Document · PDF

3. Provinciaal plan PRT Overijssel – Op weg uit de opvangcrisis

Raad Besluitvormingsronde 10 maart 2025, gemeente ZwolleBij agendapunt: Regionaal Plan IJsselland (asiel)opvang18.081 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Regionaal plan Twente

Bijlage bij provinciaal verslag: Provinciaal plan Overijssel

Provinciale Regietafel Overijssel Commissaris van de Koning A.P. Heidema

1 november 2024

Inhoudsopgave

Inleiding

Samenwerking in Overijssel

Opgaven, realisaties en voornemens in één oogopslag

Opgaven en realisatie per gemeente

Opvang en huisvesting in Overijssel

Bijlage 1: Regionaal plan IJsselland

Bijlage 2: Regionaal plan Twente

Bijlage 3: Uitsplitsing per gemeente

1. Inleiding De Provinciale regietafel Overijssel (PRT) heeft als een van haar kerntaken om een provinciaal plan op te stellen. In dit provinciaal plan staan de opgaven, realisaties en ontwikkelingen van gemeenten in Overijssel op het gebied van asielopvang inclusief amv, de opvang van Oekraïense ontheemden en de huisvesting van statushouders. Daarnaast wordt er ingegaan op hoe de PRT Overijssel wil samenwerken op het gebied van deze opgaven en welke voorwaarden daarbij van belang zijn. Provinciale plannen stellen de PRT’s en de Landelijke regietafel (LRT) in staat om inzicht te hebben in hoe de verschillende opgaven in de gemeenten binnen de provincies ingevuld worden. Dit plan vindt grondslag in de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen, die is vastgesteld door de LRT. De LRT heeft de volgende ambitie onderschreven1: “We streven naar een stabiel, flexibel en effectief opvangsysteem, dat menswaardig is voor de asielzoeker, dat kan rekenen op draagvlak in onze wijken, dorpen en steden, waaraan elke bestuurslaag zijn bijdrage levert en waarbij tegelijkertijd de spankracht van lokale gemeenschappen en besturen wordt gerespecteerd. Dit flexibele en effectieve asielopvangsysteem kan reageren op schommelingen in de omvang en samenstelling van de instroom en bezetting, door de aanpasbaarheid van processen en schaalbaarheid van resources.

Dit systeem draagt bij aan een goed uitvoerbare asielprocedure, terugkeer en vertrek van afgewezen asielzoekers, en aan tijdige en effectieve integratie van vergunninghouders en hun kinderen door een goede aansluiting op huisvesting, inburgering, arbeidsmarkt en onderwijs.” Als PRT Overijssel onderschrijven we deze ambitie en hechten we er waarde aan om in gezamenlijkheid te komen tot een stabiel, flexibel en effectief opvangsysteem. In Overijssel hebben de twee regionale plannen van de regionale regietafels IJsselland en Twente als input gediend voor dit provinciale plan. Deze worden als bijlage opgenomen bij het provinciale plan met daarnaast een overzicht van de realisaties van en ontwikkelingen in gemeenten op het gebied van asielopvang inclusief amv, opvang van Oekraïense ontheemden en de huisvesting van statushouders. Dit provinciaal plan is op 25 oktober 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan de PRT Overijssel en is akkoord bevonden. Het maakt integraal onderdeel uit van het provinciale verslag van de commissaris van de Koning van Overijssel aan de minister van het ministerie van Asiel en Migratie.

Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen

2. Samenwerking in Overijssel De regionale en provinciale regietafels spelen prominente rollen als bestuurlijke afstemmingsgremia in de provincie Overijssel. In Overijssel zijn er naast de PRT twee regionale regietafels; de regionale regietafel vluchtelingen IJsselland (RRVIJ) en de Twentse regietafel Asiel (TRA). Deze regionale regietafels worden voorgezeten door een bestuurder uit één van de gemeenten en zij zijn als vertegenwoordiger van de regionale regietafels lid van de PRT. De PRT Overijssel heeft in februari 2024 een plan van aanpak PRT 2024 vastgesteld. In dit plan van aanpak staat beschreven op welke manier de Provincie Overijssel, gemeenten, COA en de rijksoverheid willen komen tot de invulling van de opgaven, welke taken en verantwoordelijkheden ieder heeft en op welke wijze er wordt samengewerkt. De regionale regietafels voeren bestuurlijke regie op de realisatie van de regionale opgaven op het gebied van asielopvang, opvang voor Oekraïense ontheemden en de huisvesting van statushouders en maken regionale plannen van aanpak gemaakt over de invulling van deze drie opgaven waarbij gemeenten de mogelijkheid hebben om gezamenlijk te komen tot een uitruil van opgaven.

3. Opgaven, realisaties en voornemens in één oogopslag Hieronder staat op provinciaal en regionaal niveau uitgewerkt hoe de opgaven in Overijssel zijn ingevuld op het gebied van asielopvang incl. amv, amv, opvang van Oekraïense ontheemden en de huisvesting van statushouders met een realisatie vóór 1 juli 2025 en de voornemens tot realisatie. Deze voornemens zijn te kwalificeren als zachte plannen en zitten in verschillende fasen van ontwikkeling. Ze zijn (nog) niet definitief en kunnen nog niet als harde realisatie worden meegenomen in het provinciaal verslag voor de datum van 1 november 2024, zoals de Spreidingswet vraagt. Een uitsplitsing naar gemeenten is opgenomen in bijlage 3 van dit provinciaal plan (vanaf p. 57). ASIEL INCL. AMV

Opgave

Realisatie vóór 1-7-2025

Voornemens tot realisatie**

Overijssel

6.325

4.848*

1.835

Twente

3.275

2.518*

556

IJsselland

3.050

2.330*

1.279

* Niet al deze plekken tellen mee voor de eerste cyclus van de Spreidingswet aangezien een deel sluit vóór 1 februari 2026. ** Deze voornemens zijn te kwalificeren als zachte plannen. Ze zijn (nog) niet definitief en tellen daardoor niet als gegarandeerde plekken.

AMV

Opgave

Realisatie vóór 1-7-2025

Voornemens tot realisatie**

Overijssel

538

262*

Twente

278

140*

IJsselland

260

122*

OEKRAÏENSE ONTHEEMDEN

Opgave

Realisatie eind Q3 2024

Verschil

Aantal ontheemden in POO (registratie BPR)

Overijssel

9.781

7.603

-2.178

1.310

Twente

4.805

3.669

-1.136

749

IJsselland

4.976

3.934

-1.042

561

Taakstelling 24-II

Taakstelling 24-II incl. voor/achter

Realisatie op 15/09/24

% realisatie

Overijssel

1.134

1.802

432

24 %

Twente

613

995

245

25 %

IJsselland

521

807

187

23 %

STATUSHOUDERS

4. Opgaven en realisatie per gemeente Asiel inclusief amv Met ingang van 1 februari 2024 is de Spreidingswet van kracht en hiermee hebben gemeenten een expliciete wettelijke taak om asielopvangvoorzieningen mogelijk te maken. De landelijke opgave is vastgesteld op 96.000 asielopvangplekken. De opgave voor de gemeenten in Overijssel is vastgesteld op 6.325 plekken. In onderstaande tabel staat weergeven hoeveel opvangplekken gemeenten garanderen gedurende de eerste van cyclus van de Spreidingswet van 1 juli 2025 tot aan 1 februari 2026. Asielopgave incl. amv

Realisatie asiel incl. amv juli ’25 – febr. ‘26

AMV opgave

Amv realisatie juli ’25 – febr. ‘26

Dalfsen

188

Deventer

529

550

Hardenberg

355

700

Kampen

308

274

Olst-Wijhe

112

Ommen

112

Raalte

233

Staphorst

112

Steenwijkerland

245

Zwartewaterland

139

Zwolle

717

394

3.050

1.998

260

550

Almelo

323

398

288

Borne

148

Dinkelland

172

Enschede

638

550

Haaksbergen

143

Hellendoorn

215

Hengelo

415

425

Hof van Twente

209

Losser

130

Oldenzaal

175

Rijssen-Holten

230

250

Tubbergen

137

150

Twenterand

183

Wierden

157

Totaal Twente

3.275

1.866

278

688

Totaal Overijssel

6.325

3.864

538

130

1.238

Gemeente

Totaal IJsselland

Vaste voorraad COA*

550

250

150

* vaste voorraad betreft locaties die een resterende looptijd van minimaal 5 jaar hebben.

Daarnaast zijn er gemeenten die in sommige gevallen wel asielopvang bieden, maar niet gedurende de (gehele) eerste cyclus van de Spreidingswet. Een deel van hen biedt opvang die op dit moment operationeel is maar sluit vóór het einde van eerste cyclus van de Spreidingswet of juist later dan 1 juli 2025 start met asielopvang. Tevens zijn er gemeenten waarbij het proces om te komen tot besluitvorming aangaande asielopvang nog niet is afgerond. Informatie betreffende deze gemeenten is opgenomen in de tabel bij in de volgende paragraaf.

Proces voor (eventueel) toekomstige asiellocaties Er zijn voor de eerste cyclus van de spreidingswet gegarandeerd 3.864 opvangplekken. Daarnaast zijn er in gemeenten nog voornemens om extra opvangplekken te realiseren. Deze initiatieven tellen op tot 1.835 opvangplekken. Deze voornemens zijn te kwalificeren als zachte plannen en zitten in verschillende fasen van ontwikkeling. Ze zijn (nog) niet definitief en tellen daarvoor niet mee als gegarandeerde plekken. Daarom kunnen deze voornemens nog niet als harde realisatie worden meegenomen in het provinciaal verslag voor de datum van 1 november 2024, zoals de Spreidingswet vraagt. Het verder brengen van deze initiatieven loopt door na 1 november 2024 waarbij de inzet van de colleges van B&W is om deze om te zetten naar ‘harde’ plannen met besluitvorming op locatiekeuze en definitieve aantallen om ze vervolgens te realiseren. Wanneer al deze initiatieven leiden tot realisatie is er in Overijssel zicht op 5.699 plekken. Al met al is dit 90 % van de gevraagde opgaven. In onderstaande tabel staan (eventueel) toekomstige asiellocaties. Bij de toelichting staat beschreven waar in het proces een gemeente zich bevindt en welke besluitvorming heeft plaatsgevonden. Een uitgebreide toelichting per gemeente over dit proces is opgenomen in de regionale plannen in bijlage 1 en 2. Gemeente Dalfsen

Capaciteit 188

Startdatum

Einddatum

n.n.t.b.

Toelichting Er loopt een proces om invulling te geven aan de vervanging van de tijdelijke opvanglocatie naar een structurele locatie met brede steun van de gemeenteraad om daarmee de eigen asielopgave in te vullen.

Deventer

n.n.t.b.

Er is een onderzoek gaande naar een locatie t.b.v. amv- opvang met 50 plekken.

Kampen

01/10/25

01/05/26

Olst-Wijhe

112

n.n.t.b.

Besluitvorming is afgerond. Er is een verkenning opgestart om invulling te geven aan de eigen asielopgave.

Ommen Raalte

n.n.t.b.

Er is gestart met de voorbereiding van een voorstel voor asielopvang.

233

n.n.t.b.

Er loopt een proces om invulling te geven aan de eigen asielopgave. Er is een handelingskader vastgesteld en er vindt op dit moment een verkenning naar locaties plaats.

Staphorst

112

n.n.t.b.

Er loopt een proces om invulling te geven aan de eigen asielopgave. Er vindt op dit moment een inventarisatie voor locaties plaats met het streven hierover in januari duidelijkheid over te geven.

Zwartewaterland

n.n.t.b.

Er is een proces gestart om te verkennen met de gemeenteraad welke invulling de gemeente wil doen voor de eigen asielopgave. Het is niet duidelijk wanneer dit tot besluitvorming komt.

Zwolle

550-580

n.n.t.b.

Er vindt een ontwikkeling plaats voor meerdere asiellocaties waarbij er nog besluitvorming moet plaatsvinden over locatiekeuze en aantallen.

Almelo

15/12/24

n.n.t.b.

Besluitvorming is afgerond. Einddatum in overleg met COA, afhankelijk van randvoorwaarden.

Borne

Gemeente Borne ziet geen mogelijkheden om asielzoekers op te vangen. Er volgt een bestuurlijke route om te komen tot een koers voor de jaren vanaf 2026.

Dinkelland

n.n.t.b.

Het college legt in Q4 ’24 een voorstel voor uitwerking van diverse varianten die de opvang van asielzoekers en of statushouders mogelijk maken voor aan gemeenteraad.

Haaksbergen

143

n.n.t.b.

Er loopt een proces om invulling te geven aan de eigen asielopgave. Besluitvorming is niet afgerond.

Hellendoorn

200

n.n.t.b.

Er loopt een proces om invulling te geven aan de eigen asielopgave. Besluitvorming is niet afgerond.

Hof van Twente

n.n.t.b.

Er loopt een proces om over de wijze van structurele invulling van de asielopgave. Besluitvorming vindt plaats in Q4 2024.

Losser

130

n.n.t.b.

Er loopt een proces om invulling te geven aan de eigen asielopgave. Besluitvorming is nog niet afgerond.

Oldenzaal

n.n.t.b.

De politieke besluitvorming over de opgave spreidingswet vindt plaats in het 4de kwartaal 2024/1ste kwartaal 2025.

Twenterand

College van B&W heeft besloten geen voorstel aan de gemeenteraad voor te leggen voor asielopvang.

Wierden

n.n.t.b.

01-10-27

Het betreft een uitbreiding van bestaande locatie. Besluitvorming hierover is afgerond.

*gaat mee in provinciaal verslag t.b.v. realisatie Spreidingswet

Opvang Oekraïense ontheemden De landelijke capaciteitsbehoefte voor de opvang van Oekraïense ontheemden is 120.000 plekken vóór 1 januari 2025. Met de verdeelsleutel zoals met de veiligheidsregio’s overeen is gekomen, komt dit uit op een inspanningsverplichting voor Overijssel van 9.782 opvangplekken vóór 1 januari 2025. In onderstaande tabel is de realisatie aan het einde van het derde kwartaal van 2024 opgenomen. Daaruit blijkt dat 78% van de benodigde plekken is gerealiseerd aan het einde van Q3. Hierin zijn de toekomstige locaties op pagina 10 niet in meegenomen. Aantal ontheemden

Inspanningsverplichting

Realisatie voor

voor 01/01/25

01/01/2025

Dalfsen

358

300

84%

Deventer

647

578

89%

129

Hardenberg

712

241

34%

Kampen

448

423

94%

Olst-Wijhe

239

259

108 %

Ommen

328

197

60%

Raalte

408

294

72%

Staphorst

264

217

82%

Steenwijkerland

597

519

87%

Zwartewaterland

219

213

97%

Zwolle

756

693

92%

120

4.976

3.934

79%

561

Almelo

557

310

56%

Borne

183

300

164%

Dinkelland

202

120

59%

Enschede

1211

574

47%

337

Haaksbergen

183

276

151%

Hellendoorn

274

226

83%

Hengelo

620

300

48%

Hof van Twente

264

405

153%

Losser

178

150

84%

Oldenzaal

240

170

71%

Rijssen-Holten

288

245

85%

Tubbergen

163

41%

Twenterand

255

300

118%

Wierden

187

226

121%

Totaal Twente

4.805

3.669

76%

749

Totaal Overijssel

9.781

7.603

78%

1.310

Gemeente

Totaal IJsselland

% realisatie

in POO

Proces voor (eventueel) toekomstige locaties voor Oekraïense ontheemden Er zijn voor 1 januari 2025 gegarandeerd 7.603 opvangplekken voor Oekraïense ontheemden. Daarnaast zijn er in gemeenten nog voornemens en reeds genomen besluiten om extra opvangplekken te realiseren. Gezamenlijk tellen deze op tot 1.347 opvangplekken. In onderstaande tabel staan (eventueel) toekomstige opvanglocaties voor Oekraïense ontheemden. Bij de toelichting staat beschreven waar in het proces de gemeente zich bevindt en of besluitvorming heeft plaatsgevonden. Gemeente

Capaciteit

startdatum

einddatum

Toelichting

Deventer

100

01/11/24

01/01/27

Besluitvorming is afgerond.

Hardenberg

01/01/25

01/01/27

Besluitvorming is afgerond.

Hardenberg

n.n.t.b.

Gemeente bevindt zich in onderzoeksfase van zoektocht naar nieuwe locaties.

Steenwijkerland

159

01/11/24

onbepaald

Besluitvorming is afgerond. Betreft uitbreiding bestaande locatie (94) en nieuwe locatie (65) per 02/12/24.

Zwartewaterland

01/01/25

n.n.t.b.

Besluitvorming is afgerond.

Zwolle

01/01/25

01/03/26

Besluitvorming is afgerond.

Almelo

450

n.n.t.b.

College heeft locatie aangewezen. Q1 2025 adviesrecht raad voor planologische procedures, beoogde start eind 2025.

Enschede

n.n.t.b.

Gemeente verkent een uitbreiding van het aantal opvangplekken voor Oekraïense ontheemden.

Haaksbergen

150

01/04/25

n.n.t.b.

Besluitvorming is afgerond.

Hengelo

320

01/09/26

Beoogd 2035

Besluitvorming is afgerond.

Twenterand

01/01/25

01/01/28

Besluitvorming is afgerond.

Huisvesting statushouders De taakstelling voor huisvesting statushouders is een wettelijke plicht voor gemeenten, de provincie is toezichthouder op de uitvoering. De gemeente krijgt halfjaarlijks een taakstelling toegewezen van het Rijk, onderdeel daarvan is een taakstelling voor de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV) met een vergunning. De taakstelling voor de eerste helft 2024 is voor de gemeenten in Overijssel vastgesteld op 1.249 statushouders en voor de tweede helft 2024 op 1.134 statushouders. Inclusief de achterstand van de eerste helft van 2024 komt deze uit op 1.802. In onderstaande tabel is de taakstelling van de tweede helft 2024 inclusief achterstanden opgenomen met daarbij de tussentijdse realisatie op 15 september 2024. Deze komt uit op een realisatie van 24 %. Daarnaast zijn het aantal amvplekken voor minderjarige statushouders en het aantal plekken in doorstroomlocaties voor statushouders weergeven. Aantal KSO2 plekken amv

Taakstelling 2024-II

Taakstelling Incl. voor/ achter

Realisatie op 15/09/24

% Realisatie

Dalfsen

14 %

Deventer

161

10 %

Hardenberg

126

Kampen

36 %

Olst-Wijhe

38 %

Ommen

26 %

Raalte

65 %

45*

Staphorst

70 %

40*

Steenwijkerland

36%

Zwartewaterland

Zwolle

126

198

34 %

50*

Totaal IJsselland

521

807

187

23 %

159

Gemeente

Aantal plekken in doorstroomlocaties

* minimum aantal

Almelo

153

10 %

Borne

11 %

Dinkelland

Enschede

153

156

36 %

Haaksbergen

43 %

Hellendoorn

27 %

Hengelo

156

38 %

Hof van Twente

68 %

Losser

29 %

Oldenzaal

12 %

Rijssen-Holten

14 %

Tubbergen

13 %

Twenterand

16 %

Wierden

Totaal Twente

613

995

245

25%

Totaal Overijssel

1.134

1.802

432

24%

203

De plannen van gemeenten op het gebied van doorstroomlocaties, flexwoningen en kleinschalige opvang voor amv zijn opgenomen in de regionale plannen in de bijlage. 2

KSO: kleinschalige opvang

5. Opvang en huisvesting in Overijssel Zoals beschreven in de inleiding onderschrijven de leden van de PRT Overijssel de ambitie om te komen tot een stabiel, flexibel en effectief opvangsysteem, dat menswaardig is voor de vluchtelingen, dat kan rekenen op draagvlak, waaraan elke bestuurslaag zijn bijdrage levert en waarbij tegelijkertijd de spankracht van lokale gemeenschappen en besturen wordt gerespecteerd. In Overijssel willen gemeenten hun verantwoordelijkheid nemen en een bijdrage leveren aan de landelijke opgaven voor asielopvang, opvang van Oekraïense ontheemden en huisvesting statushouders. Daarbij gaat het niet enkel om de kwantitatieve opgave, maar met name om de noodzakelijke kwaliteit van de opvang, de inpasbaarheid in onze gemeenten en het draagvlak bij de inwoners. De visie van de Overijsselse gemeenten op de invulling van opvang is duidelijk: opvang op maat, inzet vanaf de start met participatie, regionale doorstroming en samenwerking en aandacht voor de sociale domeinen als onderwijs en zorg.

Randvoorwaarden Om bovenstaande te bereiken vindt de PRT het van groot belang om expliciet samen met de rijkoverheid aandacht te geven aan en verbeteringen door te voeren op de volgende onderdelen: - opvang op maat - zorg en onderwijs - participatie - doorstroming - financiële kaders

Opvang op maat Het creëren van een stabiel asiellandschap is belangrijk, dit biedt zowel duidelijkheid aan vluchtelingen als aan inwoners van gemeenten en zorgt op die manier voor rust. Al langere tijd lukt het niet om een stabiel asiellandschap te creëren. De huidige omstandigheden zorgen voor veel onrust bij asielzoekers en bij inwoners. Voor een stabiel asiellandschap is het van belang dat er een vaste voorraad is die niet wordt afgeschaald als de capaciteitsbehoefte lager wordt dan dat aantal. De vaste voorraad is momenteel vastgesteld op 41.000 plekken. Op moment dat deze plekken niet allemaal bezet zijn kunnen deze ook worden ingezet voor het huisvesten van andere groepen woningzoekenden. Binnen Overijssel willen we rekening houden met het feit dat opvang wordt gerealiseerd welke past bij de aard en omvang van de gemeenten en die aansluit bij de schaal waarop faciliteiten aanwezig zijn. Dit betekent dat gemeenten het ook mogelijk willen maken om kleinschalige opvanglocaties te realiseren die (indien nodig) worden aangehaakt bij een grootschaligere opvangvoorziening in de omgeving zodat gebruik kan worden gemaakt van de (centrum)faciliteiten. Er is op dit moment helaas nog veel onduidelijkheid over gemeentelijke exploitatie. Het ontbreekt aan de gewenste informatie over de juridische, financiële en praktische kant van het zelf exploiteren van opvanglocaties.

Dit leidt tot vertragingen bij het besluitvormingsproces van gemeenten. Het is van belang dat de rijksoverheid de gemeentelijke exploitatie mogelijk maakt door op korte termijn duidelijkheid te bieden hierover en de regeling gereed te hebben. Momenteel worden Oekraïense ontheemden opgevangen en geldt de Richtlijn Tijdelijke Bescherming. Deze EURichtlijn Tijdelijke Bescherming kan tot uiterlijk 4 maart 2026 verlengd worden, maar wat daarna gebeurt is onduidelijk: tot wanneer moeten gemeenten opvang blijven regelen, hoe lang kan een werkgever op een werknemer rekenen en tot wanneer hebben Oekraïners recht op een verblijf in Nederland? Gemeenten hebben de inspanningsverplichting om o.a. opvang te organiseren maar het vraagt veel van de Oekraïense ontheemden om jarenlang in een opvang te verblijven waarbij er beperkte mogelijkheden zijn voor privacy. Gemeenten hebben een taak in het realiseren van onderdak voor zowel asielzoekers, statushouders als Oekraïense ontheemden. Dit vraagt veel van gemeenten. Het is van belang dat de rijksoverheid deze opgaven in samenhang beziet en hierover doordachte keuzes maakt. Een voorbeeld hiervan is dat de rijksoverheid gemeenten eerder in 2024 vroeg 12

om asielzoekers op te vangen in opvanglocaties voor Oekraïense ontheemden terwijl op dit moment ook voor deze laatste groep er onvoldoende opvangplekken zijn.

Zorg en Onderwijs De opdracht rond de opvang van asielzoekers en Oekraïense ontheemden en de huisvesting van statushouders is breder dan het ‘bieden van een bed’. Het zorg- en onderwijssysteem in Nederland is goed geregeld met hoge kwaliteitseisen. De uitdaging is om die kwaliteit onder deze omstandigheden te blijven garanderen. Buiten kijf staat dat gemeenten zorg en onderwijs op een deugdelijke manier willen regelen. Er zijn bijvoorbeeld grote zorgen over het tekort aan leerkrachten. Daardoor moeten minderjarige vluchtelingen soms (te) lang wachten voordat zij naar school kunnen. Het is van belang dat de rijksoverheid hier iets aan gaat doen. We blijven ons ervoor inzetten om in gezamenlijkheid met de betrokken ministeries te kijken wat er mogelijk is in regels en financiën op dit vlak om toch op een zo hoog mogelijke kwaliteit van zorg en onderwijs te kunnen bieden aan asielzoekers en Oekraïense ontheemden. In de reguliere zorg (huisartsen en tandartsen) zijn wachtlijsten een groot probleem. We willen graag regelruimte om te experimenteren met alternatieve vormen van zorgverlening. Daarnaast is er extra aandacht nodig voor de psychosociale zorg en hulpverlening. Juist nu mensen langer in de opvang verblijven, komen meer trauma’s naar boven wat zorgt voor druk op de hulpverlening.

In Overijssel willen we aan de slag, samen met de rijksoverheid en de samenwerkingspartners, om tijdige en goede zorg te bieden.

Participatie Het is in onze ogen belangrijk dat iedereen deelneemt aan de samenleving. Opvang en integratie verlopen beter wanneer mensen een zinvolle invulling van hun dag hebben. Veel asielzoekers willen maar al te graag een waardevolle bijdrage aan de maatschappij leveren. Bovendien bevordert meedoen in de samenleving het welbevinden en de gezondheid van de bewoners. Door mee te doen vergroten ze hun kennis van de Nederlandse taal en cultuur, doen ze werkervaring op en komen ze in aanraking met Nederlanders. Hierdoor neemt mogelijk ook het draagvlak voor nieuwkomers in de samenleving toe. We willen komen tot eenduidige en goede participatiemogelijkheden voor zowel asielzoekers, Oekraïense ontheemden als statushouders. Een voorbeeld hiervan is dat we in Overijssel blijven streven naar Meedoenbalies in iedere asiellocatie. Een Meedoenbalie is een centrale plek in een azc waar verschillende activiteiten voor bewoners aangeboden worden. Alle bewoners van een azc kunnen zich hiervoor aanmelden, ongeacht de status van hun procedure. Het betreft bijvoorbeeld activiteiten als vrijwilligerswerk, sport, recreatie en soms betaald werk. Door mee te doen dragen bewoners bij aan de lokale samenleving.

Doorstroming Regionale doorstroming in Overijssel staat centraal met het principe: ‘Kom je in Overijssel, dan mag je in Overijssel blijven’. Hiermee wordt bedoeld dat als je als asielzoeker in een Overijsselse opvang een verblijfsvergunning krijgt, je dan ook, zo mogelijk, in Overijssel gekoppeld wordt aan een gemeente en hier kan inburgeren. En dus niet weer hoeft te verhuizen naar een andere regio. Gemeenten willen zich ervoor inzetten om samen met het COA toe te werken naar het uitgangspunt om asielzoekers uit een Overijsselse opvanglocatie, indien succesvol in de asielprocedure en rekening houdend met de omstandigheden van de asielzoeker, uit de opvang te laten stromen als statushouder in een Overijsselse gemeente of eventueel een geografisch nabijgelegen gemeente in een aangrenzende provincie. De huisvesting van statushouders, conform de wettelijke taakstelling, is een gemeentelijke taak. De Overijsselse gemeenten zetten maximaal in op de opgave voor huisvesting statushouders, conform de taakstelling huisvesting statushouders, incl. amv-huisvesting voor Nidos, maar lopen tegen grote uitdagingen aan zoals een woningtekort en de noodzaak om te komen tot flexibele wooninitiatieven. Hierdoor verblijven statushouders gedurende een lange tijd in de opvang. Binnen Overijssel willen we meer gaan inzetten op creatieve en flexibele huisvestingsmogelijkheden.

Het kabinet heeft aangekondigd de voorrang van statushouders bij de toewijzing van sociale huurwoningen te willen verbieden door de huisvestingswet (in lijn hiervan) aan te passen. Dit zorgt voor meer onzekerheid en onduidelijkheid bij gemeenten en provincie. Het is van belang dat de rijksoverheid passende regelingen ontwikkelt om statushouders te huisvesten en zich samen met gemeenten en provincies blijft inzetten om statushouders tijdig uit de opvang te laten stromen naar gemeenten. De provincie ondersteunt gemeenten in het realiseren van woningen en als onderdeel daarvan nieuwe huisvestingsinitiatieven voor statushouders. Er wordt aan de voorkant meegedacht met gemeenten over mogelijke huisvestingsoplossingen:

•

• •

Vanuit de bouwbrigade ondersteunt de provincie gemeenten, corporaties en marktpartijen met kennis, expertise en capaciteit om projecten tot uitvoer te brengen. De Bouwbrigade bestaat uit 6 verschillende onderdelen: aanjaagteam/RVO, adviespool, flexpool, expertiseteam toekomstbestendige bouw, regisseur huisvesting arbeidsmigranten en (alleen voor West-Overijssel) ondersteuningsteam wonen en zorg. Het ondersteuningsaanbod richt zich onder andere op: adviseren strategische vraagstukken, planbeoordeling, integrale plan en visievorming en het aanvragen van (Rijks)subsidies. De accounthouders ruimte van de provincie Overijssel kunnen ondersteunen in ruimtelijke procedures/locatiekeuze en knelpunten hierbij (flora/fauna, stikstof, netcongestie) De provincie ondersteunt door het informeren over de beschikbare (rijks)regelingen m.b.t. de huisvestingsopgave. Om zoveel mogelijk opgedane kennis uit te wisselen en bruikbare oplossingen te delen worden er ambtelijke themasessies georganiseerd.

Financiële kaders Om kwalitatief goede opvang te realiseren waarbij ook de hierboven geschetste onderdelen worden ingevuld is het van belang dat er financiële (regel)ruimte is waarmee gemeenten, COA, de rijksoverheid, de provincies en andere uitvoeringspartners in staat worden gesteld om hiermee aan de slag te gaan. Hierbij gaat het onder andere om de mogelijkheid om nieuwe locaties te realiseren. Dit geldt zowel voor locaties die door het COA worden geëxploiteerd als locaties waarbij de gemeente zelf de exploitatie wil doen. Het is van belang dat het beleid van de rijksoverheid duidelijkheid en stabiliteit gaat bieden voor meerdere jaren zodat er kan worden toegewerkt naar een stabiel opvanglandschap.

Regionaal plan IJsselland

Bijlage 1: Regionaal plan IJsselland

Regionaal plan IJsselland Op weg uit de opvangcrisis

Regionaal plan IJsselland

Regionaal Plan IJsselland – Op weg uit de opvangcrisis Voor u ligt het regionale plan van IJsselland, Op weg uit de opvangcrisis, dat inzicht geeft in het proces en de realisatie van de verschillende opgaven. In dit regionale plan is ook specifiek onze bijdrage aan de opgave uit de Spreidingswet opgenomen. De afgelopen tweeënhalf jaar hebben wij ons als elf gemeenten in IJsselland intensief ingespannen om opvang te verzorgen voor vluchtelingen. Dit betrof de opvang van Oekraïense ontheemden, (crisis)noodopvang van asielzoekers en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’ers), evenals het realiseren van permanente opvanglocaties en het huisvesten van statushouders. In onze regio hebben we verantwoordelijkheid genomen, zowel op verzoek als wanneer we dat zelf noodzakelijk achtten. We hebben gewerkt aan opvang die past bij onze buurten, wijken en gebieden, met betrokkenheid van onze inwoners en gemeenschappen, en die uitvoerbaar is voor onze gemeentelijke organisaties en maatschappelijke partners. We streven naar duurzame oplossingen, omdat we weten dat het tekort aan opvangplekken niet snel zal worden opgelost. Sinds begin dit jaar vormt de Spreidingswet het wettelijk kader voor de asielopvangplekken. In onze regio staan we voor de regionale opgave die hieruit voortvloeit.

We handelen naar het wettelijk kader, werken als regio samen en hebben alles gedaan om het opgelegde aantal opvangplekken per gemeente te realiseren. Dit bleek echter niet eenvoudig, mede door de overspannen woningmarkt, waarin verschillende kwetsbare doelgroepen concurreren om dezelfde schaarse opvang- en huisvestingsmogelijkheden. Het opvangen van ontheemden uit Oekraïne, statushouders, vluchtelingen en andere bijzondere doelgroepen, zoals daklozen, zijn communicerende vaten. Deze uiteenlopende opgaven vragen om zorgvuldige afwegingen binnen elke gemeente. Knelpunten zoals financiële kaders, ruimtelijke beperkingen, stikstofregels, netcongestie en andere infrastructurele uitdagingen, eisen op het gebied van brandveiligheid, noodzakelijke voorzieningen en personeelstekorten in onderwijs, zorg en welzijn hebben het proces complex gemaakt en tot vertragingen geleid. Ook zijn er meerdere concrete opvangopties in beeld geweest waar veel tijd in is gestoken, maar waar het ondanks bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak niet lukte om een locatie te openen vanwege één of meer van bovengenoemde factoren. Desondanks hebben we aanzienlijke vooruitgang geboekt in het voldoen aan de opgave uit de Spreidingswet, en we blijven ons inzetten voor bestendige opvang. We werken aan het realiseren van meer opvangplekken voor de komende jaren.

Zolang de Spreidingswet van kracht is, blijft er voldoende draagvlak binnen onze gemeenschappen en gemeenteraden. Om de opvang goed te blijven organiseren, met steun van onze inwoners, is het belangrijk dat aan een aantal randvoorwaarden wordt voldaan: 1. Financiële kaders: Humane en veilige opvang vraagt om toereikende financiering. Om draagvlak te behouden, is kwalitatief goede opvang noodzakelijk, zodat rust en veiligheid gewaarborgd zijn, zowel voor de vluchtelingen als voor de omgeving. Eenduidige financiële kaders voor de verschillende doelgroepen zijn wenselijk om de opvang te kunnen realiseren. 2. Opvang op maat: We zetten in op locaties die qua omvang passen bij de omgeving. We zien dat kleinschaligere opvang beter werkt binnen onze gemeenschappen, vooral in de kleinere gemeenten. Passende opvang vraagt om ruimte voor financieel en organisatorisch maatwerk. 3. Voldoende zorg en onderwijs: Elke opvang vraagt om de beschikbaarheid van zorg en onderwijs. Investeren in bijvoorbeeld taallessen draagt bij aan deelname aan de samenleving en kan helpen overlast te voorkomen. Door wachtlijsten in zorg en bijvoorbeeld inburgeringsonderwijs vergt dit een extra inspanning van de systeemverantwoordelijken. 16

Regionaal plan IJsselland

4. Participatie: Opvang en integratie verlopen beter wanneer mensen overdag iets te doen hebben. Dit vergroot het draagvlak en kan bijdragen aan het oplossen van lokale arbeidsmarkttekorten. We willen goede en eenduidige participatiemogelijkheden voor asielzoekers, Oekraïense ontheemden en statushouders, waarbij deelname wat ons betreft niet vrijblijvend is. Dit vraagt om het makkelijker verstrekken van tewerkstellingsvergunningen en voldoende financiën voor (voor)inburgering en bemiddeling. 5. Regionale doorstroming: Statushouders moeten zoveel mogelijk worden opgevangen in de regio waar ze ook gehuisvest zullen worden. Dit stelt hen in staat om vanuit de opvang al aan hun toekomst te werken, wat zowel het draagvlak voor de opvang vergroot als hun motivatie versterkt. 6. Inzet van alle regio’s: Voor draagvlak in onze regio is het belangrijk dat alle andere regio’s in Nederland hun bijdrage leveren, zowel op het gebied van opvang en huisvesting als op het gebied van zorg, onderwijs en welzijn voor vluchtelingen. 7. Wederkerigheid: Wij zetten ons in om de opvang goed vorm te geven en verwachten van het Rijk een partner te vinden die zorgt voor de nodige randvoorwaarden en met ons in dialoog staat. Voor een goede samenwerking tussen het Rijk en gemeenten moeten de interbestuurlijke verhoudingen worden versterkt en in balans worden gebracht.

We blijven ons inspannen voor nieuwe opvanglocaties. We realiseren ons dat er in onze regio nog een grote opgave ligt die we met de bestaande inzet deels kunnen beantwoorden, maar niet volledig. Dit vraagt om extra inspanning en het regelen van de hierboven genoemde randvoorwaarden. Koersvastheid We constateren dat er in Nederland een gezamenlijke gerichtheid is ontstaan om de verantwoordelijkheid voor opvang te delen, mede dankzij de duidelijke kaders van de Spreidingswet. Door de samenwerking tussen Rijk, provincies, gemeenten, COA, Nidos, Vluchtelingenwerk en vele andere partijen staan we waar we nu staan. Deze gezamenlijke inzet heeft ertoe geleid dat nieuwe plannen uitvoerbaar en effectief zijn. Cruciaal in de uiteindelijke realisatie is daarbij koersvastheid en helderheid over wat het Rijk van gemeenten verwacht ten aanzien van de Spreidingswet. Alleen samen kunnen wij een slagvaardige overheid zijn, die doet wat het belooft en waar de burger op vertrouwt. In onze regio hechten we aan een ordelijke en zorgvuldige procesgang en roepen we

het Rijk op om dit samen met ons vorm te geven.

Regionaal plan IJsselland

Inhoud Regionaal Plan IJsselland 1. Proces Regionale Regie Tafel Vluchtelingen IJsselland 2. Overzicht opgaven 3. Asielopvang: kwantitatief beeld 4. Asielopvang: eerste cyclus van de Spreidingswet 5. Asielopvang: bestaande en nieuwe locaties 6. Oekraïne-opvang: kwantitatief beeld 7. Oekraïne-opvang: bestaande GOO-locaties 8. Oekraïne-opvang: te realiseren GOO-locaties 9. Statushouders: kwantitatief beeld 10. Statushouders: plannen na 15-09-2024 en voor 2025 11. Toelichting proces: duiding per gemeente

Regionaal plan IJsselland

1. Proces Regionale Regietafel Vluchtelingen IJsselland De bestuurlijke, regionale coördinatie op de opgaven in de regio verloopt via de Regionale Regietafel Vluchtelingen IJsselland (RRVIJ). De bestuurlijke lijn is besproken en vastgesteld in het RRVIJ op 15 maart 2024. Er is besloten dat iedere gemeente zich inspant om de individuele opgave te behalen, ook als een gemeente bijzondere doelgroepen (bijvoorbeeld AMV, ontheemden met een zorgvraag) opvangt. Dit betekent dat bij de opvang van bijzondere doelgroepen de gemeentelijke opgave in aantal opvangplaatsen gelijk blijft. Daarnaast is afgesproken dat de samenwerking gezocht wordt op opgave(n) die niet door de eigen gemeente gerealiseerd kunnen worden. In de RRVIJ van 7 juni 2024 is de nieuwe opgave ten aanzien van ontheemden uit Oekraïne besproken. Landelijk zijn er per 1 januari 2025 120.000 opvangplekken nodig. Deze nieuwe inspanningsverplichting betekende een verhoogde inspanning per gemeente lopende de realisatie van de opgaven voorkomende uit de Spreidingswet. Deze verhoging is opgenomen in een vernieuwde versie van het plan van aanpak PRT 2024. Besproken planning

De planning die interbestuurlijk is afgestemd en besproken in het PRT en RRVIJ: • Iedere gemeente heeft een eigen verantwoordelijkheid de 3 opgaven te behalen. • In september 2024 afrondende besluitvorming per gemeente. • In september 2024 is het gesprek tussen gemeenten in de RRVIJ afgerond. • Per 1 november 2024 ligt er een sluitend provinciaal plan: hierin zijn de locaties en aantal opvangplaatsen per gemeente verwerkt. • Tussen 1 november 2024 en 1 juli 2025 kunnen alle procedures worden doorlopen en de opvanglocaties worden gerealiseerd. (*) • Tijdelijke locaties zijn mogelijk, zolang continuïteit en bestuurlijke commitment om aan de opgave te voldoen geborgd is. (*) Bij het daadwerkelijk realiseren van een deel van de opvanglocaties zijn er nog bezwaarprocedures mogelijk die de daadwerkelijke realisatie kunnen beïnvloeden. Ook zijn gemeenten in de realisatie o.a. afhankelijk van het COA.

Regionaal plan IJsselland

2. Overzicht opgaven In onderstaande tabel is per gemeente de taakstelling weergegeven voor asielopvang (inclusief AMV), de opgave opvang ontheemden uit Oekraïne en de taakstelling die de gemeenten ten aanzien van statushouders hebben. De “vaste voorraad” bij de taalstelling asielopvang wordt direct door het COA aangereikt en is zodoende niet in deze tabel opgenomen.

Regionaal plan IJsselland

3. Asielopvang: kwantitatief beeld In de eerste tabel hieronder is per gemeente de realisatie van de opgaven voor asielopvang (inclusief AMV) weergegeven. In de tweede tabel is specifiek de realisatie ten aanzien van AMV opgenomen. Beide tabellen betreffen het totaal aan realisatie van asielopvang vanaf 1 oktober 2024 tot 1 juli 2025. Een deel van deze realisatie sluit voor of tijdens de eerste cyclus van de Spreidingswet. Los hiervan worden er ook na 1 juli 2025 opvanglocaties gerealiseerd. De aantallen in deze tabel wijken zodoende af van de aantallen die meetellen voor de eerste cyclus van de Spreidingswet. Zie voor de aantallen die op dit moment al door de gemeenten gegarandeerd kunnen worden in de tabel onder punt 4.

Regionaal plan IJsselland

4. Asielopvang: eerste cyclus Spreidingswet Gemeenten in de regio zetten zich in om de opgave te realiseren. In onderstaande tabel zijn de opvangplekken opgenomen die nu al door de gemeenten gegarandeerd kunnen worden gedurende de eerste cyclus van de Spreidingswet van 1 juli 2025 tot aan 1 februari 2026. Bij het merendeel van de gemeenten is het proces, inclusief de besluitvorming, aangaande de verdere realisatie van asielopvang nog niet afgerond. Onderstaand overzicht geeft alleen een beeld van waar op dit moment de besluitvorming al volledig van is afgerond.

Regionaal plan IJsselland

5. Asielopvang: bestaande en nieuwe locaties Bestaande locaties In onderstaande tabel zijn de asielopvang locaties benoemd. Er is een onderscheid gemaakt in het type locatie.

Regionaal plan IJsselland

Nieuwe locaties In onderstaande tabel zijn nieuwe locaties opgenomen die nu concreet zijn. Deze locaties zijn ook weer per soort onderverdeeld. Indien er nog geen startdatum is opgenomen is de locatie nog niet definitief. Er dient dan nog nadere besluitvorming plaats te vinden. Deze locaties zijn daarom op dit moment (nog) niet aanwijsbaar als opvanglocatie ten behoeve van de Spreidingswet.

Regionaal plan IJsselland

6. Oekraïne-opvang: kwantitatief beeld In onderstaand overzicht is weergeven wat per gemeente de opgave is per 1 januari 2025 en wat er tot nu toe gerealiseerd is. Er is ook in opgenomen wat het verschil is tussen deze aantallen, hoeveel ontheemden uit Oekraine er in een POO opgevangen worden en hoeveel opvangplekken er momenteel concreet in ontwikkeling zijn.

7. Oekraïne-opvang: bestaande GOO-locaties Hieronder zijn alle bestaande GOO-locaties in de regio IJsselland opgenomen.

Regionaal plan IJsselland

7. Oekraïne-opvang: te realiseren GOO-locaties Onderstaand is een tabel opgenomen van de GOO-locaties die concreet worden gerealiseerd. De startdatum geeft aan wanneer de realisatie zal plaatsvinden. Ook is hierin opgenomen als het een GOO betreft met een lager kwaliteitsniveau. Bij de locaties die nu worden gerealiseerd is hier voor zover bekend geen sprake van. Uit de tabel blijkt tevens dat deze locaties voor zover bekend niet zijn aangewezen voor een bijzondere doelgroep (zoals bijvoorbeeld overlastgevers).

8. Statushouders: kwantitatief beeld Onderstaand overzicht heeft betrekking op de taakstelling voor statushouders. Hierin is onder andere opgenomen wat de realisatie is per 15 september 2024 en de te verwachte achterstand/voorsprong per 31 december 2024.

Regionaal plan IJsselland

Statushouders: plannen na 15-09-2024 en voor 2025 en DSL/KSO

Planning In onderstaand overzicht is de planning opgenomen ten aanzien van de taakstelling huisvesting statushouders in de periode na 15 september 2024 en 31 december 2024. De percentages in de kolom “bestaande woningvoorraad” staan voor het deel van de vrijgekomen sociale huurwoningen

Doorstroom- en kleinschalige opvang locaties In onderstaande tabel is per gemeente het aantal doorstroomlocaties en kleinschalige opvanglocaties in beeld gebracht.

Regionaal plan IJsselland

10.

Inzet gemeenten in de regio: duidingen per gemeente

Per gemeente is onderstaand een eigen toelichting opgenomen. Dalfsen

Juist in de periode dat de Spreidingswet tot stand kwam (begin dit jaar), heeft Dalfsen meermalen voorzien en voorziet zij nog steeds in tijdelijke opvang van asielzoekers. De realisatie van Tijdelijke Gemeentelijke Opvanglocaties voor asielzoekers heeft invloed gehad op de aanpak te komen tot structurele opvang. De gemeente volgt een zorgvuldig en participatief proces om te komen tot afgewogen locatie(s), waarbij het afwegingskader begin deze maand is besproken met de raad en de zoektocht naar potentiële locaties loopt. De inspanning is gericht op het halen van de taakstelling.

Deventer

Wij voldoen met het AZC Schalkhaar aan onze opgaven voor de spreidingswet voor asiel. De gemeente heeft een bestuursovereenkomst met het COA waarbij in Schalkhaar 100 bufferplekken kunnen worden opgeplust bij calamiteiten en na goedkeuring van het college. Deze lopen 01-02-2025 af. Inmiddels heeft het college besloten om de aanvraag van het COA om deze 100 bufferplekken structureel te maken afgewezen en het COA verzocht om de bufferplekken uiterlijk 1 juli 2024 af te hebben gebouwd en de maximale capaciteit van 550 vaste plekken te bereiken. Van de 550 plekken zijn er 50 voor de IBO (Intensief begeleide opvang). De bestuursovereenkomst met het COA is voor onbepaalde tijd.

Hardenberg

Gemeente Hardenberg vangt tot maart 2026 bijna het dubbele aantal asielzoekers op, namelijk 700 mensen regulier asiel. De zoektocht naar een mogelijke locatie voor na maart 2026 is gestart, om eventueel te kunnen voldoen aan de opgave vanuit de spreidingswet. Voor opvang van Oekraïne zijn verschillende locaties in onderzoek, maar het is nog onzeker tot welke realisatie dat leidt. Het is erg lastig geschikte locaties te vinden, vanwege het beperkte aanbod, geschiktheid en beperkingen vanuit infrastructuur. Voor statushouders zoekt Hardenberg naar een geschikte doorstroomlocatie

Kampen

Gemeente Kampen heeft de afgelopen periode met urgentie het vraagstuk om te komen tot de invulling van de Spreidingswet opgepakt. Op diverse verzoeken van de provincie en het ministerie is ingegaan om spoedlocaties te verkennen, parallel aan het proces voor de invulling van de Spreidingswet. In Kampen worden al jaren AMV'ers opgevangen en zijn diverse keren (crisis) noodopvanglocaties geopend. Om uitstroom uit de AZC's te bespoedigen is er vanuit Kampen een doorstroomlocatie voor statushouders gerealiseerd en veelvuldig gebruik gemaakt van de HAR. Afgelopen jaar is er tevens toegewerkt naar het ontwikkelen van een meerjarige aanpak op ontheemden om de kwaliteit van opvang regionaal en lokaal beter te kunnen borgen. Door beperkte mogelijkheden in vastgoed voor de invulling van de Spreidingswet, waarbij afgeweken kan worden van bepaalde procedures (BOPA), zijn er meerdere locaties afgevallen. Dit heeft voor vertraging geleid in het proces.

Olst – Wijhe

Evenals andere gemeenten werkt gemeente Olst-Wijhe toe aan de invulling van de Spreidingswet. Behalve de asielopgave, werken we aan de taakstelling voor statushouders en de inspanningsverplichting voor ontheemden uit Oekraïne. In samenwerking met ondernemers, inwoners en maatschappelijke organisaties is een handelingskader opgesteld, dat op 4 november 2024 ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. De afgelopen winters hebben we noodopvang georganiseerd voor 130 28

Regionaal plan IJsselland

jongeren asielzoekers i.s.m. gemeente Raalte. Daarnaast voldoen we ruimschoots aan de inspanningsverplichting ten aanzien van ontheemden uit Oekraïne. De in 2023 gerealiseerde flexwoningen worden ingezet voor spoedzoekers, waaronder statushouders, starters en ontheemden uit Oekraïne. De gemeente blijft zich inspannen om bij te dragen aan de maatschappelijke opgave die er ligt. Ommen

Wat betreft AMV's vangen we nu 48 jongeren op. De huidige locatie aan de Strangeweg sluit per 31 december 2024. Er is met NIDOS afgesproken dat de gemeente Ommen 21 jongeren opvangt (2 x KWG). Deze jongeren zijn statushouders. Er zijn geen specifieke woningen voor statushouders. We maken specifieke afspraken met de corporatie. We zijn bezig met 50 flex-woningen, waarvan 18 bestemd voor statushouders. Bouw verwacht voor juli 2025. Wat betreft asiel vindt voorbereiding van besluitvorming nog plaats.

Raalte

De gemeente Raalte doet wat nodig is als het gaat om de taakstellingen vluchtelingen. Wij dragen bij aan de maatschappelijke opgave die er ligt. Het college en de gemeenteraad hebben afgesproken om te zoeken naar concrete opvang locaties voor vluchtelingen. In het kader van de Spreidingswet is gekeken naar geschikte en beschikbare bestaande panden, die op korte termijn ingezet kunnen worden voor asielopvang, maar deze zijn er op dit moment niet. Als gemeente zoeken we onverminderd door naar geschikte opvanglocaties. Hierbij wordt gekozen voor zorgvuldigheid boven snelheid. Daarom is ervoor gekozen de gemeenteraad goed aan te haken en om o.a. te starten met inwonerscommunicatie en -participatie. Daarnaast heeft de gemeente een handelingskader opgesteld, welke handvatten geeft voor de aanpak van de vluchtelingenopgave van 2024 t/m 2027. Het handelingskader is eind september 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. De gemeente Raalte heeft de afgelopen jaren niet stilgezeten. Er heeft in samenwerking met Olst-Wijhe noodopvang plaatsgevonden voor amv’ers zonder status (twee keer, vier maanden). Daarnaast is er crisisnoodopvang georganiseerd in de sporthal in Heeten voor een periode van zes weken en was er een corona locatie bij Den Alerdinck voor de duur van drie jaar.

Recent heeft de gemeente in verband met een brand in een opvanglocatie tijdelijk opvang geboden aan amv’ers zonder status in Heino. Op dit moment, met de komst van de Spreidingswet, zet de gemeente in op structurele oplossingen voor asielopvang.

Staphorst

Als gemeente vinden wij het belangrijk om onze verantwoordelijkheid te nemen ten aanzien van de drie opgaven. De uitgangspunten en aanpak zijn beschreven in de nota Perspectief op Opvang Vluchtelingen die momenteel ter besluitvorming ligt bij de gemeenteraad. De gemeente Staphorst heeft eerder dit jaar fors ingezet op het realiseren van een reguliere asiellocatie. Deze locatie bleek voor het COA uiteindelijk financieel niet haalbaar. Ook hebben we de mogelijkheid van noodopvang onderzocht, maar die vraag bleek ten laatste achterhaald. Zo is helaas veel tijd verloren gegaan. Wij inventariseren nu opnieuw mogelijke locaties en streven ernaar om hier in januari duidelijkheid over te geven.

Regionaal plan IJsselland

Steenwijkerland

De inspanningen van Steenwijkerland zijn erop gericht de taakstellingen voor de opvang van Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders te realiseren. Met de opvang van Oekraïense ontheemden realiseren we op 1 januari 2025 onze inspanningsverplichting. Ook heeft de gemeenteraad ingestemd met het aanbieden van 80 opvangplekken voor kansrijke asielzoekers en statushouders, naar het voorbeeld van de ROL in Zwolle. Naar aanleiding van een adviesvraag aan de gemeenteraad kiezen we bewust voor kleinschalig en dichtbij voorzieningen. Om zo verantwoordelijkheid te nemen met oog en oor voor de lokale samenleving. Daarnaast zetten we in 2024 versneld in op het huisvesten van statushouders. Dat kan de druk op de asielopvang structureel verlagen. Om dit te doen zijn er afspraken met woningcorporaties om tot 1 januari 2025 25% van het sociale woningenaanbod toe te kennen aan statushouders.

Zwartewaterland

Brief college B&W 17 juli '24: “om draagkracht te borgen, starten we de besluitvorming en communicatie naar inwoners na het zomerreces van de gemeenteraad. Dit betekent dat we u (de comm van de koning) niet eerder dan eind oktober 2024 kunnen informeren over het definitieve besluit over locaties voor asielopvang”. In het voorjaar is het proces voor de zoektocht naar locaties voor asielopvang gestart. We zetten in op het realiseren van de opgave, 139 opvangplekken voor asielzoekers.

Zwolle

Al enige jaren zijn wij op zoek naar locaties voor vluchtelingen opvang. Die zoektocht heeft al meerdere (tijdelijke dan wel langdurige) opvang locaties opgeleverd. Van alle onderzochte mogelijkheden voor permanente opvang zijn er slechts 3 locaties die nader verkend kunnen worden. Zelfs bij realisatie van deze drie locaties halen wij de taakstelling niet. Dit heeft gemaakt dat het college heeft besloten in de gebiedsontwikkelingen te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om vluchtelingen opvang te realiseren. Dit onderzoek zal plaatsvinden in Q4 2024.Voor de volledigheid verder benoemd dat dat de einddatum van CNO indicatief is. Dit willen wij geleidelijk afbouwen op het moment dat er voor deze mensen een alternatief is.

Regionaal plan Twente

Bijlage 2: Regionaal plan Twente

TWENTSE REGIETAFEL STATUSHOUDERS, OEKRAÏNERS, VLUCHTELINGEN

REGIONAAL OPVANGPLAN Oktober 2024

Regionaal plan Twente INLEIDING Voor u ligt het regionaal opvangplan ter invulling van de Spreidingswet van de Twentse Regietafel Asiel (TRA). Dit plan is een samenvoeging van de inspanning die alle 14 Twentse gemeenten hebben geleverd om de diverse taakstellingen met betrekking tot de opvang van ontheemden en vluchtelingen in te vullen. Deze opgave, welke grotendeels een Rijkstaak betreft, was en is geen lichte taak. Alleen al de kwantitatieve taak om voldoende plaatsen te realiseren is een grote uitdaging voor lokale overheden. Om ook kwalitatief goede opvang te bieden waarbij onder andere zaken als onderwijs, zorg en veiligheid geregeld zijn vraagt het uiterste van gemeenten. In maandelijkse bijeenkomsten, zowel ambtelijk als bestuurlijk, is getracht de samenwerking op te zoeken door kennis en ervaring te delen en elkaar te ondersteunen waar mogelijk en nodig. Of het nu ging om opvang van Oekraïense ontheemden, (crisis)noodopvang van asielzoekers en AMV in het bijzonder, het realiseren van permanente opvanglocaties of huisvesting van statushouders. In onze regio hebben we verantwoordelijkheid genomen daar waar dat van ons werd gevraagd en daar waar wij zelf vonden dat we dat moesten doen. We hebben gewerkt aan oplossingen passend bij onze buurten, wijken en gebieden.

Oplossingen waarbij onze inwoners en gemeenschappen betrokken zijn en die uitvoerbaar voor onze gemeentelijke organisaties en maatschappelijke partners. Oplossingen die zo duurzaam mogelijk zijn, omdat we weten dat het tekort aan opvangplekken niet op korte termijn weg is. Sinds begin dit jaar vormt de Spreidingswet het wettelijk kader voor de asielopvangplekken. In onze regio stonden en staan we voor de regionale opgave die hieruit voortkomt. We handelen naar het wettelijk kader, werken als regio samen en hebben zoveel mogelijk gedaan om het opgelegde aantal opvangplekken per gemeente te realiseren. Dat is geen gemakkelijke opgave. In de context van de overspannen woningmarkt waarbij verschillende kwetsbare doelgroepen lijken te moeten concurreren om dezelfde mogelijkheden voor opvang en huisvesting, en opvang van Oekraïners, speciale doelgroepen, reguliere woningzoekenden en vluchtelingen in feite communicerende vaten zijn.

Daarbij zorgden knelpunten als simpelweg de beschikbaarheid van locaties, financiële kaders, ruimtelijke beperkingen, stikstof, interne besluitvorming van het COA, vraagstukken rondom netcongestie en andere infrastructurele uitdagingen, eisen aan bijvoorbeeld brandveiligheid, de vereiste benodigde voorzieningen, het tekort aan personeel in onderwijs en welzijn en bezwaren van omwonenden voor complexe processen, vertraging, en in verschillende gevallen zelfs tot de constatering dat ondanks heel veel inspanningen de realisatie van opvanglocatie toch niet ging lukken. Er zijn meerdere concrete en kansrijke opties voor opvang in beeld geweest waarin heel veel tijd is gestoken, maar ondanks bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak het niet lukte om locaties te realiseren. Toch zijn we een eind gekomen om te voldoen aan de opgave uit de Spreidingswet. Daarbij moet worden aangetekend dat de formele en informele signalen en uitingen van politici en bestuurders uit de Tweede Kamer en Kabinet het op lokaal niveau bemoeilijkt om te zoeken naar oplossingen. De signalen dat ‘de Spreidingswet op korte termijn zal worden ingetrokken’ en het ‘Kabinet geen consequenties zal verbinden aan gemeenten die niet voldoen aan de Spreidingswet’ hebben postgevat in de samenleving en zijn funest voor draagvlak onder inwoners.

Dat er desondanks nog diverse initiatieven van de grond komen en bestuurders en raadsleden hun nek durven uitsteken om zaken te realiseren is een compliment voor het lokale bestuur. Voor de beoogde en toekomstige realisatie gelden wel een aantal randvoorwaarden om de opvang op een goede manier en met steun van onze inwoners vorm te geven:

Financiële kaders. Humane en veilige opvang kan niet voor een dubbeltje op de eerste rang. Juist om draagvlak te behouden, is kwalitatief goede opvang nodig zodat er rust en veiligheid geboden kan worden, voor de vluchtelingen en voor de omgeving.

Opvang op maat: We zetten in op locaties die qua omvang passen bij de omgeving. We zien dat opvang in onze gemeenschappen, zeker in de kleinere gemeenten, beter werkt wanneer het kleinschaliger wordt vormgegeven. Dat vraagt financiële en organisatorische wendbaarheid van het rijk en het COA.

Voldoende zorg en onderwijs: elke opvang vraagt om het bieden van passende zorg en onderwijs. Investeren in bijvoorbeeld taal draagt bij aan het meedraaien in de samenleving en heeft een directe link met het voorkomen van overlast. Daar er al sprake is van wachtlijsten voor zorg en bijvoorbeeld inburgeringsonderwijs, vraagt dit een extra inspanning van de systeemverantwoordelijken.

Participatie: opvang en integratie verloopt beter als mensen overdag wat te doen hebben, vergroot het draagvlak en kan lokale arbeidsmarkttekorten oplossen. We willen goede participatiemogelijkheden voor asielzoekers, waarbij deelname overigens niet vrijblijvend is. Dat vraagt bijvoorbeeld om het makkelijker afgeven van tewerkstellingsvergunningen en voldoende financiën om (voor)inburgering en bemiddeling te organiseren.

Regionale doorstroming: statushouders moeten zoveel mogelijk worden opgevangen in de omgeving waar zij ook gehuisvest zullen worden, zodat zij vanuit de opvang al kunnen werken aan hun toekomst. Dat draagt ook bij aan draagvlak voor de opvang en motivatie van vluchtelingen.

Een inspanning van alle regio’s: voor draagvlak in onze regio, is het van belang dat alle andere regio’s in Nederland een aandeel vervullen, of het nu gaat om opvang of de huisvesting. 32

Regionaal plan Twente Wederkerigheid: Waar wij onze inspanningen leveren om de opvang te realiseren en goed vorm te geven, verwachten wij in het Rijk een partner te vinden die zorgt voor de nodige randvoorwaarden en in dialoog staat met ons. Voor een goede samenwerking tussen het Rijk en gemeenten moeten de interbestuurlijke verhouding worden versterkt weer in balans worden gebracht.

We gaan door met het creëren en zoeken van opvanglocaties. We constateren dat hier voor onze regio nog een forse opgave ligt die we met de bestaande inzet deels zullen beantwoorden, maar niet volledig. Dit vraagt extra inzet en inspanning maar dat kan alleen als het Rijk bovengenoemde randvoorwaarden serieus oppakt. Koersvastheid We constateren dat er in Nederland een gelijke gerichtheid is ontstaan om gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor opvang te nemen, mede dankzij de heldere kaders van de Spreidingswet. Door de samenwerking tussen Rijk, provincies, gemeenten, COA en vele andere partijen staan we waar we nu staan. Deze gezamenlijke inzet heeft ertoe geleid dat nieuwe plannen ook uitvoerbaar en effectief zijn. Cruciaal in de uiteindelijke realisatie is daarbij koersvastheid. Helderheid over wat/dat het Rijk van gemeenten verwacht dat zij zich houden aan de spreidingswet. Dat er opvangplekken worden gerealiseerd. En dat ieder daar een aandeel in heeft.

Alleen samen kunnen wij een slagvaardige overheid zijn, die doet wat het belooft en waar de burger op vertrouwt. In onze regio hechten we aan een ordelijk en zorgvuldige procesgang. We roepen het Rijk op om dit tezamen met ons vorm te geven. Namens de Twentse Regietafel Asiel, Mr. J.C.F. Broekhuizen, voorzitter

Regionaal plan Twente

PROCES De Twentse Regietafel Asiel, TRA, is en lange tijd actief om in een bestuurlijke setting de opvang en huisvesting van Oekraïners, vluchtelingen en statushouders te bespreken. Met het van kracht worden van de Spreidingswet, begin februari 2024, is er meer de nadruk komen te liggen op de taakstelling uit de spreidingswet. De regietafel komt tweemaandelijks bij elkaar en wordt voorbereid door een agendacommissie. Het ambtelijk overleg komt maandelijks bij elkaar. Daarnaast zijn er meerdere ambtelijke overlegstructuren rondom thema’s als onderwijs & arbeidsmarkt, huisvesting & wonen en zorg & veiligheid.

OPGAVEN Hieronder is de totale Twentse opgave weergegeven, conform format Provincie.

Asiel

Oekraïne

Statushouders

Gemeente

Totaal

regulier

amv

vaste voorraad

Opgave

2024-II

Almelo

323

296

288

557

153

Borne

148

135

183

Dinkelland

172

157

202

Enschede

638

584

1211

156

Haaksbergen

143

131

183

Hellendoorn

215

197

274

Hengelo

415

380

620

156

Hof van Twente

209

191

264

Losser

130

119

178

Oldenzaal

175

160

240

Rijssen-Holten

230

211

250

288

Tubbergen

137

125

150

163

Twenterand

183

167

255

Wierden

157

144

187

4.805

999

Totaal Twente

3.275

2.997

278

688

Regionaal plan Twente

KWANTITATIEF BEELD ASIEL

De hieronder weergegeven locaties betreffen alle bestaande en in ontwikkeling zijnde locaties inclusief noodopvang. De specifieke aantallen voor de Spreidingswet staan op pagina 7. Asiel Totaal incl. AMV Gemeente

Opgave

Voor 1/7/'25

Verschil

Almelo

323

468

145

Borne

148

-148

Dinkelland

172

-172

Enschede

638

550

-88

Haaksbergen

143

Hellendoorn

215

-215

Hengelo

415

545

130

Hof van Twente

209

125

-84

Losser

130

-36

Oldenzaal

175

-175

Rijssen-Holten

230

250

Tubbergen

137

150

Twenterand

183

-96

Wierden

157

106

-51

Totaal Twente

3.275

2.518

-757

Na 1/7/'25

200 415

Hieronder is de realisatie specifiek voor AMV weergegeven

Asiel AMV Gemeente

Opgave

Voor 1/7/'25

Verschil

Almelo

-27

Borne

-13

Dinkelland

-15

Enschede

-54

Haaksbergen

Hellendoorn

-18

Hengelo

-35

Hof van Twente

Losser

-11

Oldenzaal

-15

Rijssen-Holten

-19

Tubbergen

-12

Twenterand

-16

Wierden

Totaal Twente

278

140

-138

Na 1/7/'25

BESTAANDE EN NIEUWE LOCATIES ASIEL

Regionaal plan Twente

Bestaande locaties, gerangschikt naar type opvanglocatie Indien er bij een einddatum n.n.t.b is ingevuld dan is deze datum nog onbekend maar loopt deze langer dan de gevraagde minimale termijn. Gemeente

Locatienaam

Capaciteit

Startdatum

Einddatum

Exploitatie

Soort opvang

Haaksbergen

Molenstraat

1-11-2023

1-11-2025

COA

AMV

Hof van Twente

Sportlaan 7 Delden (opvanglocatie Aparthotel Delden)

1-4-2024

1-3-2025

COA

AMV

Wierden

Ypeloweg

1-3-2023

1-3-2026

COA

AMV

Enschede

Vliegveldweg

550

24-7-2023

24-7-2024

COA

Noodopvang

Hengelo

Hazenweg 31

120

1-1-2024

31-12-2024

COA

Noodopvang

Hof van Twente

Jacob Ooststraat 13/13a Markelo (NO Markelo)

6-4-2023

6-4-2025

COA

Noodopvang

Losser

Dinkeloord

30-5-2024

30-5-2025

COA

Noodopvang

Twenterand

Webbinkstraat 15

1-8-2022

1-12-2024

gemeente

Noodopvang

Almelo

AZC - Vriezeveenseweg

398

16-3-2016

N.n.t.b*

COA

Regulier

Hengelo

Havezatelaan

250

1-1-2015

1-9-2025

COA

Regulier

Tubbergen

AZC Albergen

150

30-9-2024

19 -9-2032

COA

Regulier

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zwolle&id=a3e60513-fb84-45af-959c-f0c340c05425