6. Publieksjaarverslag 2025
Tekst van het document
IMPRESSIE 2025 Samen nog sterker
www.ggdijsselland.nl
Voorwoord
Bovenregionale samenwerking
Samen nóg sterker in infectieziektebestrijding De GGD’en in regio Midden-Oost hebben een intentieovereenkomst gesloten om intensiever samen te werken op het gebied van infectieziektebestrijding. De zes GGD’en – GGD regio Utrecht, Noord- en Oost-Gelderland, Gelderland-Zuid, Gelderland-Midden, IJsselland en Twente – blijven zelfstandig, maar bundelen hun krachten bovenregionaal. “Een krachtige stap waarmee we onze kwaliteit, continuïteit en paraatheid in de publieke gezondheidszorg verder versterken”, vertelt Thomas Rosdorff, Teammanager Infectieziektebestrijding.
Met bijzonder veel trots kijken we terug op het jaar 2025. Een jaar waarin de collega’s van onze GGD zich opnieuw met hart en ziel hebben ingezet voor de publieke gezondheid in onze regio. We stonden klaar voor inwoners van alle leeftijden en in alle mogelijke situaties: van de allerkleinsten die we beter beschermen met vaccinaties, tot mensen die in kwetsbare omstandigheden leven of vastlopen in de zorg. Zo zijn we iedere dag bezig met het bevorderen van een gezonde, veilige en veerkrachtige samenleving. Samen met onze netwerkpartners hebben we verschillende onderzoeken en projecten uitgevoerd voor de inwoners van onze regio. Zo gaf de ETHOS-telling ons beter zicht op verborgen daken thuisloosheid: inwoners die vaak buiten beeld blijven, maar wel ondersteuning nodig hebben. Ook bouwden we verder aan een sterke infectieziektebestrijding: bovenregionale samenwerking, de introductie van de RS‑prik en de uitbreiding van het vaccinatieaanbod helpen ons om inwoners laagdrempelig te beschermen en beter voorbereid te zijn op uitbraken. Daarnaast werkten we op verschillende manieren aan een gezonde leefstijl, mentale gezondheid en ondersteuning van kwetsbare groepen in onze regio. Alle gemeenten in onze regio zijn gestart met Kind naar Gezonder Gewicht, waarbij kinderen en hun gezin stap voor stap worden begeleid naar een gezondere leefstijl.
Het project Boeren in Beeld benadrukte opnieuw de mentale druk 2
op agrariërs. En Team VIA zette zich met vast‑ houdendheid in voor inwoners die de weg naar reguliere zorg niet meer vinden. Ook spraken we met jongeren over seksuele gezondheid, juist op de plekken waar zij zijn. We kijken verder terug op waardevolle momenten van ontmoeting en samenwerking, zoals de confe‑ rentie over een gezonde en duurzame voedsel‑ omgeving. Samen met gemeenten, partners en inwoners werken we er dagelijks aan om de gezonde keuze de makkelijke keuze te maken. In deze jaarimpressie nemen we je in vogelvlucht mee door het jaar 2025. Van het versterken van de infectieziektebestrijding tot het ondersteunen van gezinnen, van zicht op kwetsbaarheid tot het bevorderen van een gezonde leefstijl. Eigenlijk gebeurt er in een jaar veel meer dan we in een publieksjaarverslag kunnen laten zien. Toch hopen wij je met dit verslag een indruk te geven van onze inzet voor een gezonde samenleving in IJsselland. Wij wensen je veel leesplezier. Namens de leden van het algemeen bestuur van GGD IJsselland, Astrid Schulting Directeur publieke gezondheid Michiel van Willigen Voorzitter dagelijks bestuur
Thomas Rosdorff
“Zo staat GGD IJsselland er niet alleen voor, maar vormen we samen een krachtig en veerkrachtig netwerk met onze partners.”
Samenwerken is belangrijk In een tijd waarin infectieziekten zich snel kunnen verspreiden, is samenwerking cruciaal. GGD IJsselland heeft daarom binnen de regio de krachten gebundeld voor bovenregionale samenwerking in infectieziektebestrijding. “Door kennis, expertise en middelen te delen, kunnen we sneller en effectiever reageren op uitbraken en tegelijkertijd beter voorbereid zijn op onverwachte situaties. We ondersteunen elkaar bij uitbraken en bereiden ons als één sterk netwerk voor op crises. Voor de meeste collega’s verandert er weinig, maar binnen de infectie‑ ziektebestrijdingsteams gaan we juist méér samenwerken, kennis delen en capaciteit slim inzetten”, vertelt Thomas.
Toekomstbestendige regio Met deze samenwerking bouwt GGD IJsselland aan een toekomstbestendige en veerkrachtige regio. We zijn in staat om sneller en gerichter te reageren op uitbraken en zijn beter uitgerust om onverwachte situaties het hoofd te bieden. Daar‑ door kunnen we onze kerntaken betrouwbaar en met vertrouwen blijven uitvoeren. Samen vormen we een trotse, innovatieve en inspirerende regio, waarin de kracht van samenwerking duidelijk zichtbaar wordt.
De overeenkomst werd op 5 december ondertekend door de zes directeuren publieke gezondheid GGD regio Utrecht, Noord- en Oost-Gelderland, GelderlandZuid, Gelderland-Midden, IJsselland en Twente en is in gegaan op 1 januari 2026.
Eén krachtig netwerk De samenwerking betekent dat we gezamenlijke afspraken hebben over de inzet van mensen en middelen en ervoor zorgen dat een portefeuillehouder de koers bewaakt en de regio op landelijk niveau vertegenwoordigt. Bij tekorten of piekbelasting springen we voor elkaar in en delen we expertise en personeel.
Ondertekening overeenkomst
3
Prik tegen het RS-virus
Kind naar Gezonder Gewicht
In 2025 is GGD IJsselland gestart met het geven van de RS-prik aan jonge baby’s. Een belangrijke stap om de allerkleinsten beter te beschermen tegen het RS-virus, een virus waar vrijwel alle kinderen mee in aanraking komen. Met name bij zuigelingen kan een infectie met het RS-virus ernstig verlopen. In de afgelopen jaren leidde dit regelmatig tot ziekenhuisopnames en in sommige gevallen zelfs tot opname op de intensive care. Door het grote aantal ernstig zieke kinderen stond de zorg, en vooral de IC-capaciteit, soms onder flinke druk.
Kind naar Gezonder Gewicht is een aanpak voor kinderen en jongeren van 2 tot 18 jaar met overgewicht of obesitas, en hun gezin. Centraal staat de Gezondheidscoach (deze wordt in sommige gemeenten ‘centrale zorgverlener’ genoemd): een vast aanspreekpunt dat gezinnen begeleidt naar een gezondere leefstijl. Miranda Reimink, jeugdverpleegkundige bij GGD IJsselland, vervult deze rol in de gemeente Raalte.
Bescherming van de allerkleinsten
Gezondheidscoach Miranda aan het woord
Grote bereidheid onder ouders De RS‑prik werd in 2025 goed ontvangen. Veel ouders maakten gebruik van de mogelijkheid om hun kind te laten beschermen. Hoewel er per gemeente verschillen zijn, ontving gemiddeld ruim acht op de tien baby’s de RS‑prik. Martijn Spoelstra
Anders dan andere prikken De RS‑prik is geen vaccinatie zoals die in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Het gaat om een immunisatie: kinderen krijgen direct antistoffen toegediend tegen het RS‑virus. Martijn Spoelstra, stafarts jeugdgezondheidszorg, vertelt hierover: “Het lichaam hoeft deze antistoffen dus niet zelf aan te maken. Dit zorgt ervoor dat baby’s snel beschermd zijn en dat de prik geen bijwerkingen heeft.” Een ander verschil is de manier waarop de prik wordt gegeven. De RS‑prik wordt niet op een consultatiebureau toegediend, maar bij ouders thuis. Al binnen twee weken na de geboorte ontvangen ouders een uitnodiging. Zo hoeven zij met hun pasgeboren baby niet naar een locatie van de jeugdgezondheidszorg te komen.
“Door de RS-prik kunnen we jonge kinderen beter beschermen tegen het RS-virus. En mochten ze toch besmet raken, dan verloopt de ziekte meestal veel minder ernstig.”
Wijzigingen in het RVP Naast de introductie van de RS‑prik zijn er in 2025 geen nieuwe vaccinaties toegevoegd aan het Rijksvaccinatieprogramma. Wel liep de jeugdgezondheidszorg door met de inhaalcampagne voor de tweede BMR‑vaccinatie (bof, mazelen en rode hond). Deze prik wordt nu gegeven op de leeftijd van 3 jaar, terwijl dat eerder op 9‑jarige leeftijd was. Daardoor ontvangen alle kinderen tussen de 3 en 9 jaar de komende jaren een uitnodiging voor deze belangrijke vaccinatie.
Miranda Reimink
“Maar ik ga niet met het vingertje wijzen”, benadrukt Miranda. “We kijken samen: wat willen jullie bereiken, wat past bij jullie en op welk moment. Kleine veranderingen kunnen soms al veel verschil maken.” Miranda herinnert zich een tweeling die haar bijzonder is bijgebleven. “Door wat simpele aanpassingen in drinken en bewegen zagen we het gewicht bij beide kinderen al positief veranderen. De kinderen waren trots en moeder straalde: dat is waar we het voor doen!” Kind naar Gezonder Gewicht kijkt breed: niet alleen naar voeding en beweging, maar bijvoorbeeld ook naar slaap, stress, mentale gezondheid, opvoeding en zelfs financiële mogelijkheden. Als het nodig is schakelt Miranda ‑ altijd in overleg met het gezin ‑ andere professionals in, zoals een jeugdarts, kinderarts, diëtist of buurtsportcoach. “Dat netwerk had ik al vanuit mijn functie als jeugdverpleegkundige bij de GGD. Maar door Kind naar Gezonder Gewicht is de samenwerking nog breder en intensiever geworden.”
“Wat Kind naar Gezonder Gewicht bijzonder maakt, is dat de aanpak verder gaat dan alleen leefstijl. Het richt zich op het hele systeem rondom het kind: gezondheid, gezin, school en omgeving. De jeugdverpleegkundige vervult daarin een verbindende rol en zorgt dat gezinnen op een duidelijke en toegankelijke manier worden begeleid.” — Hoeseb Yakob, coördinator Sport & Leefstijl bij welzijnsorganisatie Ut Huus in Olst-Wijhe
De kracht van Kind naar Gezonder Gewicht zit niet alleen in de kennis, maar vooral in de aanpak. Miranda neemt de tijd, bouwt aan vertrouwen en biedt langdurige begeleiding. “Sommige gezinnen zie ik elke twee à drie weken, andere wat minder. Meestal duurt de begeleiding enkele maanden tot twee jaar. Het mooie is dat het gezin steeds meer zelf het stuur in handen neemt.”
Meer informatie ggdijsselland.nl/kindnaargezondergewicht kindnaargezondergewicht.nl Factsheet Q1 & Q2 2025
Ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht IJsselVecht
In 2025 is onderzoek gedaan naar de ervaringen van professionals: Op 8 september 2025 gaf Martijn Spoelstra een interview over de RS‑prik voor jonge baby’s. Bekijk het item terug bij NOS Nieuws.
4
Eind 2024 zijn alle gemeenten in de regio IJsselland gestart met Kind naar Gezonder Gewicht. In 2025 werden er in de regio IJsselland in totaal 114 trajecten opgestart.
Factsheet Q1 & Q2 2025
Ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht MiddenIJssel www.ggdijsselland.nl
Factsheet Regio IJssel‑Vecht Factsheet Regio Midden‑IJssel www.ggdijsselland.nl
5
Uitbreiding van het vaccinatieaanbod
Boeren in beeld
Het afgelopen jaar heeft GGD IJsselland haar vaccinatieaanbod verder uitgebreid. “Met de toevoeging van vaccinaties tegen onder andere gordelroos, HPV en waterpokken zetten wij een belangrijke stap in het beschermen en bevorderen van de publieke gezondheid”, vertelt Arjan de Boer, Projectleider Vaccineren.
Agrariërs staan onder mentale druk. Onzekerheid over veranderende wet- en regelgeving, maatschappelijke discussies en bedrijfsovernames zorgen voor stress. Tegelijkertijd is het zoeken van hulp bij mentale problemen vaak een drempel. Dit blijkt uit het project Boeren in Beeld van GGD IJsselland, dat begin 2025 na ruim twee jaar werd afgerond.
Een belangrijke stap
te spelen op landelijke ontwikkelingen, signalen uit de praktijk en actuele uitbraken, kunnen we tijdig maatregelen nemen”, legt Arjan uit.
Gordelroosvaccinatie van start
Arjan de Boer
Vaccinaties beschermen de volksgezondheid Vaccinaties blijven belangrijk om de gezondheid van de bevolking te beschermen. Recente uitbraken van infectieziekten laten zien hoe belangrijk het is om de vaccinatiegraad op peil te houden en waar mogelijk te verbeteren.
“Vaccinaties helpen niet alleen individuen te beschermen, maar beschermen ook kwetsbare doelgroepen en voorkomen verdere verspreiding van ziekten binnen de samenleving.” “Als GGD vinden wij het belangrijk om inwoners goed te informeren en laagdrempelig toegang te bieden tot vaccinaties. We zijn daarbij steeds meer stappen gaan zetten in het informeren, adviseren en vaccineren van inwoners en in het implementeren van een breder vaccinatieaanbod. Door in 6
In het najaar van 2025 zijn wij vanuit GGD IJsselland gestart met het vaccineren tegen gordelroos. Gordelroos ontstaat door hetzelfde virus dat waterpokken veroorzaakt en is een ziekte met pijnlijke kleine blaasjes. Dit kan hele vervelende klachten geven, vooral bij 60+. “In twee volledig gevulde vaccinatiedagen mochten we veel inwoners ontvangen. De positieve reacties en dankbaarheid van mensen laat zien hoe groot de behoefte is”, vertelt Arjan.
Samen werken aan uitbreiding Het uitbreiden van het vaccinatieaanbod vraagt om een zorgvuldige aanpak. Hierbij zijn meerdere disciplines betrokken: van medische professionals tot collega’s van financiën en communicatie. Ook het goed in beeld krijgen van de doelgroep, de indicaties en de contra‑indicaties zijn hierbij belangrijk. “We zijn trots op de samenwerking en het behaalde resultaat”, aldus Arjan. In 2026 zullen de wensvaccinatiespreekuren verder worden uitgerold en echt op gang komen. Met dit uitgebreide vaccinatieaanbod blijven wij ons inzetten voor een gezonde en weerbare samenleving, nu en in de toekomst.
Samen aan de slag voor boerenwelzijn
“Uit alle fasen van het onderzoek bleek dat agrariërs mentale uitdagingen ervaren,” vertelt onderzoeker Annelot van Rooij. “De sterke verwevenheid van werk en privé maakt het lastig om balans te houden. Ook worden negatieve berichten in de media soms persoonlijk opgevat.” Wanneer boeren mentale problemen ervaren, zoeken zij niet altijd hulp. “Veel boeren weten niet waar ze terechtkunnen of denken dat ze het zelf moeten oplossen,” zegt Ida Besten, boerin en vertrouwenspersoon. “Daarnaast sluit de ondersteuning niet altijd aan, doordat hulpverleners soms onvoldoende kennis hebben van de agrarische praktijk.”
Onderzoek én actie Daarom richtte Boeren in Beeld zich niet alleen op onderzoek, maar ook op actie. Het project werkte langs drie actielijnen: praktisch ontzorgen, de dialoog met huisartsen en het versterken van weerbaar ondernemerschap. Dit resulteerde in verschillende adviezen, presentaties en artikelen. De Provincie Overijssel, die het project mogelijk maakte, benadrukt het belang ervan. “Dit onder‑ zoek laat zien dat het belangrijk is dat de overheid aandacht heeft voor de mentale gezondheid van boeren en tuinders”, zegt gedeputeerde Maurits von Martels. “Daarom helpen we met erfcoaches en betrekken we boeren bij het maken van beleid.”
Annelot van Rooij en Ida Besten op de boerderij van Ida
Boeren in Beeld laat zien dat aandacht, samenwerking en begrip cruciaal zijn voor boerenwelzijn. Ida besluit: “Iedereen om de boer heen kan iets betekenen. Als mensen aandacht hebben voor elkaar en voor het verhaal van de agrariër blijft het belangrijk.”
Meer informatie Kijk voor meer informatie en de eindrapportage op ggdijsselland.nl/boereninbeeld
Onder andere NRC, Nieuwe Oogst, Boerderij, Stentor, AD en RTV Oost besteedden aandacht aan de resultaten van het onderzoek.
Bekijk het item van RTV Oost.
7
Onderzoeken Regionale datawerkplaats Salland United
Verdiepend onderzoek Nu Niet Zwanger
JANUARI 2025 – GGD IJsselland is een van de vijf betrokken partijen bij de ontwikkeling van de regionale datawerkplaats van Salland United. Met deze ‘werkplaats’ willen we door data-analyse zorg en gezondheid in de regio verbeteren.
APRIL 2025 – Een kwalitatief, verdiepend onderzoek naar de ervaringen en meerwaarde van het programma Nu Niet Zwanger. We hebben onderzocht hoe aandachtsfunctio‑ narissen de (effectiviteit van) de methodiek ervaren en welke impact deze heeft op hun professionele werkzaamheden en op hun cliënten en hun omgeving.
Kwalitatief vervolgonderzoek Jongvolwassenen JANUARI 2025 – Dit is een vervolgonderzoek op de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen van 2024, in opdracht van GGD’en. Een kwalitatief onderzoek naar ervaringen, gevoelens en perspectieven van jongeren bij hun mentale gezondheid, stress en middelengebruik.
Hasselt corona impactstudie APRIL 2025 – Deze studie gaat over het vermijden van zorg tijdens de eerste COVID‑19‑golf, een periode met hoge infectiepercentages. Dit onderzoek hebben we in samenwerking met de huisarts in Hasselt, ziekenhuis Isala en het UMCG uitgevoerd.
Boeren in Beeld
Samen werken aan sterke wijken
MAART 2025 – Een tweejarig project met als doel het boerenwelzijn te bevorderen. Het bestond uit onderzoek en actie: samen met agrariërs en professionals zijn we aan de slag gegaan met concrete doelen om de mentale gezondheid van boeren te bevorderen.
JUNI 2025 – Hoe werk je samen met inwoners aan een gezonde leefomgeving? Dit onderzochten we in drie Overijsselse wijken, waaronder de Kamperpoort in Zwolle. Dat deden we met participatief actieonderzoek, waarin onderzoekers samen met professionals en inwoners onderzochten wat in de wijk werkte, waarom en in welke context.
Gezondheidsmonitor Volwassenen en ouderen JUNI 2025 – Dit is een regionaal onderzoek onder volwassenen vanaf 18 jaar. Bijna 13.000 inwoners in de regio IJsselland vulden vragen in over hun gezondheid, leefstijl en leefomgeving.
Gezond Boskamp SEPTEMBER 2025 – In dit project werkten inwoners, lokale zorgpartijen, gemeente Olst-Wijhe en GGD IJsselland samen aan het gezonder maken van de leefomgeving aan de hand van positieve gezondheid.
GALA monitor
Respijtzorg JULI 2025 – Respijtzorg is een tijdelijke en volledige overname van de (mantel)zorg met als doel de mantelzorger een adempauze te geven. In opdracht van vier gemeenten in de regio Midden-IJssel deden we een onderzoek naar respijtzorg.
Hardenberg Sociaal en Klimaatbewust SEPTEMBER 2025 – Dit project draaide om het ontwikkelen, toepassen én delen van kennis over het verminderen van hittestress in de openbare ruimte. Hiervoor hebben we, in samenwerking met andere organisaties, participatief onderzoek uitgevoerd.
SEPTEMBER 2025 – Deze regionale GALA monitor geeft gemeenten een globaal beeld van de stand van zaken per doelstelling van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het helpt om beter zicht te krijgen op de gemeentelijke opgaven. Daarnaast kan het gebruikt worden om in gesprek te gaan met samenwerkingspartijen in de gemeente om de cijfers samen te duiden.
IZA-monitor SGIJV NOVEMBER 2025 – Vanaf 2025 begeleiden GGD IJsselland en Proscoop het proces om moni‑ toren en evalueren onderdeel te laten uitmaken van Samen Gezond IJssel-Vecht. We kijken samen met het netwerk welke stappen er gezet worden, of dit de gewenste transformatie oplevert en wat we hiervan kunnen leren. We kijken op verschillende niveaus: proces en output, outcome en transformatie.
Bekijk de onderzoeken online! Alle onderzoeken staan in de digitale databank www.IJssellandScan.nl
8
9
Team VIA
Seksuele gezondheid
Mensen die vastlopen in reguliere hulpverlening hebben vaak complexe problemen, zoals psychische klachten, financiële zorgen of huisvestingsproblemen. Soms is bemoeizorg de enig overgebleven manier om in contact te komen met iemand in een zorgwekkende situatie. “Team VIA (Vangnet Informatie en Advies) biedt bemoeizorg aan zorgwekkende zorgmijders: mensen om wie anderen zich zorgen maken, maar die zelf geen hulp vragen, of die hulp op een andere manier vragen die reguliere zorgverlening niet kan beantwoorden”, vertelt Astrid Bosman, Stafmedewerker maatschappelijke zorg.
Het team Seksuele Gezondheid zet zich in voor de seksuele gezondheid van onze inwoners. Het bevorderen van de seksuele gezondheid begint bij het gesprek aangaan met jongeren. “Daarom zetten wij ons actief in op preventie, met speciale aandacht voor jongeren van 12 tot 25 jaar door ze te ontmoeten en samen het gesprek aan te gaan”, vertellen Floor Heldoorn en Minke Kruse, Adviseurs Seksuele Gezondheid.
Bemoeizorg: zorg van de lange adem
Team VIA als voorbeeld
Astrid Bosman
Vasthoudend in bemoeizorg “Bemoeizorg is vaak zorg van de lange adem”, vertelt Astrid. “Je gaat actief achter mensen aan. Soms sta je een tijdlang alleen via een brievenbus te praten, soms moet je jezelf weg laten sturen, maar je moet ook weer terugkomen. Vaak begin je met het regelen van iets praktisch, dat geeft vertrouwen. De successen zijn vaak klein en bemoeienis kan lang duren. Onze medewerkers zorgen ervoor dat mensen, ook wanneer het moeilijk is, stap voor stap weer vertrouwen in hulpverlening krijgen. Hierdoor lukt het vaak om schijnbaar uitzichtloze situaties toch weer in beweging te krijgen.”
Professioneel omgaan met complexiteit Tegelijkertijd staat Team VIA dagelijks voor uit‑ dagingen. De problemen van de doelgroep zijn vaak meervoudig en complex, met uitdagingen op het gebied van zorg, wonen, financiën en psychische gezondheid. Een deel van de mensen vertoont bovendien agressief gedrag, wat extra aandacht en professionaliteit vraagt. “De situaties zijn vaak complex, maar ook daar proberen wij de juiste hulp te bieden”, geeft Astrid aan. 10
Team VIA heeft een sterke reputatie bij samenwerkingspartners en wordt landelijk gewaardeerd om haar daadkrachtige aanpak. Het team gaat actief op situaties af en deinst niet terug. “Wij vullen de gaten op waar reguliere hulpverlening stopt”, aldus Astrid. Daarbij werkte Team VIA mee aan een landelijk onderzoek van Movisie, om de wer‑ king van bemoeizorg bekend te maken en kennis te delen met andere regio’s. Movisie beschreef de praktijk van Team VIA op waarderende wijze. “Door mee te werken aan het onderzoek konden we onze ervaringen delen en leren van andere regio’s.” “Wij stoppen pas als we écht een verschil kunnen maken”, vertelt Astrid. Met lef, doorzettingsvermogen en betrokkenheid laat Team VIA zien dat vasthoudendheid het verschil kan maken voor mensen die de hulp het hardst nodig hebben.
Movisie onderzocht in opdracht van het ministerie VWS bemoeizorgpraktijken. Bemoeizorg, bekommer je erom Hulp voor mensen die geen hulp vragen, zo organiseer je dat
Movisie 2025
Het rapport is gebaseerd op interviews en praktijkbezoeken aan zes bemoeizorgteams in Nederland, waaronder Team VIA van GGD IJsselland.
In 2025 heeft Team VIA zo’n 1200 meldingen van inwoners en professionals ontvangen.
In gesprek met jongeren
Zomeractiviteiten “In de zomerperiode hebben we verschillende activiteiten die we doen. We ontmoeten jongeren op een jongerencamping, de Zwarte Cross of tijdens de introductieperiode van studenten. Daarbij gaan we met jongeren in gesprek over uiteenlopende thema’s: van soa’s en het testen daarop tot de werking van de morning‑afterpil. Ook onderwerpen als fijne seks, genderidentiteit en consent komen aan bod. Naast het gesprek, delen we ook condooms uit”, vertelt Minke.
Enthousiast in gesprek “We merken in de praktijk dat jongeren vaak eerst wat lacherig of ongemakkelijk reageren wanneer we uitleggen waarvoor we komen. Al snel blijkt echter dat zij veel vragen hebben en het onderwerp graag bespreken. Zodra ze ontdekken dat onze quizvragen bevat die ze nog niet kenden, groeit het enthousiasme en willen ze vaak niet meer stoppen. Ook hebben we een stellingenspel waarbij we in gesprek gaan over consent. Wat zijn jouw wensen en grenzen en hoe herken je die bij een ander en hoe maak je dat vervolgens bespreekbaar. Regelmatig blijven jongeren na afloop nog even hangen om persoonlijke vragen te stellen”, aldus Floor.
“We zien dat er de laatste jaren ook veel misinformatie rondgaat op social media, daarom is het extra belangrijk voor de jongeren dat we dit blijven doen.”
Het team Seksuele Gezondheid op jongerencamping Dennenoord
Belangrijk en waardevol Het belang van deze inzet wordt bevestigd door onderzoek. Jongeren gebruiken steeds minder vaak een condoom en meiden maken minder gebruik van de pil. Daarnaast blijkt dat jongeren met voldoende kennis hun seksuele ontwikkeling positiever ervaren dan jongeren die weinig weten of verkeerde informatie krijgen. Floor vertelt: “Jongeren die beschikken over goede en betrouwbare kennis kunnen weloverwogen keuzes maken, ervaren minder vaak seksueel grensoverschrijdend gedrag en gaan zelf minder snel over de grenzen van anderen heen. Dit laat zien hoe waardevol deze inzet is.”
Oost heeft in juli 2025 een dag meegelopen met team Seksuele Gezondheid op een jongerencamping. Het verslag dat Oost hiervan heeft gemaakt is terug te kijken en te lezen.
11
Gezonde en duurzame voedselomgeving
Zicht op verborgen dak- en thuisloosheid
Op 11 november 2025 organiseerde GGD IJsselland* de conferentie Gezonde en Duurzame Voedselomgeving in het Provinciehuis Overijssel. Ruim 100 deelnemers van gemeenten, Provincie, GGD’en, JOGG en andere partners kwamen samen rond één centrale vraag: Hoe richten we de openbare ruimte zo in dat deze, samen met beleid en maatregelen, bijdraagt aan een gezonde en duurzame voedselomgeving?
Wonen is een basisbehoefte: een plek waar je thuiskomt. Helaas geldt dit niet voor iedereen. Sommige mensen slapen op straat of in een opvang, anderen vinden tijdelijk onderdak bij vrienden, familie of op een camping. Deze vormen van dak- en thuisloosheid zijn vaak onzichtbaar, maar ze bestaan wel degelijk. “De ETHOS-telling maakt deze verschillende vormen van dak- en thuisloosheid zichtbaar en laat zien hoe breed en divers deze groep is”, vertelt Douwe Kuiling (Ketenregisseur Centrale Toegang).
Terugblik conferentie
De ETHOS-telling
Douwe Kuiling Inleiding door Astrid Schulting
Sanne Castelijns en Wietske Huismans organiseerden de conferentie mede vanuit GGD IJsselland. “De manier waarop onze fysieke omgeving nu is ingericht, heeft directe invloed op de voedselkeuzes die wij dagelijks maken. Overal om ons heen ‑ in de supermarkt, op straat en op plekken waar veel kinderen komen - worden ongezonde producten aangeboden en gepromoot.” Gezond en duurzaam eten is lang niet altijd vanzelfsprekend. Tijdens de conferentie stonden daarom beleidskeuzes, ruimtelijke inrichting en praktische handvatten centraal om de voedselomgeving structureel te verbeteren. De dag werd geopend door directeur Astrid Schulting, gevolgd door een inspirerende keynote van hoogleraar Jaap Seidell over de urgentie van een gezonde voedselomgeving. In een praktijkvoorbeeld en een panelgesprek werden verschillende ervaringen gedeeld. Tijdens interactieve workshops gingen deel‑ nemers vervolgens concreet aan de slag met thema’s als grip op reclame in de openbare ruimte, het meten van voedseldruk, bewonersparticipatie en het integreren van gezondheid in gebiedsontwikkeling. 12
Panelgesprek
“Hoe maken we de gezonde keuze de makkelijke keuze? En hoe dragen beleid én de inrichting van onze fysieke omgeving daaraan bij?” Sanne en Wietske kijken positief terug op de conferentie: “Voor ons was het een waardevolle kans om inzichten op te halen en verbindingen te leggen. En vooral gemeenten en partners te inspireren en activeren om samen de openbare ruimte zó in te richten, dat deze bijdraagt aan een gezonde én duurzame voedselomgeving.”
Meer informatie GGD IJsselland Citydeal
ggdijsselland.nl/ gemeenten agendastad.nl/ citydeal
Verder kijken dan zichtbare dakloosheid “De Centrale Toegang is de voordeur voor maat‑ schappelijke opvang en heeft als doel om mensen zo snel mogelijk te voorzien van passende hulp”, legt Douwe uit. Maar niet alle dak- en thuisloze mensen slapen op straat of in de opvang. Er is ook sprake van ‘verborgen dakloosheid’: mensen die bijvoorbeeld tijdelijk bij vrienden of familie verblijven. Als iemand geen volwaardige huisvesting heeft, spreken we van dak‑ en thuisloosheid. “De ETHOS-telling brengt daar verandering in door iedereen met een onstabiele en onzekere woonsituatie in kaart te brengen. Het gaat daarbij om veel meer mensen dan alleen degenen in de opvang, zoals bankhoppers, mensen met een tijdelijk wooncontract, maar ook mensen die bij familie verblijven. De telling laat de diversiteit in dak‑ en thuisloosheid zien”, aldus Douwe.
Meer informatie publieksrapportage ETHOS-telling 2025
* In samenwerking met Provincie Overijssel, zorgverzekeraars Zilveren Kruis en Salland Verzekeringen en JOGG.
De ETHOS‑telling is een initiatief van Hogeschool Utrecht en Kansfonds.
“Met de ETHOS-telling ontstaat een volledigere en realistischer beeld van de situatie.” Dak- en thuisloosheid in beeld Een week lang hebben gemeenten en organisaties, waaronder de Centrale Toegang van GGD IJsselland, dak‑ en thuislozen in kaart gebracht. De ETHOS-telling laat zien dat dak- en thuisloosheid alle lagen van de samenleving kan raken. “Wij monitoren alle mensen in de maatschappelijke opvang en een groot deel van de mensen die buiten slapen. Vanuit deze rol hebben wij velen van hen bij de telling persoonlijk gesproken en hebben we de telling gecoördineerd in de maatschappelijke opvang, samen met onze samenwerkingspartners”, vertelt Douwe.
Waarom tellen belangrijk is Met deze gegevens kan er gerichter beleid ontwikkeld worden om in de toekomst duurzamere oplossingen te bieden. “Met de ETHOS-telling ontstaat een volledigere en realistischer beeld van de situatie. Door de verschillende doelgroepen te specificeren, kan er naar passende oplossingen en beleid worden gezocht. Wij blijven ons inzetten voor de dakloze medemens. Dit doen we in direct contact met daklozen, met hulpverleningsorganisaties en in contact met de gemeente”, sluit Douwe af. 13
In de media Aanbesteding Digitaal Kinddossier afgerond JANUARI 2025 – De aanbesteding voor ons digitaal kinddossier is succesvol afgerond. De komende jaren blijft Topicus de leverancier van ons digitaal kinddossier. In dit digitaal kinddossier registreren onze medewerkers van de jeugdgezondheidszorg de groei en ontwikkeling van kinderen.
Wetenschappelijk artikel over flesvoeding FEBRUARI 2025 – Collega’s Ilse Bel en Sanne de Kreij schreven een artikel in NTVG over voedingsproblemen bij zuigelingen in combinatie met automatische fles‑ voedingsmakers. Het artikel bespreekt mogelijke oorzaken van onvoldoende gewichtstoename en aandachtspunten voor zorgverleners.
Week van de Liefde FEBRUARI 2025 – Floor Heldoorn – adviseur seksuele gezondheid – was live te gast bij Radio Oost, om vanuit onze GGD wat meer over de Week van de Liefde te vertellen.
Dalende vaccinatiegraad MEI 2025 – Onze Stafarts Jeugdgezondheidszorg Martijn Spoelstra was te gast bij ‘Dwars door Overijssel’ op RTV Oost. Hij vertelde over de dalende vaccinatiegraad en lichtte toe welke gerichte aanpak wij hanteren om de vaccinatiegraad te verhogen.
Hoog vindpercentage soa’s JUNI 2025 – Het percentage gevonden soa’s ligt in de regio IJsselland de afgelopen jaren hoger dan in de andere GGD‑regio’s in Oost‑Nederland. Chlamydia, gonorroe en syfilis zijn al jaren de meest gevonden soa’s.
Zorgen over bezuinigingen JULI 2025 – Inspectie en GGD’en maken zich zorgen over de voorgenomen bezuinigingen op pandemische paraatheid. Directeur Astrid Schulting: “We hebben de afgelopen twee jaar kunnen investeren in de voorbereiding op een pandemie, maar dat geld is weggegooid geld als je dat na twee jaar stopt.”
Najaarsronde coronavaccinaties SEPTEMBER 2025 – Ook dit najaar is er weer een vaccinatiecampagne tegen corona. Het blijft belangrijk dat ouderen, mensen met verminderde weerstand en zorgverleners zich laten prikken.
Aftrap ‘Kok in de Klas’ in Raalte MEI 2025 – Bij De Zonnehof in Raalte was de aftrap van Kok in de Klas 2025. De leerlingen maakten, onder begeleiding van chefkok Jasper Voorma, een heerlijke Buitengewone Bonenburger.
Sleutelpersoon Lubna JUNI 2025 – Een openhartig interview met Lubna Abdul, sleutelpersoon voor onder andere onze GGD. Als ervaringsdeskundige zet zij zich in tegen meisjesbesnijdenis. Juist vlak voor de zomervakantie, een risicoperiode, verscheen haar persoonlijke verhaal in Libelle.
14
Bemoeizorg in beeld AUGUSTUS 2025 – Team VIA is al ruim 27 jaar actief als bemoeizorgteam in Zwolle en omgeving. Het team helpt mensen die vastlopen in het leven, maar zelf geen hulp vragen. Medewerkers gaan actief op pad, leggen contact en bieden ondersteuning op maat. Door nauwe samenwerking met ketenpartners voorkomen ze dat cliënten tussen wal en schip vallen.
Informatiemiddag over hoofdpijn bij kinderen OKTOBER 2025 – In oktober stonden onze collega’s in Isala tijdens de informatiemiddag over hoofdpijn bij kinderen. We gingen in gesprek met kinderen, jongeren en ouders over hoofdpijn. Bezoekers konden ook een ogentest doen.
Regionaal Serviceteam Jeugd IJsselland DECEMBER 2025 – Vanaf 1 januari 2026 maakt het RSJ IJsselland officieel onderdeel uit van GGD IJsselland. Door onderdeel te worden van GGD IJsselland wordt het RSJ meer robuust en toekomstbestendig.
15
Op de hoogte blijven? Volg ons via socials
Of meld je aan voor een van onze nieuwsbrieven. Uitgave GGD IJsselland, maart 2026 Redactie Team Communicatie GGD IJsselland Ontwerp en opmaak hollandse meesters, Utrecht www.ggdijsselland.nl
GGDIJ211/Publieksjaarverslag2025