatige woningbouw voor de middenstandsklasse, opvallend door de rijk gelede architectuur en de prominente ligging aan het wijkplein en aansluitende straat. Markant is de opzet met dubbele portieken en topgevelaccenten en het bijzondere materiaal- en kleurgebruik (rode verblendsteen).
Waard e Zie kaart ███
Assendorperstraat
375379 en 383
Blaloweg
1a
Onderdeel van het blok van 16 middenstandswoningen aan de noordoostelijke en het blok van 14 middenstandswoningen (oorspronkelijk 12 woningen en 2 winkels) aan de zuidwestelijke zijde van de Assendorperstraat zijn in 1929-1930 ontworpen door de Zwolse architect C.J. Vriens in opdracht van het aannemers J.H. en J. Pierik De twee 2-laags bouwblokken aan de Assendorperstraat werden ontworpen in een zakelijkexpressieve stijl, met bakstenen gevels voorzien van subtiel sober siermetselwerk, uitgemetselde of houten bloembakken en forse houten overstekken. Op het met rode gotische pannen gedekte zadeldak lage gedrukte dakkapellen onder plat dak. De gevelopeningen in de voorgevel van de woningen bevatten als weinigen in het bouwblok nog grotendeels de oorspronkelijke invullingen. Er is sprake van een beperkte zeldzaamheidswaarde. De woonblokken zijn vooral van beeldbepalend belang voor het straatbeeld en als onderdeel van de in het interbellum ontwikkelde structuur van Assendorp. Het in 1969-1970 als een Christelijke LTS opgezette schoolgebouw (Agnietencollege de Blaloborgh) bij de Holtenbroekerbrug, op de hoek van de Blaloweg en de Katerdijk is ontworpen door de bekende Amsterdamse architect J.H.C. Spruit (Nielsen en Spruit). Het gebouw wordt gekenmerkt door een modern-functionalistische opzet.
Karakteristiek is het onderscheid tussen het hogere bouwdeel voor de theorielessen en de voor de praktijklessen bestemde laagbouw. Het voorzover zichtbaar vrij gaaf bewaard gebleven complex vertegenwoordigt architectuurhistorische waarde en is bovendien van stedenbouwkundig belang. Nader
███
███
Borneostraat
5-13
onderzoek gewenst. Zie ook: Soendastraat 6-14 Dit van een jaarsteen voorziene sociale woningbouwcomplex dateert uit 1935-1936 en vormt de laatste vooroorlogse invulling van de wijk. Het in opdracht van de Derk Buisman Stichting gebouwde complex is uitgevoerd in een traditionalistische trant, verwant aan de Delftse School. In rode handvormsteen uitgevoerd metselwerk. Zorgvuldig gedetailleerde ingangen in een ondiepe portiek met blokverbandlijsten en een luifel. Stedenbouwkundige waarde als onderdeel van vooroorlogse stadsinvulling in een arbeiderswijk. Vermoedelijke architect: M. Meijerink.
███
Braillestraat
Gasthuisdijk
1929
2
Zie ook Diezerplein 29-39 In 1909-1910 liet aannemer H.J. Sluiter dit blok naar een ontwerp van de bekende Zwolse architect G.G. Post bouwen. Door het metselwerk in rode verblendsteen is aangesloten bij de Jugendstil. Verder wordt het ontwerp gekenmerkt door traditionele motieven zoals speklagen en segmentbogen. Mede door de brede overstekken kreeg het complex een levendig en schilderachtig karakter, waardoor het zich harmonieus voegt naar het tegenover liggende en met linden beplante pleintje. Typologisch waardevol door de combinatie van woningen en (hoek)winkels. Ondanks enkele wijzigingen bleef het authentieke karakter goed herkenbaar. Zie Katwolderweg 1
Gasthuisdijk
25AD
Gasthuisdijk
4646T1
Bij de aansluiting van de Gasthuisdijk op het ZwolleIJsselkanaal, bij de voetgangersbrug naar Frankhuis (Frankhuisbrug) staat deze voormalige villa uit omstreeks 1870. Het in een eclectische trant uitgevoerde (en deels gewijzigde) bouwwerk vertegenwoordigt architectuur- en cultuurhistorische waarden, als een relict van de oude bebouwing in het vroegere buitengebied tussen Zwolle en Frankhuis. Mogelijk bestaat er een relatie met de houthandel van Van Eindhoven, die hier tegenover lag. Door de markante ligging op een lommerrijk perceel aan het water is het pand van waardevolle situationele betekenis. Nader onderzoek gewenst. Het Stiho-complex (bouwmaterialen en gereedschap) is voortgekomen uit de oude houthandel van Van Eindhoven. Reeds in 1825 werd dit bedrijf op het landgoed Twistvliet op de Kop van Voorst in het Zwarte Water gevestigd. Dat het hier om een oud bedrijf gaat blijkt alleen al uit het gevarieerde karakter van de bedrijfsbebouwing waarvan de oudste bouwdelen voorzover zichtbaar teruggaan op het midden van de 19de-eeuw. Het kantoorgebouw aan de Gasthuisdijk dateert uit omstreeks 1975. Er is sprake van architectuur- en cultuurhistorische waarden, als illustratie van het historische bedrijfsproces langs het Zwarte Water.
Langs de vroegere trekvaart de Riete – die reikt tot aan de Gasthuisdijk – vormt de historische bedrijfsbebouwing een markant en welhaast schilderachtig element in de verder vooral door moderne bedrijfsarchitectuur gekenmerkte omgeving. Er is dan ook sprake van belangrijke ensemble- en situationele waarde. Vanaf de oostzijde van het Zwarte Water vallen vooral de grote houtloodsen op, ingebed
███
███
binnen het forse geboomte dat nog verwijst naar het oude landgoed Twistvliet.
Industrieweg
2931
De Leenmanwerf is een nog steeds in gebruik zijnde historische scheepswerf die qua oorsprong dateert uit 1929. Aanvankelijk was het een machinefabriek en herstelwerkplaats maar na de aanleg van een haven werd het bedrijf omgevormd tot een scheepswerf. Alleen al vanaf de Holtenbroekerbrug valt het complex sterk in het oog en is er sprake van belangrijke situationele waarde. Vanuit cultuurhistorisch opzicht weerspiegelt het complex – waartoe onder meer een grote kraan en enkele hellingbanen behoren – op een heldere wijze de ontwikkelingen op het gebied van de werf- en havenactiviteiten langs het Zwarte Water. De Zwolse architecten H. Mastenbroek en T.H. de Herder schiepen voor de werf in 1950-1951 diverse bedrijfsgebouwen. Het bij het bedrijf horende en deels in de dijk gerealiseerde gebouw met woon- en kantoorgedeelte is uitgevoerd in een traditionalistische trant (Delftse School) en ontworpen door architect M. van der Veen uit Hattem (1955). Een jaar later realiseerde architect L. Admiraal uit
███
Hanzelaan
95
Hasselt een nieuwe scheepswerkplaats. Voormalig complex van de spoorwerkplaatsen. In het tegenwoordige complex resteren interessante onderdelen van de oorspronkelijke bebouwing uit de tweede helft van de 19de eeuw zoals enkele bakstenen loodsen met zadeldaken en lichtstraten, bakstenen lisenen en getoogde rondboogvensters; tevens zijn er onderdelen uit het begin van de 20ste eeuw. Ook in de jaren ’30-’50 zijn onderdelen vernieuwd of toegevoegd, zoals aan de zuidoostzijde, deels door nieuwe gebruikers na sluiting van de werkplaatsen in 1938. Een aanzienlijk deel van het complex is in de afgelopen decennia ingrijpend vernieuwd, oa. in 1997, toen door Stork-Wärtsila een grote productiehal met golvend dak werd toegevoegd, naar het ontwerp van Gert Grosveld van bureau Haskoning. De te onderzoeken historische onderdelen zijn in de kaart in oranje aangeduid.
███
Katwolderweg Gasthuisdijk 2
1
Koningin Sophiastraat
30
Dit complex vertegenwoordigt door de opvallende ligging op de hoek van de Katwolderweg en de Blaloweg stedenbouwkundige waarde. Het uit verschillende vleugels bestaande complex dateert uit omstreeks 1955 en was oorspronkelijk een schoolgebouw. De bouwmassa onderscheidt zich door een markante opzet, met aaneengesloten reeksen vensters met verdeelstijlen (betonrasters). Waardevolle functionalistische vormgeving, met in hoogte verschillende bouwdelen. Als een voormalig schoolgebouw uit de eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog heeft het complex cultuur- en architectuurhistorische waarde. Zie ook Oranje Nassaulaan 9 en 12. In diverse details gewijzigd project, bestaande uit twee dubbele woonhuizen op de tegenoverliggende hoeken van Sophiastraat en Oranje Nassaulaan, in 1924 ontworpen door architect H.A. Tulp. Gebouwd in een zakelijke stijl, met aspecten van de Amsterdamse school. De woningen hebben twee bouwlagen, waarvan de bovenste opgenomen in de zeer expressief gevormde geknikte rode pannendaken, met grote houten overstekken; bakstenen gevels met subtiele siermetselwerkelementen, erkers, topgevelaccenten en onder luifels geplaatste ingangen. Van enig architectuurhistorisch belang; belangrijke beeldwaarde voor de omgeving en van
███
███
belang als onderdeel van de projectgewijze invulling van dit deel van Veerallee.
Punterweg
2T/1
Het gemaal “Benoorden de Willemsvaart” is bedoeld voor de afwatering van het poldergebied waarin Westenholte ligt op het Zwolle-IJsselkanaal. Het dateert uit de beginperiode van het kanaal en behoort hiermee tot de oudste bebouwing in het plangebied. Het gebouwtje heft een betonnen onderbouw met brede vloerplaat waarop op dijkhoogte een sierlijke bovenbouw is geplaatst, bestaande uit een wit geschilderd betonskelet met baksteenvullingen. Het lessenaarstaak is eveneens van beton en heeft opwippende overstekken. Markant en redelijk gaaf voorbeeld van een utiliteitsgebouwtje in functionalistische stijl uit de periode rond 1960.
███
Rhijnvis Feithlaan rechtsvoor
50,
Het voormalige Sophia Ziekenhuis bestaat uit een verzameling gebouwen uit diverse periodes. Het oudste deel dateert uit 1882-1884, naar ontwerp van stadsarchitect J.L. van Essen. In de vroege 20ste eeuw verrees in de tuin op het achterterrein een vleugel in historiserende trant Uit 1915 dateert de door L. Krook gebouwde vleugel met het markante torentje (Rhijnvis Feithlaan 94). In de jaren 1930 volgde de imposante nieuwbouw van de toenmalige stadsarchitect J.G. Wiebenga, i.s.m. architect Van der Linden. Tegenwoordig zijn in dit bouwdeel kunstenaarsateliers ondergebracht.
███
Rhijnvis Feithlaan rechtsachter
50
Tot de vroeg naoorlogse onderdelen van het ziekenhuiscomplex behoort aan de Rhijnvis Feithlaan het vierlaags bouwdeel uit 1956. In dat jaar werd een nieuwe polikliniek in gebruik genomen. De uitbreiding is karakteristiek voor de jongere bouwfasen van het complex. Evenwichtige opzet met vensterreeksen met stalen ramen. Goed behouden gebleven authentiek karakter. Aan de Stilobadstraat 3 (zie foto) staat een bouwdeel dat nog steeds een medische
███
functie vertegenwoordigt (Pathologie en Medische Microbiologie). Ook hier betreft het bebouwing uit de jaren 1950. Het gebouw telt twee bouwlagen en een plat dak met schuine helling. Tezamen met de oudere ziekenhuisbebouwing vertegenwoordigen de jongere bouwdelen ensemblewaarde. Cultuurhistorisch waardevol en van belang voor de sociale geschiedenis van Zwolle.
Rieteweg
2020a
Het op Voorst A gelegen complex van Abbot Laboratories spreidt zich aan beide zijden van de Rieteweg uit, met bebouwing uit diverse periodes. Het oudste gedeelte dateert uit omstreeks 1960 en ligt aan de noordzijde van de Rieteweg. De hier gelegen tweelaags bebouwing is opgetrokken in een betonskelet en vormt een opmerkelijk functionalistisch ontwerp met een evenwichtig spel van horizontalen en verticalen. Het meest in het oog springende bouwdeel is het door een betonnen ‘portaal’ gekenmerkte gedeelte uiterst links. Om een goed zicht te krijgen op de aanwezige architectuurhistorische waarden is nader onderzoek gewenst.
███
Turnhoutsweg brug
z.n.
Soendastraat
6-14
Stalen ophaalbrug over het Zwolle-IJsselkanaal, ter hoogte van de Turnhoutsweg. De brug dateert uit het begin van de jaren zestig (voltooid 1964) en kwam tot stand in samenhang met de aanleg van het kanaal (geopend voor het scheepvaartverkeer in 1964). Aan de zuidwestzijde ligt de Spooldersluis. Het betreft de enige ophaalbrug over het kanaal. De brug met zijn brede hameipoort en forse balans met koppelbalken is wat betreft type en omvang kenmerkend voor de stalen ophaalbruggen uit het derde kwart van de 20ste eeuw. De brug vormt een markant ensemble met de ernaast gelegen Spooldersluis en is in zijn omgeving een zeer beeldbepalend element Zie ook: Borneostraat 5-13. Dit van een jaarsteen voorziene sociale woningbouwcomplex dateert uit 1935-1936 en vormt de laatste vooroorlogse invulling van de wijk. Het in opdracht van de Derk Buisman Stichting gebouwde complex is uitgevoerd in een traditionalistische trant, verwant aan de Delftse School. In rode handvormsteen uitgevoerd metselwerk. Zorgvuldig gedetailleerde ingangen in een ondiepe portiek met blokverbandlijsten en een luifel. Stedenbouwkundige
███
███
Van Nagellstraat
28
Vermeerstraat linker onderdeel van het pand (vm.Vermeerstraa t 31)
33
waarde als onderdeel van vooroorlogse stadsinvulling in een arbeiderswijk. Vermoedelijke architect: M. Meijerink. Markant op de hoek van een herenhuizenblok gelegen villa uit 1895, in Neorenaissancetrant. Het tweelaags bouwwerk heeft een afgeplat om-lopend schilddak met steekkap. De gevels zijn verlevendigd met gepleis-terde siermotieven. Zowel voor als opzij is er een rijkgedetailleerde top-gevel. Zijgevel met houten serre. Architectuurhistorische waarde vanwege de kwaliteit van het ontwerp, de bouwstijl, de rijke detaillering en het gave karakter. Belangrijk onderdeel en-semble herenhuizen uit ca.1900 en beeldbepalende situering aan pleinvormige ruimte.
Het uit houten noodwoningen bestaande complex dateert uit 1950. De uit Oostenrijk geïmporteerde woningen werden als een bouwpakket opgezet, op betonnen funderingen en met een roodgedekt pannendak. Het gaat hier dan om het zogeheten ‘Einfamilienhaus Zuiderzee’. De woningen werden door het Woningbureau van Philips Gloeilampenfabriek ter beschikking gesteld voor haar in Zwolle gevestigde werknemers. Architectuur- en cultuurhistorische waarde.
███
███
Westerlaan 9
Werkplaats/kantoor, behorend bij het spoorwegemplacement van Zwolle. Markant bakstenen gebouw in de traditioneelzakelijke architectuur van de periode rond 1920. Bleef in hoofdvorm en diverse details redelijk goed bewaard. Bezit enige cultuurhistorische waarde. Nader onderzoek gewenst.
███
Westerlaan 45
Vermoedelijk een onderdeel van de 19de-eeuwse spoorwerkplaats bebouwing. Markant bakstenen industrieel gebouw met zadeldak, gevels met zware bakstenen geledingen, getoogde gevelopeningen, in eclectische trant. In details gewijzigd maar nog steeds herkenbaar als historisch bedrijfsgebouw. Bezit cultuurhistorische waarde.
███
Willemsvaart
10
Houten woning uit circa 1920. Onderdeel van de lintbebouwing langs de vroegere Willemsvaart, in hoofdvorm en detaillering gaaf gehouden gebleven. Opmerkelijk voorbeeld van vermoedelijk uit oost- of noord Europa afkomstige bouwpakket. Sinds de bouw van de Willemsflat volledig overschaduwd. Bezit cultuurhistorische waarde vanwege bouwtype, materiaalgebruik, constructie en gaafheid.
███
Willemsvaart
12
In 1864 werd de spoorlijn Utrecht-Hattem doorgetrokken naar Zwolle. De exploitatie was in handen van de Nederlandse Centraal Spoorwegmaatschappij (NCSM). Er kwam een tijdelijke halte aan de Willemsvaart, die overigens in 1873 weer werd opgeheven. Vlakbij werden enkele dienstwoningen voor de NCSM gebouwd. Zo diende het pand Willemsvaart 12 als dienstwoning en kantoor voor de afdeling Tractie, Weg en Werken. Het pand is ontworpen door ingenieur Bergmans van de NCSM. Gaaf bewaard gebleven en cultuurhistorisch waardevol. Ensemble met de nrs 13-15
███
Willemsvaart
13,14 ,15
In 1864 werd de spoorlijn Utrecht-Hattem doorgetrokken naar Zwolle. De exploitatie was in handen van de Nederlandse Centraal Spoorwegmaatschappij (NCSM). Er kwam een tijdelijke halte aan de Willemsvaart, die overigens in 1873 weer werd opgeheven. Vlakbij werden enkele dienstwoningen voor de NCSM gebouwd, waaronder deze dubbele woning, vermoedelijk ontworpen door ingenieur Bergmans van de NCSM. Gaaf bewaard gebleven en cultuurhistorisch waardevol. Ensemble met nr.12.
███
24 mei 2022 bestemmingsplan Zwolle, parapluplan cultuurhistorie, aanvulling
Bijlage 3 Objectenlijst Binnenstad en omgeving
25/123
Karakteristieke objecten binnenstad Zwolle II blad 1
OBJECTLIJST BINNENSTAD .
Objecten met een zeer hoge cultuurhistorische waarde binnen onderzoeksgebied: Begrenzing beschermd stadsgezicht binnenstad Zwolle
het •
Gasthuisplein 26 / Vijfhoek 18-20
•
Goudsteeg 5
•
Grote Kerkplein 15 / Goudsteeg 6 / Sassenstraat 2
•
Aa-Plein 20-24
•
Kamperstraat 34 / Korte Kamperstraat 33-33-35
•
Badhuiswal 1, 1A-E / Diezerpoortenplas 10
•
Kamperstraat 38
•
Badhuiswal 11
•
Kerkstraat 5
•
Bethlehems Kerkplein 46-48
•
Kerkstraat 19, 19 1-4, 19a
•
Bitterstraat 1-19
•
Koestraat 1-3 / Praubstraat 20
•
Bitterstraat 4-46
•
Koestraat 2-4
•
Bloemendalstraat 11, 11a
•
Koestraat 13
•
Bloemendalstraat 12
•
Koestraat 26
•
Diezerpoortenplas 9
•
Koestraat 46
•
Diezerpoortenplas 10
•
Korte Kamperstraat 28
•
Diezerpoortenplas zn. brug
•
Korte Kamperstraat 30
•
Diezerstraat 50
•
Korte Kamperstraat 35
•
Diezerstraat 60
•
Kromme Jak 11e
•
Diezerstraat 98
•
Luttekestraat 6
•
Diezerstraat 106
•
Luttekestraat 13
•
Diezerstraat 117-117a
•
Luttekestraat 17 links
•
Drostenstraat 2
•
Luttekestraat 17 rechts
•
Eekwal 2
•
Luttekestraat 32
•
Eekwal 3
•
Luttekestraat 48
•
Eekwal 9
•
Luttekestraat 52-52a,52b
•
Eekwal 12
•
Luttekestraat 68-70 / Eekwal 2a
•
Eekwal 28
•
Meerminneplein 3-5
Eekwal 39
•
Melkmarkt 44
•
Karakteristieke objecten binnenstad Zwolle II blad 2
•
Menno van Coehoornsingel 3
•
Ter Pelkwijkpark 12-13
•
Nieuwstraat 1-25
•
Thorbeckegracht 45
•
Nieuwstraat 16A
•
Thorbeckegracht 46
•
Nieuwstraat 78-80
•
Thorbeckegracht 47
•
Oude Vismarkt 40
•
Thorbeckegracht 60
•
Papendwarsstraat 16
•
Thorbeckegracht 62
•
Posthoornsbredehoek 2
•
Thorbeckegracht 64
•
Praubstraat 4-8 / Papendwarsstraat 16
•
Van Nahuysplein 1-3
•
Praubstraat 9
•
Van Nahuysplein 9-10
•
Praubstraat 11
•
Van Nahuysplein 14
•
Praubstraat 13
•
Vijfhoek 18-20
•
Praubstraat 20T
•
Walstraat 14
•
Rode Torenplein 7-9
•
Walstraat 25
•
Samuel Hirschstraat 7
•
Walstraat 38
•
Sassenstraat 14-14a
•
Walstraat 40
•
Sassenstraat 26
•
Waterstraat 2-26
•
Sassenstraat 52
•
Wilhelminasingel 2
•
Sassenstraat 56
•
Wilhelminasingel 3
•
Sassenstraat 60-60a-d
•
Wilhelminasingel 4
•
Sassenstraat 62-64
•
Wilhelminasingel 5-6
•
Sassenstraat 70
•
Wilhelminasingel 7-7a
•
Sassenstraat 74, 74a
•
Wolweverstraat 34
•
Sassenstraat 76, 76a-b
•
Steenstraat 14-24
•
Steenstraat 14-24
•
Steenstraat 19
•
Steenstraat 21
•
Steenstraat 23
•
Ter Pelkwijkpark 3
•
Ter Pelkwijkpark 5-6
•
Ter Pelkwijkpark 7, 7a-8
Karakteristieke objecten binnenstad Zwolle II blad 3
Objecten met een hoge cultuurhistorische waarde binnen het onderzoeksgebied: Begrenzing beschermd stadsgezicht binnenstad Zwolle •
Luttekestraat 14 links
OBJECTLIJSTEN RING BINNENSTAD, STATIONSBUURT/
•
Emmawijk 11
•
Emmawijk 15, 16, 17
•
Emmawijk 18-20
SPOORZONE
•
Emmawijk 59
•
Groot Wezenland 1 / Van Karnebeekstraat 1
•
Groot Wezenland 2-4
•
Groot Wezenland 11-11a
•
Groot Wezenland 14
Overige objecten met een zeer hoge cultuurhistorische waarde binnen het onderzoeksgebied: •
Burgemeester van Roijensingel 14
•
Groot Wezenland 16
•
Emmawijk, Eekhoutpark, zn, drinkfontein
•
Pannekoekendijk 6
•
Groot Wezenland 11-11a
•
Parkweg 9-10, 11-12, 13-14
•
Groot Wezenland 15
•
Roopoort 1
•
Parkstraat 1
•
Van Karnebeekstraat 10
•
Van Karnebeekstraat 13
•
Westerlaan 10
•
Westerlaan 12-20
Overige objecten met een hoge cultuurhistorische waarde binnen het onderzoeksgebied: •
Diezerkade 7-8/Diezerplein 2
•
Westerlaan 22-24
•
Diezerkade 16/Thomas a Kempisstraat 1
•
Westerlaan 42-48 / Emmawijk 60-61
•
Emmawijk 10
•
Westerstraat 1-17, 19-21
•
Westerstraat 23
•
Westerstraat 32-32b
Karakteristieke objecten binnenstad Zwolle II blad 4
WAARDERING KARAKTERISTIEKE GEBOUWEN
•
Objecten en complexen met architectuurhistorische waarden: d.w.z. met een relatief hoge ontwerpkwaliteit of representatief voor een bepaalde bouwstijl, stroming, bouwperiode of typologie;
1
•
Objecten, complexen en ensembles met een bijzondere stedenbouwkundig-historische of landschappelijke waarde, d.w.z. als onderdelen van bijzondere complexmatige ontwikkelingen door bijvoorbeeld woningbouwcorporaties, particulieren e.d. of vanwege specifieke andere situationele aspecten (bijvoorbeeld markante locaties, focus- en oriëntatiepunten, landmarks); In het plangebied gaat het ook om objecten, die deel uit maken van bijzondere historische ruimtelijke ensembles, zoals de belangrijke, samenhangende historische straat- en pleinwanden in het oude binnenstadsgebied, en de ensembles historische villa’s, woonhuizen en bedrijfsgebouwen op de voormalige bolwerken;
•
Gaafheid, d.w.z. objecten en ensembles die in belangrijke mate ongewijzigd zijn gebleven sinds de bouwtijd of waarbij wijzigingen zeer zorgvuldig zijn aangebracht. Objecten en ensembles die in sterke mate zijn veranderd door het wijzigen van (winkel)puien, daken (dakkapellen, ophogingen, karakteristieke detailleringen, stukken of sausen van de gevels, etc. voldoen niet aan dit criterium;
Rijks- en gemeentelijke monumenten
In de Zwolse binnenstad bevindt zich een groot aantal rijksmonumenten (393) en een aantal gemeentelijke monumenten. Op dit moment wordt gewerkt aan uitbreiding van de gemeentelijke monumentenlijst met circa 50 objecten met hoge bouwhistorische waarden en enkele gebouwen, die in het quickscan-onderzoek naar het erfgoed uit de periode van het Interbellum zijn geselecteerd als monumentwaardig.
2
Overige waardevolle objecten, gevels en ensembles
Naast de beschermde en potentiële monumenten is er in het plangebied sprake van een groot aantal waardevolle gebouwen, gevels en ensembles, die een belangrijke bijdrage leveren aan het historische karakter van de Zwolse binnenstad. Een deel van deze gebouwen is in de afgelopen jaren door de Selectiecommissie Zwolle in een lijst verzameld, die de basis vormt van de in deze rapportage gepresenteerde selectie. De lijst van de selectiecommissie is aangevuld met tijdens recentelijk uitgevoerd veldwerk geïnventariseerde objecten. In het bijzonder is daarbij aandacht besteed aan de bebouwing uit de late negentiende eeuw en de vroege twintigste eeuw (de periode van de Jongere bouwkunst), de winkelarchitectuur en de vroege naoorlogse periode (circa 1945-1970), die in recente erfgoedinventarisaties (bouwhistorie, interbellum) onderbelicht is gebleven. Andere aandachtsvelden waren het stadsvernieuwingsproject van Bosch en Van Eyck in het noordelijke binnenstadgebied en de diverse kleinschalige historiserende nieuwbouw- of reconstructieprojecten uit de jaren 70, 80 en 90. De geïnventariseerde waardevolle objecten, gevels en ensembles voldoen aan de volgende criteria:
Karakteristieke objecten binnenstad Zwolle II blad 5
►►Waardering van de objecten en ensembles De bebouwing die aan de eerder in deze paragraaf genoemde criteria voldoet is weergegeven op de bijgevoegde cultuurhistorische waardenkaart en tevens in het als bijlage opgenomen overzicht met foto en korte omschrijving van de karakteristiek. Tevens is in deze lijst in kleur de cultuurhistorische kwaliteit weergegeven, zoals die ook op de cultuurhistorische waardenkaart is aangeduid. █ Zeer hoge cultuurhistorische waarde: Objecten, gevels en/of ensembles, met hoge architectuurhistorische waarden: d.w.z. met een relatief hoge ontwerpkwaliteit of representatief voor een bepaalde bouwstijl, stroming, bouwperiode of typologie. Tevens kan er sprake zijn van bijzondere stedenbouwkundig-historische of landschappelijke waarden, d.w.z. als onderdelen van bijzondere complexmatige ontwikkelingen door bijvoorbeeld woningbouwcorporaties, particulieren e.d. of vanwege specifieke andere situationele aspecten (bijvoorbeeld markante hoeklocaties, focus- en oriëntatiepunten, landmarks, onderdeel van bijzondere ruimtelijke ensembles). Deze waarde is dusdanig hoog, dat behoud (en bescherming) van deze objecten te overwegen is. Sommige objecten zijn reeds beschermd. █ Hoge cultuurhistorische waarde: Objecten en/of ensembles met architectuurhistorische waarden: d.w.z. kenmerkend voor een bepaalde bouwstijl, stroming, bouwperiode of typologie.
Tevens kan er sprake zijn van stedenbouwkundig-historische of landschappelijke waarden, d.w.z. als onderdelen van bijzondere complexmatige ontwikkelingen of vanwege specifieke situationele aspecten (bijvoorbeeld markante hoeklocaties, focus- en oriëntatiepunten, landmarks, onderdeel van bijzondere ruimtelijke ensembles). Deze waarde is dusdanig hoog, dat behoud (en bescherming) van deze objecten te overwegen is. Karakteristieke objecten binnenstad Zwolle II blad 6
OBJECTEN BINNENSTAD Objecten met een zeer hoge cultuurhistorische waarde Id
Foto
Adres
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
002
Aa-plein
20-24
Blok van drie geschakelde beneden- en bovenwoningen in de aaneengesloten zuidelijke gevelwand van het Aa-plein, in 1902 gebouwd in neorenaissancestijl. Het blok heeft drie bouwlagen, waarvan de bovenste aan de voorzijde met een pannengedekt lessenaarsdak eindigt. Rijk gedecoreerde 9-assige voorgevel met vele siermetselwerk- en pleisterdetails, een hoofdgestel, portieken, geornamenteerde balkons en vensters met een (T)-schuifraamdetaillering. Van cultuurhistorisch belang als voorbeeld van middenstandsbebouwing uit ca.1900, ingevoegd in oude structuur binnenstad, voorts architectuurhistorisch belang vanwege bijzondere bouwtype, de herkenbaarheid van de oorspronkelijke functie en opmerkelijke gaafheid van detaillering en de stijlkenmerken. Situationele waarde als opvallend en beeldbepalend element pleinwandbebouwing.
███
003
Badhuiswal
1, 1A-E
Zie ook: Diezerpoortenplas 10. Voormalig herenhuis, thans met winkel en wooneenheden, onderdeel van de uit derde kwart van de 19de eeuw daterende voorname woonhuisbebouwing op de Badhuiswal. Ligt op markante hoek aan Diezerpoortenplas, met afgeschuinde hoekgevel. Gebouwd in sobere eclectische trant met volledig gepleisterde gevels. Er zijn twee bouwlagen en een omlopend afgeplat schilddak met gesmoorde oud Hollandse pannen. Gevels met plint, waterlijsten, hoofdgestel en gevelopeningen met geprofileerde omlijstingen met afgeronde hoeken. Veel gave details. Van cultuurhistorisch belang als voorbeeld van sobere herenhuisbebouwing op voormalige stadswal. Architectuurhistorisch belang vanwege karakteristieke bouwtype, de herkenbaarheid van de oorspronkelijke functie, gaafheid van detaillering en de stijlkenmerken. Situationele waarde als markant onderdeel van het 19de-eeuwse ensemble op de Badhuiswal en vanwege hoekligging.
███
Karakteristieke objecten binnenstad Zwolle II blad 7
Id
Foto
Adres
009
Badhuiswal
11
017
Bethlehems Kerkplein
46-48
blad 8
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
Fors herenhuis, onderdeel van de uit tweede helft van de 19de eeuw daterende voorname woonhuisbebouwing op de Badhuiswal. Ligt aan markante knik. Gebouwd in eclectische trant ca.1875, met volledig gepleisterde gevels. Er zijn twee bouwlagen en een omlopend schilddak met gesmoorde oud Hollandse pannen en oude dakkapel met fronton midden voor. Vijfassige symmetrische voorgevel met middenrisaliet, hoekpilasters en hoofdgestel. Getoogde vensters met geprofileerde omlijstingen met stuckuiven en schuiframen. In de middenas een entreepartij met dubbele paneeldeur onder bovenlicht. Van cultuurhistorisch belang als goed voorbeeld van voorname herenhuisbebouwing op voormalige stadswal. Architectuurhistorisch belang vanwege karakteristieke bouwtype, de herkenbaarheid van de oorspronkelijke functie, gaafheid van detaillering en de stijlkenmerken. Situationele waarde als markant onderdeel van het 19de-eeuwse ensemble op de Badhuiswal. Fors voormalig kantoorgebouw van de Twentsche Bankvereeniging, in de huidige vorm (na verbouwing) uit 1927, naar ontwerp van gebr. Van Gendt uit Amsterdam en M. en J.H. Meijerink uit Zwolle. Uitgevoerd in neogotische trant/zakelijkheid, in de aaneengesloten zuidelijke gevelwand van het Bethlehems Kerkplein, waar deze overgaat in de Sassenstraat.
Het pand (thans een horecagelegenheid) is wat betreft het voorste gedeelte een groot dwarshuis met twee bouwlagen en een grote zolderverdieping, opgenomen in een forse dwarskap met gesmoorde pannendekking en op het voorschild drie dakkapellen met zinken kappen en houten luiken met beslag. De bakstenen voorgevel telt zes assen en bezit van de plint opgaande korfboogspaarnissen, waarin natuurstenen kruiskozijnen met segmentbogen zijn opgenomen. De gevel sluit af met een hoog bakstenen fries waarin zes bolkozijnen met natuurstenen details, en een bakstenen profiellijst met bakgoot. Hoofdingang rechts in de gevel. Op de hoge bakstenen zijtopgevels schoorstenen. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle en vanwege de bijzondere oorspronkelijke functie. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindeling, de details en de bijzondere stijlkenmerken. Situationele waarde vanwege de markante positie in historische straatwand, aan plein, waar het gebouw in stijl aansluit bij de middeleeuwse Bethlehemkerk en de refter.
███
███
Id
Foto
Adres
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
196
Bitterstraat
1-19 4-46
Zie: Nieuwstraat 1-25
███
019
Bloemendalstraat
11, 11a
███
020
Bloemendalstraat
12
Zie ook: Kromme Jak 7 Sinds 1870 Vrijmetselaarsloge, tot 1867 Nieuwe Heeren Logement. Fors, diep tweelaags pand met schilddak met de nok haaks op de straat, in de aaneengesloten oostelijke gevelwand van de Bloemendalstraat, tevens gevel aan Kromme Jak. Achter de midden 19de-eeuwse, in blokverband gepleisterde lijstgevel mogelijk een oudere kern. Op de begane grond rechts de ingang met paneeldeur en bovenlicht en ernaast twee hoge vensters met 8-ruits schuiframen. Op de verdieping drie vensters met T-schuiframen. De gevel aan Kromme Jak is gepleisterd en heeft een ingang met bovenlicht en vensters met 6-ruits schuiframen. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle en vanwege de bijzondere functie. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindeling en detaillering. Situationele waarde vanwege de markante positie in historische straatwanden. Groot woonhuis in de aaneengesloten westelijke gevelwand van de Bloemendalstraat. Achter de lijstgevel met zijn midden 19de-eeuwse detaillering gaat een ouder dwarshuis schuil. In de 18de eeuw woonhuis van Joan van der Capellen tot den Pol. Het pand heeft twee bouwlagen en een zolderverdieping, opgenomen in een forse dwarskap met schild links, en rechts aansluitend op woningscheidende topgevel. Rode pannendekking.
De drie assen brede voorgevel heeft een in blokverband gepleisterde begane grond met links een dubbele paneeldeur met bovenlicht tussen geblokte pilasters. Rechts twee vensters met 8ruits schuiframen en stucornamenten middenboven. De verdieping is in baksteen uitgevoerd en bevat drie vensters met strekken en T-schuiframen. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle en vanwege de bijzondere functie. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindeling en detaillering. Situationele waarde vanwege de markante positie in historische straatwand.
blad 9
███
Id
Foto
Adres
028
Diezerpoorten -plas
9
003
Diezerpoorten -plas
10
blad 10
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
Nr. 9 bestaat uit twee oude volumes in de korte aaneengesloten westelijke gevelwand van de Diezerpoortenplas op de hoek met de van Coehoornsingel. Links een fors winkelpand met bovenwoning De midden 19de-eeuwse bakstenen lijstgevel verbergt een ouder pand van twee bouwlagen met zolderverdieping en een hoog schilddak met de nok haaks op de voorgevel. Op de begane grond een deels uit circa 1900 daterende winkelpui met hoekdammen en houten invulling. Op de verdiepingen telkens vier vensters met strekken, oude kozijnen en in stijl vernieuwde T-ramen en 2-ruits ramen. Het rechter pand is een dwarshuis van twee bouwlagen met steil zadeldak met pannendekking. De vier assen brede voorgevel is gepleisterd, eindig met een kroonlijst en heeft een deels vernieuwde houten winkelpui met pilasters en kroonlijst. Op de verdieping vier venster met houten kozijnen en enkelruits schuiframen. De vrijliggende zijgevel heeft een recente indeling en detaillering. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen, de winkelpui en de oude bouwsubstantie. Situationele waarde vanwege de markante positie in een karakteristieke historische gevelwand. Zie: Badhuiswal 1, 1A-E
███
███
Id
Foto
Adres
033
Diezerpoorten -plas
zn
039
Diezerstraat
50
blad 11
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
De huidige als een ophaalbrug uitgevoerde Diezerpoortenbrug verving in 1939 de oude gietijzeren draaibrug uit 1880. De brug markeert de grens van de middeleeuwse stad bij de Diezerstraat, waar zich vroeger een stadspoort bevond. De stalen brug is van hetzelfde type als de verderop gelegen Vispoortenbrug. Het ontwerp staat op naam van stadsarchitect W.B.M. Beumer, die in 1935-1951 directeur Openbare Werken was. De brug is zorgvuldig gedetailleerd met gesmede hekwerken in een traditioneel-zakelijke vormgeving. De balustrades zijn deels in metselwerk uitgevoerd en voorzien van betonnen dekplaten en ijzeren leuningen. Opmerkelijke kadetrappen leiden naar het water van de stadsgracht. Van cultuurhistorisch belang als vast ijkpunt in de historische structuur van Zwolle, waar de brug een al in de middeleeuwen bestaande stadsentree en bruglocatie markeert. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, constructie en type, en de markante detaillering van de balustrades. Situationele en beeldbepalende waarde vanwege de markante positie in het stadsbeeld in dit deel van de binnenstad. Smal diep winkelpand in de aaneengesloten zuidelijke gevelwand van de Diezerstraat. Het pand heeft drie bouwlagen en een plat dak en boven de volledig vernieuwde winkelpui een in Jugendstil uitgevoerde bovengevel uit 1906, naar ontwerp van H.J.
Voogden, in witte verblendsteen met hardstenen details. Hoekpilasters met pinakels flankeren brede vensterspartijen met decoratieve roedenverdeling over hele gevelbreedte. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, de markante en zeldzame bovenbouw in Jugendstil en materiaalgebruik. Situationele waarde vanwege de markante positie als onderdeel van een karakteristieke historische gevelwand.
███
███
Id
Foto
Adres
042
Diezerstraat
60
046
Diezerstraat
98
blad 12
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
Opmerkelijk, in eclectische trant vormgegeven winkelpand met grote bovenwoning in de aaneengesloten zuidelijke straatwand van de Diezerstraat, op de hoek met de Brouwerstraat. Het pand uit het laatste kwart van de 19de eeuw heeft een rechthoekige opzet, drie bouwlagen en een flauw hellend schilddak op het voorste deel. De onderbouw is aan de straatzijde volledig nieuw, de bovenbouw oogt gaaf en valt op door de bakstenen gevels en de in gele steen gemetselde lisenen, met pinakels boven de met een boogfries gedecoreerde kroonlijst. In de voorgevel getoogde vensters met segmentbogen en schuiframen, op de verdieping met figuratief glas-in-lood (religieuze scenes). Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en diverse details. Situationele waarde als onderdeel van een karakteristieke historische gevelwand, op markante straathoek, naast monumentale gevels. Pand van het Leger des Heils uit 1896, in de aaneengesloten zuidelijke straatwand van de Diezerstraat, op smal en diep perceel. Twee bouwlagen met zolderverdieping en een zadeldak met de nok haaks op de voorgevel, gedekt met rode pannen.
Hoge bakstenen voorgevel in eclectische trant, met pilasters en afgeknotte hals, verlevendigd met gepleisterde speklagen, accenten in vensterbogen, gepleisterde getrapte lijsten en een stralenkrans in de top. Op de begane grond een indeling met spitsboogopeningen, met moderne invullingen. Op de verdiepingen vensters met oude details. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle en vanwege de oorspronkelijke functie. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen, diverse details en stijlkenmerken. Situationele en ensemblewaarde als onderdeel van een karakteristieke historische gevelwand.
███
███
Id
Foto
Adres
049
Diezerstraat
106
052
Diezerstraat
117117a
blad 13
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
Winkel met bovenwoning in de aaneengesloten zuidelijke straatwand van de Diezerstraat, op smal en diep perceel. Het pand heeft twee hoge bouwlagen, een fors schilddak met de nok haaks op de straat, gedekt met pannen. De gepleisterde lijstgevel uit het derde kwart van de 19de eeuw eindigt met een rijk hoofdgestel met consoles en verbergt mogelijk een ouder casco. Beneden een rijke geornamenteerde 19de-eeuwse symmetrische winkelpui. De bovenverdieping heeft drie vensters met oude kozijnen met strucornamenten midden boven en 6-ruits empire-ramen. Geschilderde aanduiding “1882”. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen, de gave historische gevelpui en diverse details. Situationele en ensemblewaarde als onderdeel van een karakteristieke historische gevelwand. Winkel (thans horeca) met bovenwoning in de aaneengesloten noordelijke straatwand van de Diezerstraat, op smal en diep perceel. Twee bouwlagen met zolderverdieping en een zadeldak met de nok haaks op de voorgevel. De onderbouw van de voorgevel uit circa 1900, in sobere neorenaissancetrant, heeft een historische houten winkelpui met hoekpilasters en hoofdgestel.
De bakstenen bovenbouw eindigt met een eenmaal getrapte topgevel met toppinakel, gepleisterde decoraties en in de tweede bouwlaag vensters met T-schuiframen. Ook in de topgevel een venster met T-schuifraam. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindeling, diverse details en stijlkenmerken. Situationele- en ensemblewaarde als onderdeel van een karakteristieke historische gevelwand.
███
███
Id
Foto
Adres
054
Drostenstraat
2
174
Eekwal
2a
056
Eekwal
3
blad 14
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
RK pastorie van de OLV-kerk, op de hoek van de Drostenstraat en de Voorstraat, in 1913 gerealiseerd als nieuwbouw, in eclectische trant, met neogotische accenten. Het vierkante pand heeft twee bouwlagen en een omlopend schilddak, met gesmoorde tuile du Nords en steekkappen naar de topgevels aan Voorstraat- en Drostenstraatzijde. Dakkapel met overstek. Bakstenen gevels met hardstenen lijsten en lekdorpels, segmentbogen boven de vensters en een rijk siermetselwerkfries bovenlangs. De topgevelrisalieten hebben vlakke pilasters die een groot rond- of spitsboogveld omlijsten, waarin rondboogvenstertjes in de topgevels. Gemetselde tuitgevels met ezelsruggen. Vensters met kruiskozijnen en glas-in-lood in de bovenlichten. Aan de Drostenstraat ingangspartij met portiek en hardstenen omlijsting met bovenlicht. Van cultuurhistorisch belang vanwege de bijzondere functie; van architectuurhistorisch belang vanwege het bijzondere bouwtype, de gaafheid van hoofdvorm en details en vanwege de stijlkenmerken. Situationele- en ensemblewaarde als onderdeel van een karakteristieke historische gevelwand uit circa 1900 en hoekligging. Zie: Luttekestraat 68-70
███
Grote, thans als kantoor in gebruik zijnde blokvormige villa uit ca.1880, gebouwd in eclectische stijl op de voormalige wal bij het vroegere Eekwalbolwerk, dat zich na het opheffen van de vesting Zwolle ontwikkelde tot woon- en werkgebied. In het bijzonder op de wal kwam een buurt met herenhuizen tot ontwikkeling. Het pand heeft een souterrain, twee bouwlagen en omlopend, met pannen gedekt schilddak. Bakstenen gevels met geblokte hoekpilasters, smalle risalieten met pilasters, waterlijsten en een hoofdgestel rondom. Vensters met gepleisterde segmentbogen en strekken. De symmetrische voorgevel heeft een rondboogportiek, een balkon en een dakhuis. Van cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de representatieve 19de-eeuwse bebouwing op de voormalige vestingwal. Architectuurhistorische waarde vanwege het karakteristieke bouwtype, de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en detaillering, en de stijlkenmerken. Situationele waarde vanwege prominente ligging en als onderdeel van ensemble herenhuizen.
███
███
Id
Foto
Adres
058
Eekwal
9
059
Eekwal
12
blad 15
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
Woonhuis uit circa 1900, gebouwd in eclectische stijl op het voormalige Eekwalbolwerk, dat zich na het opheffen van de vesting Zwolle ontwikkelde tot woon- en werkgebied. Het pand heeft een grote onderverdieping, één hoofdbouwlaag aan de Eekwal en een omlopend, met rode pannen gedekt schilddak met grote houten dakkapel met fronton boven de voorgevel. Aan de achterzijde is er een dakoverstek met sierspant op korbeelstellen. Bakstenen gevels met gepleisterde speklagen en accenten in de vensterbogen. De voorgevel heeft een fries, met decoratief geschilderde vlakken, vergelijkbaar met het siermetselwerk in de vensterbogen. In de drieassige voorgevel een portiek met ingang met bovenlicht en twee vensters met enkelruits schuiframen. Ook de achtergevel heeft speklagen en vensterbogen met rijk siermetelwerk en wit geschilderde accenten. Van cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de markante 19de-eeuwse woonhuisbebouwing op het voormalige bolwerk. Architectuurhistorische waarde vanwege het karakteristieke bouwtype, de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en detaillering, en de stijlkenmerken. Situationele waarde als onderdeel van het gave woningenensemble op het Eekwalbolwerk. Grote, thans als kantoor in gebruik zijnde blokvormige villa uit 1912 (architect J.E.C. Kuiler, i.o.v. G.W. v.d.
Linde), gebouwd in nieuw historiserende stijl (Um-1800) op de voormalige wal bij het vroegere Eekwalbolwerk, dat zich na het opheffen van de vesting Zwolle ontwikkelde tot woon- en werkgebied. In het bijzonder op de wal kwam een buurt met herenhuizen tot ontwikkeling. Het pand heeft een souterrain, twee bouwlagen en met pannen gedekt schilddak, met fronton boven de voorgevel. Bakstenen gevels, aan de voorzijde met symmetrische opzet, bakstenen pilasters, natuurstenen details en hoofdgestel. Vensters met strekken en kruiskozijnen. Op de verdieping een loggia met kolommen en balustrade. Gepleisterd ornament met bouwjaar 1912. Van cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de representatieve herenhuisbebouwing op de voormalige vestingwal. Architectuurhistorische waarde vanwege het karakteristieke bouwtype, de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en detaillering, en de zeldzame stijlkenmerken. Situationele waarde vanwege prominente ligging en als onderdeel van ensemble herenhuizen.
███
███
Id
Foto
Adres
066
Eekwal
28
069
Eekwal
39
blad 16
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
Woonhuis uit de eerste helft van de 19de eeuw, half vrijstaand aan de stadszijde van de Eekwal, nabij de hoek met de Kamperstraat. Het heeft twee bouwlagen en zolderverdieping, opgenomen in een schilddak met gesmoorde pannen en de nok haaks op de voorgevel. Op het voorschild een houten dakkapel met fronton. De gevels zijn van baksteen (handvormsteen), met gepleisterde plint en strekken boven de gevelopeningen. De vier vensterassen brede voorgevel eindigt met een houten kroonlijst. Op de begane grond een ingang met paneeldeur en bovenlicht en overigens drie vensters met oude kozijnen, en ooit teruggebrachte 6-ruits schuiframen en persiennes. In de in het zicht gelegen zijgevel in tweede bouwlaag twee vergelijkbare vensters. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de in de 19de eeuw ontwikkelde, deels representatieve bebouwing op de voormalige omwalling van Zwolle. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, typologie, gevelindelingen en de details. Situationele waarde vanwege markante positie nabij entree Kamperstraat en als onderdeel van het gave bebouwingsensemble van de Eekwal. Woonhuis uit circa 1890-1900, gebouwd in eclectische trant op het voormalige Eekwalbolwerk, dat zich na het opheffen van de vesting Zwolle ontwikkelde tot woon- en werkgebied.
Het pand heeft twee bouwlagen en een omlopend schilddak met pannendekking en een houten dakkapel op het voorschild. Bakstenen voorgevel met gepleisterde plint en waterlijst, kroonlijst; speklagen en accentstenen in de bogen boven de getoogde vensters in gele steen. Ingang met paneeldeur en bovenlicht. De vensters hebben geprofileerde lijsten en T-schuiframen. Van cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de markante 19de-eeuwse woonhuisbebouwing op het voormalige bolwerk. Architectuurhistorische waarde vanwege het karakteristieke bouwtype, de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en detaillering, en de stijlkenmerken. Situationele waarde als onderdeel van het gave woningenensemble op het Eekwalbolwerk en hoekligging.
███
███
Id
Foto
Adres
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
082
Gasthuisplein
26
Zie ook Vijfhoek 18-20. Fors hoekpand uit ca.1880, in eclectische stijl gebouwd op de hoek GasthuispleinVijfhoek. Het pand, een voormalige winkel/horecavoorziening met bovenwoning, heeft een rechthoekige plattegrond met afgeronde hoek, twee bouwlagen en een omlopend schilddak met pannendekking en steekkappen naar de drie stenen dakhuizen. Wat betreft de onderbouw gepleisterde bakstenen gevels met rijke ornamentiek in rode en gele steen, bij vensterbogen en in kroonlijst. Dakhuizen met hoekdammen, vleugelstukken en gebogen frontons. Pui met oorspronkelijke indeling, maar vernieuwde details. Op de verdieping vensters met gave Tschuiframen. Van cultuurhistorisch belang als voorbeeld van nieuwe 19de-eeuwse invulling in historische binnenstad. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen, details en bijzondere bouwstijl. Situationele waarde vanwege prominente hoekligging.
███
083
Goudsteeg
5
Woonhuis met lijstgevel uit het derde kwart van de 19de eeuw, mogelijk met oudere kern, in de aaneengesloten oostelijke gevelwand van de Goudsteeg. Het smalle diepe pand heeft twee bouwlagen en een schilddak met rode pannendekking en de nok haaks op de voorgevel, die een eenvoudige kroonlijst heeft en houten dakkapel op voorschild. De voorgevel is in blokverband gepleisterd, met gepleisterde strekken en sluitstenen boven de gevelopeningen. Links een ingang met paneeldeur en bovenlicht, overigens vensters met (T)schuiframen. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en details. Situationele waarde als onderdeel van een karakteristieke, deels historische gevelwand.
███
93
Goudsteeg
6
Zie: Grote Kerkplein 15
███
blad 17
Id
Foto
Adres
093
Grote Kerkplein
15
114
Kamperstraat
34
blad 18
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
Zie ook Goudsteeg 6 en Sassenstraat 2 Uitbreiding van het middeleeuwse stadhuis uit 1973-1976, naar ontwerp van architect J.J. Konijnenburg. Het omvangrijke gebouw van drie bouwlagen is gekoppeld aan de oudbouw aan de Sassenstraat en vult het verdere bouwblok, waarbij de Lombardstraat als onderdoorgang bleef bestaan. Opvallend zijn de “geplooide” gevels, met hun zaagtandrooilijnen, bewerkstelligd door hoge schuin geplaatste, met natuursteen beklede elementen, waar tussen smalle vensterstroken. Aan de zijde van Grote Kerkplein is het er bij de hoofdentree een galerij of patio. Van cultuurhistorisch belang vanwege de functie. Van hoog architectuurhistorisch belang vanwege het bijzondere ontwerp, de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en details. Stedenbouwkundige waarde vanwege de markante en beeldbepalende verschijningsvorm en de inbedding in het historische stedelijke weefsel. Zie ook Korte Kamperstraat 33-33a-35 Voormalige winkel/horeca met bovenwoning uit circa 1880, gebouwd in eclectische stijl, in de aaneengesloten noordelijke straatwand van de Kamperstraat, op de hoek met de Korte Kamperstraat. Het hoekpand heeft een afgeschuinde hoekgevel, twee bouwlagen en een omlopend schilddak met pannendekking en een houten dakkapel boen de hoekgevel. Bakstenen gevels met rijke gepleisterde detaillering (risalieten, speklagen, accenten in strekken) en afsluitend met hoofdgestel.
In de hoekgevel een ingang met vernieuwde deuren en bovenlicht, waarboven balkon met gewijzigd hekwerk. Overigens vensters met schuiframen, op de begane grond ook met frontons. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle. Van architectuurhistorisch belang vanwege de stijlkenmerken, gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en bijzondere details. Situationele en ensemblewaarde als markant onderdeel van karakteristieke historische gevelwanden en vanwege hoekligging.
███
███
Id
Foto
Adres
115
Kamperstraat
38
120
Kerkstraat
5
blad 19
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
Horecagelegenheid met bovenwoning uit circa 1860, gebouwd in sobere traditionele stijl, in de aaneengesloten noordelijke straatwand van de Kamperstraat, op de hoek met de Jufferenwal. Het hoekpand heeft een afgeronde hoekgevel, twee bouwlagen en een omlopend schilddak met gesmoorde pannendekking, houten dakkapellen en een hoge schoorsteen. Bakstenen gevels met gepleisterde plint en rollagen boven de gevelopeningen, afsluitend met hoofdgestel. In de hoekgevel vensters met twee enkelruits (schuif)ramen met glas-in-lood in de bovenlichten. Overigens ingangen met bovenlichten en vensters met deels gewijzigde schuiframen. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en bijzondere details, zoals de afgeronde gevelhoek. Situationele en ensemblewaarde als markant onderdeel van karakteristieke historische gevelwanden en vanwege hoekligging. Herenhuis uit 1910, gebouwd in overgangsstijl (met Jugendstilelementen) aan de noordzijde van de Kerkstraat, aan de rand van de middeleeuwse stad. Het pand heeft twee bouwlagen en met rode tuiles du Nord gedekt omlopend schilddak. De witte verblendstenen voorgevel heeft details in rode baksteen, oranje verblendsteen en hardsteen. Boven de gevelopeningen verblendstenen bogen.
Rechts een risaliet (met portiek), die boven uitloopt in een torentje met vierzijdige spits, gedekt met mastiek. De voorgevel eindigt met een gemetseld fries en een bakgoot op klossen. Vensters met schuiframen en veelruits bovenlichten. Links een houten balkon op korbeelstellen. Grotendeels in sobere rode baksteen gemetselde zijgevel aan steeg. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van kleinschalige stadsuitleg uit periode rond 1900 binnen de stadswallen. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en diverse bijzondere details en stijlkenmerken. Situationele en ensemblewaarde als markant onderdeel van een karakteristieke historische gevelwand uit de periode rond 1900.
███
███
Id
Foto
Adres
122
Kerkstraat
19, 19 1-4, 19a
125
Koestraat
1-3
blad 20
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
Grote beneden- en bovenwoning uit circa 1900 (1899), gebouwd in overgangsstijl aan de westzijde van de Kerkstraat, aan de rand van de middeleeuwse stad. Het pand heeft drie bouwlagen en een flauw hellend zadeldak, op het rechter deel met steekkap en houten topgevel. Groot houten overstek op korbeelstellen. De in rode verblendsteen gemetselde voorgevel heeft een bakstenen plint en wit geschilderde speklagen en vensterbeëindigingen. Afgeschuinde hoekgevel rechts met segmentvormig balkon met balustrade. Links in de voorgevel een hangende erker op hardstenen onderbouw, met op de erker een balkon. Ingang in portiek met fraaie omlijsting met zuiltjes. Vensters veelal met schuiframen. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van kleinschalige stadsuitleg uit periode rond 1900 binnen de stadswallen. Van architectuurhistorisch belang vanwege de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en diverse details en bijzondere stijlkenmerken. Situationele en ensemblewaarde als markant onderdeel van een karakteristieke historische gevelwand uit de periode rond 1900 en als hoekpand. Zie ook Praubstraat 20 Voormalige Sint-Aloysiusschool uit 1887, met uitbreiding uit 1908-1909, in neorenaissancestijl gebouwd op de hoek van de Koestraat en de Praubstraat. De gangschool heeft een samengestelde plattegrond, twee bouwlagen met zolderverdieping en een omlopend schilddak.
Van de jongere vleugel is het achterste dakschild omgezet in een moderne bovenverdieping. Gevels van baksteen in kruisverband, met siermetselwerkdetails en accenten in hard- en kunststeen. Boven de vensters (met veelruits ramen) segmentbogen en boogtrommels met siermetselwerk. De houten bakgoot op consoles wordt doorbroken door enkele getrapte topgevels met pinakels. Ook de afgeschuinde hoekgevel wordt hiermee bekroond. Hoofdingang met rondboogportiek en hierboven een tableau met de naam van de school. Van cultuurhistorisch belang vanwege de oorspronkelijke functie en de herinnering aan het RK-verleden van Zwolle. Van architectuurhistorisch belang vanwege het bouwtype, de stijlkenmerken, gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en bijzondere details. Situationele en ensemblewaarde als markant onderdeel van karakteristieke historische gevelwanden en vanwege hoekligging.
███
███
Id
Foto
Adres
126
Koestraat
2-4
127
Koestraat
13
blad 21
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
Evangelisch-Luthersekerk, in oorsprong uit circa 1700 en in 1966-1967 ingrijpend gerestaureerd en voorzien van een nieuwe voorgevel, geïnspireerd op vroegere situatie, door architect Th. G. Verbaan. De bakstenen zaalkerk maakt deel uit van de aaneengesloten zuidelijke straatwand van Koestraat en grenst met de zijgevel aan het plein voor Museum de Fundatie. De enkele hoge bouwlaag wordt afgesloten met een hoog opgaand, met gesmoorde pannen gedekt schilddak met windvanen (lam en zwaan). In de bakstenen voorgevel drie hoge rondboogvensters met roedenramen en een ingang met klassieke omlijsting, waarboven een rondboognis met gevelsteen met zwaan. De zijgevel is deels voorzien van een zware bepleistering in blokverband, beneden met rondboognissen. Moderne uitbreiding aan de achterzijde. Van cultuurhistorisch belang vanwege de oorspronkelijke functie en de herinnering aan de Lutherse gemeente in Zwolle. Van enig architectuurhistorisch belang vanwege het bouwtype en de sobere uitstraling van historische zaalkerk met enkele bijzondere details. Situationele en ensemblewaarde als markant onderdeel van karakteristieke historische gevelwanden en vanwege hoekligging. Winkelhuis met bovenwoning uit 1932, naar ontwerp van de gebr. Boxman uit Zwolle, in zakelijk-traditionele trant, met elementen van de Amsterdamse school. Nieuwe invulling op spitse hoek van Koestraat en Kromme Jak.
Driehoekige plattegrond, drie bouwlagen en een omlopend, met gotische pannen gedekt schilddak met forse houten goot. Bakstenen gevels met subtiele siermetselwerkdetails. Vensters en ingangen met houten kozijnen en ramen, de bovenlichten met roedenverdeling en decoratief glas-in-lood. Beneden een grotendeels gave winkelpui. In de afgeschuinde hoekgevel boven erkerachtige vensterpartijen met roedenramen. Van cultuurhistorisch belang vanwege de oorspronkelijke functie en ligging op historisch perceel. Van architectuurhistorisch belang vanwege het bouwtype, de stijlkenmerken en de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en details. Situationele en ensemblewaarde als markant onderdeel van karakteristieke historische gevelwanden en vanwege hoekligging.
███
███
Id
Foto
Adres
131
Koestraat
26
132
Koestraat
46
blad 22
Karakteristiek
Waarde Zie kaart
Groot herenhuis uit het derde kwart van de 19de eeuw, gebouwd in eclectische trant, onderdeel van de aaneengesloten zuidelijke straatwand van de Koestraat. Het deels onderkelderde brede pand, vermoedelijk gebouwd ter plaatse van twee smallere huizen, heeft twee bouwlagen en een met pannen gedekt schilddak met de nok evenwijdig aan de voorgevel, met kleine houten dakkapel. De zesassige voorgevel is gepleisterd en eindigt met een hoofdgestel. De gevel is versierd met speklagen (beneden met diamantkoppen), korte pilasters en boven de vensterlateien decoratieve bogen. Ingang met rijke omlijsting en paneeldeur met bovenlicht. Geheel links in de gevel een tweede ingang. Overigens vensters met enkelruits ramen met bovenlichten en T-schuiframen. Van cultuurhistorisch belang als onderdeel van de historische, op smalle percelen ontwikkelde binnenstadsbebouwing van Zwolle. Van architectuurhistorisch belang vanwege de stijlkenmerken, de gaafheid van hoofdvorm, gevelindelingen en bijzondere detaillering. Situationele en ensemblewaarde als markant en door zijn omvang beeldbepalend onderdeel van een karakteristieke historische gevelwand. Winkelwoonhuis (oors. apotheek van J.J.H. Stroink) uit 1924 (architectenbureau H. Mastenbroek en J.H. de Herder), gebouwd in rationalistische trant aan de zuidzijde van de Koestraat, op hoekkavel bij de aansluiting op de Sassenstraat.