2. Terugblik bijplaatsingen 2025

Terugblik bijplaatsingen 2025 Monitoren van de bijplaatsingen Door het registreren van bijplaatsingen zorgen we ervoor dat het opruimen van bijplaatsingen, in samenwerking met ROVA, snel en zorgvuldig verloopt. Ook doen we inzichten op die we gebruiken bij het ontwikkelen van interventies om bijplaatsingen tegen te gaan. Over het jaar 2025 zien we dat het grootste deel van de geregistreerde bijplaatsingen grofvuil (55%) en restafval (37%) zijn. De meeste bijplaatsingen worden geregistreerd in Diezerpoort (28%), Holtenbroek (21%), Stadshagen (15%), Assendorp (10%) en de Binnenstad (9%). Verdeling afvalsoorten 2025

Verdeling wijken 2025

In 2025 zien we nog steeds een stijging in het aantal geregistreerde bijplaatsingen. Belangrijk om te benadrukken is dat het aantal registraties niet altijd een daadwerkelijke toename van afval betekent. Voorheen werd bijvoorbeeld bij een wekelijkse controle alles wat er lag als één bijplaatsing geregistreerd, ook al waren er meerdere items in de loop van de week bijgeplaatst. Door vaker te controleren, worden items die op verschillende momenten bijgeplaatst worden afzonderlijk geregistreerd, wat de cijfers doet stijgen. Een registratie laat dus niet de hoeveelheid afval zien, maar vooral de frequentie van controles, de snelheid van opruimen en het soort afval dat wordt bijgeplaatst. Q1

Q2

Q3

Q4

Totaal

2024

4.279

4.263

4.248

3.388

16.178

2025

4.308

4.435

4.966

6.197

19.906

Om het aantal bijplaatsingen objectief in kaart te brengen hebben we in 2025 gezocht naar een methode hiervoor. De methode die we onderzocht hebben is het schouwen aan de hand van de CROW-methodiek. Dit houdt in dat periodiek geïnventariseerd wordt waar en hoeveel afval naast de verzamelcontainers wordt aangeboden. De schouwmetingen aan de hand van de CROW-methodiek geven een objectiever beeld over hoe een buurt, wijk en de stad erbij ligt. Op basis van een 0-meting en het

vaststellen van de huidige beeldkwaliteit kunnen we vervolgens doelen stellen om de beeldkwaliteit te verbeteren. Ook weten we nu niet of één registratie alleen een plankje is of dat het om een bank, stoel en tafel gaat. Het meten van de beeldkwaliteit geeft dus ook een beter beeld van hoeveel naast een container staat. Door de beeldkwaliteit te meten kunnen we nog beter inzicht krijgen in de verschillende wijken en kunnen we hier per wijk ook een gerichte aanpak op creëren. In 2025 hebben we met ROVA een proef schouw gedaan in Holtenbroek en de Binnenstad. Op basis van deze inzichten gaan we in 2026 uitwerken hoe we deze methodiek het beste kunnen inzetten.

Top 20 hotspotlocaties Hieronder een lijst van de top 20 hotspotlocaties voor 2025. Met interventies per locatie. Waar X staat is nog geen interventie gepland of uitgevoerd.

Top 20 hotspotlocaties eerste halfjaar 2025 Top 20 hotspotlocaties

Interventie

Palestrinalaan *

Verspreiden van meertalige folders deur-aan-deur

Havezathenallee

Observeren op structureel vervuilde bijplaatslocaties

Bisschop Willebrandlaan

Observeren op structureel vervuilde bijplaatslocaties

Palestrinalaan*

Verspreiden van meertalige folders deur-aan-deur

Palestrinalaan*

Verspreiden van meertalige folders deur-aan-deur

Beeldsnijderstraat

Observeren op structureel vervuilde bijplaatslocaties

Berkumhof

Observeren op structureel vervuilde bijplaatslocaties

Lassuslaan

Verspreiden van meertalige folders deur-aan-deur

Palestrinalaan*

Verspreiden van meertalige folders deur-aan-deur

Gerboldinkstraat

Observeren op structureel vervuilde bijplaatslocaties

Nieuwstraat

Vrijdagmiddag controle

Kamperstraat

Vrijdagmiddag controle

Palestrinalaan*

Verspreiden van meertalige folders deur-aan-deur

Thomas a Kempisstraat

Inzet schoonbrigade

Werkerlaan

Observeren op structureel vervuilde bijplaatslocaties

Schubertstraat

Observeren op structureel vervuilde bijplaatslocaties

Molenweg

X

Meerinneplein

Vrijdagmiddag controle

Klooienberglaan

Inzet schoonbrigade

Nachtegaalstraat

Interventie Goede Kijk op Grofvuil

*Palestrinalaan heeft meerdere containerlocaties

Interventies 2025 In 2025 is er op verschillende locaties ingezet met interventies. Hieronder worden een paar van de acties uitgelicht.

Meertalige informatieverstrekking In 2024 is onderzoek gedaan naar redenen voor bijplaatsen in verschillende wijken. Een van de uitkomsten van dit onderzoek is dat er behoefte is aan informatieverstrekking in andere talen. Samen met ROVA is de wat-hoort-waar-folder van ROVA vertaald naar het Engels en Arabisch. Deze folder wordt uitgedeeld bij informatiebijeenkomsten. Daarnaast delen de afvalcoaches en de partners de folders ook uit in de wijken. In Holtenbroek is samen met wijkpartners en wijkbewoners de folder deur-aan-deur verspreid in verschillende flats aan de Palestrinalaan en de Lassuslaan. Tijdens deze actie hebben we inwoners gevraagd om hun mening over afval in hun straat en gevraagd met welke taal folder zij het meeste geholpen zijn en die folder overhandigd.

Vrijdagmiddagcontrole verzamelsystemen binnenstad Iedere vrijdagmiddag worden alle ondergrondse verzamelsystemen in de binnenstad extra gecontroleerd. Er wordt gecheckt op storingen, en aangetroffen afval wordt doorzocht op adresgegevens en direct opgeruimd. Wanneer adresgegevens aangetroffen worden, volgt zoveel mogelijk een persoonlijk gesprek. Bij herhaling worden de opruimkosten in rekening gebracht bij de overtreder.

Interventie Goede Kijk op Grofvuil in de Kamperpoort Op de locaties in de Kamperpoort waar regelmatig afval wordt bijgeplaatst (Nachtegaalstraat, Lijnbaan, Veemarkt, Hoogstraat, Meeuwenlaan en Eerste Baan) is het interventiepakket Goede Kijk op Grofvuil ingezet. Dit interventiepakket is in 2023 ontwikkeld voor plekken met veel verhuisbewegingen en waar woningen worden verhuurd door een woningbouwcorporatie. Binnen dit interventiepakket voeren we verschillende acties uit om inwoners duidelijk te maken wat ze met grofvuil kunnen doen. Zo worden drie afwisselende borden geplaatst en controleren boa’s en afvalcoaches intensiever op deze locaties. Bij de containers informeren we bewoners via een bord, een klepsticker en een spuitsjabloon. Daarnaast werken we samen met de woningcorporaties en Het Werkt Sociaal. Via flyers, posters en persoonlijke gesprekken wijzen we bewoners op de juiste manier van grofvuil aanbieden. Ook sluiten we op meerdere momenten aan bij bijeenkomsten van Het Werkt Sociaal op verschillende plekken in de wijk, om met buurtbewoners in gesprek te gaan over afval en hen extra te informeren.

Observeren op structureel vervuilde bijplaatslocaties De afgelopen jaren zijn diverse maatregelen ingezet om bijplaatsingen van afval bij ondergrondse containers terug te dringen, maar op sommige hardnekkige hotspotlocaties blijft de overlast bestaan. We zien daar in sommige gevallen ook dat adresgegevens van het afval afgehaald zijn. Hierdoor gaan we ervan uit dat mensen bewust bijplaatsen. Daarom gaan boa’s gericht observeren op deze locaties. Door een aantal uur aanwezig te zijn op momenten waarop vaker afval wordt bijgeplaatst, kunnen zij inwoners direct aanspreken op het ongewenste gedrag en controleren of zij zich aan de aanbiedregels houden. Bij heterdaad kunnen boa’s strafrechtelijk optreden door

direct een boete op te leggen, omdat dan zonder twijfel vaststaat wie de overtreding begaat. De inzet is getest op locaties met een hoge pakkans in Holtenbroek, Diezerpoort en Stadshagen. In 2 van de 3 wijken is tijdens deze actie strafrechtelijk opgetreden door de boa’s. In 2026 willen we hier verder mee gaan door meer te experimenteren met andere dagen en tijdstippen.

Inzet Voorlichters Schoonbrigade In 2025 zijn voorlichters van de Schoonbrigade actief geweest in verschillende delen van Holtenbroek en Diezerpoort. Zij richtten zich vooral op het informeren van bewoners over de manieren waarop zij hun afval en grofvuil kunnen aanbieden. De voorlichters gingen de wijk in, spraken bewoners op straat en gingen langs de deuren. Daarbij vroegen zij welke informatie bewoners al kenden en welke opties zij nog niet benutten voor het wegbrengen van afval. Ook benadrukten zij het belang van het op de juiste dag aanbieden van PMD om zwerfafval te voorkomen. Om ook bewoners die het Nederlands minder goed beheersen te bereiken, maakten de voorlichters gebruik van meertalige folders van ROVA. Tijdens sommige bezoeken was een Arabisch sprekende medewerker aanwezig, zodat gesprekken ook in die taal gevoerd konden worden. De inzet richtte zich voornamelijk op inwoners; waar ondernemers aanwezig waren, werden zij kort aangesproken om hen te betrekken bij een schone wijk, onder andere via een raamsticker met de boodschap ‘Samen voor een schoon Zwolle, help jij ook mee?’ De Schoonbrigade was actief in o.a.

de Palestrinalaan, Klooienberglaan, Lassuslaan, Wanningsstraat, Gombertstraat en omliggende straten in Holtenbroek, en in delen van Diezerpoort, waaronder de Hogenkampsweg, Zerboltstraat, Mombaerstraat, Ruusbroeckstraat, Geert Grootestraat, Thomas a Kempisstraat en het Diezerplein.

Pilot verschuiven van taken rondom TOR-meldingen afval In 2025 is een pilot gestart om te onderzoeken welke taken bij afvalmeldingen (TOR‑meldingen) het beste passen bij afvalcoaches en welke bij boa’s horen. Tijdens de pilot namen afvalcoaches in geselecteerde wijken gedurende meerdere weken de afhandeling van TOR‑meldingen over. Hierbij is gekeken naar de aard van de meldingen, de benodigde tijd per melding, de totale urenbelasting en welke meldingen specifiek door boa’s moeten worden afgehandeld, bijvoorbeeld wanneer veiligheid een rol speelt. De eerste resultaten laten zien dat afvalcoaches het merendeel van de meldingen goed kunnen oppakken, en dat dit hun rol in de wijk versterkt doordat zij zowel preventief als repressief kunnen werken. Boa’s blijven nodig voor specifieke situaties, zoals veiligheidsmeldingen of heterdaadcontroles. Op basis van de bevindingen van deze pilot wordt in 2026 verder uitgewerkt welke taakverdeling structureel het meest passend en efficiënt is en welke formatie hiervoor nodig is.

Vervolg Op basis van de inzichten uit 2025 en de ervaringen met de verschillende interventies van de afgelopen jaren is in 2026 een vernieuwd plan van aanpak opgesteld voor het terugdringen van bijplaatsingen. Dit plan bevat onder andere een verdere versterking van de monitoring, een wijkgerichte aanpak en een verbeterde taakverdeling tussen afvalcoaches, boa’s en ROVA. In 2026 informeren we de gemeenteraad hierover, zodat zij inzicht krijgen in de voortgang, de resultaten van 2025 en de maatregelen die we in 2026 en 2027 gaan uitvoeren om de overlast verder te verminderen.