3.5 Dijk53 – Vergunbaarheid Waterwet (RWS+WDOD)
Tekst van het document
Quick Scan Vergunbaarheid Zwarte Waterzone Waterwet
INHOUDSOPGAVE
Samenvatting ..................................................................................................................................................................................... 4 1
Inleiding................................................................................................................................................................................ 7 1.1
Aanleiding ....................................................................................................................................................................... 7
1.2
Doel en afbakening .......................................................................................................................................................8
1.3
Werkwijze........................................................................................................................................................................8
1.4
Disclaimer .......................................................................................................................................................................8
1.5
Inhoud van dit rapport ................................................................................................................................................8
2
Deelgebied Triferto ............................................................................................................................................................ 9 2.1
Beschrijving huidige en toekomstige situatie ........................................................................................................ 9
2.2
Raakvlakken ontwikkeling Triferto met primaire waterkering .......................................................................... 10
2.3
Raakvlakken ontwikkeling Triferto met beheer oppervlaktewater .................................................................. 15
3
Deelgebied jachthavens...................................................................................................................................................17 3.1
Beschrijving huidige en toekomstige situatie ...................................................................................................... 17
3.2
Raakvlakken ontwikkeling jachthavens met primaire waterkering.................................................................. 19
3.3
Raakvlakken ontwikkeling jachthavens met beheer oppervlaktewater .........................................................23
Bijlage I - Overzicht Zwarte Waterzone .....................................................................................................................................25 Bijlage II - Profielen ........................................................................................................................................................................26 Bijlage III - Reactie RWS ................................................................................................................................................................. 27 Bijlage IV - Analyse effect ontgraving op heavescherm .........................................................................................................32 Bijlage V - Reactie WDODelta ...................................................................................................................................................... 33
Pagina 2 van 33
Quick Scan Vergunbaarheid Zwarte Waterzone Waterwet
DATUM 22-4-2021 AUTEUR Derk-Jan Sluiter en Barry Ros, DIJK53 STATUS V1.1, Definitief
Pagina 3 van 33
SAMENVATTING BEMOG projektontwikkeling en BPD ontwikkelen in de uiterwaarden van het Zwarte Water woningen, bedrijfsruimten, een hotel, (jacht)havens en bijbehorende faciliteiten. Figuur 1 geeft een overzicht van de locaties, de huidige situatie en een impressie van de beoogde situatie.
Overzicht ontwikkelingen Zwarte Waterzone (links: foto huidige situatie, rode lijnen contouren ontwikkeling; rechts: impressie toekomstige situatie)
Kenmerkend voor de ontwikkellocaties is de buitendijkse ligging aan het Zwarte Water en binnen de beschermingszones van de waterkering. Buitendijks ontwikkelen is niet vanzelfsprekend en de vergunningenprocedures zijn complex. Het doel van deze ‘Quick scan’ is om inzicht te geven in de kansrijkheid van de vergunbaarheid voor de Waterwet van de beoogde ontwikkeling. De belangrijkste bevindingen en aanbevelingen zijn hieronder weergegeven. De belangrijkst conclusie luidt:
De vergunbaarheid voor de Waterwet van het beoogde ontwerp is kansrijk. Wel gelden er vanuit het waterschap strikte voorwaarden en maatregelen noodzakelijk om negatieve effecten op de waterkering te compenseren. Vanuit Rijkswaterstaat dient de ontwikkeling volledig binnen het van vergunningsplicht vrijgestelde deel van de uiterwaarden plaats te vinden. Waterkering (WDODelta) De ontwikkeling is vergunningsplichtig voor de Waterwet in de door Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta) beheerde zones van de primaire waterkering. Belangrijkste voorwaarde is dat de ontwikkeling geen negatief effect heeft op de veiligheid van de waterkering. In de vergunningsprocedure van WDODelta zal het dijkontwerp van de dijkversterking Stadsdijken en de daarbij horende nieuwe invloedszones als referentie gaan gelden. Belangrijkste ingrepen van de ontwikkeling en mogelijk effect op de waterkering:
Pagina 4 van 33
Ontgravingen, zoals de nieuwe haven en bodemsanering rond Triferto. Dit heeft effect op o.a. de grondwaterstroming en daarmee mogelijk op de stabiliteit van de waterkering. Daarnaast vergroot de ontgraving van de haven het open wateroppervlak wat mogelijk tot hogere golven leidt. Dat heeft effect op de erosiebestendigheid van de waterkering. Met betrekking tot het fenomeen ‘piping’ is het effect op de waterkering verwaarloosbaar, zie bijlage IV. o Het aanbrengen van funderingen en kabels en leidingen. Ook hier speelt een effect op de grondwaterstroming en daarmee mogelijk op de stabiliteit van de waterkering. Om deze negatieve effecten te compenseren, zijn maatregelen noodzakelijk die voldoen aan de in de beleidsregels van WDODelta gestelde voorwaarden. Deze maatregelen zijn o.a.: o Het realiseren van een kade bij de nieuw aan te leggen haven (Triferto) die voldoet aan de eisen die aan waterkeringen worden gesteld. De kade compenseert daarmee de afname van de stabiliteit door het ontgraven van de haven. o Voorkomen van hogere golven door bijvoorbeeld aanpassingen aan de strekdam bij de nieuwe haven. o Het realiseren van een goede aansluiting van de aanwezige afdekkende lagen op de (paal)funderingen. o Het aanleggen van kabels en leidingen die voldoen aan de normen NEN3650 en 3651. Deze compenserende maatregelen achten wij uitvoerbaar.
De vergunbaarheid voor de Waterwet met betrekking tot de waterkering is kansrijk. o
Oppervlaktewatersysteem (WDODelta) De ontwikkeling ligt deels in het door WDODelta beheerde oppervlaktewater (beschermingszone primaire watergang, zie onderstaande figuur). Hiervoor geldt dat de ontwikkeling vergunningsplichtig is. De ontwikkeling is vergunbaar mits het bergend vermogen niet wordt aangetast. Het bergend vermogen wordt vergroot door de aanleg van de haven. Er zijn dus geen belemmeringen voor een watervergunning. Oppervlaktewatersysteem en gebruik waterstaatswerk (RWS) De ontwikkeling ligt in de door Rijkswaterstaat (RWS) beheerde uiterwaarden met het kenmerk ‘Vrijgesteld van vergunningplicht’, zie onderstaande figuur. Hier is sprake van een vrijstelling voor wat betreft het gebruik van waterstaatswerken. Er is een vergunningsplicht voor het gebruik van waterstaatswerken van Rijkswaterstaat in (of direct grenzend) aan het stroomvoerende deel van het Zwarte Water. Dit betreft o.a. eventuele aanpassingen aan de oevers. Daar waar de oevers wijzigen, is het realiseren van een erosiebestendige oever noodzakelijk en goed uitvoerbaar. De vergunbaarheid is daarom kansrijk.
Overzicht zonering oppervlaktewater WDODelta en RWS Zwarte Waterzone
Pagina 5 van 33
Aanbevelingen aan BEMOG-BPD voor het vervolg Werk de te treffen maatregelen om negatief effect op de veiligheid van de waterkering en de oevers te compenseren nader uit tot een ontwerp met voldoende detailniveau voor een vergunningaanvraag. Voor de waterkering gelden de Keur, Algemene Regels en Beleidsregels. Daarnaast heeft WDODelta in de schriftelijke reactie van 31-3-2021 nog een aantal opmerkingen op het ontwerp gegeven m.b.t. de toegankelijkheid van de waterkering, zie bijlage V. Zorg ervoor dat bij de verdere uitwerking van de ontwikkeling deze binnen de door RWS van vergunningplicht vrijgestelde zone blijft. Er is sprake van ‘samenloop’ voor wat betreft de Waterwet: de ontwikkeling vindt plaats in overlappende beheerzones van WDODelta en RWS. In die gevallen coördineert één van de Bevoegd gezagen het vergunningentraject en adviseert het andere BG. Stuur op een besluit van RWS en WDODelta m.b.t. het coördinatorschap. Overige aspecten en aandachtspunten buiten de Waterwet Deze Quick scan heeft betrekking op de vergunbaarheid voor de Waterwet. RWS toetst de ontwikkeling o.a. ook op de onderwerpen water- en bodemkwaliteit, nautisch beheer en ruimtelijke ordening. In deze Quick scan is de kansrijkheid van de ontwikkeling op deze onderwerpen niet onderzocht. In bijlage III zijn de bevindingen van RWS m.b.t. deze onderwerpen opgenomen.
Laat de vergunbaarheid van de ontwikkeling op deze onderwerpen nader onderzoeken door een daarin gespecialiseerde partij. Aspecten met betrekking tot buitendijks ontwikkelen, zoals die o.a. volgen uit het Functioneel Programma van Eisen buitendijks ontwikkelen Zwarte Waterzone (gemeente Zwolle) zijn niet onderzocht.
Pagina 6 van 33
1
INLEIDING
1.1
Aanleiding
BEMOG projektontwikkeling en BPD (Ontwikkelcombinatie Zwartewaterzone) ontwikkelen in de uiterwaarden van het Zwarte Water woningen, bedrijfsruimten, een hotel, (jacht)havens en bijbehorende faciliteiten. Figuur 1 geeft een overzicht van de locaties, de huidige situatie en een impressie van de beoogde situatie.
Figuur 1 Overzicht ontwikkelingen Zwarte Waterzone (links: foto huidige situatie, rode lijnen contouren ontwikkeling; rechts: impressie toekomstige situatie)
BEMOG-BPD bereiden op dit moment in overleg met de gemeente Zwolle het Stedenbouwkundig Ontwikkel Plan voor, dat in de eerste helft van 2021 aan de Zwolse gemeenteraad wordt voorgelegd. Het Stedenbouwkundig Ontwikkel Plan bevat het (schets)ontwerp van de ontwikkeling, waarin rekening is gehouden met input en reacties van betrokken partijen en omwonenden. Parallel aan de voorbereiding van het Stedenbouwkundig Ontwikkel Plan wil BEMOG-BPD een beeld krijgen van de vergunbaarheid van het ontwerp, door deze voor te leggen aan de bevoegde gezagen Bevoegd gezagen. De vergunbaarheid voor de Waterwet is daarbij een belangrijk onderwerp. BEMOG-BPD heeft DIJK53 gevraagd om in een Quick scan de vergunbaarheid voor de Waterwet. Voor de uiterwaarden van het Zwarte Water en het Zwarte Water zijn er voor de Waterwet twee bevoegde gezagen: Rijkswaterstaat Oost Nederland (RWS) en Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta). RWS is verantwoordelijk voor het waterkwaliteitsbeheer, waterkwantiteitsbeheer en het waterstaatkundig beheer van het Zwarte Water (ten westen van de Kop van Voorst) en de uiterwaarden. WDODelta is verantwoordelijk voor het waterkwaliteitsbeheer, Pagina 7 van 33
waterkwantiteitsbeheer en het waterstaatkundig beheer van het Zwarte Water (ten zuidoosten van de Kop van Voorst) en het beheer van de primaire waterkering. Belangrijke ontwikkeling is dat WDODelta voor de primaire waterkering een versterking voorbereidt (HWBP-project Stadsdijken Zwolle).
1.2
Doel en afbakening
Deze quick scan is gericht aan de Ontwikkelcombinatie Zwartewaterzone (BEMOG-BPD). Het doel van de quick scan is om inzicht te geven in de kansrijkheid van de vergunbaarheid voor de Waterwet van de verschillende onderdelen van het ontwerp en de daarbij geldende voorwaarden (voor zover mogelijk in dit stadium). Er zijn geen gedetailleerde berekeningen of ontwerpen gemaakt of beschikbaar. Om deze reden geeft deze quick scan alleen een beeld van de kansrijkheid voor wat betreft de vergunbaarheid en brengt het mogelijke riscio’s en vragen voor vervolgonderzoek in beeld. Er heeft nog geen formele besluitvorming plaatsgevonden over de vergunbaarheid, de uitspraken over de vergunbaarheid door de bevoegde gezagen zijn daarom niet bindend. Naast de vergunningen voor de Waterwet, zijn andere vergunningen (mogelijk) noodzakelijk. Deze notitie gaat uitsluitend in op de vergunbaarheid voor de Waterwet. Uit de gesprekken met RWS volgden aandachtspunten met betrekking tot o.a. water- en bodemkwaliteit en scheepvaart. Deze aandachtspunten zijn opgenomen in bijlage III; deze notitie behandelt de aandachtspunten niet inhoudelijk.
1.3
Werkwijze
De vergunbaarheid en voorwaarden zijn geïnventariseerd in verschillende gesprekken met WDODelta en Rijkswaterstaat. Daarnaast heeft Rijkswaterstaat een schriftelijke reactie op een eerdere versie van deze notitie gegeven (e-mail B. Jansen aan DJ. Sluiter, 28-1-2020, opgenomen in bijlage III). Ook WDODelta heeft een schriftelijke reactie gegeven (e-mail R. Witte aan DJ. Sluiter, 31-3-2021, opgenomen in bijlage V) De bevindingen uit de reacties van WDODelta en RWS zijn verwerkt in deze notitie. Het gaat op dit moment nadrukkelijk niet om een formele vergunningaanvraag, maar om een voorbereidende fase op basis van de op beschikbare informatie over het ontwerp (opgesteld door buro MA.AN).
1.4
Disclaimer
Door het detailniveau van de Quick Scan blijven er zaken onzeker. Het kan voorkomen dat in het vervolgtraject door nieuwe inzichten een variant mogelijk toch niet haalbaar of vergunbaar blijkt te zijn, dat informatie uit het vervolgtraject niet (meer) actueel is, dat regelgeving wijzigt of dat er aanvullende eisen door het bevoegd gezag worden gesteld (o.a. bij het daadwerkelijk aanvragen van vergunningen). We adviseren om in het vervolgproces in nauw contact te blijven met RWS, de gemeente, de provincie en WDODelta over de specifieke eisen, mogelijke wijzigingen en randvoorwaarden. DIJK53 heeft met de grootste zorg dit advies samengesteld. DIJK53 is in geen geval aansprakelijk voor enige schade die het directe of indirecte gevolg is van of in verband staat met het gebruik van het advies.
1.5
Inhoud van dit rapport
Dit rapport bevat een beschrijving van de ontwikkeling in twee deelgebieden met een technische toelichting: het deelgebied rond Triferto en het deelgebied Jachthavens (tussen grofweg de Twistvlietbrug en Mastenbroekerbrug). Per deelgebied geeft het rapport vervolgens aan in welke beheerzones van welke Bevoegde gezagen de (onderdelen van) de ontwikkeling valt. Daarnaast is de vergunbaarheid van de verschillende onderdelen van het ontwerp en de voorwaarden daarbij aangegeven.
Pagina 8 van 33
2
DEELGEBIED TRIFERTO
2.1
Beschrijving huidige en toekomstige situatie
De ontwikkelingen rond het deelgebied Triferto (verder: Triferto) omvat, vanaf de begrenzing bij het haventerrein Leenman, het Trifertoterrein en de Botermanhaven tot de begrenzing met de Prinses Margriethaven. Figuur 2 geeft de huidige en toekomstige situatie weer, inclusief de globale begrenzing van de ontwikkeling (blauwe kader links). De nummers corresponderen met de nadere beschrijving in Tabel 1. Bijlage I bevat meer impressies van de toekomstige situatie.
Figuur 2 Triferto. Links: foto huidige situatie, rode lijnen binnen kader: contouren toekomstige situatie; rechts: impressie toekomstige situatie
Tabel 1 bevat aannames voor de functies van de bebouwing; dit kan wijzigen al naar gelang de behoefte in de markt. Nr. in Figuur 2
Huidige situatie
Toekomstige situatie
Beschrijving ingrepen
1
Kade en zachte oever Triferto terrein
Kade en zachte oever
-
2
Bedrijfshal en terrein Triferto
-
Bedrijfsruimten / ateliers Deels verhard en groen terrein
-
3
Bedrijfshal Triferto
Hotel
-
4
Bedrijfshal Triferto
Horeca / leisure
-
5
Bedrijfshal Triferto
Haven t.p.v. hotel
-
Handhaven bestaande kadeconstructie (mits constructief in orde) Handhaven zachte oever Verwijderen bestaande bebouwing Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen gebouw op bestaande maaiveld Asbestsanering tussen coupure, bedrijfshal Triferto en terrein Leenman. Saneringsomvang: 5001.000 m2 en 0,5 m diep. Herinrichten terrein Verwijderen bestaande bebouwing Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen gebouw op bestaande maaiveld Herinrichten terrein Verwijderen bestaande bebouwing Aanbrengen fundering: palen? Aanbrengen gebouw op bestaande maaiveld Herinrichten terrein Verwijderen bestaande kadeconstructie Pagina 9 van 33
6
Kade Trifertoterrein (betonnen damwand)
Strekdam haven (damwanden aan weerszijden (kistdam) onder water, talud met basalt en groen boven water. Hoogte dam: huidig maaiveld).
-
Aanbrengen nieuwe kadeconstructie Aanbrengen steiger tussen twee havens (nr. 5 en nr. 7) Ontgraven haven, diep 1,5-2 m t.o.v. zomerpeil Verwijderen bestaande kadeconstructie Aanbrengen strekdam
NB: waterwaartse verplaatsing t.p.v. Botermanhaven. 7
Bedrijfshal en terrein Triferto
Haven, gedeeltelijk overdekt
-
8
9
Botermanhaven, zachte oever
Terrein noordzijde botermanhaven
Haven en strekdam (damwanden aan weerszijden (kistdam) onder water, talud met basalt en groen boven water. Hoogte dam: huidig maaiveld).
-
Deels verhard en groen terrein met enkele gebouwen en bomen. Kade met twee hellingbanen
-
-
-
Verwijderen bestaande kadeconstructie Aanbrengen nieuwe kadeconstructie Ontgraven haven, diep 1,5-2 m t.o.v. zomerpeil Aanbrengen drijvende overdekking, hoog 4,5 m t.o.v. waterspiegel Aanbrengen nieuwe kadeconstructie Uitbaggeren bestaande haven, diep 1,5-2 m t.o.v. zomerpeil Aanbrengen strekdam
Verwijderen bestaande kadeconstructie Aanbrengen nieuwe kadeconstructie met hellingbanen Herinrichten terrein
Tabel 1 Beschrijving huidige en toekomstige situatie en belangrijkste kenmerken ingrepen
2.2
Raakvlakken ontwikkeling Triferto met primaire waterkering
Huidige en toekomstige beheerzones De ingrepen en toekomstige situatie raken verschillende waterstaatkundige werken, zoals het Zwarte Water, de uiterwaarden en de primaire waterkering. Figuur 3 geeft de raakvlakken tussen de ontwikkeling en de primaire waterkering, inclusief zonering weer. De nummers corresponderen met de nummers in de tabellen. De bron voor de zonering is de huidige legger. In de huidige legger is nog niet het nieuwe dijkontwerp verdisconteerd.
Pagina 10 van 33
Figuur 3 Raakvlakken ontwikkeling met de huidige zonering primaire waterkering WDODelta (door het nieuwe dijkontwerp wijzigt de situatie)
WDODelta geeft in het gesprek van 14 december 2020 aan dat de beschermingszone deel A in de nabije toekomst buitendijks wordt uitgebreid n.a.v. het dijkontwerp, in de zone die nu nog is aangemerkt als beschermingszone B. Ten tijde van de beoordeling van de vergunningaanvraag, is de zonering hoogstwaarschijnlijk aangepast en dient verder het Definitief ontwerp (DO) van de dijk als referentie. In het vervolg van deze notitie gaan we er daarom van uit, dat de hele ontwikkeling in de beschermingszone A valt. De Keur1 van WDODelta verbiedt zonder watervergunning alle handelingen in de beschermingszone. De Algemene Regels2 van WDODelta beschrijven o.a. voor welke handelingen (en de daarbij horende voorwaarden) vrijstelling van het in de Keur genoemde verbod wordt verleend. Voor veel van de vrijgestelde handelingen geldt wel een meldingsplicht. In de Beleidsregels3 beschrijft WDODelta onder welke voorwaarden het waterschap vergunning kan verlenen. Het ontwerp moet voldoen aan de criteria in de genoemde documenten. Hoewel het ontwerp van de ontwikkeling bevat vergunningplichtige onderdelen. Daarom moet voor het gehele ontwerp een vergunningaanvraag worden ingediend (zie art. 1.7 van de Algemene Regels). Ontwerp Stadsdijken primaire waterkering De ontwikkeling t.p.v. Triferto ligt in vak 4b van het dijkontwerp.
Het ontwerp bevindt zich nu in de planvormingsfase waar een ontwerpnota is opgesteld voor een Voorlopig Ontwerp (VO). Belangrijke kenmerken van het VO in vak 4b (zie paragraaf 4.1 van de Ontwerpnota Waterveiligheid, 14 oktober 2020 (ON)): In het VO wordt een minimale geometrie met een buitentalud van 1:3 en een kruinbreedte van 4 m voorzien De opleverkruinhoogte bedraagt 3,5 mNAP (tabel 3-2 ON) Het buitentalud van 1:3 voldoet (tabel 4-3 ON). Dit levert een buitenwaartse verschuiving van de buitenteenlijn van circa 1 tot 4,5 meter op (shape DTZ_OBJ_VKV_dsg_l, email V. Frankena 3 december 2020). Er is geen fysieke overlap tussen de ontwikkeling en het dijkontwerp, zie Figuur 4.
Bron: Waterschapsblad, nr 6667, 20 juli 2017. Keur Waterschap Drents Overijsselse Delta. Bron: https://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/xhtmloutput/Actueel/Waterschap%20Drents%20Overijsselse%20 Delta/CVDR602558.html 3 Bron: Waterschapsblad, nr 6667, 20 juli 2017. Beleidsregels bij de Keur Waterschap Drents Overijsselse Delta 1
2
Pagina 11 van 33
Figuur 4 Raakvlakken ontwikkeling met VO Stadsdijken, vak 4b
Inschatting vergunbaarheid en voorwaarden Uit het gesprek op 14 december bleek dat de ontwikkeling onder voorwaarden vergunbaar is. Belangrijkste algemene voorwaarde is dat er geen negatief effect is op de waterveiligheid of negatieve effecten gecompenseerd worden. Referentie voor de beoordeling van de effecten vormen het nieuwe dijkontwerp en de daarbij horende (nog aan te passen) zonering, zie hierboven. Tabel 2 beschrijft per onderdeel van het ontwerp het mogelijke effect op waterveiligheid van de waterkering, de wijze waarop dit gecompenseerd kan worden en de wijze waarop het effect van de ontwikkeling en van de compenserende maatregelen aangetoond kan worden (bewijslast). De precieze omvang van het negatief effect en ontwerp van de compenserende maatregelen vraagt nadere uitwerking. De te verwachten compenserende maatregelen zijn weergegeven in Tabel 2, Sommige compenserende maatregelen zijn relatief eenvoudig te integreren in het DO van de dijkversterking. Tabel 2 geeft ook aan of een compenserende maatregel een afhankelijkheid heeft met het dijkontwerp en dus ook geprioriteerd (periode tot en met maart 2021) moet worden uitgewerkt. Samengevat zijn de belangrijkste mogelijke effecten op de waterveiligheid: Doorsnijden van de deklaag door ontgraving haven, funderingspalen, kabels en leidingen en de sanering.
Dit leidt tot verminderde weerstand tegen grondwaterstroming, wat mogelijk een negatief effect heeft op piping en macrostabiliteit. Uit een analyse blijkt dat het effect op piping verwaarloosbaar is, zie bijlage IV. Verminderde weerstand tegen afschuiven van het buitentalud van de waterkering door ontgraving haven of het falen van leidingen. Vergroten open wateroppervlak door ontgraving haven. Dit leidt grotere strijklengte waardoor grotere golven kunnen ontstaan, wat mogelijk een negatief effect heeft op de erosiebestendigheid (hoogte en bekleding buitentalud). De te verwachten compenserende maatregelen zijn: Aanpassingen aan het in de dijkversterking voorziene heavescherm rond Triferto om de negatieve effecten van de aanleg van de haven op de grondwaterstroming te compenseren. Inmiddels blijkt dat aanpassingen aan het heavescherm niet nodig zijn, zie bijlage IV. Het realiseren van een kade bij de nieuw aan te leggen haven (Triferto) die voldoet aan de eisen die aan waterkeringen worden gesteld. De kade compenseert daarmee de afname van de stabiliteit door het ontgraven van de haven. Voorkomen van hogere golven door bijvoorbeeld aanpassingen aan de strekdam bij de nieuwe haven. Het realiseren van een goede aansluiting van de aanwezige afdekkende lagen op de (paal)funderingen. Het aanleggen van kabels en leidingen die voldoen aan de normen NEN3650 en 3651.
Pagina 12 van 33
De inschatting is dat de compenserende maatregelen uitvoerbaar zijn. Nr. in Figuur 2
Beschrijving ingrepen
Mogelijk effect waterveiligheid
Compenserende maatregel
Relatie maatregel-dijkverstekring?
Bewijslast
1
-
Handhaven bestaande kadeconstructie (mits constructief in orde) Handhaven zachte oever
-
-
-
-
Verwijderen bestaande bebouwing Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen gebouw op bestaande maaiveld Asbestsanering tussen coupure, bedrijfshal Triferto en terrein Leenman. Saneringsomvang: 500-1.000 m2 en 0,5 m diep. Herinrichten terrein
Doorsnijden deklaag palen en sanering piping en macrostabiliteit
-
Goede aansluiting palen op deklaag door grondverdrin gende palen zonder verzwaarde voet Terugbrengen deklaag na sanering
Nee
-
Verwijderen bestaande bebouwing Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen gebouw op bestaande maaiveld Herinrichten terrein
Doorsnijden deklaag palen piping en macrostabiliteit
-
Goede aansluiting palen op deklaag door grondverdrin gende palen
Nee
Palenplan
Verwijderen bestaande bebouwing Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen gebouw op bestaande maaiveld Herinrichten terrein
Doorsnijden deklaag palen piping en macrostabiliteit
-
Goede aansluiting palen op deklaag door grondverdrin gende palen
-
Nee
Palenplan
Verwijderen bestaande kadeconstructie Aanbrengen nieuwe kadeconstructie
Doorsnijden deklaag ontgraving piping en macrostabiliteit
-
Verlengen heavescherm of Terugbrengen deklaag op bodem haven
-
Ja
-
Nee
Verschilanalyse piping en evt. ontwerp scherm / ontwerp deklaag havenbodem
2
-
-
-
3
-
-
4
-
-
5
-
-
-
-
Palenplan Saneringsplan
Pagina 13 van 33
-
-
Aanbrengen steiger tussen twee havens (nr. 5 en nr. 7) Ontgraven haven, diep 1,5-2 m t.o.v. zomerpeil
Vergroten strijklengte door ontgraving hoogte en bekleding buitentalud
-
-
6
-
7
-
-
-
8
-
9
-
-
-
Aanpassingen strekdam Hogere dijk of Dikkere kleilaag binnentalud
-
Nee
-
Ja
-
Ja
Dikkere kleilaag buitentalud
-
Ja
Verschilanalyse golfgroei en evt. ontwerp strekdam of hoogte / kleilagen
Verwijderen bestaande kadeconstructie Aanbrengen strekdam
-
-
-
-
Verwijderen bestaande kadeconstructie Aanbrengen nieuwe kadeconstructie Ontgraven haven, diep 1,5-2 m t.o.v. zomerpeil Aanbrengen drijvende overdekking, hoog 4,5 m t.o.v. waterspiegel
Zie 5
Zie 5
Zie 5
Zie 5
Verder: Verminderde weerstand tegen afschuiven buitentalud door ontgraving
Havenkade als onderdeel van de waterkering.
Nee
Damwandontwerp
Aanbrengen nieuwe kadeconstructie Uitbaggeren bestaande haven, diep 1,5-2 m t.o.v. zomerpeil Aanbrengen strekdam
Doorsnijden deklaag ontgraving piping en macrostabiliteit
-
-
Ja
-
Nee
Verwijderen bestaande kadeconstructie Aanbrengen nieuwe kadeconstructie met hellingbanen Herinrichten terrein
-
-
Stabiliteitsverlie s bij leidingfalen
-
Kabels en leidingen (vrijgesteld zijn kabels die niet tot het hoogspanningsnet behoren en mantelbuizen met een diameter < 125mm die voldoen aan de NEN 3650 en 3651)
-
Aanbrengen / verlengen heave- / pipingscherm of Terugbrengen deklaag op bodem haven
Aanleggen conform NEN3650 en 3651
Verschilanalyse piping en evt. ontwerp scherm / ontwerp deklaag havenbodem, zie bijlage IV. -
-
-
Nee
-
Analyse cf NEN3650 en 3651
Tabel 2 Beschrijving effect waterveiligheid en indicatie compenserende maatregelen
Pagina 14 van 33
Verder heeft WDODelta een aantal aandachtspunten meegegeven voor de toegankelijkheid van de waterkering. Deze zijn opgenomen in bijlage V.
2.3
Raakvlakken ontwikkeling Triferto met beheer oppervlaktewater
Beheerzones WDODelta Uit Figuur 5 blijkt dat de ontwikkeling raken aan het door WDODelta beheerde oppervlaktewater (beschermingszone primaire watergang). Hiervoor geldt m.b.t. Keur, Algemene regels en Beleidsregels wat onder ‘Raakvlakken ontwikkeling Triferto met beheer primaire waterkering’ is beschreven.
Figuur 5 Raakvlakken ontwikkeling met oppervlaktewater in beheer bij WDODelta
Inschatting vergunbaarheid en voorwaarden WDODelta Op 14 december 2020 geeft WDODelta aan dat de ontwikkeling vergunningsplichtig is en vergunbaar is mits het bergend vermogen niet wordt aangetast. Het bergend vermogen wordt vergroot door aanleg van de haven. Er zijn dus geen belemmeringen voor een watervergunning. Beheerzones RWS Uit Figuur 6 blijkt dat RWS het beheer voert over het waterstaatswerk (oppervlaktewaterlichaam) Zwarte Water en uiterwaarden. Voor de uiterwaarden geldt volgens de Waterregeling een ‘vrijstelling vergunningplicht gebruik waterstaatswerken’4, zie het gearceerde deel in Figuur 6. Dit heeft betrekking op de rivierkundige aspecten. Overige beheeraspecten (zoals scheepvaart, oevers, waterkwaliteit) kunnen wel vergunningplichtig zijn, maar vallen buiten het bestek van deze Quick scan. Bijlage III bevat de reactie van RWS op het ontwerp m.b.t. deze overige beheeraspecten. De Beleidsregels Grote Rivieren geven de regelgeving m.b.t. de rivierkundige aspecten. Het Zwarte water (zomerbed) valt onder het ‘bergend regime’5. Volgens art. 4 van de Beleidsregels Grote Rivieren geldt: ‘voor activiteiten in het gedeelte van het rivierbed waarop het bergend regime van toepassing is, wordt, onverminderd het bepaalde in artikel 7, eerste en tweede lid, toestemming gegeven’.
Artikel 7 geeft aan dat ‘afname van het bergend vermogen duurzaam wordt gecompenseerd waarbij de financiering en de tijdige realisering van de maatregelen gezekerd zijn’. Er is dus wel een vergunningsplicht voor het gebruik van waterstaatswerken van Rijkswaterstaat in (of direct grenzend) aan het stroomvoerende deel. Dit betreft voor de ontwikkeling eventuele aanpassingen aan de oevers en kadeconstructies. Daar waar de oevers wijzigen, is het realiseren van een erosiebestendige oever goed uitvoerbaar zonder het bergend vermogen aan te tasten. De vergunbaarheid is daarom kansrijk.
Bron: Waterregeling, Kaartblad 194. Waterstaatkundig beheer en vrijstelling vergunningplicht gebruik waterstaatswerken, geldend met ingang van 1 januari 2020. 5 Bron: Beleidsregels Grote Rivieren, Kaartblad 099 Zwarte Water 1. 4
Pagina 15 van 33
Figuur 6 Raakvlakken ontwikkeling met oppervlaktewater in beheer bij RWS
Inschatting vergunbaarheid en voorwaarden RWS De ontwikkeling ligt in de door RWS beheerde uiterwaarden met het kenmerk ‘Vrijgesteld van vergunningplicht’. Hier is sprake van een vrijstelling voor wat betreft het gebruik van waterstaatswerken. De beoogde ontwikkeling binnen deze zone, is dus vrijgesteld van de vergunningsplicht. Er is wel een vergunningsplicht voor het gebruik van waterstaatswerken van Rijkswaterstaat in (of direct grenzend) aan het stroomvoerende deel. Dit betreft o.a. eventuele aanpassingen aan de oevers. Daar waar de oevers wijzigen, is het realiseren van een erosiebestendige oever goed uitvoerbaar. De vergunbaarheid is daarom kansrijk.
Pagina 16 van 33
3
DEELGEBIED JACHTHAVENS
3.1
Beschrijving huidige en toekomstige situatie
De ontwikkelingen rond de jachthavens tussen de Twistvlietbrug en Jachthaven de Hanze omvat de demping van enkele havens, verhogen van delen van het terrein en de aanleg van appartementen en woningen. Figuur 7 geeft de huidige en toekomstige situatie weer, inclusief de begrenzing van de ontwikkeling (blauwe kader links). De nummers corresponderen met de nadere beschrijving in Tabel 3. Bijlagen I en II bevatten impressies van de toekomstige situatie, inclusief een aantal doorsneden.
Figuur 7 Jachthavens. Links: foto huidige situatie, rode lijnen binnen kader: contouren toekomstige situatie; rechts: impressie toekomstige situatie
Nr. in Figuur 7
Huidige situatie
Toekomstige situatie
Beschrijving ingrepen
1
Haven Dijkzicht met kade en groen terrein
Water en parkachtig landschap met zachte oever
-
Verwijderen bestaande kade Dempen haven/ aanbrengen poel Zachte oever inrichten, gras en bestorting onder waterlijn, talud ca. 1:2,5-3
2
Haventerrein Dijkzicht
-
-
Verwijderen bestaande kade Verhogen terrein tot hoogte versterkte dijk + leeflaag 0,9 m Aanbrengen fundering: palen
-
Appartementencomplex op parkeerkelder. Parkeerkelder (vloer op bestaand maaiveld)
-
Pagina 17 van 33
-
Deels verhard en groen terrein
-
-
Aanbrengen parkeerkelder, vloer op niveau huidige maaiveld. Vloer bestaat uit bestrating op cunet. Afstand tot dijk = 14 m uit buitenkruinlijn versterkte dijk Aanbrengen bovenbouw Herinrichten terrein
3
Haven met zachte oever naar Zwarte Water
Water en parkachtig landschap met zachte oever
-
Verwijderen bestaande kade Dempen haven en aanbrengen poel Bestaande zachte oever incl. begroeiing handhaven
4
Haventerrein
-
-
Verwijderen bestaande kade en bebouwing Verhogen terrein tot hoogte versterkte dijk + leeflaag 0,9 m Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen parkeerkelder, vloer op niveau huidige maaiveld. Vloer bestaat uit bestrating op cunet. Afstand tot dijk = 14 m uit buitenkruinlijn versterkte dijk Aanbrengen bovenbouw Herinrichten terrein
-
Appartementencomplex op parkeerkelder Parkeerkelder (vloer op bestaand maaiveld) Deels verhard en groen terrein
-
5
Haventerrein en gebouwen, zachte oever en kanohaven
Parkachtig landschap met zachte oever
-
Verwijderen bestaande kade Herinrichten terrein Zachte oever handhaven incl. kanohaven en begroeiing
6
Haven met zachte oever naar Zwarte Water
-
-
Verwijderen bestaande kade Dempen haven Verhogen terrein tot hoogte versterkte dijk + leeflaag 0,9 m Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen parkeerkelder, vloer op niveau huidige maaiveld. Vloer bestaat uit bestrating op cunet. Afstand tot dijk = 14 m uit buitenkruinlijn versterkte dijk Aanbrengen bovenbouw Herinrichten terrein Bestaande zachte oever incl. begroeiing handhaven
-
Appartementencomplex en grondgebonden woningen op parkeerkelder Parkeerkelder (vloer op bestaand maaiveld) Deels verhard en groen terrein
-
7
Haven
Haven, drijf-in woningen langs noordelijke rand
-
8
Haventerrein en gebouwen met zachte oever naar Zwarte Water
-
-
Woningen en appartementen op parkeerkelder Parkeerkelder (vloer op bestaand maaiveld)
-
Verwijderen bestaande kadeconstructie Aanbrengen nieuwe kadeconstructie Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen woningen Uitbaggeren bestaande haven, diep 1,5-2m t.o.v. zomerpeil Verwijderen bestaande bebouwing Verhogen terrein tot hoogte versterkte dijk + leeflaag 0,9 m Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen parkeerkelder, vloer op niveau huidige maaiveld. Vloer
Pagina 18 van 33
-
Deels verhard en groen terrein -
bestaat uit bestrating op cunet. Afstand tot dijk = 14 m uit buitenkruinlijn versterkte dijk Aanbrengen bovenbouw Herinrichten terrein Bestaande zachte oever incl. begroeiing handhaven
9
Haven
Drijvende woningen
-
Aanbrengen drijvende woningen
10
Bestaande woningen en hallen
-
-
Verwijderen bestaande kade en hallen Aanbrengen fundering: palen? Aanbrengen woningen Aanbrengen nieuwe kade Herinrichten terrein
11
Recreatiehaven
Handhaven bestaande woningen, Nieuwe woningen Nieuwe kleine hal Deels verhard en groen terrein. Nieuwe kades.
Herstel huidige situatie
-
Renovatie: vervangen kade/damwanden en bestrating
Tabel 3 Beschrijving huidige en toekomstige situatie en belangrijkste kenmerken ingrepen
3.2
Raakvlakken ontwikkeling jachthavens met primaire waterkering
Huidige beheerzones De ingrepen en toekomstige situatie raken verschillende waterstaatkundige werken, zoals het Zwarte Water, de uiterwaarden en de primaire waterkering. Figuur 8 geeft de raakvlakken weer tussen de ontwikkeling en de primaire waterkering, inclusief zonering weer. De nummers corresponderen met de nummers in de tabellen. Ook dit deel van de legger is gebaseerd op de huidige situatie.
Figuur 8 Raakvlakken ontwikkeling met primaire waterkering WDODelta
Pagina 19 van 33
Figuur 8 laat zien dat de ontwikkelingen bij de jachthavens in de beschermingszone deel B en het waterstaatswerk van de primaire waterkering vallen. WDODelta geeft in het gesprek van 14 december 2020 aan dat de beschermingszone deel A in de nabije toekomst buitendijks wordt uitgebreid n.a.v. het dijkontwerp, in de zone die nu nog is aangemerkt als beschermingszone B. Ten tijde van de beoordeling van de vergunningaanvraag, is de zonering hoogstwaarschijnlijk aangepast en dient verder het Definitief ontwerp (DO) van de dijk als referentie. In het vervolg van deze notitie gaan we er daarom van uit, dat de hele ontwikkeling in de beschermingszone A en het waterstaatswerk valt. De Keur van WDODelta verbiedt zonder watervergunning alle handelingen in waterstaatswerk en beschermingszone, zie verder de beschrijving onder ‘Deelgebied Triferto’. Ontwerp Stadsdijken primaire waterkering De ontwikkeling rond de Jachthavens ligt in vak 4d van het dijkontwerp. Het ontwerp bevindt zich nu in de planvormingsfase waar een ontwerpnota is opgesteld voor een Voorlopig Ontwerp (VO).
Belangrijke kenmerken van het VO in vak 4d (zie paragraaf 4.1 van de Ontwerpnota Waterveiligheid, 14 oktober 2020 (ON)): In het VO wordt een minimale geometrie met een buitentalud van 1:3 en een kruinbreedte van 4 m voorzien De opleverkruinhoogte bedraagt 3,3 mNAP (tabel 3-2 ON) Het buitentalud van 1:3 voldoet (tabel 4-3 ON). Dit levert geen buitenwaartse verschuiving van de buitenteenlijn op (shape DTZ_OBJ_VKV_dsg_l, email V. Frankena 3 december 2020). Er is fysieke overlap tussen de ontwikkeling en het dijkontwerp: de terreinophoging wordt gedeeltelijk op het buitentalud van de dijk aangebracht. Er is wel een fysieke scheiding tussen de bebouwing en het profiel van het dijklichaam. Zie voor een impressie Figuur 9, waar de gestreepte lijn het profiel van het dijkontwerp schematisch aangeeft.
Figuur 9 Impressie raakvlak dijkontwerp en ontwikkeling
Inschatting vergunbaarheid en voorwaarden Uit het gesprek op 14 december bleek dat de ontwikkeling in zijn algemeenheid vergunbaar is. Voorwaarde is dat er geen negatief effect is op de waterveiligheid of negatieve effecten gecompenseerd worden. Referentie voor de beoordeling van de effecten vormen het nieuwe dijkontwerp en de daarbij horende (nog aan te passen) zonering. Tabel 4 beschrijft per onderdeel van het ontwerp het mogelijke effect op waterveiligheid van de waterkering, de wijze waarop dit gecompenseerd kan worden en de wijze waarop het effect van de ontwikkeling en van de compenserende maatregelen aangetoond kan worden (bewijslast). De precieze omvang van het negatief effect en ontwerp van de compenserende maatregelen vraagt nadere uitwerking. Tabel 4 geeft aan of een compenserende maatregel een afhankelijkheid heeft met het dijkontwerp en dus ook geprioriteerd (periode tot en met maart 2021) moet worden uitgewerkt. Samengevat zijn de belangrijkste mogelijke effecten op de waterveiligheid:
Pagina 20 van 33
Tijdelijke verhoging waterspanningen door aanbrengen terreinverhoging. Dit heeft mogelijk een negatief macrostabiliteit. Verminderde weerstand tegen afschuiven van het buitentalud van de waterkering door het falen van leidingen. Doorsnijden van de deklaag funderingspalen, kabels en leidingen. Dit leidt tot verminderde weerstand tegen grondwaterstroming, wat mogelijk een negatief effect heeft op piping en macrostabiliteit.
De te verwachten compenserende maatregelen zijn: Gefaseerd aanbrengen van de terreinverhoging zodat tijdelijke wateroverspanningen beneden acceptabele grenzen blijven. Het realiseren van een goede aansluiting van de aanwezige afdekkende lagen op de (paal)funderingen. Het aanleggen van kabels en leidingen die voldoen aan de normen NEN3650 en 3651. De inschatting is dat de compenserende maatregelen uitvoerbaar zijn. Nr. in Figuur 7
Beschrijving ingrepen
Mogelijk effect waterveiligheid
Compenserende maatregel
Relatie maatregelDO?
Bewijslast
1
-
Verwijderen bestaande kade Dempen haven/ aanbrengen poel Zachte oever inrichten, gras en bestorting onder waterlijn, talud ca. 1:2,5-3
-
-
-
-
2
-
Verwijderen bestaande kade Verhogen terrein tot hoogte versterkte dijk + leeflaag 0,9 m Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen parkeerkelder, vloer op niveau huidige maaiveld. Vloer bestaat uit bestrating op cunet. Afstand tot dijk = 14 m uit buitenkruinlijn versterkte dijk Aanbrengen bovenbouw Herinrichten terrein
Zetting en wateroverspanni ng door verhogen terrein Hoogte en macrostabiliteit
-
Nee
-
Verwijderen bestaande kade Dempen haven en aanbrengen poel Bestaande zachte oever incl. begroeiing handhaven
-
-
-
-
Zie 2
Zie 2
Zie 2
Zie 2
-
Verwijderen bestaande kade en bebouwing Verhogen terrein tot hoogte versterkte dijk + leeflaag 0,9 m Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen parkeerkelder, vloer op niveau huidige maaiveld. Vloer bestaat uit bestrating op cunet. Afstand tot dijk = 14 m uit buitenkruinlijn versterkte dijk Aanbrengen bovenbouw Herinrichten terrein
-
Verwijderen bestaande kade Herinrichten terrein
-
-
-
-
-
3
-
4
-
5
-
Doorsnijden deklaag palen piping en macrostabiliteit
Geleidelijk aanbrengen terreinverhog ing
-
Zettingsana lyse Palenplan
Goede aansluiting palen op deklaag door grondverdrin gende palen
Pagina 21 van 33
6
-
Zachte oever handhaven incl. kanohaven en begroeiing
-
Verwijderen bestaande kade Dempen haven Verhogen terrein tot hoogte versterkte dijk + leeflaag 0,9 m Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen parkeerkelder, vloer op niveau huidige maaiveld. Vloer bestaat uit bestrating op cunet. Afstand tot dijk = 14 m uit buitenkruinlijn versterkte dijk Aanbrengen bovenbouw Herinrichten terrein Bestaande zachte oever incl. begroeiing handhaven
Zie 2
Zie 2
Zie 2
Zie 2
Verwijderen bestaande kadeconstructie Aanbrengen nieuwe kadeconstructie Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen woningen Uitbaggeren bestaande haven, diep 1,5-2m t.o.v. zomerpeil
Zie 2
Zie 2
Zie 2
Zie 2
Verwijderen bestaande bebouwing Verhogen terrein tot hoogte versterkte dijk + leeflaag 0,9 m Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen parkeerkelder, vloer op niveau huidige maaiveld. Vloer bestaat uit bestrating op cunet. Afstand tot dijk = 14 m uit buitenkruinlijn versterkte dijk Aanbrengen bovenbouw Herinrichten terrein Bestaande zachte oever incl. begroeiing handhaven
Zie 2
Zie 2
Zie 2
Zie 2
-
7
-
8
-
9
-
Aanbrengen drijvende woningen
-
-
-
-
10
-
Verwijderen bestaande kade en hallen Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen woningen Aanbrengen nieuwe kade Herinrichten terrein
Doorsnijden deklaag palen piping en macrostabiliteit
Goede aansluiting palen op deklaag door grondverdringend e palen
Nee
Palenplan
Renovatie: vervangen kade/damwanden en bestrating
-
-
-
-
Stabiliteitsverlie s bij leidingfalen
-
Nee
-
11
-
-
Kabels en leidingen (vrijgesteld zijn kabels die niet tot het hoogspanningsnet behoren en mantelbuizen met een diameter < 125mm die voldoen aan de NEN 3650 en 3651)
Aanleggen conform NEN3650 en 3651
Analyse cf NEN3650 en 3651
Tabel 4 Beschrijving mogelijk effect waterveiligheid en indicatie compenserende maatregelen
Pagina 22 van 33
Verder heeft WDODelta een aantal aandachtspunten meegegeven voor de toegankelijkheid van de waterkering. Deze zijn opgenomen in bijlage V.
3.3
Raakvlakken ontwikkeling jachthavens met beheer oppervlaktewater
Beheerzones RWS Uit Figuur 10 blijkt dat RWS het beheer voert over het waterstaatswerk (oppervlaktewaterlichaam) Zwarte Water en uiterwaarden. Voor de uiterwaarden geldt volgens de Waterregeling een ‘vrijstelling vergunningplicht gebruik waterstaatswerken’6. Zie onder ‘Deelgebied Triferto voor een beschrijving van de relevante regelgeving.
Figuur 10 Raakvlakken ontwikkeling met oppervlaktewater (WDODelta) en uiterwaarden (RWS)
Inschatting vergunbaarheid en voorwaarden RWS De ontwikkeling ligt in de door RWS beheerde uiterwaarden met het kenmerk ‘Vrijgesteld van vergunningplicht’. Hier is sprake van een vrijstelling voor wat betreft het gebruik van waterstaatswerken. De beoogde ontwikkeling binnen deze zone, is dus vrijgesteld van de vergunningsplicht.
Bron: Waterregeling, Kaartblad 194. Waterstaatkundig beheer en vrijstelling vergunningplicht gebruik waterstaatswerken, geldend met ingang van 1 januari 2020. 6
Pagina 23 van 33
Er is wel een vergunningsplicht voor het gebruik van waterstaatswerken van Rijkswaterstaat in (of direct grenzend) aan het stroomvoerende deel. Dit betreft o.a. eventuele aanpassingen aan de oevers. Daar waar de oevers wijzigen, is het realiseren van een erosiebestendige oever goed uitvoerbaar. De vergunbaarheid is daarom kansrijk
Pagina 24 van 33
BIJLAGE I - OVERZICHT ZWARTE WATERZONE
Pagina 25 van 33
Z WA R T E WAT E R Z O N E
TR IF ERTO
Z WA R T E WAT E R Z O N E
TR IF ERTO
Z WA R T E WAT E R Z O N E
TR IF ERTO
Z WA R T E WAT E R Z O N E
TR IF ERTO
Z WA R T E WAT E R Z O N E
JAC HT H AV EN S
Z WA R T E WAT E R Z O N E
JAC HT H AV EN S
Z WA R T E WAT E R Z O N E
JAC HT H AV EN S
BIJLAGE II - PROFIELEN
Pagina 26 van 33
OVERZICHT PROFIELEN E’ E
F
F’
E’
E
F’ F
G
D
H
D’ D G’ H’
I’
G’
D’
G I
C C’
B H
C B’ C’
H’ H’ B I A I’
J
A’
B’
J’
J
A * plankaart model SOP J’
A’
PROFIEL A-A’: DIJKZICHT AAN DE DIJK
4.20 3.10
3.30 2.00 0.90
0.90
var.
12.00
4.00
5.00
4.00
2.70
3.30
Trap naar leeflaag
Beplanting in bakken
var.
PROFIEL B-B’: VAN DIJK TOT OEVER
Basalt rand
4.60 3.30 2.00 0.90
0.90
0.90
27.00
42.00
17.40
14.00
5.00
4.00
2.70
3.30
PROFIEL C-C’: HANZE AAN DE DIJK
4.20 3.30
2.80
2.00 0.90
0.90
var.
12.00
4.00
5.00
4.00
2.70
3.30
Geveltuin
Delftse stoep
var.
PROFIEL D-D’: TOREN AAN DE DIJK
4.20 3.30 2.30
2.00 0.90
0.90
var.
2.60
2.85
8.20
6.00
3.20
Functies in plint
var.
PROFIEL E-E’: HANZE AAN DE HAVEN
4.20
0.90
0.90
-0.35
var.
4.70
2.50
5.00
2.90
Afwisseling van robuuste materialen op de kade
Groene wandelroute tussen bebouwing
PROFIEL F-F’: OEVER HANZE NOORD
4.20
0.90
0.90
var.
5.70
-0.35
9.00
Groene verblijfsruimte tussen woningen
Vlonder naar de oever
PROFIEL G-G’: TUSSEN DIJK EN BINNENHAVENTJE
4.20 3.30
2.80
2.80
2.00 1.30
0.90
-0.35
4.00
5.00
1.80
6.20
6.00
17.40
7.80
2.70
Zitplek aan haven
PROFIEL H-H’: BINNENHAVENTJE
4.20
4.20
0.90
var.
Drijf in woningen
0.90
-0.35
5.00
20.00
3.30
PROFIEL I-I’: OEVER HANZE ZUID
4.20
2.00 0.90
0.90
var.
10.20
-0.35
15.40
Basalten overgang
PROFIEL J-J’: OEVER DIJKZICHT
4.20 2.50 0.90
0.90
var.
5.50
1.1
5.25
9.50
4.00
-0.35
-0.45
3.00
var.
Avonturenpad
4.20 3.30 2.00 0.90
var.
0.90
2.00
5.80
5.00
4.00
2.70
3.30
var.
Informele plekken aan het water
BIJLAGE III - REACTIE RWS Het Bevoegd Gezag Rijkswaterstaat Oost Nederland (RWS ON)heeft de ontwikkeling getoetst en de eerste reactie met voorlopige bevindingen gegeven. Deze zijn per onderwerp weergegeven in onderstaande tabellen. De laatste kolom van iedere tabel bevat het resultaat van telefonische besprekingen op 19-2 en 25-2 tussen Bert Jansen (RWS ON) en Derk-Jan Sluiter (DIJK53) over reactie van RWS ON. Algemene opmerkingen Nr.
Reactie RWS ON
Na telefonische besprekingen 19-2 en 25-2
1
Het betreft een summier voorlopig ontwerpplan met sfeerbeelden;
-
2
Het is géén definitief ontwerpplan, met constructietekening en uitvoeringsplan;
Correct
3
Gezien de locatie en voorlopige gedachtegang is aan de interne adviseurs gevraag om een 1e reactie, dit zijn nadrukkelijk géén definitieve advies bevindingen:
Akkoord
4
De adviseur van operationeel waterbeheerder het district Noord ziet vooralsnog geen bezwaar;
Akkoord
Toets Rivierkunde Nr.
Reactie RWS
Na telefonische besprekingen 19-2 en 25-2
1
De rivierkundig adviseur geeft aan: Zoals net besproken valt de hele ontwikkeling binnen de “vergunningsvrije zone” van het BGR (nieuwe indeling 2020). De ontwikkeling vindt plaats buiten het zomerbed. Onze formele rol als adviseur aan het bevoegd gezag is in dit geval dus zeer beperkt. Ik denk daarom dat een beoordeling conform RBK hier niet nodig is;
Dat komt overeen met de analyse in deze notitie.
Toets Nautische aspecten Nr.
Reactie RWS
Na telefonische besprekingen 19-2 en 25-2
1
Forse ontwikkeling in gemeente Zwolle over lang gestrekt uiterwaardgebied van Zwarte Water tussen de Masterbroekbrug en de Twistvlietbrug.
-
2
Er mogen geen ongewenste scheepvaarteffecten en hinder zijn voor de doorgaande scheepvaart in de vaargeul.
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten. Dit geldt dus voor deelgebied Jachthavens.
3
Zie aantal aandachtspunten, die te vinden zijn in de Richtlijnen Vaarwegen (RVW2020):
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten.
Pagina 27 van 33
Dit geldt dus voor deelgebied Jachthavens. I.h.k.v. de scheepvaartwet moet een vergunning aangevraagd worden voor wat betreft de Rijksvaarwegen (zie onderstaande figuur). De vergunningaanvraag toetst RWS ON aan o.a. de Richtlijn Vaarwegen en het Binnenvaartpolitiereglement.
4
Zichtlijnen (RVW2020 par 3.7.4): Vanuit as van de vaarweg zicht over 500 m vaarweg.
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten. Dit geldt dus voor deelgebied Jachthavens.
5
Zonering langs de oever (RVW2020, Par 3.12): Van belang hierbij is het brandstoffen depot aan het Zwarte Water tegenover de Boterman haven van het Project; Bij het depot worden brandstoffen overgeslagen uit kegelschepen; Hier kunnen minimum afstanden tot woonbebouwing van toepassing zijn (zie ook RVW 4.6.11, en ADN en BPR);
6
7
8
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten. Deze opmerking moet gelezen worden als adviezen gebaseerd op kennis en ervaring. De gemeente is verantwoordelijk voor de nautische regulering rond deelgebied Triferto.
Ligplaats west en midden; In de huidige situatie is dit een loskade waar nu ook schepen met een maximale breedte van 12 m afmeren. Als aan beide zijde een schip afgemeerd lig blijft er 40 m vaarwegbreedte over. Dit is een krap profiel en voldoende voor enkelscheepvaart verkeer.
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten.
Ligplaats in insteekhaven; Deze haven heeft nu een lengte van 80 m. Tegenover de insteekhaven staan palen waar een wachtende tanker om te lossen op afgemeerd kan liggen. De vaarwegbreedte is daar 65 m. Als er een schip op die wachtpalen afgemeerd ligt blijft er maar 23 m vaarweg over. De insteekhaven ligt 35 m vanaf de hefbrug. Als er een schip met maximale lengte in de insteekhaven ligt verspert deze de volledige doorvaart van de brug. Deze situatie voldoet niet aan de Richtlijnen Vaarwegen 2020.
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten.
De gemeente kan via bekendmakingen regelingen treffen voor de scheepvaart die door dit gebied willen varen.
-
Deze opmerking moet gelezen worden als adviezen gebaseerd op kennis en ervaring. De gemeente is verantwoordelijk voor de nautische regulering rond deelgebied Triferto.
Deze opmerking moet gelezen worden als adviezen gebaseerd op kennis en ervaring. De gemeente is verantwoordelijk voor de nautische regulering rond deelgebied Triferto.
Pagina 28 van 33
9
Men moet met de bouw en realisatie rekening houden met zichtlijnen
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten. Dit geldt dus voor deelgebied Jachthavens.
10
Geen ongewenste scheepvaart radareffecten.
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten. Dit geldt dus voor deelgebied Jachthavens.
11
Geen ongewenste scheepvaart lichteffecten van verlichting en spiegeleffecten van o.a. spiegelglas in gebouwen.
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten. Dit geldt dus voor deelgebied Jachthavens.
12
De vaarweg niet smaller of breder maken. De maximale toegestane afmetingen naar deze plaats is voor schepen met een lengte van 110 m en een breedte van 12 m.
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten. Dit geldt dus voor deelgebied Jachthavens.
13
De in- en uitvaart van havens.
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten. Dit geldt dus voor deelgebied Jachthavens.
14
Ligplaatsenbeleidsplan.
RWS ON is bevoegd gezag voor de Rijksvaarwegen. De opmerking geldt dus voor de Rijksvaarweg, zie figuur onder tabel. Deelgebied Triferto valt daarbuiten. Dit geldt dus voor deelgebied Jachthavens.
Toets Ruimtelijke Ordening Nr.
Reactie RWS
Na telefonische besprekingen 19-2 en 25-2
1
De waterstaatkundige belangen worden zowel via het Waterwetspoor als het ruimtelijke spoor behartigd. Bij de locatie van uw initiatief is er sprake van nationale belangen. In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening titel 2.1 en 2.4 zijn de voorwaarden opgenomen waaronder een gemeente een bestemmingsplan in het rivierbed mag wijzigen. Dit betekent dat er naast de Waterwetvergunning ook in het ruimtelijk plan een onderbouwing van de toelaatbaarheid in het rivierbed moet worden
Titel 2.1 van het BARRO heeft betrekking op Rijksvaarwegen (zie begrenzing in figuur onder tabellen) en heeft daarom alleen betrekking op het deelgebied Jachthavens. Juridische goedkeuring bestemmingsplan (wijzigen bestemming rivierbed) door het Rijk. Het is gebruikelijk is dat de gemeente haar bestemmingsplan aan het Rijk voorlegt, maar dat dit is geen verplichting. Er is dus geen sprake van Pagina 29 van 33
opgenomen. De gemeente is hierin bevoegd gezag en vraagt het Rijk juridische goedkeuring.
een formele juridische goedkeuring. Omdat de bewuste ontwikkeling relatief complex is, moeten we de reactie van RWS ON zien als een dringend advies.
2
Het voorlopig Ontwerpplan Zwarte Waterzone is voor een deel op staatseigendom gesitueerd. Daarvoor dient naast publiekrechtelijk ook privaatrechtelijk e.e.a. geregeld te worden. Dit privaatrechtelijke spoor loopt via het RijksVastgoedBedrijf (RVB).
Akkoord.
3
De feitelijke beoordeling en wettelijke toets plaats vindt zodra het definitieve Stedebouwkundige Ontwerpplan, constructietekeningen en uitvoeringsplan is ontvangen.
Deze detailinformatie verschijnt in een later stadium.
4
In afwachting van het definitieve ontwerpplan, de constructietekening en uitvoeringsplan, nu geen definitief besluit kan worden genomen;
Akkoord
5
Het Stedenbouwkundige Ontwerpplan dient te worden ingediend bij het Bevoegd Gezag Rijkswaterstaat Oost Nederland
Akkoord
6
De Zorgplicht van toepassing is. Zie bijlage;
Akkoord
7
Voor het verwijderen en of verplaatsen van bodemmateriaal/bagger er nu geen duidelijkheid is. Mogelijk is er sprake van werkzaamheden in het kader van het Besluit Lozen Buiten Inrichtingen en dient er een Blbi-melding te worden ingediend bij het http://www.omgevingsloket.nl/ Zie bijlage;
Dit valt buiten het bestek van deze notitie en komt op een ander moment aan de orde.
8
De Blbi Zorgplicht is van toepassing. Zie bijlage;
Akkoord
9
Ook kan er sprake zijn van het Besluit Bodem Kwaliteit (Bbk) en dient er mogelijk een “Bbk melding” te worden ingediend bij https://www.meldpuntbodemkwaliteit.nl/.
Dit valt buiten het bestek van deze notitie en komt op een ander moment aan de orde.
Pagina 30 van 33
Begrenzing Rijksvaarwegen
Pagina 31 van 33
BIJLAGE IV - ANALYSE EFFECT ONTGRAVING OP HEAVESCHERM
Pagina 32 van 33
Notitie effect ontgraving nieuwe haven heavescherm deeltraject 4B Opgesteld
Derk-Jan Sluiter
Review
Renske Nollen
Datum
9 april 2021
Versie
1.0
Status
DEFINITIEF
Aan
Waterschap Drents Overijsselse Delta: Jeroen Overman Ontwerpteam Stadsdijken: Victor Frankena, Casper van Wijk, Arend Pool en Gerard van Leeuwe
1
INLEIDING
1.1
Aanleiding
BEMOG projektontwikkeling en BPD ontwikkelen in de uiterwaarden van het Zwarte Water woningen, bedrijfsruimten, een hotel, (jacht)havens en bijbehorende faciliteiten. Figuur 1 geeft een overzicht van de locaties, de huidige situatie en een impressie van de beoogde situatie.
Figuur 1 Overzicht ontwikkelingen Zwarte Waterzone (links: foto huidige situatie, rode lijnen contouren ontwikkeling; rechts: impressie toekomstige situatie)
Pagina
1 van 12
De ontwikkeling valt in de beschermingszone van de primaire waterkering. DIJK53 heeft voor BEMOG-BPD in beeld gebracht welke negatieve effecten op de waterveiligheid te verwachten zijn als gevolg van de ontwikkeling en met welke maatregelen deze effecten gecompenseerd kunnen worden1. Eén van de in beeld gebrachte maatregelen kent een afhankelijkheid met het dijkontwerp dat in het kader van de Planuitwerking Stadsdijken wordt voorbereid door WDODelta. Het gaat om de ontgraving van de nieuwe haven rond de huidige Botermanhaven en Trifertoterrein, zie Figuur 2. De aanleg van de nieuwe haven vermindert de intredeweerstand, wat een negatief effect heeft op piping. In het project Stadsdijken wordt een heavescherm (‘heave’ is een deelmechanisme van piping) voorzien onder de waterkering ter plaatse van de Botermanhaven en het Trifertoterrein. De vraag die in deze notitie centraal staat is: welk effect heeft de ontgraving van de nieuwe haven op de in het ontwerp
gehanteerde lengte van het heavescherm? Een conceptversie van deze notitie is op 9 april besproken met WDODelta en het ontwerpteam Stadsdijken. Naar aanleiding daarvan is de notitie aangevuld met informatie over 1) de bodemopbouw uit het geotechnisch lengteprofiel in Bijlage I en 2) het intredepunt t.b.v. de bepaling van achterloopsheid.
1.2
Doel en afbakening van deze notitie
Het doel van deze notitie is het in beeld brengen van het effect van de ontgraving op het in project Stadsdijken voorziene heavescherm. Andere effecten op de waterkering en de uitwerking van daarbij passende compenserende maatregelen vallen buiten het bestek van deze notitie. De vraag die in deze notitie centraal staat luidt: welk effect heeft de ontgraving van de nieuwe haven op de in het
ontwerp gehanteerde lengte van het heavescherm?
1.3
Inhoud van deze notitie
Deze notitie start met een beschrijving van de ontwikkeling rond de Botermanhaven en Triferto en de raakvlakken met de primaire waterkering. Vervolgens geven we weer hoe het ontwerp van het heavescherm binnen het project Stadsdijken tot stand is gekomen en welke uitgangspunten zijn gehanteerd. Daarna brengen we het effect van de ontgraving van de nieuwe haven op het heavescherm in beeld en de eventueel daaruit volgende aanpassingen aan het heavescherm.
1
Vergunbaarheid Waterwet Zwartewaterzone, DIJK53, maart 2021 Pagina
2 van 12
2
ONTWIKKELING ROND BOTERMANHAVEN EN TRIFERTO
2.1
Beschrijving huidige en toekomstige situatie
De ontwikkelingen, vanaf de begrenzing bij het haventerrein Leenman, het Trifertoterrein en de Botermanhaven tot de begrenzing met de Prinses Margriethaven. Figuur 2 geeft de huidige en toekomstige situatie weer, inclusief de globale begrenzing van de ontwikkeling (blauwe kader links). De nummers corresponderen met de nadere beschrijving in Tabel 1. Zie voor een uitgebreide beschrijving het rapport ‘Vergunbaarheid Waterwet Zwartewaterzone’, DIJK53, maart 2021.
Figuur 2 Triferto. Links: foto huidige situatie, rode lijnen binnen kader: contouren toekomstige situatie; rechts: impressie toekomstige situatie
Nr. in Figuur 2
Huidige situatie
Toekomstige situatie
Belangrijkste ingrepen
1
Kade en zachte oever Triferto terrein
Kade en zachte oever
-
Handhaven bestaande oever
2, 3 en 4
Bedrijfshal en terrein Triferto
-
-
Verwijderen bestaande bebouwing Aanbrengen fundering: palen Aanbrengen gebouw op bestaande maaiveld
-
Bedrijfsruimten / ateliers, hotel en horeca (hoogte: ca. 9-40 m) Deels verhard en groen terrein
5
Bedrijfshal Triferto
Haven t.p.v. hotel
-
Ontgraven haven, diep 1,5-2 m t.o.v. zomerpeil
6
Kade Trifertoterrein (betonnen damwand)
Strekdam haven (damwanden aan weerszijden (kistdam).
-
Verwijderen bestaande kadeconstructie Aanbrengen strekdam
7 en 8
Bedrijfshal en terrein Triferto, Botermanhaven
Haven, gedeeltelijk overdekt
-
Aanbrengen nieuwe kadeconstructie Ontgraven haven, diep 1,5-2 m t.o.v. zomerpeil
9
Terrein noordzijde botermanhaven
Deels verhard en groen terrein met enkele gebouwen en bomen.
-
Verwijderen bestaande kadeconstructie Aanbrengen nieuwe kadeconstructie met hellingbanen
-
Tabel 1 Beschrijving huidige en toekomstige situatie en belangrijkste ingrepen
In het vervolg van deze notitie richten we ons op het effect van het ontgraven van de nieuwe haven op de primaire waterkering.
Pagina
3 van 12
2.2
Raakvlakken ontwikkeling met primaire waterkering
Huidige beheerzones De ingrepen en toekomstige situatie raken verschillende waterstaatkundige werken, zoals het Zwarte Water, de uiterwaarden en de primaire waterkering. Figuur 3 geeft de raakvlakken tussen de ontwikkeling en de primaire waterkering, inclusief zonering weer. De nummers corresponderen met de nummers in Tabel 1. De bron voor de zonering is de huidige legger. In de huidige legger is nog niet het nieuwe dijkontwerp verdisconteerd.