5. Advies Verbeterd jaarplan Anno juni 2025 -juni 2026 Commissie Cultuur Zwolle

Adviescommissie Cultuur Zwolle Advies Verbeterd Jaarplan ANNO Juni 2025 - Juni 2026 Stichting Allemaal Zwolle/ANNO/Stadsmuseum 26 Mei 2025

Het Verbeterd Jaarplan In 2024 kreeg het meerjarenplan 2025 - 2028 van ANNO een negatief advies van de Adviescommissie Cultuur. Met name de zakelijke kwaliteit van het plan werd negatief beoordeeld. Het college van B en W heeft aan ANNO alsnog subsidie toegekend, door de hardheidsclausule toe te passen. Het college heeft hieraan als voorwaarde verbonden dat er een onafhankelijk onderzoek wordt uitgevoerd naar de bedrijfsvoering van ANNO. Vervolgens moet ANNO op de eerder gedane aanbevelingen van de Adviescommissie én van het onderzoek door een extern adviesbureau een verbeterplan opstellen. Bureau Berenschot heeft begin mei hierover haar bevindingen gepresenteerd. ANNO heeft vervolgens een Verbeterd Jaarplan juni 2025 – juni 2026 ingediend. Het verbeterplan is op 26 mei besproken in de Adviescommissie Cultuur. Inhoudelijke Beoordeling De commissie ziet dat de uitgangssituatie voor ANNO complex is. ANNO is een optelsom van functies en ambities, zonder gedragen missie of inhoudelijk anker. Het verbeterplan beschrijft een procesaanpak met vooral een reactie op de opmerkingen van Berenschot en minder op de bevindingen van de Adviescommissie. Het is daarmee geen nieuw inhoudelijk plan. Veel is onduidelijk, heldere inhoudelijke keuzes vanuit de beschreven visie ontbreken. Er is gekozen voor de kapstok kernfunctie en concept, presentatie, samenwerking en zakelijke kwaliteit.

Deze onderdelen worden procesmatig beschreven. Er is een poging gedaan om van de huidige situatie naar de gewenste situatie te komen. Maar de weg ernaar toe wordt niet concreet gemaakt, Er worden geen keuzes gemaakt en veel blijft hangen in ‘dit gaan we nog onderzoeken’. Er is bijvoorbeeld geen tentoonstellingsprogramma. De Adviescommissie vindt dit een gemiste kans. Zij mist ook daadkracht in de organisatie. Er zijn afgelopen jaar geen stappen gezet en er worden in het Verbeterd Jaarplan geen inhoudelijke of strategische keuzes gemaakt. Zowel Berenschot als de Adviescommissie constateerden al eerder dat de samenwerking aandacht nodig heeft. In het verbeterplan wordt wel een aantal intenties beschreven maar dit wordt onvoldoende vertaald en concreet gemaakt op welke wijze en met wie op korte termijn wordt samengewerkt. De Commissie had hier meer regie en slagkracht verwacht van de directie. Bij erfgoededucatie lijkt de samenwerking wel goed te lopen. Dat de directeur niet de directe verantwoordelijkheid heeft voor de programmering is naar het oordeel van de commissie een ongelukkige keuze. Juist in deze complexe samenwerkingsstructuur zou de directeur als inhoudelijk boegbeeld van ANNO positie moeten innemen.

Het begint met keuzes en een visie die partners en publiek dragen. De Adviescommissie ziet niet dat ANNO de regie pakt en bijvoorbeeld kiest voor één satellietlocatie om die helemaal uit te werken, goed neer te zetten en partners erbij te betrekken. Ook de manier waarop de publieksparticipatie bij de keuze voor thema’s en bij onderzoek en de programmering vorm krijgt is niet helder. In afwachting van keuzes voor de langere termijnstrategie zijn er geen concrete maatregelen genomen die op korte termijn tot resultaat kunnen leiden (‘laaghangend fruit’). De Commissie verwacht niet dat dit Verbeterd Jaarplan ‘alle antwoorden en oplossingen kan geven op de geschetste knel- en verbeterpunten’ maar zij mist concrete resultaten of stappen op bijna alle van de acht punten die de gemeente noemt in haar beschikking. Daarmee is naar het oordeel van de Commissie niet voldaan aan de eisen die de gemeente in haar beschikking heeft gesteld. Zakelijke kwaliteit: Financieel: De commissie vindt het lastig om de begroting te beoordelen. De begroting is vooral op hoofdlijnen opgesteld en weinig gedetailleerd. De begroting is een resultante van de inhoudelijke keuzes die nog niet gemaakt zijn. Het advies van Berenschot om entree te heffen voor toegang tot het gehele pand is overgenomen.

De voorgestelde stijging van de bezoekersaantallen is, gezien de huidige lage aantallen, als wens begrijpelijk en logisch; de stijging is echter niet onderbouwd. De commissie mist in deze context een uitgewerkt marketingplan waaruit blijkt op welke wijze nieuwe bezoekers worden bereikt. Er wordt in het verbeterplan gereflecteerd op het rapport van Berenschot, maar met een aantal aanbevelingen is weinig tot niets gedaan. Governance: De toepassing van codes Governance, Diversiteit en Inclusie en Fair Practice is onvoldoende beschreven. De opmerkingen van Berenschot over de Raad van Toezicht zijn slechts ten dele opgepakt. Er is niets gedaan met de opmerkingen over de vergoeding voor leden van de RvT. Dat kan een inhoudelijke keuze zijn, maar deze is verder niet toegelicht. De Adviescommissie mist bij ANNO initiatief en slagvaardigheid om de adviezen uit te werken in een overtuigend verbeterplan. De organisatie heeft geen leiderschap met kwaliteiten op het gebied van co-creatie getoond dat kan leiden tot een breed gedragen plan. Vanwege afwezigheid van de directeur-bestuurder heeft de Raad van Toezicht gedurende een aantal maanden een interimmanager aangesteld. De organisatie zou volgens de Commissie deze periode met de interim-manager juist hebben kunnen gebruiken om stappen te zetten. Keuzes zijn uitgesteld, waardoor een gevoel van urgentie gemist wordt.

Meerwaarde voor Zwolle In dit plan is weinig aandacht besteed aan de meerwaarde voor Zwolle.

De inzet om de samenwerking met partners in de stad en met bewoners in wijken op te pakken is een goed voornemen. Hierin zit de potentie voor ANNO om haar meerwaarde voor Zwolle zichtbaar te maken. Conclusies en Advies: De commissie vindt dat een goedlopend museum voor cultuurhistorie een plek verdient binnen de Zwolse Basis Infrastructuur. De commissie constateert dat ANNO met het voorgelegde verbeterd jaarplan niet heeft voldaan aan de opdracht van de gemeente. Inhoudelijke keuzes ontbreken, zijn uitgesteld en de zakelijke kwaliteit van het plan is nog steeds onvoldoende. Sturing en daadkracht hebben daarbij ontbroken. ANNO heeft hiermee de gelegenheid die het gemeentebestuur heeft geboden, niet benut. De commissie heeft twijfel of er in de huidige constellatie binnen een jaar een goed plan ligt. De commissie adviseert het gemeentebestuur om in gesprek te gaan met de Raad van Toezicht. De kern hiervan is om als subsidiegever actief op te treden de komende periode en met name sterker te sturen op het verbeterproces en de voortgang daarvan te bewaken.