2. Bijlage 2: Plan van aanpak participatie en communicatie HANZA!
Tekst van het document
samen
Bijlage 1 Telefoon (038) 498 Van
Projectgroep Wijthmen
Datum Onderwerp
8 december 2025 (definitief) Participatieplan Uitwerking Dorpsplan Wijthmen
1
Inleiding De Zwolse gemeenteraad heeft op 10 februari 2025 het geactualiseerde ‘Dorpsplan Wijthmen’ vastgesteld na een intensief participatieproces. Het nieuwe Dorpsplan biedt een globale basis voor de toekomstige ontwikkelingen van, door en in Wijthmen. Met een project- en begeleidingsteam (intern en extern) wordt een ruimtelijk raamwerk uitgewerkt. Het raamwerk geeft inzicht in en maakt onderscheid tussen: de bestaande situatie, (evt. transformatie van) grotere openbare ruimtes, mogelijke ontwikkellocaties incl. netto (toerekenbare) openbare ruimte en overig te vernieuwen gebied (openbaar groen, park, landschapselementen, wandel- en fietsverbindingen). Het raamwerk gaat fungeren als kader en leidraad voor alle toekomstige (nieuwbouw)ontwikkelingen. Het raamwerk wordt vastgesteld door het college en de gemeenteraad van de gemeente Zwolle. De doelstelling van deze verkenning sluit aan bij het Dorpsplan. Zorgen voor een leefbaar en toekomstbestendige dorpsgemeenschap met behoud van eigen identiteit. De toevoeging van een specifiek aantal woningen is geen doel op zich, maar ondersteunend aan de overkoepelende doelstelling om Wijthmen vitaal en toekomstbestendig te houden. Dit plan van aanpak is bedoeld om vast te leggen hoe we de communicatie en participatie vormgeven.
In dit plan van aanpak gaan we eerst in op de doelstellingen, vervolgens geven we inzicht in de betrokken stakeholders en hun rollen.
1.1
Doelstellingen participatie en communicatie Doelstellingen van de participatie en communicatie zijn: 1. Vroegtijdige betrokkenheid van belanghebbenden: We zorgen ervoor dat belanghebbenden vanaf het begin betrokken worden bij het project. 2. Transparantie en toegankelijkheid: We bieden duidelijke en toegankelijke informatie over het project en de besluitvormingsprocessen. 3. Inclusieve participatie: We zorgen voor de betrokkenheid van diverse belanghebbenden, inclusief ondervertegenwoordigde groepen. 4. Flexibiliteit in participatievormen: we passen verschillende participatiemethoden toe om brede participatie te stimuleren. 5. Monitoring en evaluatie: We houden participatieprocessen in de gaten en evalueren de effectiviteit ervan.
samen
Datum
8 december 2025
2
Ambitie Met de vaststelling van het nieuwe Dorpsplan 2025 is het globale toekomstperspectief voor Wijthmen helder. Het Dorpsplan alleen is nog onvoldoende concreet om tot de daadwerkelijke en volledige ontwikkeling van Wijthmen te komen. Samenwerking tussen Wijthmen en de gemeente is de basis voor alle vervolgstappen. De doelstelling van de nadere verkenning naar de (woningbouw)ontwikkelingen in Wijthmen is zorgen voor een leefbare en toekomstbestendige dorpsgemeenschap met behoud van eigen identiteit. De toevoeging van een specifiek aantal woningen is geen doel op zich, maar ondersteunend aan de overkoepelende doelstelling om Wijthmen vitaal en toekomstbestendig te houden.
3
Kaders Plankaders • Het geldende Omgevingsplan van de gemeente Zwolle (Omgevingsloket). Beleidskaders • Dorpsplan Wijthmen 2025. • Omgevingsvisie ‘Ons Zwolle van Morgen 2030’. • Het Ruimtelijke Toekomstperspectief (RTP) en de navolgende aanvulling op de Omgevingsvisie. • Provinciale Omgevingsvisie en Omgevingsverordening. Sectorale beleidskaders • Ontwikkelstrategie wonen. • Zwolse adaptiestrategie (2019). • Mobiliteitsvisie (2020-2030) ‘Mobiliteit brengt Zwolle verder’. • Nota parkeren 2025 & Parkeerregeling 2024-heden. • Energievisie. • Hemelwaterverordening (2024). • Groen- en recreatiebeleid (2025). • Bomenverordening (2021). • Monumenten- en archeologiebeleid. • Landschapsontwikkelingsvisie Zwolle, Zwartewaterland en Kampen (2010). • HANZA!. • Horecavisie 2019-2023. Overig stukken • Gebiedsuitwerking Marsweteringlanden (parallel project). • Toeristisch perspectief Zwolle 2030.
2/8
samen
Datum
8 december 2025
3.1
Kansen Voor zowel de inwoners van Wijthmen als het bestuur van de gemeente Zwolle is het vitaal en toekomstbestendig zijn van Wijthmen van groot belang. De laatste jaren zit er momentum in Wijthmen. De vaststelling van het nieuwe Dorpsplan, privatisering en de beoogde verbouwing van het Kulturhus en realisatie van ‘Het Buyten’. Stuk voor stuk belangrijke en goede ontwikkelingen voor de toekomst en levensvatbaarheid van het dorp. Hoewel de eerste toevoeging van woningen nu een feit is, heeft Wijthmen aanvullende woningbouwontwikkeling nodig om als dorp vitaal en veerkrachtig te blijven. Het beoogde ruimtelijke raamwerk biedt dé kans om de integrale ontwikkeling en groei van Wijthmen verder en in gezamenlijk overleg vorm te geven. We betrekken daar nadrukkelijk ook de omlegging van de Kroesenallee en de herinrichting van de voormalige provinciale wegen (Oude Heinoseweg en Kroesenallee) bij. Deze integrale benadering wordt vanuit het dorp ook nadrukkelijk gevraagd. We streven er ten slotte naar om aan het ruimtelijk raamwerk een concrete uitvoeringsagenda toe te voegen. Deze aanpak biedt kansen om de gewenste duidelijkheid voor de inwoners van Wijhtmen, grondeigenaren, agrariërs, ondernemers en de gemeente Zwolle te geven. Naast de ruimtelijk beleidskaders, zullen de financiën een belangrijke rol spelen bij de haalbaarheid op korte en langere termijn.
Momenteel is er geen volledige financiële dekking voor de herinrichting, alleen de omlegging van de Kroesenallee is financieel gedekt. Vanuit de gemeente zullen wel helder en transparant communiceren over de financiële (on)mogelijkheden.
3.2
Uitdagingen Het is een complexe ontwikkeling met een versnipperde eigendomssituatie. Belangen, gewenste planningen en financiële uitdagingen hebben invloed op de haalbaarheid en het ambitieniveau of korte en lange(re) termijn. De volgende factoren zorgen o.a. voor complexiteit in deze ontwikkeling: 1. Financiële haalbaarheid in relatie tot kwaliteitsambities en gewenste woningbouwprogramma. 2. Financiële samenhang woningbouwontwikkelingen enerzijds en kosten onderhoud/aanleg openbaar gebied anderzijds. 3. Onvoldoende financiële dekking voor herinrichtingsopgave na 2030. 4. Versnipperd grondeigendom & afhankelijkheid van bereidheid grondeigenaren. 5. Veel verschillende belangen en belanghebbenden. 6. Milieukundige impact van de N35 en bestaande agrarische bedrijven op ontwikkel (on)mogelijkheden woningen. 7. Conflicterende uitgangspunten (bijv. bodem- en watersturend ontwikkelen ten opzichte van landschappelijke wensen). 8. Fasering en onvoorspelbaarheid van ontwikkelingen maken het lastig om een concreet eindbeeld van Wijthmen te schetsen.
3/8
samen
Datum
8 december 2025
4
Participatievraag en ruimte voor deelnemers Bij de integrale ontwikkeling van Wijthmen komt veel samen. Zo hebben we te maken met Rijks- en provinciaal beleid, gemeentelijk beleid, gelden er uitgangspunten vanuit het Waterschap en klinken er vanuit Wijthmen zelf ook wensen en ideeën. Dat betekent dat we te maken hebben met vele harde en zachte kaders (zie ook hoofdstuk 3). Volledige vrije participatie (co-creatie) is dan ook niet mogelijk. We kiezen er dan ook voor om met een inhoudelijk begeleidingsteam te werken wat betreft de grotere keuzes en structuren. We sluiten aan bij de aanpak van de gebiedsuitwerking Herfte. Het begeleidingsteam voor het ruimtelijk raamwerk bestaat uit: • Gemeente Zwolle – Projectmanager en (wisselende) adviseurs • Plaatselijk Belang Wijthmen – Voorzitter en (wisselende) leden • Provincie Overijssel – Coördinator ruimtelijke planvorming en (wisselende) adviseurs. • Waterschap Drents Overijsselse Delta – Coördinator en (wisselende) adviseurs In dit begeleidingsteam bereiden we inhoudelijke stukken voor en werken we aan hoofduitgangspunten voor het ruimtelijk raamwerk. Op deze manier hebben we zicht op het relevante overheidsbeleid en wordt de stem vanuit het brede Wijthmense belang toegevoegd. Wij zien daar overigens een directe rol weggelegd voor PB om actief hun leden te benaderen en te bevragen over ontwikkelrichtingen.
De gemeente organiseert aanvullend fysieke en digitale mogelijkheden voor alle inwoners van Wijhtmen om ook op individueel niveau ideeën en input te geven. Waar we breder op kunnen en willen participeren is noodzakelijke herinrichting van de (voormalige) provinciale wegen. Voorwaardelijk hiervoor is de omlegging van de Kroesenallee en financiële dekking voor deze herinrichting. Momenteel is er geen volledige financiële dekking voor de herinrichting. Vanuit de gemeente zullen wel helder en transparant communiceren over de financiële (on)mogelijkheden. De beoogde herinrichting biedt veel kansen voor Wijthmen. We organiseren digitale en fysieke mogelijkheden /werksessies om input en wensen vanuit Wijhtmen op te halen voor deze herinrichting. Concrete vraag: Hoe denken inwoners van Wijthmen dat de herinrichting van de Kroesenallee kan bijdragen aan een toekomstbestendige en levendige dorpskern?
4.1
Besluitvorming Er zijn een aantal belangrijke besluitvormingsmomenten voor het ruimtelijk raamwerk, te weten: 1. Startnotitie: Wordt vastgesteld door het college en de gemeenteraad van de gemeente Zwolle. 2. Ruimtelijk raamwerk: Wordt vastgesteld door het college en de gemeenteraad van de gemeente Zwolle. Parallel is besluitvorming voor de omlegging van de Kroesenallee nodig om te komen tot een nieuw Omgevingsplan. 4/8
samen
Datum
8 december 2025
5
Stakeholderanalyse Bij het bepalen van de participatiestappen is het belangrijk om de stakeholders inzichtelijk te maken, de communicatiemiddelen verder uit te werken en daarmee de participatie en communicatie effectief te maken. Onderstaande lijst is een inschatting van alle stakeholders en actoren voorafgaand aan de ontwikkeling. Dit is geen limitatieve lijst en kan parallel aan de ontwikkeling uitgebreid en/of verkleind worden. (semi) Overheden • Gemeente Zwolle. • Provincie Overijssel. • Rijkswaterstaat. • Waterschap Drents Overijsselse Delta. • Vitens Lokale partijen en stichtingen • Plaatselijk Belang Wijthmen • Werkgroep Herfte Natuurlijk Lokale ontwikkelaars en actieve partijen • Kreator/Loostad • HMO Overig • Grondeigenaren van gronden daar waar ontwikkeling mogelijk wordt. • Inwoners Wijthmen. • Omwonenden ontwikkelgronden. • Omwonenden Kroesenallee, waaronder ook Stichting De Hofstee. • Ondernemers en agrariërs, specifiek Veeverzamelplaats Salland. het bepalen van de participatiestappen is het goed om inzichtelijk te maken op welke wijze stakeholders wel/niet invloed kunnen uitoefenen. Bovenstaande stakeholders zijn daarom ook in een stakeholdermatrix geplaatst.
Dit helpt bij de volgende aspecten en zijn belangrijk om: • alle factoren te inventariseren waarop participatie relevant is; • de rol en het belang vaststellen van te betrekken partijen; • te bepalen welke invloed ze hebben en welke invloed ze krijgen in het proces.
5/8
samen
Datum
8 december 2025
Afbeelding 1: Stakeholdermatrix en de beoogde invloed en beslissers bij de uitwerking van het Dorpsplan.
6/8
samen
Datum
8 december 2025
6
Inzet middelen Voor het proces om te komen tot een ruimtelijk raamwerk gebruiken we een aantal middelen. Deze zijn hierna beknopt beschreven. In de mijlpalenplanning wordt specifiek afgewogen welke middelen we het beste kunnen gebruiken per mijlpaal. •
•
•
•
•
•
•
Geschreven communicatie (Persberichten/brief/mail/update): Gericht op het op de hoogte brengen en houden van de betrokkenen. Tevens gericht op het uitnodigen van betrokkenen voor participatiemomenten. Eventueel wordt een webpagina specifiek voor dit project aangemaakt op de gemeentelijke website. → gericht op alle participanten (cirkels 1, 2, 3, 4) Fysieke communicatiemiddelen: Daarnaast worden specifieke middelen zoals posters, flyers, toiletreclame, Abri's. Deze laagdrempelige middelen kunnen in bepaalde fases zeer effectief zijn, bijvoorbeeld om inwoners te attenderen op inloopbijeenkomsten of om brede zichtbaarheid in het dorp te realiseren. Social Media: Social media wordt ingezet als aanvullend communicatiemiddel om een brede doelgroep te informeren en te activeren rondom het Dorpsplan Wijthmen. Via de kanalen van de gemeente Zwolle (zoals Facebook, Instagram delen we korte, toegankelijke berichten over de voortgang van het project, Deze berichten zijn vaak impactvol en hebben een groot bereik. Bijeenkomsten Begeleidingsgroep: Bijeenkomsten waarin de partijen die mede-beslissend zijn ten aanzien van het ruimtelijk raamwerk, de voortgang, inhoud en de standpunten van partijen met elkaar bespreken. Specifiek zijn dat gemeente, PB, Provincie Overijssel en het Waterschap Drents Overijsselse Delta.
Deelnemers dragen verantwoordelijkheid voor het creëren draagvlak in hun eigen organisatie. Overige partijen aanhaken indien nodig of per onderwerp van bespreking. We maken gebruik van de netwerken zoals plaatselijk belang. → gericht op deelnemers begeleidingsgroep (cirkel 2) Keukentafelgesprekken: Gesprekken om specifieke belangen binnen het gebied en het proces te bespreken. Kennen een vertrouwelijk karakter. → gericht op grondeigenaren, eventueel omwonenden (cirkel 2/3) Meedenksessies: Moment waarop participanten kunnen meedenken met betrekking tot kwaliteiten gebied, zorgpunten kunnen delen, ideeën kunnen inbrengen en uitwerkingen kunnen beoordelen. → gericht op omwonenden en inwoners welke niet direct in PB deelnemen (cirkel 3) Inloopbijeenkomst: Laagdrempelig en toegankelijke manier waarop participanten kennis kunnen nemen van de inhoudelijke onderdelen van het ruimtelijk raamwerk (analyses, concept kaarten & voorwaarden voor ontwikkeling etc.). → gericht op inwoners en overige belangstellenden (cirkel 3 en 4)
7/8
samen
Datum
8 december 2025
•
6.1
Diverse middelen: Aanvullend maken we gebruik van diverse participatiemiddelen om een zo breed mogelijke doelgroep te benaderen. Ook de minder makkelijk te bereiken doelgroepen of mensen die niet makkelijk naar een bijeenkomst komen. Denk bijvoorbeeld aan informele buurtpraatjes, (digitale) enquête, aansluiten bij activiteiten in de buurt.
Monitoring De communicatie wordt actief gemonitord door de communicatieadviseur. Dit gebeurt onder meer via Coosto, waarmee signalen, reacties en berichtgeving op sociale media en online platforms in de gaten worden gehouden. Op basis van deze monitoring kunnen trends, vragen of zorgen vroegtijdig worden gesignaleerd en waar nodig worden beantwoord of meegenomen in vervolgstappen. Daarnaast wordt bij participatiemomenten en bijeenkomsten gekeken naar opkomst, betrokkenheid en feedback van deelnemers. Deze inzichten worden gebruikt om de communicatiestrategie en participatiestrategie waar nodig bij te stellen en te zorgen voor een transparant en responsief proces.
7
Kernboodschap De kern van dit communicatie- en participatieplan draait om het tijdig, transparant en toegankelijk informeren van alle betrokkenen en het actief betrekken van inwoners en stakeholders bij de ontwikkeling van het ruimtelijk raamwerk voor Wijthmen. Door middel van gerichte en afwisselende communicatiemiddelen, zoals brieven, bijeenkomsten, social media en persberichten. Dit zorgt ervoor dat iedereen op een passende manier wordt bereikt. Tegelijk stimuleren we participatie door ruimte te geven aan inbreng, zorgen en ideeën van inwoners en belanghebbenden. Deze aanpak draagt bij aan een breed gedragen uitwerking van het Dorpsplan in een ruimtelijk raamwerk, waarin de identiteit van Wijthmen behouden blijft en de leefbaarheid op lange termijn wordt versterkt. Ten behoeve van de verschillende momenten / sessies / bijeenkomsten wordt gewerkt met ondersteunende posters om de analyses en uitwerkingen weer te geven
8/8