3. Veiligheidsregio IJsselland- Reactie op zienswijzen programmabegroting 2026_Redacted

en verantwoordelijkheden, is op dit moment echter nog niet bekend. Ook is nog onduidelijk of deze middelen rechtstreeks naar veiligheidsregio’s zullen gaan, of via gemeenten worden verdeeld. Brief van wethouders In meerdere zienswijzen wordt verwezen naar de gezamenlijke brief die op initiatief van een aantal wethouders, is verstuurd aan diverse gemeenschappelijke regelingen. In deze brief werd het bestuur verzocht om met voorstellen tot bezuinigingen te komen. De oproep vond plaats tegen de achtergrond van de destijds zeer onzekere financiële vooruitzichten voor gemeenten, waarbij het jaar 2026 bekendstond als het ravijnjaar. Het algemeen bestuur van de veiligheidsregio heeft kennisgenomen van deze oproep en het onderwerp besproken. In het licht van de toen nog onduidelijke financiële kaders voor zowel gemeenten als veiligheidsregio’s, is ervoor gekozen om de ontwikkelingen eerst verder af te wachten. Tegelijkertijd is gewerkt aan scenario’s waarin mogelijke maatregelen en hun impact op zowel de organisatie als de samenleving in beeld zijn gebracht. Deze verkenning had nadrukkelijk het karakter van een voorbereidende analyse, er is geen opdracht gegeven om daadwerkelijk over te gaan tot het nemen van structurele bezuinigingsmaatregelen.

Gezien de destijds nog onzekere financiële vooruitzichten en de noodzaak tot een zorgvuldig afwegingsproces, is ervoor gekozen om in de begroting 2026 geen structurele maatregelen voor te stellen. Zoals eerder aangegeven in zowel de kaderbrief als de begroting, vragen structurele bezuinigingen om ingrijpende keuzes. Deze vereisen een breder traject van afweging en besluitvorming dan binnen een reguliere begrotingscyclus mogelijk is. Verzoek om structurele bezuinigingen De veiligheidsregio heeft zich in de afgelopen elf jaar ontwikkeld tot een financieel solide organisatie. De begroting en het jaarrekeningresultaat zijn steeds dichter bij elkaar komen te liggen. Hoewel er jaarlijks sprake is van een beperkt incidenteel overschot, neemt deze marge af. Dit betekent dat de mogelijkheden voor bezuinigingen zonder ingrijpende gevolgen voor de organisatie en/of de maatschappelijke dienstverlening steeds beperkt zijn. Tegen de achtergrond van de verwachte financiële uitdagingen voor gemeenten is bewust gekozen om de structurele korting op de BDuR-gelden1 niet direct door te vertalen naar een hogere bijdrage van de deelnemende gemeenten. In plaats daarvan heeft het algemeen bestuur gekozen om binnen de eigen begroting incidentele maatregelen te treffen, waarmee het financiële effect op korte termijn kon worden opgevangen. Hiermee is beoogd gemeenten tijdelijk te ontzien.

Deze maatregelen zijn nadrukkelijk tijdelijk van aard. De uitgestelde kosten zullen op een later moment alsnog worden gerealiseerd. In enkele zienswijzen is hier terecht aandacht voor gevraagd. Inmiddels zijn de financiële vooruitzichten voor gemeenten aanzienlijk verbeterd, mede door aanvullende middelen vanuit het Rijk. Voor Veiligheidsregio IJsselland geldt echter dat de eerder aangekondigde structurele korting van 10% op de BDuR-gelden, ondanks herhaalde inzet vanuit de veiligheidsregio’s en het Veiligheidsberaad, nog niet is teruggedraaid. Zolang hierin geen verandering komt, zal de korting van circa 9 ton een structurele en substantiële financiële opgave vormen, die neerkomt op ongeveer 1,6% van de totale begroting. Door de gevolgen hiervan tijdelijk binnen de eigen begroting op te vangen, is ruimte gecreëerd om op zorgvuldige wijze te verkennen hoe deze structurele opgave duurzaam en verantwoord kan worden ingepast, dit vraagt wel om structurele maatregelen. De ingediende zienswijzen geven geen aanleiding om de begroting van 2026 te herzien. 1 BDuR-gelden staat voor Brede Doeluitkering Rampenbestrijding

We zijn ons bewust van de financiële uitdagingen waar gemeenten mee geconfronteerd worden. Bij het begrotingsproces voor 2027 worden daarom verdere voorstellen gedaan voor de aanpak van de blijvende financiële uitdaging. De komende periode wordt benut om de eerdere verkenning verder uit te werken in scenario’s en maatregelen om op een verantwoorde wijze met deze opgave om te gaan. Daarbij blijven we ook kritisch kijken naar onze eigen processen. Het is belangrijk te onderkennen dat de aard van mogelijke maatregelen betekent dat financiële effecten niet direct zichtbaar zullen zijn. Tegelijkertijd kunnen ingrijpende keuzes, zeker wanneer gevraagd wordt om bezuinigingen van 2 tot 5%, zoals enkele gemeenten in hun zienswijze doen, onvermijdelijk zijn. Het gaat dan om maatregelen op het gebied van personeel, materieel of kazernes, met gevolgen voor de dienstverlening aan gemeenten. Transparante financiële stromingen en indexatie In enkele zienswijzen is gevraagd om een duidelijke scheiding tussen de BDuR-gelden en de gemeentelijke bijdragen. De Veiligheidsregio ontvangt drie hoofdfinancieringsstromen: 1. de gemeentelijke bijdrage, 2. de algemene BDuR-uitkering 3. de specifieke BDuR-middelen voor de versterking van crisisbeheersing en informatievoorziening.

De gemeentelijke bijdrage en de algemene BDuR worden beide ingezet voor het uitvoeren van wettelijke taken, zoals brandweerzorg, risicobeheersing en crisisbeheersing. Omdat deze taken integraal en onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, is een zuivere scheiding tussen de twee geldstromen in de uitvoering niet mogelijk. Binnen de BDuR wordt onderscheid gemaakt tussen reguliere en geoormerkte middelen; die laatste, bestemd voor de versterking van crisisbeheersing en informatievoorziening, kennen wettelijke bestedingskaders en mogen niet worden terugbetaald aan gemeenten. Deze middelen zijn geoormerkt en vragen om transparante en gescheiden verantwoording, zoals ook nu wordt toegepast. In een zienswijze wordt opgeroepen om bij de indexering de BBP-norm te hanteren en niet hoger te indexeren dan 2,7%. De Veiligheidsregio volgt bij de prijsindexering de ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product, op basis van de jaarlijkse prognose van het CPB. Voor de loonontwikkeling hanteren we de werkelijke loonkosten in het betreffende jaar, aangevuld met de loonvoet 'sector overheid' zoals opgenomen in de septembercirculaire van het Gemeentefonds. Dit is conform afspraken rondom indexering gemaakt door het algemeen bestuur. Door het zogenoemde na-ijleffect lijkt de toegepaste indexering soms hoger dan de BBP-norm.

Dit komt doordat de werkelijke prijsstijgingen in voorgaande jaren kunnen afwijken van de eerder begrote bedragen, waardoor een correctie in latere jaren nodig is. Hierdoor ontstaat tijdelijk een hogere indexering dan het actuele BBP-percentage, terwijl de Veiligheidsregio structureel blijft aansluiten bij de BBP-ontwikkeling zoals voorspeld door het CPB. Dit zorgt voor een nauwkeurige en realistische afstemming van de begroting op de werkelijke economische ontwikkelingen. Betrekken van gemeenten De afgelopen jaren is, mede dankzij de herziening van de Wet gemeenschappelijke regelingen, de betrokkenheid tussen de gemeenteraden en de veiligheidsregio versterkt. Zo vindt er structureel overleg plaats met raadsleden en griffiers via de Kopgroep GR-en, wat bijdraagt aan wederzijds begrip en beter inzicht in elkaars taken en verantwoordelijkheden. Daarnaast worden de adviseurs crisisbeheersing en financiële ambtenaren van de gemeenten betrokken bij het opstellen van onder meer beleids- en begrotingsstukken. In enkele zienswijzen wordt gevraagd om (actieve) betrokkenheid van gemeenteraden bij structurele en ingrijpende keuzes. De veiligheidsregio onderschrijft dit belang en zal dit