3. Stand van zaken Jongerenaanpak en budgetcoaches
Tekst van het document
informatie Memo Aan Gemeenteraad Datum 6 november 2026 Onderwerp Stand van zaken jongerenaanpak en budgetcoaches Inleiding Op 6 oktober 2025 heeft de u de “Tussenevaluatie jongerenaanpak, nazorg, budgetcoaches en perspectieffonds 2025” vastgesteld. In de bijbehorende raadsbrief stond beschreven dat u in de loop van 2026 een eindevaluatie zou ontvangen. Extra Rijksmiddelen geven ons de kans om de resultaten van de implementatie van het Jongerenperspectieffonds (JPF) en Socialdebt mee te nemen in de eindevaluatie. Ook hebben we dan meer data om een goede evaluatie te kunnen doen met betrekking tot de budgetcoaches. Om deze reden verlengen we de pilot van de jongerenaanpak en de budgetcoaches tot en met 2027. De eindevaluatie zal dan ook in de 2027 volgen. In deze memo nemen we u kort mee in de huidige stand van zaken met betrekking tot de jongerenaanpak en de budgetcoaches. Toelichting Jongerenaanpak In Zwolle zien we een zorgwekkende trend: steeds meer jongeren raken verstrikt in problematische schulden. De cijfers van 2025 en de eerste helft van 2026 bevestigen dit; zowel het aantal jongeren met betalingsachterstanden als de gemiddelde schuldhoogte stijgt. Het reguliere hulpaanbod van schulddienstverlening (SDV) sluit vaak onvoldoende aan bij hun behoeften, omdat schulden bij deze doelgroep zelden op zichzelf staan.
Ze gaan vaak hand in hand met een instabiele thuissituatie, mentale klachten of het ontbreken van een startkwalificatie. Zonder tijdige en passende hulp verliezen deze jongeren hun toekomstperspectief en blijven zij onnodig lang afhankelijk van gemeentelijke voorzieningen. Om deze cirkel te doorbreken, is de integrale Jongerenaanpak gestart. Het team ‘Jong en Geldzaken’ (een krachtige samenwerking tussen schuldhulpverlening en het sociaal wijkteam) stapt actief de leefwereld van de jongere binnen. De aanpak kenmerkt zich door: • Laagdrempelig contact: Geen formele brieven, maar communicatie via WhatsApp. • Flexibiliteit: Afspraken vinden plaats op een locatie naar keuze van de jongere. • Praktische steun: Van het samen openen van tassen vol post tot het regelen van leefgeld via noodfondsen. Door deze intensieve, outreachende werkwijze krijgen jongeren niet alleen hun financiën weer op de rit, maar hernemen zij ook de regie over hun leven. informatie Datum | 6 november 2026 Evaluatie en Groei Een tussenevaluatie in het tweede kwartaal van 2025 vormde aanleiding om de aanpak in 2025 en 2026 voort te zetten. In 2025 bereikte Team Jong en Geldzaken aanzienlijk meer jongeren dan in 2024. Dit sluit aan bij het landelijke beeld: jongeren hebben vaker te maken met wisselende inkomsten en beperkte financiële reserves.
Volgens de NVVK is ongeveer 15% van de hulpvragers bij NVVK-leden jonger dan 27 jaar. In Zwolle heeft 28% van de bereikte jongeren daadwerkelijk een aanvraag ingediend. 2024 | 2025 Aantal benaderde jongeren | 500 | 616 Aantal jongeren waarmee contact is geweest | 100 | 180 Aantal huisbezoeken* | 30 | 34 Aantal jongeren dat hulp heeft geaccepteerd** | 41 | 38 Aantal doorverwijzingen | 30 | 59 *Dit is een schatting, het merendeel van de jongeren komt liever op kantoor. Dit kan op het Stadskantoor zijn of bij het wijkteam. **Dit betreft jongeren die een aanmelding SDV hebben gehad. Dat dit aantal in 2025 lager is betekend niet dat de hulp minder effectief is geweest. Voor jongeren is SDV niet altijd de beste optie. Meerdere gesprekken met Team Jong en Geldzaken of een doorverwijzen kan passender zijn. Doorontwikkeling Sinds eind 2025 onderzoekt de gemeente Zwolle de samenwerking met twee landelijke organisaties om de jongerenaanpak verder te versterken: het Jongeren Perspectieffonds (JPF) en Socialdebt. Na een grondige analyse van de doelgroepen, de impact op de organisatie en de afstemming met beleidsterreinen zoals Jeugd en Veiligheid, concluderen we dat beide initiatieven een unieke toegevoegde waarde hebben: • | Het JPF richt zich op jongeren met problematische schulden en (mogelijk ook) problemen op andere levensgebieden.
• | Socialdebt richt zich juist op jongeren met beginnende schulden. Door deze gedifferentieerde inzet bieden we in Zwolle een sluitende aanpak voor elke jongere, ongeacht de fase of complexiteit van de schuldenproblematiek. De samenwerkingsafspraken met Socialdebt zijn in afrondende fase waardoor de uitvoering naar verwachting eind 2026 kan starten. Het inbedden van de werkwijze van het JPF is een groter project en zal starten in 2027. Budgetcoaches In het derde kwartaal van 2025 zijn twee budgetcoaches gestart voor in totaal 1,44 fte. De budgetcoach begeleidt inwoners naar zelfstandigheid en doet dit door middel van stress-sensitief werken en motiverende gespreksvoering. Een budgetcoach wordt altijd ingezet vanuit Schulddienstverlening (met een plan van aanpak of aanvullende toekenningsbeschikking). Daarnaast voeren de budgetcoaches éénmalige uitstroomgesprekken voor budgetbeheer, waarbij geen volledig coaching traject nodig is. Als het nodig is dan wordt bij het uitstroomtraject alsnog budgetcoaching als vervolg ingezet. De focus ligt op het aanleren van kennis, vaardigheden en gedrag om financiën zelfstandig te beheren. 2/4 3/4 informatie Datum 6 november 2026 Kernpunten van de aanpak: • Zelfredzaamheid: De coach toetst vooraf hoe goed de inwoner vaardigheden beheerst, zoals uitgaven begroten en schulden voorkomen.
• Vroegsignalering: Nieuwe betalingsachterstanden worden direct besproken om escalatie te voorkomen. • Stress-sensitief: Er is aandacht voor de stress van de hulpvrager; fouten worden gezien als onderdeel van het leerproces. • Wettelijk kader: De uitvoering vindt plaats binnen de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) en de Wet op het financieel toezicht (Wft). Doorontwikkeling In het eerste half jaar hebben de budgetcoaches hun caseload al opgebouwd tot 95. De caseload verwachten ze in de komende maanden verder op te bouwen tot 160 cliënten. Financiering Op 4 januari 2024 en 7 januari 2025 heeft de raad ingestemd met het inzetten van extra Rijksmiddelen om schulddienstverlening in Zwolle te versterken. Deze middelen zijn gericht op twee doelen: 1. jongeren met (problematische) schulden actiever en effectiever bereiken, en 2. inwoners langduriger begeleiden naar financiële zelfstandigheid, onder andere met behulp van budgetcoaches. Deze middelen waren bestemd voor 2024 t/m 2026. Jongerenaanpak We krijgen sinds 2025 van het Rijk structurele extra middelen voor de aanpak van problematische schulden. De middelen voor 2025 zijn nog niet uitgegeven en worden naar verwachting ook in 2026 nog niet uitgegeven. Voor 2026 hebben we voldoende aan de Rijksmiddelen voor problematische schulden die voor 2026 beschikbaar zijn. De middelen uit 2025 houden we beschikbaar voor 2027.
Deze middelen waren vanaf het begin bedoeld voor de opstart van het JPF en intensivering van vroegsignalering. Het is dus niet zo dat de middelen nu een andere bestemming krijgen. Alleen het moment waarop de activiteiten starten is verschoven. De structurele middelen voor problematische schulden worden vanaf 2027 worden betrokken bij de structurele financiering van het JPF. De middelen uit 2025 kunnen in 2027 worden ingezet voor de opstart van het JPF. Indien deze middelen niet voldoende blijken zullen we inzetten om deze dekking binnen de bestaande middelen te vinden. Budgetcoaches Wegens andere prioriteiten zijn de budgetcoaches pas gestart in het derde kwartaal van 2025. De pilot is hierdoor verschoven van 2024-2026 naar 2025-2027. De structurele kosten vanaf 2028 zijn verwerkt in de Uitvoeringsagenda Financiële bestaanszekerheid. 4/4 informatie Datum 6 november 2026 Vervolg Jongerenaanpak Met de vaststelling van de uitvoeringsagenda Financiële Bestaanszekerheid heeft het college besloten tot aansluiting bij het Jongeren Perspectieffonds (JPF) en Socialdebt. Gezien de complexiteit van het JPF start hiervoor in het eerste kwartaal van 2027 een projectmatige voorbereiding; de feitelijke uitvoering start naar verwachting in het derde kwartaal van 2027.
De implementatie van Socialdebt is laagdrempeliger en vergt minder voorbereidingstijd, waardoor de start hiervan al eind 2026 wordt voorzien. Budgetcoaches In 2026 en 2027 bouwen we de caseloads van de budgetcoaches verder uit. In 2027 bedden we de aanpak structureel in.