3. Swollwacht - Algemene Beschouwingen Perspectiefnota 2025 - 2028

Bijdrage van de Swollwachtfractie bij de Algemene Beschouwingen voor Perspectiefnota 2025 – 2028

“Van en voor Zwolle”

Zwolle, d.d 5 juli 2024 De Swollwachtfractie: Erna van de Grift, Chanel de Haan, Ron Klappe, Evelina Bijleveld, Asia Golunska, en Silvia Bruggenkamp

Voorzitter, Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat onze inwoners ervaren dat zij kunnen rekenen op de overheid? Dat de overheid er voor hen is en niet andersom? Wat voor gemeentelijke overheid willen wij zijn?

Als lokale partij die geen enkele binding heeft met landelijke politieke partijen en bovendien niet in de coalitie zit is het antwoord misschien gemakkelijk.

Want opkomen voor het geluk van alle Zwollenaren, hun belangen een stem geven, dat is de kern van ons bestaan als partij. Met oog voor de persoonlijke beleving van onze inwoners terwijl gelijktijdig het grotere geheel in beeld moet blijven;

Swollwacht staat voor deze drie punten:

1. De gemeente is er om de inwoners te dienen; 2. De gemeente draagt zorg voor wonen en welzijn van haar inwoners; 3. De gemeente bemoeit zich niet met persoonlijke keuzes maar faciliteert deze.

Zijn wij zo’n gemeente? Voorzitter, in onze Algemene Beschouwingen vandaag komt dit in ieder geval terug.

We zullen ingaan op een aantal onderwerpen uit de Perspectiefnota en zoals u van ons gewend bent zullen we enkele concrete verbetervoorstellen, in de vorm van moties doen.

Verbinding en dienstbaarheid Voorzitter, een overheid hoort in verbinding te staan met de samenleving, dat spreekt voor zich.

Het is op dit moment onduidelijk hoe die verbinding met de Zwolse samenleving is en het College wil daaraan werken. Zij wil de verbinding versterken en dat is een goed idee.

Wij horen vaak van onze inwoners dat de gemeente er niet is voor hen, niet voor hun behoeften opkomt maar wèl voor het realiseren van partijprogramma’s. Zij voelen zich niet verbonden, ze zeggen het soms letterlijk. Dat is eigenlijk ook niet zo gek. De keuzes die gemaakt worden in deze raad, zijn gebaseerd op het Coalitieakkoord dat weer gebaseerd is op partijprogramma’s. Zo’n 25.000 Zwollenaren hebben op deze coalitie gestemd. Niet vreemd dus dat veel Zwollenaren zich niet vertegenwoordigd of verbonden voelen.

Als we vanuit dit perspectief kijken naar begrippen als verbinding en participatie dat wordt het best ingewikkeld. Participatie, meedenken, een burgerberaad, de uitkomsten van dit soort processen kunnen toch alleen maar worden meegenomen als die passen bij het coalitieakkoord? En is dat ook niet logisch? De stad moet er immers op kunnen rekenen dat een Coalitieakkoord wordt uitgevoerd en dat beslissingen daarbij passen. Maar ben je dan verbonden met inwoners die daar helemaal niets mee hebben? En hoe geef je die verbondenheid vorm?

Wat ons betreft gaat het er ook over dat inwoners weten dat de overheid op de eerste plaats dienend is aan haar inwoners. Hun behoeften serieus neemt en naar hen luistert. Hun stem daadwerkelijk, zichtbaar dus, meeneemt bij afwegingen.

Als mensen ervaren dat hun belangen serieus worden meegenomen dan voelen ze zich volgens ons meer verbonden.

We zijn heel benieuwd naar de visie van het College hierop en wat het College graag op het gebied van verbinding met de samenleving wil bereiken.

Mobiliteitstransitie en woningbouw

Voorzitter, de Perspectiefnota spreekt van een mobiliteitstransitie die in dienst staat van woningbouw. Plat gezegd: minder ruimte voor blik op straat en de ruimte die dat oplevert gaat naar woningen en leefruimte. De stad moet verdicht worden, we moeten inbreiden. Wij blijven van overtuiging dat dit de druk op de stad oneigenlijk en intens vergroot.

De verdichting van de stad raakt aan de kwaliteit van leven in onze stad, doet wat met je ademruimte, met je uitzicht en heel praktisch, doet wat met de beschikbare openbare ruimte. Die zal ontegenzeggelijk minder worden. Er is straks veel meer tijd nodig voor openbaar vervoer waarvan het ook nog eens volstrekt onduidelijk is of we dat in orde kunnen krijgen. Het lukt nu al niet!!! En als de afhankelijkheid straks zoveel meer groter is wel?

Hoe reëel is bijvoorbeeld het plan dat je straks je auto na een drukke werkdag parkeert en dan binnen tien minuten lopend of met het OV thuis bent? En kan iedere Zwollenaar deze mobiliteitstransitie aan? Als je fit en hip bent red je het wel. Lopen is gezond tenslotte. Is het ook. Als je het kunt. Datzelfde geldt voor fietsen. Voorzitter we zijn van nature optimisten en we houden altijd goede moed. Gelijktijdig: beleid kan alleen maar worden gerealiseerd als het uitvoerbaar is voorzitter! En daar hebben we ernstige zorgen over. Dit is niet het Zwolle dat wij voor ogen hebben.

Vroeger of later zal toch een uitleglocatie nodig zijn. Maar tegen de tijd dat dit College dat accepteert ziet de huidige stad eruit als een mierenhoop met minimaal adem- en beweegruimte;

De mobiliteitstransitie staat in dienst van de woningbouw en wij vinden dat een verkeerd uitgangspunt. Het moet in dienst staan van onze inwoners, net als de woningbouw. Voor wie wordt eigenlijk gebouwd? In welke behoefte wordt voorzien met de overkill aan hoogbouw en appartementen?

Wie is eigenlijk de baas over de woningbouw? De projectontwikkelaars of de gemeente?

Waarom maakt de gemeente geen gebruik van de wettelijke mogelijkheid Zwollenaren voorrang te geven op een woning?

Voorzitter, wij zouden graag zien dat het begrip economische en sociale gebondenheid aan onze stad uitgangspunt wordt voor het toekennen van sociale huurwoningen en

koopwoningen.

Dàt is er zijn voor je inwoners, dat is dienstbaarheid aan je inwoners. En bovendien, als mensen toch al in Zwolle wonen, bijvoorbeeld nog bij hun ouders of als gescheiden paar in één huis, dan heeft dat geen negatieve invloed op de mobiliteit in de stad en de toegang tot allerlei voorzieningen;

Daarnaast vinden we dat Zwollenaren die in staat zijn een huur op te brengen die gelijk of lager is dan het bruto maandbedrag van een gewenste hypotheek, maar daarvoor toch niet in aanmerking komen, door de gemeente worden geholpen zodat zij alsnog kunnen kopen. Bijvoorbeeld door middel van een gemeentegarantie.

Twee moties hierover!

Ook vragen we aandacht voor de positie van Zwolse senioren op de woningmarkt. Wij horen dat zij door woningbouwverenigingen benaderd worden met de vraag of zij willen nadenken over een kleinere woning. Dat maakt mensen soms bang. Ze denken dat ze weg moeten maar ze weten niet waarheen. We praten hier over een oudere generatie Zwollenaren voorzitter, die maar zo ongevraagd benaderd worden. Mag dat eigenlijk wel AVG technisch?

Wij willen absoluut niet dat onze oudere inwoners deze druk ervaren en we vragen het College om een reflectie hierop.

Overigens denken wij dat veel senioren best willen verhuizen. Mits zij perspectief hebben op iets wat bij hen past. Niet op de laatste plaats in financieel opzicht!

En over dat perspectief gesproken. Wij denken dat het uitbreiden van woningen ten behoeve van mantelzorg een zeer gunstig effect kan hebben op zowel kwaliteit van leven van senioren en hulpbehoevende Zwollenaren als op de doorstroom. Wij zijn overigens in het algemeen geen voorstander van woningsplitsing en optoppen. Maar voor ouderen en hulpbehoevende Zwollenaren die op zo’n manier in een vertrouwde omgeving de zorg kunnen krijgen die bij hen past maken we graag een uitzondering. Ook hiervoor een motie!

Voorzitter er is nogal wat te doen over de mobiliteit in Zwolle. Zorgen hebben we nog steeds over de verkeersveiligheid. En eigenlijk zijn we steeds meer verbaasd dat het verkeersveiligheidsbudget 50% van de norm bedraagt. Het zou 2 EURO per inwoner moeten zijn maar in Zwolle wordt gerekend met 1 EURO per inwoner. Hoe kan dit nu? Als ik zou weten wanneer en waarom we hier ooit mee hebben ingestemd voorzitter…. maar ik weet het echt niet. En ik kan het ook niet uitleggen aan onze inwoners;

Waarschijnlijk kan de portefeuillehouder dat wel en ik vraag hierbij dan ook om een reactie. We hebben overigens een motie al in de achterzak.

Energietransitie Voorzitter, het basispakket energiebeleid dat het College presenteert is te basaal in onze ogen. Zo is er geen prominente rol weggelegd voor de opslag van energie. Terwijl deze toch onlosmakelijk verbonden is met de toekomstige energiemix.

Ook waterstof valt weg in de categorie overig en ook dat betreuren wij. Het is immers van cruciaal belang voor de energietransitie. Wij roepen het College op dit alsnog op te nemen en dat doen wij door middel van een tweetal moties.

Sociaal Domein Voorzitter, mensen die kwetsbaar zijn, afhankelijk, niet zelf hun leven op orde kunnen brengen, die moeten altijd een beroep kunnen doen op de gemeente.

We kunnen niet anders zeggen dan dat dit College daar oog voor heeft.

Toch hebben we op onderdelen zorg. De afhandeling van klachten gaat niet goed, we krijgen daar helaas buitengewoon veel signalen over. Daarom dienen we onze (aangehouden) motie ombudsman sociaal domein opnieuw in.

We hebben zorgen over hoe sociale ondernemers in onze stad hun werk kunnen doen. Wat zij doen past uitstekend bij de koers sociaal domein. Ze dragen bij aan leefbaarheid, sociale cohesie, gezondheid en burgerkracht. Maar het lijkt, ervaren wij, alsof het voor deze ondernemers soms ondoenlijk is subsidie te krijgen om hun goede werk voort te zetten of uit te breiden. Wij doen daarom een verbetersuggestie in de vorm van een motie Subsidieregister. Kern daarvan is dat voor potentiële subsidieaanvragers inzicht is in de mogelijkheden en dat daarnaast transparant wordt waar subsidies aan worden besteed en of de doelrealisaties behaald worden. Wij verwachten dat dit sociale ondernemers helpt bij het voortzetten van hun werk. En nog iets, misschien voor sommigen een kleinigheid. Maar voor mensen in de bijstand niet!

Landelijk geldt dat mensen in de bijstand jaarlijks 1200 EURO aan giften mogen behouden. Echter in Zwolle wordt dat alleen gemeld bij nieuwe aanvragen voor een uitkering. Wij hebben ervaren dat mensen soms in angst leven als ze iets krijgen, en denken, ik neem het niet aan want mijn uitkering komt in gevaar. Daarom vragen we alle bijstandsgerechtigden in Zwolle hierover actief te informeren en we kondigen ook hier een motie over aan.

Nieuwe mogelijkheden voor financiering

Voorzitter, de Perspectiefnota gaat ook over de verdeling van geld. We snappen dat keuzes gemaakt moeten worden en we respecteren de openheid van het College hierover. Een aantal suggesties voor het sluitend krijgen van het huishoudboekje deden we onlangs al in het debat over de jaarstukken. Twee daarvan hebben we in een motie gegoten. We roepen het College op in beeld te brengen hoe je investeringen kunt aanjagen anders dan door cashflow. Kijk anders naar wat je als gemeente kunt betekenen voor maatschappelijke partners en bedrijven. Geef ruimte aan voorzieningen, bereikbaarheid, vergunningen. Voorzitter, de motie spreekt voor zichzelf. Ook vragen we om verdiepend inzicht bij investeringsbesluiten. Het is vaak onduidelijk hoe een investering eruit ziet. Wij willen op voorhand het onderscheid in noodzakelijk (dus functioneel) en aanvullend (niet-functioneel) weten.

Wij willen dit graag omdat we hiermee onze kaderstellende en budgetterende rol beter kunnen invullen en dat is gezien de steeds schaarser wordende financiële ruimte gewoon noodzakelijk.

Ter afsluiting het volgende:

In mijn inleiding benoemde ik wat voor gemeente wij willen zijn en waar Swollwacht voor staat;

•

De gemeente is er om de inwoners te dienen;

•

De gemeente draagt zorg voor wonen en welzijn van haar inwoners;

•

De gemeente bemoeit zich niet met persoonlijke keuzes maar faciliteert deze.

Vaststaat dat de verbinding met de samenleving, met alle Zwollenaren onze niet aflatende aandacht moet hebben. Iedere inwoner heeft het recht om gehoord en gezien te worden en vooral om zich vertegenwoordigd te weten: samen zijn wij Zwolle!

Voorzitter, het instemmen met deze Perspectiefnota betekent nogal wat. Het perspectief van dit College is op onderdelen heel anders dan het perspectief dan wij voor onze stad voor ogen hebben. Het lijkt meer een Zwolle van deze coalitie te worden dan een Zwolle van alle inwoners, en dat bezwaart ons.

Tot zover, dank u wel