2. Voortgang uitvoering plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)
Tekst van het document
Uitvoering plan van aanpak GALA update 2024
Brede SPUK 1: Lokaal Sportakkoord Tekst plan van aanpak GALA •
•
•
•
•
Stand van zaken uitvoering •
In het najaar 2023 zetten we het kernteam in positie samen met, naast ons als gemeente, in ieder geval de partners SportService Zwolle, de coördinator Sport & Preventie en GGD IJsselland. In 2023 brengen we de oorspronkelijke kartrekkers in lijn met de doelen uit het herijkte Sportakkoord II en de doelen uit dit integrale plan. Er wordt dan gestart met het verbinden van betrokken organisaties en personen. Naarmate de uitvoering vordert, verandert hun rol van initiator naar coördinator. In 2024 creëren van een platform waar sportverenigingen, commerciële sportaanbieders (POS) en anders georganiseerde sportclubs kennis en expertise kunnen uitwisselen. In 2024 scherpen we, aan de hand van de opgedane inzichten in 2023, het aanbod verder aan waarbij we aandacht hebben voor laagdrempelig aanbod van sporten en bewegen in de openbare ruimte. We verstrekken de middelen voor dit onderdeel bij Sportservice Zwolle, als onderdeel van het kernteam dat verantwoordelijk is voor de verdeling van gelden ten behoeve van de uitvoering. We beogen hiermee een snellere doorlooptijd van ingediende initiatieven uit de stad.
•
•
Het kernteam Sportakkoord 2.0. is gevormd en de uitvoering van het Sportakkoord loopt. De coördinator Sport en Preventie is gestart in 2024 en zal de verbinding leggen tussen de ketenaanpakken en sport en bewegen (waaronder Sportakkoord) Bevindingen van het Sportakkoord worden meegenomen in het nog te vormen BOSSbeleid (bewegen, ontmoeten, sport en spelen).
Brede SPUK 2: Brede Regeling Combinatiefuncties Tekst plan van aanpak GALA •
•
•
In 2023 stellen we samen met onze partners SportService Zwolle, WijZ, Travers en Stadkamer een uitvoeringsplan Buurtsportcoaches op, waarbij we gebruik maken van de verschillende profielen die zijn opgesteld in de bestuurlijke afspraken Brede Regeling Combinatiefuncties 2023-2026. We maken nadrukkelijk de koppeling met het sportakkoord en dit integrale plan. Onder andere zal daarbij worden ingegaan op de rol die de buurtsportcoach heeft bij de uitvoering van het programma School & Omgeving waaraan SportService Zwolle reeds uitvoering geeft en waarbij intensief wordt samengewerkt met diverse onderwijsinstellingen. In 2023 brengen we de coördinator Sport & Preventie in positie, vanuit deze rol wordt verbinding gemaakt met de uitvoering van Sportakkoord II, IZA en GALA / integrale plan van aanpak voor de brede SPUK. In 2024 intensiveren van de inzet van sport(park)coaches in en rondom sportparken dat moet leiden tot vernieuwende activiteiten en programma’s (voor zowel actieve als inactieve groepen).
Stand van zaken uitvoering • •
Vanuit het GALA wordt een beweegmakelaar gefinancierd. De coördinator Sport en Preventie is gestart in 2024 en zal de verbinding leggen tussen de ketenaanpakken, GALA en sport en bewegen (waaronder Sportakkoord)
Uitvoering plan van aanpak GALA update 2024
•
We financieren een cultuurcoach, die deelname aan cultuur stimuleert en cultuur verbindt met andere sectoren zoals het onderwijs en cultuuraanbieders ondersteunt.
Brede SPUK 3: Terugdringen Gezondheidsachterstanden Tekst plan van aanpak GALA •
•
•
•
•
•
We verbinden in 2023 en verder de thema’s uit dit integrale plan met Zwolle Gezonde Stad en vergroten de inzet op preventieve activiteiten in de wijkaanpakken, zie hieronder. We verkennen hoe we de samenwerking tussen armoede- en gezondheidspartijen kunnen verbeteren, o.a. via de bestaande Stadsdialogen Zwolle Gezonde Stad en Zwolle Armoedevrij! In 2023 en verder continueren we de JOGG aanpak, in 2024 intensiveren we de samenwerking met Team Fit! en brengen we dit in lijn met de doelen in dit integrale aanpak. In 2023 evalueren we de subsidieregeling ‘Gezond Zwolle’. In 2024 voeren we de (herijkte) subsidieregeling verder uit met als doel het verkleinen van gezondheidsachterstanden. Naast de bestaande wijkaanpak in Diezerpoort starten we in 2023 met wijkaanpakken in Kamperpoort en Pierik. We zetten in op een coördinator wijkaanpak gericht op verminderen gezondheidsachterstanden in deze kwetsbare wijken. We sluiten aan bij bestaande initiatieven zoals de ZonMw subsidieaanvraag Living Lab in Pierik en 2diabeat in Kamperpoort. In Diezerpoort versterken we in 2024 de inzet, met 3 werkgroepen, op: mentale gezondheid, ouderen en leefstijl. We verbinden dit met de, inmiddels toegekende, subsidie ‘Rookvrij Leven voor Iedereen’ die we samen met GGD IJsselland aangevraagd hebben voor specifiek deze kwetsbare wijk.
We zien een belangrijk verbinding met de rol van coördinator Sport en Preventie die in 2023 in positie gebracht wordt. We geven die rol mede vorm vanuit dit onderdeel en brengen de activiteiten van buurtsportcoaches in lijn hiermee.
Stand van zaken uitvoering • •
•
•
•
In 2023 heeft Zwolle Gezonde Stad twee stadsdialogen georganiseerd over mentale gezondheid en overgewicht. In 2024 wordt de subsidieregeling Gezonde Leefstijl verder uitgevoerd, met als doel het verkleinen van gezondheidsverschillen. Onderdeel van deze subsidie is mogelijkheid voor sport- en buurtverenigingen om middelen te ontvangen voor het gezonder maken van hun kantine i.s.m. team Fit. In 2024 is de werkgroep stoppen met roken in uitvoering in Diezerpoort, onder leiding van een wijkregisseur vanuit SWT. De werkgroep bestaat uit medewerkers van GGD, SWT, Tactus en welzijn. Dit project duurt 2,5 jaar. Daarnaast zijn de werkgroepen gezonde leefstijl, mentaal welbevinden en gezond ouder worden ook in uitvoering in de wijk. In het eerste half jaar van 2024 start een wijkregisseur in de wijk Kamerpoort, met een aanpak gericht op bevorderen van gezondheid i.s.m. Hogeschool Viaa en 2diabeat. Er wordt uitvoering gegeven aan de Living Lab op de Pierik, waarbij fase 1 inmiddels is afgerond. Het lokale netwerk is goed in kaart gebracht. Dit is gedaan door aan te sluiten bij lokale bijeenkomsten en met inwoners te praten. Hierdoor kan het Living Lab op natuurlijke wijze aansluiten op verbanden die al bestaan.
Brede SPUK 4: Kansrijke Start Tekst plan van aanpak GALA •
•
In 2023 zetten we in op de doorontwikkeling van Kansrijke Start in onze gemeente. We starten met de inrichting van randvoorwaarden ten behoeve van een stevigere coalitievorming. We trekken een projectleider aan, intensiveren de samenwerking met onze GGD en bepalen doelen en activiteiten. In 2024 brengen we projectleider Kansrijke Start in positie, we verbinden en versterken de aanpak met reeds bestaande coalities en het wijknetwerk het Jonge Kind.
Stand van zaken uitvoering •
•
•
In 2024 is er vanuit Travers Welzijn projectleiding voor 16 uur in de week gestart om de coalities binnen Kansrijke Start te verstevigen in samenwerking met het sociaal wijkteam, jeugdgezondheidszorg en andere stakeholders. In 2024 is er financiële ruimte voor het sociaal wijkteam en de jeugdgezondheidszorg om mee te werken i.s.m. Travers aan versterking van de coalities. In 2024 wordt er gestart met het project Peuter in Zicht door de Jeugdgezondheidszorg.
Uitvoering plan van aanpak GALA update 2024
•
•
In 2024 geven we financiële ruimte aan de jeugdverpleegkundige, Stichting Babyspullen en het inrichten van activiteiten t.b.v. de versterking van coalities. Bijvoorbeeld door het inrichten van zorgpaden. We volgen de ontwikkelingen vanuit het regionale proces.
Brede SPUK 5: Mentale Gezondheid Tekst plan van aanpak GALA • • • •
•
We versterken in Diezerpoort in 2024 de inzet met de werkgroep mentale gezondheid gericht op alle leeftijdsgroepen. In 2023 doen we onderzoek naar dit thema, wat is er nodig om adequaat in te zetten op dit thema voor jong en oud. In 2023 en verder blijven we inzetten op trainingen positieve gezondheidsvaardigheden. In 2023 verkennen we hoe we dit thema (nog) beter kunnen verbinden aan het versterken van de sociale basis, eenzaamheid en welzijn op recept. In 2024 nemen we de inzichten vanuit dit onderzoek mee naar passende (preventieve) ondersteuning en activiteiten, dat doen we samen met onze partners binnen Zwolle Gezonde Stad.
•
•
We ondersteunen de landelijke stichting Babyspullen, zodat gezinnen met een kleine portemonnee in Zwolle aanspraak kunnen maken op een startpakket. In 2024 ondersteunen we Boekstart op de consultatiebureaus in Zwolle.
Stand van zaken uitvoering •
• •
In 2024 starten we in samenwerking met Universiteit van Amsterdam met trainingen positieve gezondheidsvaardigheden, gericht op het verbeteren van gezondheidsvaardigheden van inwoners aan de hand van het gedachtegoed van positieve gezondheid. Dit wordt gefinancierd vanuit regulier budget gezondheid. In 2024 gaan we aan de slag met een interventie gericht op mentale gezondheid en jeugd In 2024 is Travers gestart met de uitvoering van Welzijn op Recept voor 18-67jarigen in heel Zwolle
Brede SPUK 6: Aanpak overgewicht en obesitas Tekst plan van aanpak GALA Stand van zaken uitvoering •
•
•
•
Als gemeente werken we al aan de hand van het landelijk model ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas met de ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht. Daarin werken we samen met verschillende partners zoals de GGD/JGZ en sociale wijkteams. We continueren die aanpak in 2024 en doen onderzoek naar een passende methodiek en/of leefstijlinterventies voor de doelgroep 12 tot 18 jaar. We volgen het regionale proces en voeren het met de preferente zorgverzekeraar in onze regio over hoe om te gaan met de financiering van de ketenaanpak KnGG en de leefstijlinterventies voor kinderen vanaf 2024. In 2023 en 2024 continueren we de inzet op volwassenen van de beweegmakelaar bij gecombineerde leefstijlinterventies. In 2024 willen we starten met passende ondersteuning en leefstijlinterventies voor de doelgroep 12 tot 18 jaar.
•
•
•
In 2024 starten er meer centrale zorgverleners van SWT en JGZ binnen de aanpak Kind naar Gezonder Gewicht, zodat er meer gezinnen kunnen worden bereikt. Er wordt verbinding gelegd met de beweegmakelaars, Rijke Schooldag en proeftuin Samenspel in de Wijk. Vanuit GALA financieren we de beweegmakelaar bij Sportservice Zwolle die deelnemers van een GLI begeleidt naar regulier sportaanbod en inwoners adviseert t.a.v. bewegen. In 2024 worden er mogelijkheden verkend voor een leefstijlinterventie voor de doelgroep 13 – 18 jaar. Dit wordt i.s.m. partijen in de stad verder verkend.
Brede SPUK 7: Valpreventie Tekst plan van aanpak GALA •
We stimuleren de inzet van valpreventieve oefeningen en voedingseducatie als onderdeel van de reguliere beweegactiviteiten van samenwerkingspartners. We maken dit in 2023 en verder onderdeel van de afspraken met de buurtcoaches van Sportservice Zwolle en onze welzijnspartners.
Stand van zaken uitvoering • •
In 2024 start WijZ met het voorbereiden van de uitvoering van de beweeginterventie ‘In Balans’. In 2024 start WijZ ook met het aanbieden van het programma ‘Blijf op de Been’. Dit is een vervolg op de beweeginterventies en is in
Uitvoering plan van aanpak GALA update 2024
•
•
•
•
Voor wat betreft de individuele preventie volgen we het regionale proces. In 2023 werken we een plan van aanpak uit om de ketenaanpak valpreventie lokaal in te richten, we doen eerst onderzoek naar uitrol van het Preventiepad Valrisico Senioren Zwolle dat onze welzijnspartner Wijz heeft ontwikkeld in opdracht van de Regionale Zorgalliantie is ontwikkeld. In 2023 doen we voorbereidingen voor het uitbreiden van wijken binnen het project Vitaal en Veilig Thuis Zwolle, als mooie signaleringsfunctie. In 2024 hebben we afspraken gemaakt met onze welzijnspartners in relatie tot dit onderdeel en maken we de koppeling met de beweegmakelaar. In 2024 starten we met het uitvoeren van het Preventiepad, als ketenaanpak op lokaal niveau, inclusief een efficiënt signalerings- en toeleidingsproces.
• • •
•
afstemming met fysiotherapeuten ontwikkeld om senioren in beweging te houden. De wijken binnen Vitaal en Veilig Thuis zijn uitgebreid, zodat nog meer ouderen bereikt worden, ook t.a.v. signalering valpreventie. WijZ en fysiotherapie in Zwolle hebben op basis van eerdere acties een doorverwijssysteem gerealiseerd. In 2024 verkennen we de (financiële) samenwerking met de zorgverzekeraar t.a.v. valpreventie en specifiek de beweeginterventies. We nemen deel aan de regionale Ketenaanpak Valpreventie binnen de regionale preventie-infrastructuur
Brede SPUK 8: Leefomgeving Tekst plan van aanpak GALA •
•
• •
•
We continueren onze JOGG aanpak en leggen verbinding met het te ontwikkelen beleid rondom bewegen, ontmoeten, spelen en sporten (BOSS). Gezondheid is mooi opgenomen in onze Omgevingsvisie. Aandacht gaat vooral uit naar hoe dat te doen in de praktijk. In 2023 doen we voorbereidende werkzaamheden voor een opdrachtverstrekking aan een adviesbureau, voor het versterken en borgen van gezondheidskundige kennis binnen de processen van het fysieke domein. We prioriteren in 2023 samen met het fysieke domein de acties voor een gezonde voedselomgeving. In 2024 zetten we in op een adviesbureau/ kwartiermaker die gezondheidskundige kennis borgt binnen de processen van het fysieke domein. In 2024 zetten we in op de geprioriteerde acties voor een gezonde voedselomgeving, zoals watertappunten, educatie op school, netwerkevenementen en een update van kaarten.
Stand van zaken uitvoering •
• •
In 2024 wordt er een gezondheidsinstrument opgeleverd door een nog nader te bepalen partij. Deze zal bijdragen aan het maken van expliciete keuzes rondom gezondheid bij gebiedsvisies. Er wordt een Plan van Aanpak rondom een gezonde voedselomgeving gepresenteerd. In Kamerpoort wordt er gewerkt aan een gezondere leefomgeving, door te investeren in meer groen en klimaatadaptatie. Deze wijkaanpak is een samenwerking met GGD via een subsidieaanvraag van ZonMW: integraal werken aan een gezonde leefomgeving in kwetsbare wijken
Brede SPUK 9: OKO & Vroegsignalering Alcoholproblematiek Tekst plan van aanpak GALA •
•
Met de, inmiddels toegekende, subsidie ‘Rookvrij Leven voor Iedereen’, die we samen met GGD IJsselland aangevraagd hebben, zetten we in op Diezerpoort. In 2023 verkennen we welke acties rondom middelengebruik in te zetten en hoe invulling te geven aan de rol van een projectleider. We achterhalen of er meer onderzoek benodigd is of dat we hiervoor, met partners, voldoende informatie hebben.
Stand van zaken uitvoering •
De eerste verkenning heeft laten zien dat verdere inzet op verantwoord alcoholgebruik onder jongeren van toegevoegde waarde is in Zwolle. Een brainstorm met betrokken partners (GGD, SWT, Tactus, THINK op School, Travers Welzijn) over benodigde acties om dit verder vorm te geven staat gepland.
Uitvoering plan van aanpak GALA update 2024
Brede SPUK 10: Versterken sociale basis Tekst plan van aanpak GALA •
•
•
•
•
•
In 2023 en 2024 komen we via het project ‘Deelopgaves sociale basis’ tot een advies van sturing op de sociale basis, ondersteunend aan de infrastructuur en bijdragend aan overzicht voor de inwoner en sturingsmogelijkheden door de gemeente. Dat moet bijdragen aan de vindbaarheid van voorzieningen in het sociaal domein. We krijgen een beter beeld hoe de doelgroep bij het juiste aanbod te krijgen en andersom. We ontwerpen in 2023 een manier van werken om nieuwe inhoudelijke vragen aan de sociale basis gestructureerd te wegen en indien besloten (integraal) op te pakken. In 2024 borgen we een gesprekscyclus en diverse manieren/tools om in samenwerking met partners de kwaliteit van de sociale basis voortdurend te verbeteren in het belang van de inwoners. Daarbij maken we gebruik van, het doorontwikkelen en borgen van, de Trendrapportage. Als vast en terugkerend element om op basis van inbreng van partners en (objectieve) data tot betere besluitvorming te komen rondom beleid en investeringen door college en raad. In 2023 starten we met de pilot ‘Vitaal ouder worden’ om ouderen zelfredzamer te maken t.b.v. minder afhankelijkheid van huishoudelijke hulp. In 2023 verkennen we i.s.m. met welzijnspartners hoe we (de aanpak van) welzijn op recept kunnen uitbreiden naar een bredere doelgroep, namelijk volwassenen van 18 – 65 jaar.
In 2024 zetten we in op de Clubkadercoach die vrijwilligers traint in psychosociale vaardigheden op sportverenigingen.
Stand van zaken uitvoering •
• •
In 2023 en 2024 is er gewerkt aan een onderzoek naar maatjesproject 2023 is dit budget gebruikt om via maatjesprojecten de vindbaarheid van initiatieven en ondersteuning te vergroten. In 2024 vindt een nadere verkenning plaats en zal een voorstel worden gedaan voor structurele borging van de vindbaarheid en ondersteuning van de initiatieven te vergroten. In 2023 en 2024 wordt er door Sportservice Zwolle uitvoering gegeven aan de Clubkadercoach In 2024 gaat de pilot Vitaal Ouder worden starten i.s.m. fysiotherapeuten om ouderen zelfredzamer te maken om zelfstandig het huishouden te kunnen doen.
Brede SPUK 11: Mantelzorg Tekst plan van aanpak GALA •
•
• •
Respijtzorg wordt benut om overbelasting tegen te gaan. In 2023 brengen we de Respijtzorg Route in kaart met Mantelzorg NL en ontwikkelen we de respijtzorgcontracten door. Een aantal contracten lopen af, dat is een mooie kans om beter de aansluiting te vinden tussen mantelzorgers, hulpbehoevenden en respijtzorgaanbieders en dat vast te leggen in nieuwe afspraken. In 2024 hebben we een betere aansluiting van respijtzorg vastgelegd, o.a. met onze partner ZwolleDoet, en beleggen we een nieuwe aanbestedingsronde respijtzorg voor aanbieders. In 2024 en 2025 zetten we ook in op de versterking tussen de mantelzorg en formele zorg. Een goede samenwerking vraagt om afstemming en erkenning van de rollen en
Stand van zaken uitvoering In 2024 nemen we de tijd om de mogelijkheden verder te verkennen t.a.v. respijtzorg en mantelzorg i.s.m. relevante stakeholders.
Uitvoering plan van aanpak GALA update 2024
•
verantwoordelijkheden in het zorgproces. Het is vooral van belang dat de mantelzorger een erkende rol krijgt in het zorgsysteem. De ervaringen in de praktijk laten zien dat dit nog niet altijd het geval is. Het vraagt dan ook om ondersteuning van de mantelzorger om de positie van deze rol in de samenwerking te versterken. Interventies zoals voorlichting, versterken van samenwerking en vergroten van expertise over elkaars rollen zullen bijdragen aan het versterken van de relatie tussen de formele zorg en mantelzorg.
Brede SPUK 12: Eén tegen Eenzaamheid Tekst plan van aanpak GALA •
•
•
Op dit moment zetten we vooral indirect in op het thema eenzaamheid. In 2023 starten we het vormen van lokale coalitie Een tegen eenzaamheid op. We betrekken daarbij het netwerk Zwolle Gezonde Stad en in het bijzonder onze welzijnspartners. In 2024 en verder geven we uitvoering aan activiteiten voortgekomen uit de input van de coalitie. We verkennen de extra inzet op dit thema op ouderen via de het subsidietraject met onze welzijnspartners. We zetten in 2024 in op het voorkomen en aanpakken van chronische eenzaamheid bij jongeren. We zien dit in samenhang met het thema Mentale gezondheid, de aanpak vanuit ons jeugdbeleid en betrekken het onderwijs en onze partners. Doel is jongeren voldoende sociaal redzaam maken, zodat zij hun eigen netwerk kunnen ontwikkelen dat voldoet aan hun behoeften.
Stand van zaken uitvoering •
•
Naast de reeds bestaande inzet op het voorkomen en aanpakken van chronische eenzaamheid bij jongeren, zijn er verkennende gesprekken gevoerd met YMCA/Roetz en Travers Welzijn over de inzet van de Join Us methodiek in Zwolle. Deze methodiek richt zich op het werken aan social skills zodat jongeren hun eigen netwerk kunnen opbouwen en behouden. De organisaties werken momenteel aan een gezamenlijke subsidieaanvraag. Er is kennisgemaakt met de landelijke Adviseur Eén tegen eenzaamheid en vervolgafspraken zijn gepland.
Brede SPUK 13: Welzijn op recept Tekst plan van aanpak GALA •
•
•
In onze gemeente werken we al met Welzijn op recept. In 2023 verkennen of het aanbod uitgevoerd wordt zoals bedoeld in de landelijke handreiking en verkennen we hoe we de huidige opdracht aan onze welzijnspartners kunnen uitbreiden. We denken eraan de aanpak beschikbaar te maken voor een bredere groep inwoners (met verbinding naar de thema’s eenzaamheid, mentale gezondheid en het versterken van de sociale basis). In 2024 zetten we in op het versterken van de relatie met huisartsen. We volgen het regionale proces en betrekken in ieder geval Proscoop als Regionale Ondersteuningsstructuur (ROS) in onze regio. In 2024 starten we met (een pilot voor) de uitvoering van Welzijn op recept voor een bredere leeftijdsgroep inwoners.
Stand van zaken uitvoering • •
•
In 2024 is Travers gestart met de uitvoering van Welzijn op Recept voor 18-67 jarigen in heel Zwolle. Travers Welzijn en WijZ zijn samen bezig met de inkoop van ZorgDomein, om verwijzingen vanuit huisartsen te vereenvoudigen. WijZ heeft hun bestaande opdracht uitgebreid met extra verbinding richting huisartsen voor de uitvoering van WoR voor senioren. Hierbij wordt de link gelegd met een leefstijlloket dat begin 2024 is gestart bij twee huisartsenpraktijken vanuit de subsidieregeling Gezonde Leefstijl.
Uitvoering plan van aanpak GALA update 2024