4. ChristenUnie - Algemene Beschouwingen Begroting 2025

e s l o w Z e d Geloof in g n i v e l n e m Sa

BIJDRAGE BEGROTINGSBEHANDELING

2025-2028

CHRISTENUNIE ZWOLLE

Voorzitter, Met spanning keken we in Nederland naar de uitslag van de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Omdat de uitkomst daarvan betekenis heeft voor conflicten aan de grenzen van Europa. Maar ook omdat Nederland, en dus ook Zwolle, op allerlei manieren verbonden is met de VS. Daarom wil ik beginnen met een citaat van Reinhold Niebuhr, één van de grootste theologen uit de 20e eeuw. Hij wordt ook wel ‘Amerika’s politieke geweten’ genoemd, en was een bron van inspiratie voor politici uit het gehele politieke spectrum. In zijn denken over democratie en samenleving wil hij realistisch zijn over de capaciteiten van de mens. Of liever: dat we daar tegelijk veel van moeten hopen en veel van moeten vrezen. Hij zei: “Het vermogen van de mens tot rechtvaardigheid maakt democratie mogelijk; de neiging van de mens tot onrechtvaardigheid maakt democratie noodzakelijk.” Als ChristenUnie delen wij dat inzicht met Niebuhr. Democratie is daarom ook niet beperkt tot de raadzaal of het parlement, maar gaat over al het handelen van burgers in de samenleving. Elke daad, elk initiatief, elke handreiking. Alles is politiek, maar politiek is niet alles. Daarom pleitte Niebuhr voor een sterke samenleving. Waarin burgers met elkaar de mouwen opstropen en aan de slag gaan met wat zij de moeite waard vinden. Het is aan de overheid om de samenleving de ruimte en het juiste zetje te geven.

Geloven in de kracht van de samenleving Dat brengt mij bij de begroting. Want de ChristenUnie ziet een begroting waarin aangesloten wordt bij de kracht van de samenleving. De investering in het Kulturhus van Wijthmen, de ondersteuning voor de duurzame wijkinitiatieven in Assendorp en Dieze, de jongerenontmoetingsplek in Holtenbroek, middelen voor de pumptrack én de reservering voor de uitvoering van een deel van de adviezen van het burgerberaad over klimaat. Allemaal voorbeelden waar initiatieven uit de Zwolse samenleving de ruimte krijgen. De ChristenUnie, zoals u zult begrijpen, is daar erg blij mee. Ingaand op Wijthmen, leeft daar breed de wens om een bushalte te krijgen in of vlakbij het dorp. Wij dienen een motie in om het college zich daarvoor hard te laten maken bij de provincie. In algemene zin is deze begroting een uitstekende vertaling van de Perspectiefnota. Toen heeft het college belangrijke voorstellen op het

gebied van cultuur en duurzaamheid voorgelegd, en hebben wij als raad stevige besluiten genomen. Dat zien we ook terug in deze begroting, en daar willen we het college mee complimenteren. In het bijzonder zijn we blij dat de aanpak van mensenhandel structureel voortgezet wordt.

Werken en meedoen in het goede leven Op het gebied van arbeidsparticipatie is er nog werk te doen. Voor de ChristenUnie is werk, of dat betaald is of als vrijwilliger, een belangrijke manier om betekenis te geven aan het leven. En om mee te doen in de samenleving. We vinden het een moedige keuze van het college om de taakstelling op uitkeringen overeind te houden, zeker nu de eerste cijfers sinds de PPN tegenvallen. Het aantal bijstandsuitkeringen gaat van 3.600 naar mogelijk 3.900, terwijl de arbeidsmarkt krapper is dan ooit. Tegelijk is de opgave daarmee enkel groter geworden. We vragen het college te reflecteren op wat er nodig is dat doel van meer participatie te bereiken. Wij denken dat het kan, maar wat is ervoor nodig? Vergrijzing is nog nauwelijks een thema in de begroting. We zijn blij dat het college heeft aangekondigd dat bij de PPN 2026 een belangrijk thema te maken. We verwachten daar dan ook veel van, waarbij de in de begroting bekostigde beweegmakelaars een goede start zijn. Niet enkel voor ouderen natuurlijk, maar voor alle Zwollenaren die in beweging willen komen. In dat kader: de ChristenUnie verwacht veel van de samenleving, maar ook van marktpartijen zoals zorgverzekeraars en ziekenhuizen. Ondanks mooie beloften bij het Integraal Zorgakkoord komen zij niet over de brug en dragen zij veel te weinig bij aan de gezondheid van Zwollenaren.

De gemeente moet niet zomaar de portemonnee trekken om dat op te vangen; het is aan die organisaties om hun beloften waar te maken.

Zwolle van morgen, je zou er maar wonen! De ChristenUnie is ook blij met de investeringen in de begroting om bouw van nieuwe woningen te stimuleren. Door in te zetten op stedelijke regie zorgen we ervoor dat de programmering beter aan gaat sluiten bij de behoefte. En met een woningbouwregisseur waarmee vraag en aanbod beter afgestemd wordt. De afgelopen jaren is Zwolle al fors veranderd, en met wat er nu in aanbouw is verandert er nog meer. Zoals een stad als Zwolle eigenlijk altijd in verandering is en nooit stilstaat. De ChristenUnie is enthousiast als we door de oogharen dat Zwolle van morgen proberen

te zien. De binnenstad en Spoorzone stevig verbonden, ook met Hanzeland door de Pasarelle. Levendige buurten in de Tippe, Breezicht en de Nieuwe Veemarkt. Groene verstedelijking in Wezenlanden-Noord, maar ook met mooie projecten in Zwolle-Zuid, de Aalanden en Berkum. Wel denkt de ChristenUnie dat we nog een investeringsopgave hebben op het gebied van mobiliteit en verkeersveiligheid, klimaatadapatie en groen, in en rondom wijken, en in onze schoolgebouwen. Op deze vlakken timmeren we al stevig aan de weg, maar zijn voor de ChristenUnie ook prioriteiten als er meer middelen beschikbaar komen. Zwolle van morgen is in onze visie ook altijd een rechtvaardige stad. Hoe moeilijk dat ook is. Een stad waar het economisch belang van ruimte niet langer dominant is ten opzichte van het maatschappelijk belang. Een stad die het Goede Leven mogelijk maakt. Een plek, in lijn met de Capabilities Approach van nobelprijswinnaar Amartya Sen, waar mensen de vrijheid en de mogelijkheid hebben om het leven te leiden dat ze graag willen leiden. Dit alles binnen de grenzen van het redelijke. En als we willen dat het Zwolle van morgen net zo verbonden en betrokken is als vandaag, dan moeten we aandacht hebben voor organisaties met beperkt geld, voor community art en culturele broedplaatsen, en zeker ook voor plekken voor verenigingen en geloofsgemeenschappen.

We weten dat kerken en andere geloofsgemeenschappen naarstig op zoek zijn naar een passend onderkomen in Zwolle, maar dat niet weten te vinden. Terwijl Zwolle juist een rijk palet aan geloofsgemeenschappen kent die stad vormen en dragen. Om die vraag beter in beeld te krijgen én mee te nemen in de plannen voor de stad dienen wij een motie in.

Goed opgroeien in Zwolle Opgroeien is best een klus. Voor kinderen en hun ouders. We eisen ontzettend veel, van onszelf en van elkaar. Leggen onszelf en onze kinderen enorme verwachtingen op. Want, zo zeggen we: wij moeten zorgen voor ons eigen geluk. En sociale media is daar een scherpe spiegel van. Het aantal jongeren met psychische klachten stijgt sterk, en ook in Zwolle nam de vraag naar relatief zware jeugdzorg toe. Kinderen en jongeren voelen zich alleen en eenzaam, spelen minder buiten en zijn steeds meer gaan roken. Ook bleek dat kinderen en jongeren met een hulpvraag regelmatig te lijden hadden onder een complexe scheiding van hun ouders. We moeten werken aan sterke contexten. Sterke gezinnen. Sterke gemeenschappen. Waar het individu kan leren omgaan met het

leven. Ook als dat soms tegenzit. De echte omgeving van de wijk en het dagelijks leven is veel belangrijker dan die virtuele wereld. Gelukkig zien we steeds duidelijker dat we de beweging van zware zorg naar lichte en kortdurende zorg in alledaagse omgevingen, zoals op school en in de wijk, aan het maken zijn. Daarin is Zwolle echt uniek. Landelijk trekt dat aandacht. We zien dat Samenspel in de Wijk en het Relatie- en Scheidingsteam echt werkt, en de ChristenUnie is erg blij dat we beide nu stadsbreed gaan inzetten. Dat is beter voor kinderen en hun ouders, en maakt ook dat de zorg die nodig is op lange termijn betaald kan worden. Voor de ChristenUnie en deze coalitie was dit één van de speerpunten, en we zijn erg blij met waar Zwolle nu staat! Ook is het een goed teken dat er zodanig veel aangevraagd is bij het Jeugdfonds Sport dat er geld bij moet.

Wijsheid en kalmte Ik begon mijn betoog door erop te wijzen dat ook Zwolle meedeint op de golven van de zee van geopolitiek en de grillen van de natuur. Dat we volgend jaar 80 jaar bevrijding van de bezetting in de Tweede Wereldoorlog herdenken onderstreept dat eens te meer. Het kan angstig maken, of juist het gevoel geven dat wij pas mogen rusten als we alles hebben gedaan wat we kunnen. Daarom tot slot wederom een citaat van Reinhold Niebuhr: “De uiteindelijke wijsheid van het leven vereist geen opheffing van de ongerijmdheid, maar het bereiken van kalmte, erbinnen en erboven”. Daarbij vertrouwt de ChristenUnie erop dat ook het lot van Zwolle en al haar inwoners uiteindelijk ligt in de hand van onze Schepper. We wensen het college veel wijsheid en Gods zegen bij het uitvoering geven aan deze mooie begroting. Dank u, voorzitter.

Ruben van de Belt - Jolien Elshof - Jacop Raap - Eibert Geerts Klariska ten Napel - Marieke Herweijer - Joost van Dieren Waida Vogel-Bwefar - Anita ter Heurne - Jaap Roose