3. Oplegger bij Jaarverslag 2023 Omgevingsdienst IJsselland

Oplegger bij Jaarverslag 2023 Omgevingsdienst IJsselland, inclusief bijlage productiecijfers 2023 Zwolle (met een korte duiding van de voor Zwolle meest relevante onderdelen) Op 19 december 2023 heeft het college besloten: 1. het Vergunningen, Toezicht en Handhaving Omgevingsrecht jaarverslag 2023 & programma 2024 vast te stellen; 2. het VTH Uitvoeringsprogramma 2024 Omgevingsdienst IJsselland vast te stellen. Het jaarverslag 2023 Omgevingsdienst IJsselland was op dat moment nog niet beschikbaar. Voor het onderdeel milieu (OD-taken) zijn wij bij het opstellen van ons jaarverslag 2023 uitgegaan van de (productie)gegevens die op dat moment beschikbaar waren (zie paragraaf 2.2 en 3.2 van het hiervoor onder 1 genoemde document). Begin maart 2024 hebben wij van de OD het jaarverslag 2023 Omgevingsdienst IJsselland (ambtelijk concept) en de productiecijfers 2023 Zwolle ontvangen. Het definitieve Jaarverslag 2023 Omgevingsdienst IJsselland wordt naar verwachting op 11 juli 2024 ter vaststelling aan het Algemeen Bestuur OD voorgelegd. Inhoudelijke wijzigingen t.o.v. jaarverslag 2023 (ambtelijk concept) worden daarbij niet verwacht. Wel volgt nog een correctie op de gerealiseerde uren periodieke controles Toezicht en Handhaving, hierop anticiperen wij in deze Oplegger.

Met deze Oplegger bij het Jaarverslag 2023 Omgevingsdienst IJsselland (ambtelijk concept) en de productiecijfers 2023 Zwolle geeft het college een korte duiding van de voor Zwolle meest relevante onderdelen op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving milieutaken. Programma (Jaaropdracht 2024) versus Productiecijfers 2023 Zwolle (totaal) Vanaf 2023 is de OD gaan werken met een nieuwe begroting gebaseerd op een meer objectieve vaststelling van de benodigde ureninzet per taakveld en deelnemer. Gebleken is dat in grote lijnen de planning en uitvoering voor Zwolle daarmee meer in balans is gebracht. Volgens planning zou de OD in 2023 in totaal 16.658 uur voor Zwolle besteden. Uit de (gecorrigeerde) productiecijfers 2023 blijkt dat er in totaal 14.182 uur voor Zwolle zijn uitgevoerd (85%)1. Voor Vergunningen zijn meer uren besteed dan gepland, voor Toezicht en Handhaving, Advies, Regionale inzet en pilot branchegerichte inzet minder uren. Wat betreft het aantal producten is het goed om te vermelden dat in de planning (jaaropdracht) voor sommige onderdelen alleen uren zijn opgenomen en geen producten. Bij realisatie zijn voor die onderdelen vervolgens wel het aantal gerealiseerde uren én producten aangegeven.

Als voorbeeld: klacht / melding (0 in planning, 174 afgehandeld) en meldingen asbest (0 in planning,334 afgehandeld) bij het onderdeel Toezicht en Handhaving. Dit verklaart waarom het aantal gerealiseerde producten bij Toezicht en Handhaving (913) een stuk hoger ligt dan het aantal geplande producten (327).

In het jaarverslag 2023 (ambtelijk concept) en productiecijfers 2023 Zwolle, ontvangen begin maart jl. van de OD, staat nog in totaal 16.154 uur en 97% uitgevoerd voor Zwolle. Dit is echter op 21 maart jl. gecorrigeerd door de OD. Dit heeft te maken met uren periodieke controles T&H (zie hierna). De OD stuurt nog een aangepaste versie met de definitieve correctie. In deze Oplegger gaan wij al wel uit van de gecorrigeerde cijfers zoals die nu bekend zijn. 1

Vergunningen De uitgevoerde werkzaamheden door het team Vergunningen van de OD wordt vooral bepaald door het vraaggestuurde aanbod, wat soms leidt tot ‘scheefgroei’ in planning en uitvoering. Het aantal geplande producten voor Zwolle in 2023 is net niet gehaald (233 gepland, 220 gerealiseerd). De daaraan bestede uren liggen hoger dan gepland (2091 uur gepland, 2552 uur gerealiseerd). Een verklaring hiervoor is dat er meer aanvragen omgevingsvergunningen en minder meldingen dan verwacht zijn ingediend. In voorgaande jaren kwam de OD niet toe aan actualisatie(toets) vergunningen. De OD is in 2023 gestart met het toetsen van de actualiteit van vergunningen in de pilot ‘voedingsmiddelenbranche’ (zie paragraaf ‘Actualisatie(toets) milieuvergunningen’ in het jaarverslag 2023 OD (pag.4)). Wij hadden de OD met het programma 2023 daarnaast gevraagd om, indien mogelijk, de OD in 2023 een meerwerkopdracht te geven voor het uitvoeren van een actualisatietoets bij de overige vergunningplichtige bedrijven. Door prioriteit voor aanvragen (van alle deelnemers) en het vertrek van ervaren vergunningverleners heeft in 2023 de inhaalslag op het actualiseren van vergunning helaas niet plaats kunnen vinden. Zie ook het Jaarverslag 2023 OD, paragraaf ‘Vergunningen’ (pag. 2).

Toezicht en Handhaving In voorgaande jaren is gebleken dat de oorspronkelijk ingebrachte uren Toezicht en Handhaving door Zwolle onvoldoende waren voor het uitvoeren van periodieke controles op basis van de regionale risicoanalyse. In de begroting 2023 van de OD is de beschikbare capaciteit voor Toezicht en Handhaving voor Zwolle om die reden verhoogd. Conform nieuwe planning zoals opgenomen in het VTH-uitvoeringsprogramma 2023 zou de OD voor Zwolle 439 controles uitvoeren (5.249 uur)2. De OD heeft in 2023 295 periodieke controles uitgevoerd (3.880 uur)3, 91 periodieke controles zijn nog in behandeling. Dat de OD minder uren heeft kunnen inzetten op periodieke controles komt omdat de OD de beschikbaar gestelde formatie Toezicht en Handhaving in 2023 nog niet heeft kunnen invullen. Daardoor had de OD minder mensen beschikbaar dan vooraf ingeschat. De OD heeft voor Toezicht en Handhaving wel mensen in opleiding en heeft sinds eind 2023 extra inhuur ingezet. Op advies van de OD zijn in de jaaropdracht 2024 voor Zwolle 717 uur extra (in totaal 5976 uur) gereserveerd voor periodieke controles. Dit kan, omdat onder andere is gebleken dat de benodigde uren voor asbest naar beneden kunnen worden bijgesteld. Voor meldingen asbest was in 2023 1009 uur beschikbaar en is in 2023 469 uur besteed.

In de jaaropdracht 2023 stond eerst 287 periodieke controles en 5.249 uur (gerekend met een gemiddeld kental (uren) van 18,3). In de nadere cijfermatige invulling T&H is een meer gedetailleerde planning per klasse opgenomen (daarmee ook variatie in kental en dus uren per controle). Op basis daarvan is de planning 2023 439 periodieke controles en 5.249 uur. In de productiecijfers 2023 Zwolle staat echter bij planning nog het generieke getal 287. Hiervoor moet dus gelezen worden: 439 controles. . 3 In de stukken, ontvangen begin maart jl. van de OD, staat bij periodieke controles 5.853 uren. Dit is echter op 21 maart jl. gecorrigeerd door de OD naar 3.880 uur. Dit had te maken te maken met een rekenkundige fout (dubbelingen). De OD stuurt nog een aangepaste versie. In deze Oplegger gaan wij al wel uit van de gecorrigeerde cijfers die op dit moment bekend zijn. 2

Bij repressief toezicht gaat het om hercontroles en controles naar aanleiding van handhavingstrajecten. In 2023 zijn 10 hercontroles uitgevoerd (tijdsbesteding 82 uur). Dit ligt in lijn met de planning. In 2023 zijn 3 handhavingscontroles uitgevoerd (tijdsbesteding 13 uur) en zijn door de OD 32 handhavingszaken afgerond (waaronder 4 handhavingsverzoeken). Het aantal producten handhaving lag daarmee hoger dan gepland (30 gepland, 35 uitgevoerd), de daaraan bestede uren liggen lager dan gepland (548 uur gepland, 309 uur uitgevoerd). Klachten en meldingen (Meldpunt) In het Jaarverslag 2023 OD (pag. 2 ‘Meldpunt Milieu’) geeft de OD aan dat er in 2023 in totaal 550 uur meer besteed is aan afhandeling van klachten en meldingen dan verwacht. Deze toename komt niet zo zeer door Zwolle. Uit de productiecijfers 2023 Zwolle blijkt er voor Zwolle 499 uur is besteed aan klachten en meldingen, terwijl daar 486 uur voor was gepland. Regionale inzet De OD markeert sinds 2022 een deel van de uren T&H als regionale inzet (voor Zwolle in 2023 1789 uur), omdat ze een regionaal karakter hebben. Op deze manier is de noodzakelijke inzet vooraf gepland en kan geprogrammeerd worden op basis van risico’s en prioriteiten die regionaal zijn bepaald. Uit de productiecijfers 2023 Zwolle blijkt dat 1.354 uur met dit doel zijn ingezet.

Branchegericht toezicht: het project ‘Naar meer waarde’ In het Jaarverslag 2023 OD IJsselland (pag. 8) geeft de OD een korte toelichting op de eerste stappen in de richting van geprogrammeerd en branchegericht werken. Hierbij is gestart met de voedingsmiddelenindustrie. Hieronder vallen ook een aantal bedrijven in Zwolle.