3. Rapport onderzoek naar de belegging van de rol CZV (Keigezond Limburg)

Waarmee moet er rekening gehouden om tot een passend besluit te komen over wie de rol van CZV kan gaan invullen? Ten eerste moet er gekeken worden naar de benodigde en gewenste competenties van de CZV. De juiste competenties zijn niet per se maar bij één organisatie te vinden. Zowel de GGD als partijen uit het sociaal domein (zoals basis GGZ instellingen en het CJG in Noord- en Midden-Limburg) blijken professionals in dienst te hebben die de benodigde competenties bezitten. Daarom is het des te belangrijker om de juiste persoon te kiezen, die affiniteit heeft met het onderwerp en intrinsiek gemotiveerd is om de rol uit te voeren. Verder kunnen deze competenties worden geborgd door een kwalitatief goede opleiding voor CZVs (NSPOH, sd; Your Coach Next Door, sd), en dan is het niet nodig (en niet gewenst) om je te beperken tot één organisatie. Daarnaast kan de professionaliteit van CZVs worden gegarandeerd door de SKJ- en BIG-registraties, voor professionals uit het sociale en medische domein. De landelijke discussies omtrent deze registraties moeten echter nog uitwijzen of de SKJ-registraties ook voor zorgverzekeraars volstaan.

Professionals uit het sociaal domein (met een SKJ-registratie) bezitten volgens dit onderzoek echter voldoende competenties die een CZV moet hebben, met uitzondering van het meten en wegen wat zij wettelijk gezien niet mogen uitvoeren en hierdoor bij hun (CZV) collega’s van de JGZ wordt gedaan. Bovendien geeft een CZV uit het sociaal domein aan, dat er wel interesse is om het wegen en meten te zelf te leren (“Ik denk dat ik dat ook kan, als je me dat een ochtend leert.”, p. 21). Ten tweede is het dus belangrijk om te bekijken welke randvoorwaarden er ingericht moeten worden. Bij gemeenten of regio’s waar alle CZVs bij de JGZ GGD werken, wordt er over het algemeen tegen wat minder problemen aanlopen bij de implementatie van het programma Keigezond Limburg. Bijvoorbeeld omdat er al passende registratiesystemen zijn ingericht en er al zonder problemen kan worden doorverwezen. De keuze voor een organisatie die de rol van CZV in mag vullen, zou echter niet in grote mate afhankelijk moeten zijn van praktische (opstart) problemen, zolang deze niet onoverkomelijk zijn. De behoefte aan een landelijke of regionale oplossing voor veel randvoorwaardelijke problemen bij de implementatie is daarom groot. In Noord- en Midden-Limburg werken CZVs uit het medische en sociale domein samen.

Professionals in ons onderzoek zijn hier erg positief over en zien voordelen in een combinatie van professionals uit beide domeinen binnen één gemeente. Beide type organisaties hebben korte lijntjes met verschillende (type) ketenpartners binnen het netwerk en de professionals hebben competenties die elkaar kunnen aanvullen. In zulke “combi-gemeenten” heeft ieder gezin één CZV als begeleider zoals het programma voorziet, maar kunnen de CZVs achter de schermen met elkaar sparren en van elkaars (netwerk)kennis leren om zo tot een optimale begeleiding te komen.

6

Hiervoor zijn o.a. een competentieprofiel (Brugman & Baan, [2024]) en kwaliteitsregister in de maak.

23

Voor de continuïteit en doorontwikkeling van het programma Keigezond Limburg kan het nadelig zijn om de rol van de CZV maar bij één organisatie, i.e. de JGZ van de GGD, neer te leggen. Dit zou voorbij gaan aan de brede kennis en expertise die professionals uit het sociale domein kunnen inbrengen bij het begeleiden van gezinnen. Met de huidige en toekomstige personeelskrapte in de (jeugdgezondheids)zorg op het oog, zal het in sommige gevallen zelfs niet mogelijk zijn om andere professionals en organisaties a priori uit te sluiten voor de rol van CZV. Er moet op individueel niveau gekeken worden of een professional over de juiste competenties beschikt en past bij de rol van CZV (Interviews Keigezond Limburg, 2023): “Volgens mij [moet] je vooral kijken wat de praktijk nodig heeft, waar je het voor doet en wat de resultaten zijn die je wil dat zo'n [CZV] kan opleveren. In plaats van: waar werkt diegene?”

24

Literatuur Beijer, M., Koetsier, L., Visscher, K., Vooren, N. v., & Spijkerman, A. (2023). Procesevaluatie centrale zorgverlener. RIVM. Brugman, S., & Baan, C. ([2024]). Competentieprofiel CZV. Nog niet gepubliceerd. Centraal Bureau voor de Statistiek. (2023, maart 29). Lengte en gewicht van personen, ondergewicht en overgewicht; vanaf 1981. Opgehaald van StatLine: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/81565NED/line?ts=1701080353404 De Laat, S., Jacobs, M., Markus, A., & Van Mil, E. (2019). De rol van de jeugdverpleegkundige en jeugdarts in de ketenaanpak voor kinderen met overgewicht in 's-Hertogenbosch. Tijdschrift voor Jeugdgezondheidszorg. De Pooter, N., Van den Eynde, E., Raat, H., Seidell, J., Van den Akker, E., & Halberstadt, J. (2022). Perspectives of healthcare professionals on facilitators, barriers and needs in children with obesity and their parents in achieving a healthier lifestyle. Gemeente Amsterdam & Samen Gezond 's-Hertogenbosch. (2018). Profiel Centrale Zorgverlener: Voor kinderen met overgewicht en obesitas. (2023). Interviews Keigezond Limburg. (F. Coenders, Interviewer) JOGG. (sd). JOGG-aanpak. Opgehaald van JOGG: https://jogg.nl/jogg-aanpak Keigezond Limburg. (sd). Over Keigezond. Opgehaald van Keigezond Limburg: https://keigezondlimburg.nl/over-keigezond/ Kind naar Gezonder Gewicht. (2023, 11 28).

Functieprofiel centrale zorgverlener (CZV) vanuit het programma Kind naar Gezonder Gewicht. Opgehaald van Kind naar Gezonder Gewicht. Koetsier, L. (2023). The development and implementation of integrated care for childhoof overweight and obesity in the Netherlands. NSPOH. (sd). Opleiding centrale zorgverlener. Opgeroepen op 12 11, 2023, van NSPOH: https://www.nspoh.nl/bij-en-nascholing/opleiding-centrale-zorgverlener/ Sijben, M., Van der Velde, M., Van Mil, E., Stroo, J., & Halberstadt, J. (2018). Landelijk model ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas. Amsterdam: Care for obesity. Van Vooren, N., Beijer, M., & Spijkerman, A. (2021). Lokale implementatie aanpak Kind naar Gezonder Gewicht. Bilthoven: RIVM. Your Coach Next Door. (sd). Opleidingen YCND. Opgeroepen op 12 11, 2023, van Your Coach Next Door: https://www.ycnd.nl/opleidingen/

25

Bijlage 1. Landelijk functieprofiel CZV Functieprofiel centrale zorgverlener (CZV) vanuit het programma Kind naar Gezonder Gewicht De kern van de rol van CZV: De CZV heeft twee kerntaken: de persoonlijke begeleiding van kind en gezin en de coördinatie van de integrale en multidisciplinaire ondersteuning en zorg voor deze kinderen. Dat vraagt van de CZV: werken vanuit een brede blik, het afnemen van de brede anamnese, het opstellen van een plan van aanpak met kind en gezin en het ondersteunen in het proces waar nodig. Dit vanuit een coachende houding met aandacht voor het versterken van het zelfmanagement van kind en gezin in elke fase van de aanpak.

Visie op de rol van de centrale zorgverlener • De CZV is een netwerkprofessional, coördineert en toont moreel leiderschap • De CZV coacht, sluit aan bij kind en gezin en zet in op het versterken van zelfmanagement • Om duidelijkheid te creëren in de grenzen van de rol van de CZV is het van belang aan te geven wat de functionaliteit van deze rol niet is: o CZV is geen functie, maar een rol o De CZV voert geen leefstijlinterventies uit o De CZV is geen ketenregisseur of projectleider Benodigde competenties voor de rol van de CZV • Coördinator, met als focus: het organiseren van ondersteuning en zorg met alle betrokken (zorg)professionals • Samenwerkingspartner, met als focus: samenwerken met kind en gezin vanuit een coachende en ondersteunende houding • Communicator, met als focus: toepassen van motiverende gespreksvoering en oplossingsgericht werken • Gezondheidsbevorderaar, met als focus: coachen en versterken van de gezondheidsvaardigheden van kind en gezin • Reflectieve professional, met als focus: reflecteren op het eigen handelen en het gezamenlijk handelen van netwerkpartners • Kwaliteitsbevorderaar, met als focus: verbeteren van de kwaliteit van het netwerk Randvoorwaarden voor het kunnen vervullen van deze rol • Beschikt over HBO denk- &/of werkniveau • Is zorgprofessional uit het medisch domein of (zorg)professional uit het sociaal jeugd domein (met SKJ of BIG

registratie) • Heeft ervaring met het werken met kind/gezin en kennis van o.a. groei en ontwikkeling en richtlijnen over jeugd • Beschikt over voldoende medische basiskennis om lichamelijk onderzoek en eventuele andere relevante onderzoeken te laten verrichten (dus andere professionals hiervoor in te zetten op het juiste moment) en heeft indien nodig collega’s die hierin kunnen en willen ondersteunen. • Kan informatie uit relevante onderzoeken (eventueel in samenwerking met anderen) (laten) interpreteren en inschatten wat dit betekent voor de aanpak en begeleiding van kind en gezin • Is in staat effectief te communiceren met professionals uit het medisch en sociaal domein (Kind naar Gezonder Gewicht, 2023)

26

Bijlage 2. Wat is Keigezond Limburg? “Achtergrond informatie Steeds meer kinderen/jongeren (28.000 Limburgse kinderen) hebben overgewicht en obesitas. Daardoor hebben zij al op jonge leeftijd een groot risico op diabetes mellitus, hart- en vaatziekten en leververvetting. Ze hebben een lagere levensverwachting en een lagere kwaliteit van leven dan leeftijdgenoten zonder overgewicht. De oorzaak van het overgewicht is bijna altijd gerelateerd aan de leefstijl. Er is al veel inzet op preventie van overgewicht. Echter, de hoge getallen tonen het belang van een effectievere, integrale aanpak van overgewicht onder de jeugd. In dat kader besloten een aantal initiërende partners in 2020 om samen vorm te geven aan een netwerkaanpak voor kinderen met overgewicht & obesitas. Het resultaat van deze samenwerking is Keigezond Limburg! Het doel Het leefgedrag van kinderen op een positieve manier veranderen. Dat is het doel waar alle partners van de Limburgse Netwerkaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas voor gaan. Preventie en zorg zijn in deze aanpak met elkaar verbonden vanuit zowel het sociaal- als het zorgdomein, met een brede blik op het kind en z’n omgeving. In een veilige en vertrouwde omgeving kunnen kind en gezin met coaching en begeleiding stap voor stap werken aan het creëren van een gezonde(re) leefstijl.

Dat maakt niet alleen dat je je fysiek beter voelt, maar ook lekkerder in je vel zit. Integrale samenwerking draagt bij aan succes.” Meer informatie op: www.keigezondlimburg.nl (Keigezond Limburg, sd)

27