2. Adviesrapport van de adviescommissie cultuur

Colofon Adviescommissie cultuur juni 2024 Illustratie voorkant: Valeria Vangelista Ontwerp: Gemeente Zwolle

Inhoudsopgave INLEIDING

4

ALGEMENE BEVINDINGEN

6

ADVIEZEN

8

Index per functies Index per organisatie

9 10

BIJLAGEN

70

A. Overzicht advies B. Functieomschrijvingen

71

73

3

Inleiding Voor u ligt het adviesrapport van de Adviescommissie Cultuur. Hierin staat het advies aan het college van B&W over de subsidieaanvragen die zijn ingediend voor de regeling Zwolse Culturele Basisinfrastructuur 2025-2028. We nemen u hieronder mee in de wijze waarop uitvoering is gegeven aan de opdracht van de gemeente Zwolle om te komen tot dit advies. Opdracht In het Cultureel Perspectief Zwolle 2040 is besloten om te gaan werken met een vierjarige subsidiesystematiek; de Zwolse culturele basisinfrastructuur (hierna: BIS). Onderdeel van de wijziging van de systematiek is dat voor de beoordeling van de subsidieaanvragen het college wordt geadviseerd door een commissie van onafhankelijke externe adviseurs. Zij beoordelen de plannen van presenterende instellingen op de artistieke en zakelijke kwaliteit en de meerwaarde voor de stad. Onderdeel daarvan zijn de diverse culturele codes; de Fair Practice Code, Code Diversiteit en Inclusie en de Governance Code Cultuur. Deze drie codes zijn inmiddels gemeengoed in de sector. De beoordelingscriteria zijn uitgeschreven in de uitgangspuntenbrief die in december 2023 is gepubliceerd. Daarnaast is het kader de Algemene Subsidieverordening Zwolle 2022 (ASV) en paragraaf 2 Culturele basisinfrastructuur van de subsidieregeling Cultuur Zwolle 2023.

Het Cultureel Perspectief Zwolle 2040 en de uitvoeringsagenda vormen het beleidsmatige kader voor de beoordeling en

de afweging. De meerjarenplannen voor de periode 2025-2028, zoals ingediend door de aanvragers, zijn de basis van de beoordeling. De eerdere adviezen uit 2022 en visitatierapporten zijn als informatiebron betrokken bij de beoordeling. Financiële context Het financieel kader is vastgesteld door het college in het plafondbesluit. Deze is vermeld in de uitgangspuntenbrief van december 2023. Dit is het subsidieplafond voor de subsidieregeling Zwolse culturele basisinfrastructuur. Diverse organisaties hebben aan de gemeente aangeven dat de kosten ongeveer 30% zijn gestegen. Daarmee is de jaarlijkse indexering van de subsidie (4-8%) niet meer toereikend om het huidige ambitieniveau te blijven handhaven binnen de subsidie. Het college heeft de unieke instellingen (1 instelling voor 1 functie) de mogelijkheid geboden om twee begrotingen aan te leveren bij het aanvragen van de subsidie: een begroting binnen het subsidieplafond (a-begroting) en een reële begroting voor het huidige ambitieniveau (b-begroting). In het advies ‘gevraagde bedrag’ daar is de aanvraag van de b-begroting opgeschreven. De commissie heeft in haar advies over de instellingen beide begrotingen betrokken. Samenstelling adviescommissie De adviescommissie bestond uit 14 leden en zijn benoemd door het college. Deze leden hebben uiteenlopende specialismen en expertises.

De meeste commissieleden hadden ook in 2022 voor de BIS 2023-2024 zitting in de commissie en hebben 4

deelgenomen aan de visitatiegesprekken met de organisaties in 2023. Voorzitter: Maaike van Steenis Secretaris: Jos Haarman Leden commissie: Tanja Kerkvliet, Lisette Lagerweij, Douwe Zeldenrust, Walter Ligthart, Inge Imelman, Steven van Teeseling, Shahaila Winkelaar, Marcel Kranendonk, Eva Kleeman, Sebastiaan van Dijk, Gemma Boon. Mike Iking, Mark Schoots. Ambtelijke ondersteuning adviescommissie: Dorien Visser, Emma Verburg. De werkwijze Het subsidieloket van de gemeente Zwolle heeft de aanvragen getoetst aan de indieningsvereisten van de algemene subsidieverordening Zwolle 2022 en de subsidieregeling cultuur Zwolle 2023. De commissie ontving daarmee 25 aanvragen ter beoordeling. De commissie is opgedeeld in drie kerncommissies: Podiumkunsten, BeeldendMuseaal en Evenementen. • Onder Podium vallen de volgende functies: schouwburg, poppodium, gezelschap in de podiumkunsten. Dit waren 13 aanvragen. • Onder Beeldend/Museaal vallen de volgende functies; Museum voor beeldende kunst, Platform voor beeldende kunst & beeldcultuur, Museum voor erfgoed, Filmtheater. Dit waren 7 aanvragen. • Onder Evenementen valt de functie Kernevenementen. Dit waren 5 aanvragen. Pitch De aanvragers zijn uitgenodigd om te komen pitchen op 22 april voor podiumkunsten, 23

april voor evenementen of 24 april voor beeldend-museaal. De organisaties hadden maximaal 10 minuten voor hun pitch en de commissie stelde gedurende maximaal 10 minuten vragen. 23 organisaties hebben hier gebruik van gemaakt. Lezen en beoordelen De aanvragen zijn vervolgens door leden van een van de genoemde kerncommissies gelezen. De commissie beoordeelde aanvragen zoals beschreven in de subsidieregeling artikel 2.6. • Artistieke kwaliteit: maximaal 35 punten; • Zakelijke kwaliteit: maximaal 35 punten; • Bijdrage aan het culturele imago van Zwolle en de versterking van het culturele klimaat in Zwolle: maximaal 30 punten. Daarmee kon elke aanvraag in totaal 100 punten halen. Elke aanvraag moet minimaal 20 punten per criterium en minimaal 65 punten totaal behalen om in aanmerking te komen voor subsidie volgens de regeling. De commissie is gekomen tot een gezamenlijk oordeel en punten per aanvraag. Puntentoekenning vond plaats per aanvraag. De kerncommissie heeft de rangschikking per functie opgesteld. Aanvragen met te weinig punten zijn niet meegenomen in de rangschikking. Een lage plek in de rangschikking zegt niet dat de organisatie geen kwaliteit in haar presentatie levert. Zij is binnen de beoordeelde aanvragen op een lagere plek beoordeeld met minder punten.

De voorzitter en secretaris van de adviescommissie zijn bij alle vergaderingen van alle subcommissies geweest, net als de projectleider BIS van gemeente Zwolle.

5

Algemene bevindingen In aanvulling op de beoordeling van de 25 aanvragen, heeft de commissie de ruimte genomen om in algemene zin enkele zaken te benoemen. Hierbij gaat het om het aanvraagtraject en om zaken die opvallen aan de Zwolse Culturele Basisinfrastructuur. Bevindingen met betrekking tot de aanvragen De kwaliteit van de aanvragen loopt bij de kernevenementen erg uiteen. Weinig aanvragers hebben gebruik gemaakt van de mogelijkheid voor extern advies. Ook valt op dat in de artistieke visie de aanvragen voor kernevenementen veelal matig is uitgewerkt. Dit is soms te verklaren door de ontwikkelfase van de betreffende organisatie en houdt soms verband met het oorspronkelijke vertrekpunt van het evenement, waarbij culturele programmering niet de (enige) kerndoelstelling was. Bij de aanvragen op beeldend of museaal gebied valt op dat er erg veel organisaties zijn waar flinke knelpunten zijn. Bij de podiumkunsten valt met name het aantal aanvragen van podiumkunstgezelschappen op. Flink wat organisaties zien voor zichzelf een plek in de Zwolse BIS. Opvallend is dat de afgelopen jaren meerdere nieuwe organisaties de weg naar de gemeentelijke projectsubsidies hebben weten te vinden, en inmiddels toe zijn aan een volgende stap en een meer continue vorm van financiering. De commissie ziet dat het vakmanschap en de zeggingskracht bij de

podiumgezelschappen over de volle breedte groot is. De genrespreiding binnen de podiumgezelschappen is goed. De commissie vindt het positief dat de instellingen zich er bewust van zijn en dat zij verder nadenken over de eigen positie en over de impact in de stad. De commissie is positief over de gehanteerde aanvraagprocedure met ruimte voor pitches en tussentijdse visitatiegesprekken door de commissie. Zij hoopt dat deze werkwijze gecontinueerd wordt. Bevindingen met betrekking tot de Zwolse culturele infrastructuur Het valt de commissie op dat de Zwolse instellingen nagenoeg geen landelijke cultuursubsidies ontvangen en dat ook de rol van de provincie hierin zeer beperkt is. Het nog niet volledig invulling geven aan de codes (met name de Code Cultural Governance) maakt het bovendien voor instellingen extra lastig om in aanmerking te komen voor landelijke subsidies. Beschrijving en toepassing van de codes zijn verplicht om in aanmerking te komen voor de landelijke fondsen. Bij de beeldende en museale aanvragen stelt de commissie vast dat er in Zwolle een evenwichtig ecosysteem is, waarin zowel startende kunstenaars als toptalent en alles daartussen een plek hebben. Wel valt op dat er met name in deze categorie flink wat instellingen zijn die met forse uitdagingen kampen. Het ecosysteem is daardoor fragiel.

Aandachtspunt bij de podiumkunsten is het ontbreken van voldoende werk- en 6

oefenplekken. Dit wordt door veel organisaties benoemd als knelpunt. Daarnaast constateert de commissie dat samenhang in het aanbod aan binnen- en buitenschoolse cultuureducatie ontbreekt, omdat er niet één organisatie is die hiervoor verantwoordelijk is. De commissie ziet veel samenwerking en juicht dat toe. Bij samenwerking is het uitgangspunt dat ieder deelneemt vanuit de eigen positie en rol en niet dat iedereen samen hetzelfde gaat doen. Er moet een meerwaarde in zitten voor iedere partij. Er ontstaat een sterke basisinfrastructuur die ook van betekenis is voor jonge makers. Zwolle mag daar trots op zijn. Over het geheel genomen ziet de commissie in Zwolle een inspirerend en aantrekkelijk cultuuraanbod dat zowel voor inwoners als bezoekers van Zwolle ruime mogelijkheden biedt om te genieten van kunst en cultuur. Dat is iets om trots op te zijn en om te koesteren! Hoogachtend, Maaike van Steenis Voorzitter Adviescommissie Cultuur

7

Adviezen

Adviezen per functie FUNCTIE SCHOUWBURG

11

FUNCTIE POPPODIUM

13

FUNCTIE GEZELSCHAP IN DE PODIUMKUNSTEN

16

FUNCTIE MUSEUM VOOR BEELDENDE KUNST

41

FUNTIE MUSEUM VOOR ERFGOED

44

FUNCTIE FILMTHEATER

46

FUNCTIE PLATFORM VOOR BEELDENDE KUNST

48

FUNCTIE KERNEVENEMENTEN

57

9

Adviezen per organisatie ZWOLSE THEATERS HEDON THEATERGROEP DE JONGE HONDEN HET NEDERLANDS BACH CONSORT JANSEN & DE BOER THEATER DE MAKKERS KASKO BRITTEN THE MILLENNIUM JAZZ ORCHESTRA MATTER EFFECTS LINEA REKTA PHION LIBERO ENSEMBLE MUSEUM DE FUNDATIE ANNO FRATERHUIS KUNSTPLATFORM L/NK VRIENDEN VAN LANDGOED ANNINGAHOF GALERIE HET LANGHUIS AIDOS – KUNST IN HET HOOGKOOR BEVRIJDINGSFESTIVAL OVERIJSSEL STADSFESTIVAL | MAGNA CIBAP | PROTO DE STAD VERBEELDT MY PODIUM | ZWOLLE PRIDE FESTIVAL

11 13 16 19 21 23 25 27 29 32 34 36 38 41 44 46 48 50 52 54 57 60 63 65 67 10

Functie schouwburg

Zwolse Theaters Stichting Zwolse Theaters Gevraagd subsidiebedrag per jaar: € 4.326.398 Ontvingen in 2023-2024 tweejarige BIS subsidie. Subsidieplafond schouwburg: € 4.311.860 Het verschil tussen subsidieplafond en aangevraagd bedrag betreft een vernieuwing in de huurafspraken tussen gemeente en Zwolse Theaters. Dit bedrag is beschikbaar.

pakt een stevige rol naast de corebusinesstaken van podiumkunstprogrammeur en presentatieinstelling. Zwolse Theaters is een sterke organisatie met diepe wortels en neemt haar maatschappelijke rol zeer serieus.

De aanvraag Zwolse Theaters programmeert voorstellingen in Theater de Spiegel en Schouwburg Odeon. Daar programmeren ze een divers aanbod, van dans, opera en klassiek tot cabaret en jeugdvoorstellingen. Zwolse Theaters wil zich verder ontwikkelen als ‘plein van de stad’ door brede een ‘stadsprogrammering’ en door zich te verbinden met andere culturele organisaties bijvoorbeeld op Keti Koti of voor specifieke doelgroepen. Daarnaast neemt Zwolse Theaters ook de rol van coproducent op zich en ontwikkelaar van talent via Werkplaats Zwolse Theaters. Met deze werkplaats ondersteunen ze beginnende makers.

De commissie ziet een verschuiving in de keuze. Zwolse Theaters zet in dit plan minder in op eigen productie. De commissie vindt het positief dat de organisatie op deze manier reflecteert op de achterliggende periode en andere keuzes maakt. In de nieuwe ambitie pakt Zwolse Theaters een actievere rol in de hele keten van talentontwikkeling en cultuureducatie. De commissie mist in het meerjarenplan de concrete uitwerking hiervan: wat zijn beschikbare budgetten, waaruit bestaat de begeleiding en heeft Zwolse Theaters de artistieke en productionele expertise hiervoor in huis? Ook is niet helemaal duidelijk waarom Zwolse Theaters deze taak zo stevig oppakt en waar de focus ligt. De commissie vraagt zich in dit verband af hoe de cultuureducatie in Zwolle georganiseerd is, nu zowel Zwolse Theaters als Poppodium Hedon op dit gebied voor zichzelf zo’n belangrijk rol zien.

Artistieke kwaliteit Zwolse Theaters neemt nadrukkelijk een plaats in Zwolle in en staat landelijk ook hoog aangeschreven bij de gezelschappen. Zwolse Theaters is een knooppunt in stad en regio en pakt dat zelfbewust op. Het ingediende plan toont samenhang en is uitgewerkt langs vier lijnen. Zwolse Theaters

Zwolse Theaters durft te kiezen voor genres; de keuze voor vlakke vloer dans en voor meer nadruk op musical en het stimuleren van vernieuwing daarin is gedurfd en wordt door de commissie ook in landelijk perspectief positief beoordeeld. Daarbij is het overigens wel een vraag wat de bijzondere band met Zwolle hierbij is. De 11

commissie vindt het bovendien opmerkelijk dat hierbij toneel niet als prioriteit genoemd is. De commissie beoordeelt de oorspronkelijkheid, zeggenschap en vakmanschap positief. Er is een goed team voor de programmering. Punten: 30 Zakelijke kwaliteit Naar het oordeel van de commissie heeft Zwolse Theaters een hoge mate van professionaliteit en goed ondernemerschap. Zij denkt goed na over publiek, doelgroepen en doelgroepenbereik. Een percentage van 56 % eigen inkomsten getuigt van goed ondernemerschap en een goede financieringsmix. Het verdienvermogen is zeker positief voor een theater. De opbrengst van sales en events is hoog en dat lijkt niet ten koste te gaan van de programmering. In de begroting is voor de commissie soms niet duidelijk hoeveel geld wordt besteed aan de verschillende rollen die Zwolse Theaters ambieert. Daarmee ontbreekt het inzicht wat de impact is van de inspanningen afgezet tegen de investeringen. Er is een goede reflectie op de toepassing van de codes. De Code Diversiteit en Inclusie vraagt wat betreft de personele invulling extra aandacht; men is er mee bezig. De marketingstrategie is goed uitgewerkt. Zwolse Theaters loopt voorop met haar publieksonderzoek. Zwolse Theaters voert geen extra begroting op, maar formuleert wel wensen (deze zijn niet opgenomen ‘gevraagde bedrag hierboven genoemd’). De commissie plaatst

een opmerking bij de vier speerpunten voor de gevraagde aanvullende bijdrage. De keuze voor een extra publiekswerker vindt de commissie een goede; zo iemand verdient zichzelf terug. Het onderzoek met betrekking tot inzet van AI heeft naar het oordeel van de commissie minder prioriteit en zou beter binnen de sector landelijk opgepakt kunnen worden. Het zijn vier duidelijk afgebakende investeringen. Zwolse Theaters loopt hierbij geen risico mocht het verzoek om deze aanvullende bijdrage niet gehonoreerd worden. Punten: 28 Meerwaarde voor Zwolle De meerwaarde van Zwolse Theaters voor Zwolle is volgens de commissie groot. Er is sprake van een brede programmering en een breed doelgroepenbereik, met een goed aanbod voor de jeugd. De samenwerking met het onderwijs is ingevuld en de horeca is ook los van de programmering goed. Zwolse Theaters heeft veel samenwerkingspartners. De organisatie neemt haar verantwoordelijkheid voor de jongere gezelschappen; de samenwerking wordt wederzijds genoemd. Zwolse Theaters is naar het oordeel van de commissie een motor in de ontwikkeling van de gezelschappen. Met Zwolse Theaters als een van de grotere partners in de C7 (de grote culturele organisaties in Zwolle) is Zwolle een cultureel aantrekkelijke stad. Punten: 30 Advies Puntentotaal: 88 Advies: subsidiabel

12

Functie poppodium

Hedon Stichting Stad en Cultuur Gevraagd subsidiebedrag per jaar: € 2.357.574 (b-begroting) Begroting gelijk aan subsidieplafond €1.597.560 (a-begroting) Ontvingen in 2023-2024 tweejarige BIS subsidie. De aanvraag Stichting Stad en Cultuur heeft drie pijlers; Poppodium Hedon, Talentontwikkeling en Bureau Ruis. Hedon is het poppodium van de stad Zwolle. Hedon is een poppodium dat een grote verscheidenheid aan livemuziek en dance activiteiten programmeert. Ze volgen hierbij drie lijnen; entertainment, focus op Nederlandse artiesten, niches en opkomende artiesten en daarnaast optredens voor specifieke doelgroepen (waaronder bijvoorbeeld kinder- en tienerdisco). De pijler talentontwikkeling valt onder de noemer Talent Support. Waarbij de stichting binnen- en naschoolse educatie programma’s voor PO, VO, HBO/MBO maakt en opkomende topmuzikanten in de hele regio begeleidt. Hedon programmeert ook op diverse lokale festivals en kunstevents en culturele gebouwen. Via Buro Ruis organiseert Hedon een introductie en culturele jaarprogrammering voor de acht Zwolse MBO- en hbo-instellingen. Artistieke kwaliteit Poppodium Hedon is met haar 50-jarig bestaan goed geworteld in stad en regio. Hedon is van oorsprong een

vrijwilligersorganisatie en werkt nog steeds met een grote groep vrijwilligers. Hedon behoort tot de vooraanstaande poppodia in Oost-Nederland en heeft positie in het landelijk netwerk van poppodia. Met zijn staat van dienst, zijn ambitie en activiteiten is Hedon een poppodium van de 21e eeuw. De inhoudelijke plannen zijn goed uitgewerkt, waarbij vooral gewezen wordt op de hoge stijging van de kosten. Het plan bevat ook een terugblik. De commissie heeft geen twijfel over de kwaliteit van de programmering en het grote publieksbereik van Hedon. Vakmanschap en zeggingskracht zijn daarmee goed zichtbaar. De commissie vindt de missie, visie en strategie helder en overtuigend beschreven. De artistieke kern is sterk. Er wordt meer nadruk gelegd op de verbinding met groepen in de samenleving o.a. vanuit de interessante gedachte van het ophalen van verhalen. Wat dit voor impact heeft op de programmering vindt de commissie overigens minder goed uitgewerkt. Door de samenwerking met het jongerenwerk bij Travers is Hedon onderscheidend ten opzichte van andere poppodia; dit is van betekenis voor de zeggingskracht en oorspronkelijkheid. De programmering is breed; daarmee ontstaat bij de commissie de vraag hoe het podium de diepgang zoekt in de verschillende geprogrammeerde genres. Zij ziet wel een zoektocht naar een sterkere 13

artistieke profilering en is nieuwsgierig naar de voortgang hiervan. Naast de popprogrammering doet Hedon veel aan educatie, talentsupport en participatie. Het zet in op een nieuwe generatie makers. De rol van Beatbox spreekt voor zich. Het naschoolse deel van educatie en talentontwikkeling is volgens de commissie sterk ontwikkeld. De commissie constateert dat Hedon ook de binnenschoolse cultuureducatie stevig oppakt. In de aanvraag wordt veel nadruk gelegd op noodzakelijke groei. De commissie vraagt zich hierbij af welke keuzes gemaakt worden zolang deze niet gerealiseerd is en mist een inspanning bij het zoeken naar alternatieven. Vraag is bijvoorbeeld of nagedacht wordt of de nicheprogrammering -die nog geen volle zalen trekt- verder uitgebouwd kan worden met gerichte marketing en programmering. De commissie ziet de toegevoegde waarde van samenwerking binnen Buro Ruis. Toepassing code Diversiteit en Inclusie: De nadruk ligt op toegankelijkheid voor iedereen en een heel divers aanbod, waarbij in de beknopte uitleg de programmering met de queer community eruit springt. Punten: 28 Zakelijke kwaliteit Er zijn twee begrotingen ingediend met toelichting. De organisatie zit zakelijk en qua bedrijfsvoering goed in elkaar en lijkt in control. Hedon is zich naar oordeel van de commissie bewust van de financiële spanning; dat is in beide begrotingen zichtbaar.

De marketingmix is helder en de organisatie is bewust bezig met een verbeterplan. Hedon wil een ontwikkelstap zetten met meer corporate marketing en meer publieksonderzoek. In het plan worden stevige stappen aangekondigd indien het hogere gevraagde subsidiebedrag niet beschikbaar komt. De keuzes zijn heel duidelijk, maar andere keuzes zijn ook mogelijk. De commissie vraagt zich af of deze keuzes passen binnen de opdracht zoals die is opgenomen in de Uitgangspuntenbrief van de gemeente. Hedon benadrukt zelf in het plan ook het belang van Talentsupport en educatie; het volledig schrappen van deze functies gaat ten koste van een zeer waardevolle taak. Een taak die bovendien ook een marketing betekenis heeft, waar het gaat om het binden van nieuw publiek. Hedon reflecteert goed op de toepassing van Fair Practice code. Er is vooruitgang in de toepassing van Fair Pay. Wat betreft de Governance Code Cultuur: de structuur waarbij het popodium onder de stichting Travers valt is bijzonder, maar blijkt in de praktijk al jaren goed te werken. Punten: 25 Meerwaarde voor Zwolle Hedon is ingebed in Zwolle en heeft meerwaarde voor de regio en heeft landelijke uitstraling. Hedon is een spin in het web van de popcultuur en heeft een aanjaagfunctie binnen het culturele ecosysteem in de stad. De commissie is van mening dat Zwolle blij mag zijn met Hedon in haar culturele infrastructuur.

14

De in de aanvraag genoemde reële begroting met de hogere subsidie sluit naar het oordeel van de commissie beter aan bij de ambitie en bij het Cultureel Perspectief van Zwolle. De meerwaarde van de extra investering is groot. De commissie vindt het aanbod van Hedon met de begroting op basis van het huidige budget duidelijk van minder waarde voor Zwolle, hoewel de commissie genuanceerd denkt over de keuzes die gemaakt kunnen worden indien de subsidieverhoging onverhoopt niet door zou gaan. De verbinding met de cirkels, sterren en spots is goed zichtbaar. Daarbij is de link met het jongererenwerk opvallend. Er wordt nagedacht over de toekomst: wat heeft Hedon nodig en wat heeft Zwolle nodig? Punten: 27 Advies Puntentotaal: 80 Advies: subsidiabel

15

Functie gezelschap in de podiumkunsten

Theatergroep De Jonge Honden Stichting Theatergroep De Jonge Honden Gevraagd subsidiebedrag per jaar: € 150.000 Ontving in 2023-2024 tweejarige BIS subsidie. De aanvraag Theatergroep De Jonge Honden begeeft zich op onontgonnen terrein en graaft in de kieren van de geschiedenis naar onbekende gebeurtenissen en opvallende kwesties. De theatergroep wil zo jong en volwassen publiek aan het denken zetten en bewust maken van dat wat zich heeft afgespeeld in het verleden en nog altijd van invloed is op het heden. Met het gebruik van nieuwe theaterteksten, livemuziek en de keuze voor onbekende, nieuwsgierig makende verhalen en perspectieven geven ze het publiek inzicht in de veelzijdigheid en complexiteit van de maatschappij en de eenzijdige kanten van de kijk op de geschiedenis. Voor de nieuwe BIS periode maken ze acht producties, waarvan één reprise, die elk een ander verhaal uit de geschiedenis vertellen. De producties spelen op locatie en op theaterpodia. Ook maken ze elk jaar een productie voor Theater Na De Dam in samenwerking met de studenten van Deltion en een nieuwe (jonge) maker. Daarnaast zet Theatergroep de Jonge Honden een volgende stap in het uitbouwen, bestendigen en verduurzamen van de artistieke signatuur en kwaliteit, de

landelijke zichtbaarheid, (lokale) samenwerkingen en hun impact. Artistieke kwaliteit De commissie constateert dat de Jonge Honden als gezelschap een eigen artistieke signatuur heeft ontwikkeld en een eigen positie heeft verworven in het theaterlandschap. De missie en visie zijn herkenbaar in de voorstellingen rond onbekende en onderbelichte verhalen uit de geschiedenis, waarin het publiek op een toegankelijke manier wordt geconfronteerd met actuele vraagstukken. Hiermee worden verschillende doelgroepen bereikt: jong publiek, families en volwassenen. De commissie vindt de aanvraag zeer overtuigend; het enthousiasme en de artistieke visie van de organisatie komen goed over en overtuigen op zowel vakmanschap, oorspronkelijkheid als zeggingskracht. Het is nu tijd voor de volgende stap: het uitbouwen van de artistieke signatuur en de zichtbaarheid. De theatergroep laat al jaren een stijgende lijn zien, waarvoor zij ook de erkenning hebben gekregen. In het voorliggende meerjarenplan is volgens de commissie goed te zien dat een volgende stap wordt gezet in de artistieke ontwikkeling. De Jonge Honden biedt volgens de adviescommissie een stevig en ambitieus programma met nieuwe voorstellingen: Theater na de Dam, theater op historisch 16

goed gekozen locaties, twee landelijke grote zaal tournees en twee kleine zaal tournees in Overijssel. De commissie ziet een steady artistiek team (tekst, regie, muziek) dat op basis van historisch onderzoek verhalen zoekt en uitwerkt, samen met steeds andere partners. Er wordt gewerkt met een jonge cast en met vaste musici.

De commissie vindt de stap naar 35 grote zaalvoorstellingen ambitieus en vraagt zich met name af of er voldoende 9 + publiek op de voorstellingen af zal komen. Deze vraag geldt voor meer gezelschappen; hierbij geldt dat zalen voorzichtiger zijn met het nemen van risico’s in de programmering. Dit vraagt in de marketing meer focus op de doelgroepen 9+ en familievoorstellingen.

Dit leidt tot voorstellingen met historische verhalen in hedendaagse jas, altijd met livemuziek en helder beeld in decor en visuals en een heldere acteerstijl. Met educatief materiaal wordt extra context geboden. De stijl is niet echt vernieuwend, wel is er altijd een nieuw verhaal. Er zijn schoolvoorstellingen voor PO en VO en het gezelschap maakt jaarlijks een productie met MBO studenten.

Er is voldoende reserve om tegenvallende inkomsten op te vangen en om verplichtingen aan zzp’ers goed na te komen. De huisvesting is een stevig aandachtspunt. Dit raakt ook aan de verbinding met Zwolle.

Diversiteit en Inclusie: De Jonge Honden reflecteert concreet en met zorg op de 4 p’s1 en onderneemt concrete stappen. Punten: 30 Zakelijke kwaliteit Bij artistieke ambities past zakelijke groei. Op dit moment wordt veel werk door weinig handen gedaan en de onderbouwing om te professionaliseren vindt de commissie overtuigend. Men heeft in beeld welke stappen gezet moeten worden. Een grotere structurele bijdrage maakt de organisatie minder kwetsbaar. De financieringsmix is goed. De raming publieksinkomsten en de geraamde opbrengst uit fondsen is bescheiden. De overhead drukt wel zwaar op de begroting.

De ambities voor publieksbereik en marketing (doelstelling en strategie) zijn goed beschreven. Er zijn concrete stappen voor hogere bezoekersaantallen, doelgroepenbereik, zaalbezetting en publieksonderzoek in goede samenwerking met o.a. de theaters. De informatie over de toepassing van de codes Fair Practice en Governance Code Cultuur is goed. Er zijn stappen gezet naar aanleiding van het vorige commentaar van de commissie, door de keuze voor een intimiteitscoördinator. De commissie gaat ervan uit dat de toepassing akkoord is. Punten: 26 Meerwaarde voor Zwolle De Jonge Honden en hun activiteiten zijn volgens de commissie goed ingebed in de Zwolse context. Er wordt structureel samengewerkt met culturele- en onderwijsinstellingen in Zwolle.

1

4 P's - Code Diversiteit & Inclusie Programma, Partners, Personeel, Publiek.

17

De Jonge Honden benoemt een viertal structurele samenwerkingspartners, Zwolse Theaters, Deltion, Overijsselacademie en Kobra. Theatergroep de Jonge Honden investeert in het makers klimaat in de stad door ondersteuning jonge makers bij Theater na de Dam, samenwerking met Vaktor en met studenten van Deltion. Alle premièrevoorstellingen zijn in Zwolle en zij spelen vaak in de stad. Door de ontwikkeling die het gezelschap doormaakt zijn ze een onmisbare schakel voor de groei van beginnende naar midcareer makers in het Fonds Podium Kunsten. De dreiging van het wegvallen van de werkruimte van de Jonge Honden is een punt van aandacht, waarbij de commissie denkt dat de gemeente een taak heeft. De commissie vindt een eigen plek belangrijk en de huisvestingsvraag mag niet de rem worden op de ontwikkeling van het gezelschap. Punten: 28 Advies Puntentotaal: 84 Advies: subsidiabel

18

Functie gezelschap in de podiumkunsten

Het Nederlands Bach Consort Stichting Het Nederlands Bach Consort Gevraagd subsidiebedrag per jaar: € 106.000 Ontvingen in 2023-2024 tweejarige BIS subsidie. De aanvraag Het Nederlands Bach Consort (NBC) is een creatieve plek om scherpte, schuren, experiment, kwetsbaarheid en het nietweten te kunnen ervaren. Met Bach als middelpunt van heden en verleden delen ze persoonlijke verhalen, bieden ze troost bij rouw en verlies en zoeken ze naar verbinding. Het Nederlands Bach Consort probeert hiermee herkenning te genereren bij het publiek en het tegelijkertijd een nieuwe kijk op dit maatschappelijke thema te brengen. Het Nederlands Bach Consort streeft ernaar om haar voorstellingen altijd toegankelijk, maar nooit gemakkelijk te maken. Het Consort heeft een repertoire met muziek vanaf de Middeleeuwen tot aan nu en het verstrekt compositieopdrachten aan gevestigde en jonge componisten. In de BIS van 2025-2028 maakt het Nederlands Bach Consort 5 nieuwe producties, 1 reprise en 1 coproductie.

vakmanschap van de artistieke leiding, met haar jarenlange ervaring, geeft vertrouwen. De artistieke leiding organiseert werksessies om te komen tot verdieping. De zeggingskracht en oorspronkelijkheid komt tot uiting in de verbreding in de muziek en in de samenwerking met andere partners. De organisatie toont lef in haar programmering en straalt dynamiek en energie uit. Bach is een icoon en het is een hele uitdaging om deze muziek als uitgangspunt te gebruiken. Het NBC slaagt daar goed in. De jaarlijks terugkerende activiteiten zijn goede ankerpunten voor publieksbinding. Het NBC is een kleine organisatie en flexibel, ook in de programmering. De organisatie houdt veel ballen in de lucht en is daardoor ook kwetsbaar. Dit mag naar het oordeel van de commissie niet ten koste gaan van de kwaliteit. Diversiteit en Inclusie is naar oordeel van de commissie geborgd. Interessant is een programma rond queer-componisten met het Zwolle Pride concert. Punten: 32

Artistieke kwaliteit Het Nederlands Bach Consort slaagt er als jong gezelschap wonderbaarlijk goed in om de muziek van Bach op een hedendaags aantrekkelijke manier te presenteren en het publiek met zijn programma’s te raken. Het doet dat door de verbinding met hedendaagse muziek, cross-overs en bijzondere samenwerkingen. Het

Zakelijke kwaliteit De financieringsmix ziet er goed uit. De publieksinkomsten bedragen een substantieel deel van de totale inkomsten. De commissie heeft waardering voor de flinke stappen die de organisatie heeft gezet. De groeiambitie naar meer producties ziet de commissie niet terug in de begroting. 19

Ook is er een beperkte stijging van de personele kosten opgenomen. Daarbij ontbreekt overigens ook een specificatie van de kosten. De risicoanalyse is goed. NBC wil zich meer richten op de doelgroep van 30 – 50 jaar. Niet duidelijk is hoe men die wil bereiken en benaderen. De uitwerking van de Governance Code Cultuur ziet er goed uit. Er is aandacht voor de besturing, de productie en de marketing. Er is een nieuwe zakelijk leider en er wordt gewerkt met een netwerk van zzp’ers. De organisatie is met een tweehoofdige leiding voor alle artistieke en zakelijke taken en verantwoordelijkheden kwetsbaar. De commissie ziet een sterke artistieke kracht, waarbij de zakelijke kwaliteit onderschikt lijkt en iets achterblijft. De commissie vraagt zich af welke maatregelen worden genomen om met dat risico om te gaan.

Het NBC is geworteld in Zwolle, heeft hier een eigen publiek en is van meerwaarde voor de infrastructuur. De commissie ziet bij het NBC de potentie om ook buiten Zwolle zichtbaar te zijn met haar kwaliteit en vernieuwing (queerroute, combinatie met dans en urban) en is een verrijking voor het Nederlands muziekaanbod. NBC sluit aan bij het Cultureel Perspectief van Zwolle en bij Zwolle Klassiek. Punten: 25 Advies Puntentotaal: 82 Advies: subsidiabel

Aan de toepassing van de Fair Practice Code wordt goed gewerkt. Er is oog voor fair pay. Er is een vertrouwenspersoon en NBC is aangesloten bij Mores Punten: 25 Meerwaarde voor Zwolle Voor de talentontwikkeling wordt samengewerkt met ArtEZ. Het NBC past in Zwolle en in combinatie met ArtEZ is het zeker belangrijk voor de Zwolse Basisinfrastructuur. NBC werkt samen met onder andere ArtEZ conservatorium, Meandercollege, Jansen & De Boer, Britten en KASKO. Er zijn verbindingen met name met de pijlers Sterren en Spots.

20

Functie gezelschap in de podiumkunsten

Jansen & de Boer Stichting Jansen & de Boer Gevraagd subsidiebedrag per jaar: € 60.000 Ontvingen in 2032-2024 tweejarige BIS subsidie. De aanvraag Jansen & de Boer maakt poëtisch muziektheater met poppen, voor iedereen vanaf vier jaar. De voorstellingen benadrukken de kracht en het belang van liefde in hedendaagse maatschappelijke kwesties. De beide disciplines (muziek- en poppentheater) zijn gelijkwaardig en versterken elkaar. In de komende vier jaar spelen ze negen voorstellingen. Dit zijn zowel nieuwe producties, vanuit de noodzaak om door te ontwikkelen en in te spelen op de veranderende maatschappelijke tendens, als reprises vanuit het streven om op een duurzame manier te werken met mens en materiaal. Twee van de voorstellingen richten zich specifiek op dove en slechthorende kinderen en kinderen met een TOS (taalontwikkelingsstoornis) of taalachterstand en/of vluchtverleden. De komende BIS-periode willen ze een volgende stap zetten in het verder vormgeven van de beeldtaal en de beeldende en muzikale signatuur, door samen te werken binnen sterke muzikale partnerschappen (o.a. Phion, Het Nederlands Bach Consort), zich te verbinden aan Zwolse componisten en het betrekken van decor- en kostuumontwerpers bij de projectteams.

Artistieke kwaliteit Jansen & de Boer voegen als jeugdtheatergezelschap met hun artistieke profiel van een combinatie van muziek en poppentheater iets bijzonders toe aan de sector. Ze hebben naar het oordeel van de commissie een herkenbare signatuur die uniek is voor Zwolle. De artistieke uitgangspunten zijn helder uitgewerkt en sterk verwoord. De missie, visie en profiel vindt de commissie kernachtig beschreven. Jansen & de Boer maakt toegankelijk poppentheater, dat vooral leuk is voor kinderen. Vaak poëtisch en zacht. De commissie mist daarbij een scherp randje. De inhoud heeft volgens de commissie meer gelaagdheid nodig om ook volwassenen aan te spreken en om de stap te kunnen maken naar universeel publieksbereik. Het programma en de thema’s passen goed in het onderwijs. Dat blijkt ook uit de vele speelbeurten. De aanvraag is goed opgesteld en het enthousiasme en de gedrevenheid zijn sterk. De commissie heeft waardering voor de ambitie en drive; het gezelschap is heel serieus aan het zoeken naar artistieke verbetering. Zij reflecteren goed op de artistieke ontwikkeling in de afgelopen jaren en trekken daar lessen uit. De ambitie om in de komende jaren budget vrij te maken voor samenwerking met gerenommeerde partners is volgens de commissie realistisch. Het zal hen helpen om verder te groeien en om hun artistieke signatuur verder te ontwikkelen. De commissie denkt dat meer

21

inhoudelijke verdieping kan helpen om te komen tot iets spannender jeugdtheater. De commissie vindt het positief dat poppentheater in Zwolle na het stoppen van Gnaffel op deze manier een vervolg krijgt. Punten: 30 Zakelijke kwaliteit Jansen & de Boer is een jonge en kleine organisatie, die de komende periode ook zakelijk verder wil professionaliseren. De financieringsmix ziet er goed uit. Er is een strategie voor tegenvallende inkomsten. De omschreven doelgroep is breed en divers, mede door de verschillende speelplekken. Het grootste deel van het publiek wordt bereikt via de schoolvoorstellingen. Door gerichte marketing en samenwerking met andere partners hoopt men het publieksbereik in de vrije voorstellingen te vergroten. De commissie twijfelt echter of er veel kansen zijn voor groei van de jeugdvoorstellingen in de theaters.

Meerwaarde voor Zwolle Jansen & de Boer is het enige jeugd poppentheatergezelschap in Zwolle, hier opgeleid en geworteld. Ze bouwen voort op de traditie van Gnaffel, zij zijn erflaters, en zeker van betekenis voor de diversiteit in het aanbod en voor het culturele klimaat in de stad. De samenwerking met het onderwijs en met culturele partners is goed. Het bereik onder kinderen is sterk. De commissie denk dat er nog stappen gezet moeten worden het bereik buiten de regio te vergroten en landelijk zichtbaar te worden. Punten: 25 Advies Puntentotaal: 80 Advies: subsidiabel

De marketingparagraaf is volgens de commissie goed, waarbij de aantekening wordt gemaakt dat een goede marketing aanpak permanente inzet vraagt. Doordat de veelheid van taken bij een paar mensen is belegd is de organisatie wel kwetsbaar. De commissie vindt het positief dat Jansen & de Boer impactmetingen, die mede gericht zijn op de inhoud, wil laten uitvoeren. De reflectie op de codes Fair Practice, Governance Code Cultuur en Diversiteit en Inclusie is goed. Punten: 25

22

Functie gezelschap in de podiumkunsten

Theater de Makkers Stichting Theater de Makkers Gevraagd subsidiebedrag per jaar: € 100.000 Ontvingen afgeslopen jaren projectsubsidies. De aanvraag Theater De Makkers maakt sociaal artistieke projecten in Zwolle. De Makkers heeft een grote nieuwsgierigheid naar de verschillende meningen, gewoontes en beweegredenen van mensen. Verbinding, contact en elkaar ontmoeten zijn de basis voor een gezonde samenleving. In de projecten staan de persoonlijke verhalen van mensen centraal en hierdoor ontstaat er erkenning en herkenning. Het gecreëerde podium wordt niet alleen beklommen om te zenden, maar biedt ruimte voor nieuwe inclusieve ontmoetingen en faciliteert persoonlijke gesprekken; altijd onder begeleiding van professionele makers. De Makkers richt zich in de periode 2025 2028 op het vraagstuk: Hoe kunnen we als samenleving zorg voor elkaar dragen? In de deze vier jaar wordt ingezet op drie grote artistieke projecten, i.s.m. -en indien mogelijk, ook op locatie van- landelijke zorginstellingen, twee social design projecten en twee wijkgerichte projecten. Daarnaast blijft er ruimte voor twee vraaggerichte onderzoeken/ projecten om vervolgens in 2028 af te sluiten met één overkoepelend slotproject. Artistieke kwaliteit De Makkers is uniek in hun werkwijze in Zwolle. De aanpak en vormgeving zijn goed ontwikkeld en doordacht. Het werken

volgens een gedegen stappenplan geeft vertrouwen in het maakproces, waarbij aan de hand van maatschappelijke thema’s met betrokkenen wordt gewerkt aan een productie. De commissie realiseert zich dat dit geen waarborg is voor de artistieke kwaliteit van het eindproduct; de commissie kan dat in dit verband ook niet beoordelen. Het is positief dat de organisatie regelmatig reflecteert op de eigen aanpak en ook de samenwerking met Introdans getuigt van oog voor de artistiek kwaliteit. De zeggingskracht en oorspronkelijkheid komen goed tot uiting in de persoonlijke verhalen van mensen. De commissie zou wel graag een uitwerking zien van het publieksbereik. De samenwerking met maatschappelijke organisaties als Travers is positief. In de werkwijze wordt telkens op elke plek opnieuw het wiel uitgevonden. De commissie vaagt zich af of vanuit dezelfde invalshoek en hetzelfde thema niet op meer verschillende plaatsen gewerkt kan worden. Ook is voor de commissie niet duidelijk of de keuze voor thema’s in samenspraak met betrokkenen tot stand komt of dat de artistiek leider die keuze maakt. De toepassing van de code Diversiteit en Inclusie is goed uitgewerkt aan de hand van de 4 P’s Punten: 28

23

Zakelijke kwaliteit Het gaat om een jonge organisatie; ze hebben volgens de commissie wel groeistappen gezet. De financieringsmix is breed, maar er is een sterke afhankelijkheid van publieke gelden. Dat vindt de commissie gezien de werkwijze en doelgroep begrijpelijk. De commissie vraagt zich af de Makkers onderzoek heeft gedaan naar financieringsmogelijkheden vanuit het sociale domein en gerichte fondswerving in die richting. Het eigen vermogen is gegroeid. Verder is er in de aanvraag geen beschrijving van maatregelen bij tegenvallende inkomsten.

Makkers, meer nog voor dan voor talentontwikkeling, een kans om een rol te pakken bij talentscouting. De commissie mist in dit verband de samenwerking met andere culturele partners. Punten: 27 Advies Puntentotaal: 80 Advies subsidiabel

De marketing en communicatie zijn beknopt uitgewerkt. De opbouw van CRM is een goede stap. De commissie vindt het minder sterk dat er geen vaste marketeer in dienst is. De toepassing van de Fair Practice Code en de Governance Code Cultuur zijn goed beschreven. De commissie denkt dat structurele financiering via de BIS de Makkers de kans biedt om de organisatie verder te professionaliseren. Punten: 25 Meerwaarde voor Zwolle De Makkers is nauw verbonden met de inwoners van Zwolle. Met hun aanpak is het gezelschap uniek in de stad. De commissie denkt dat de sociale relevantie groter is dan de artistieke kwaliteit. De bijdrage van de Makkers aan cultuurparticipatie is naar het oordeel van de commissie sterk. Zij bereikt publiek dat anders minder gemakkelijk in aanraking komt met kunst en cultuur. Ook heeft de 24

Functie gezelschap in de podiumkunsten

Kasko Stichting Kasko, Huis voor muziektheater Gevraagd subsidiebedrag per jaar € 130.000 Ontvingen in 2023-2024 tweejarige BIS subsidie. De aanvraag Met regisseur en theatermaker Hendrik Aerts als nieuwe artistiek leider zet KASKO een focus/verschuiving in van ontwikkelplek naar gezelschap. Het nieuwe KASKO is een eigenzinnig gezelschap opererend vanuit Zwolle met veel ruimte om te spelen. Een platform voor innovatie en experiment, waar cross-disciplinaire voorstellingen voor een breed publiek worden gemaakt. Kunstenaars en aanstormende performers uit verschillende disciplines ontwikkelen, creëren en presenteren samen. In een proces van co-creatie bouwen ze ‘Gesamtkunstwerken’ die de veelvormige en veelkleurige wereld van nu weerspiegelen. Voor 2025-2028 werkt KASKO jaarlijks aan een grote productie binnen de ‘Paradise Circus-reeks'. Alle producties spelen in Zwolle, in de regiotheaters en in de rest van het land. Naast de grote producties biedt KASKO kleinschalige activiteiten en presentaties aan voor regionale organisaties en bedrijven binnen en buiten de culturele sector. Artistieke kwaliteit De commissie vindt de artistieke visie en het profiel interessant; KASKO verlegt het accent van ontwikkelplek naar gezelschap met jonge makers en wil heel scherp focussen op samensmelting van verschillende kunstvormen: muziek, zang dans en beeld.

Dat is op zich niet nieuw en raakt ook aan andere Zwolse initiatieven. De commissie vindt het daarbij verrassend dat de crossdisciplinaire aanpak beperkt blijft tot podiumkunsten, terwijl de verbreding het wellicht interessanter zou maken. KASKO heeft het plan om talentontwikkeling voor beginnende professionele acteurs en makers toevoegen, waarbij naar oordeel van de commissie het vooral de artistiek leider zal zijn die het verschil maakt. De werkwijze is interessant, maar deze is naar het oordeel van de commissie in de uitwerking nog niet uitgekristalliseerd. Deelname aan het ontwikkelproces, waarbij wordt gewerkt in Zwolle en op residentieplekken, en waarin een beroep wordt gedaan op de eigenheid van de kunstenaars, kan voor de jonge makers een springplank zijn voor de beroepspraktijk. Hierbij is niet duidelijk wat de rol is van de onderwijsinstellingen en de relatie met het onderwijscurriculum. Muziektheater dat op deze manier tot stand komt kan leiden tot nieuw aanbod, maar de commissie vindt het wel lastig om in te schatten hoe dat er uit gaat zien en hoe dat te beoordelen. Wat wordt de zeggingskracht, het vakmanschap en de oorspronkelijkheid van dat nieuwe aanbod? In dit verband vraagt de commissie zich af of het accent ligt op talentontwikkeling (KASKO Lab) of op het produceren van voorstellingen (KASKO Speelt). De ideeën zijn interessant en de intenties zijn goed.

Punten: 30 25

Zakelijke kwaliteit KASKO is een gezonde organisatie. Er is sprake van een reële financieringsmix en men doet aan risicomanagement. Er wordt weerstandsvermogen opgebouwd. De bijdrage van partners is niet gespecificeerd.

activiteiten niet te zien, hooguit in de thematische keuze. KASKO werkt samen met vele partners in Zwolle, in de regio en landelijk. De verschillende rollen en taken worden goed neergezet.

De commissie heeft twijfel over de marketingaanpak, waarbij wordt gewerkt met verschillende partijen. De commissie mist een visie op de verschillende doelgroepen. De kapstok Paradise/Circus als rode lijn in de programmering is marketingtechnisch sterk, maar dat werkt vooral als de theaters de hele serie gaan afnemen. Onduidelijk is wat de verwachte bezoekerscijfers zijn en hoe de publieksinkomsten gerealiseerd worden. Daarmee is voor de commissie niet zeker of de begroting voldoende realistisch is.

Punten: 22 Advies Puntentotaal: 77 Advies: subsidiabel

KASKO reflecteert wat algemeen, maar voldoende op de codes. Er wordt gewerkt met een bestuur, de CAO wordt gevolgd, er zijn heldere afspraken over honorering van zzp’ers en men werkt met een externe vertrouwenspersoon. Punten: 25 Meerwaarde voor Zwolle Het nieuwe plan moet zich nog bewijzen. KASKO kan hiermee naar het oordeel van de commissie een goede bijdrage leveren aan talentontwikkeling en aan het makersklimaat in Zwolle. De nadruk ligt dan ook op de pijler ‘sterren’. Nieuwe producties kunnen landelijk worden uitgedragen. Met het aantrekken van nieuwe makers uit het hele land, kan KASKO weer een instelling worden met landelijke betekenis. De pijler ‘cirkels’ is in de 26

Functie gezelschap in de podiumkunsten

Britten Stichting Britten voor Jong Muziektalent Gevraagd subsidiebedrag per jaar: € 21.000

educatie lijn en de keten van talentonwikkeling tot aan het niveau van het conservatorium zijn goed uitgewerkt.

Ontving t/m 2024 een begrotingssubsidie. De aanvraag Stichting Britten voor Jong Muziektalent is er voor talentontwikkeling in de muziek voor jonge strijkers, waarbij ontmoeten, uitdagen en inspireren centraal staan. Ze concentreren zich op het samenspel van jonge strijkers, podiumervaring voor jonge musici en coaching van jong talent en docenten. Ze vervullen de functie in de keten van talentontwikkeling om deze aan elkaar te smeden en te zorgen voor een goede voorbereiding op het muziekvakonderwijs c.q. conservatorium. Met verschillende orkesten voor verschillende leeftijd en ervaring organiseert Britten meerdere concerten per jaar. Daarnaast organiseren ze een breed scala aan workshops, masterclasses etc., voor de leerlingen en docenten en eenmaal per jaar een concours voor kinderen van 11 t/m 18 jaar. De strategie voor de periode 2025 – 2028 is gericht op continuïteit en versterking van de basis die de afgelopen ruim 15 jaar is neergezet, zowel intern als extern. Ze zetten meer in op het vormen van een goede basis aan strijktalent dat door kan groeien. Artistieke kwaliteit Bij Britten is met de drie jeugdorkesten de doorgaande leerlijn voor jonge strijkers goed belegd. Het accent ligt op talentontwikkeling voor jonge strijkers. De commissie vindt dat goed verwoord in de missie en visie: van ontmoeten naar uitdagen en inspireren. De

Britten bestaat al enige tijd en zij blijven zich ontwikkelen en vernieuwen. Het is het enige jeugdstrijkorkest in Zwolle. Strijkorkesten missen instroom door het ontbreken van de muziekscholen en worden daardoor ongetwijfeld schaars. De commissie vindt de vorm niet uniek. De commissie constateert tegelijkertijd dat Britten deels educatieve taken oppakt die zijn verdwenen door een verschraald aanbod van het muziekonderwijs in Zwolle. Het programma is naar oordeel van de commissie wat traditioneel en niet heel spannend, maar dat hoeft geen bezwaar te zijn omdat het leerorkesten zijn. De commissie ziet dat het vakmanschap goed is belegd bij de artistiek leider met veel ervaring en het hele traject zit goed in elkaar. Het repertoire is breed met daarin ook nieuwe muziek om orkestleden een breed besef van repertoire mee te geven. En er wordt samengewerkt met toonaangevende solisten. De kleine organisatie met drie orkesten bedient een nichemarkt onder jongeren. Het publieksbereik is redelijk. Diversiteit en Inclusie is wel een intentie maar het lukt met de klassieke traditie van een strijkorkest minder om, naast de selecte groep die bereikt wordt, kinderen met een diverse culturele achtergronden aan te spreken. Punten: 26 27

Zakelijke kwaliteit Britten heeft een bescheiden organisatie met een, naar oordeel van de commissie, stevige output. De commissie ziet dat er stappen zijn gezet om de organisatie te verbeteren. De organisatie is klein en doeltreffend, niet vernieuwend maar wel degelijk. De begroting en de financieringsmix zijn goed, hoewel bij sommige posten de toelichting gemist wordt. Voor de huisvesting kan Britten gebruik maken van repetitieruimte die andere organisaties beschikbaar stellen. Dat is financieel aantrekkelijk maar deze afhankelijkheid zorgt voor onrust. Een eigen huisvesting met ook een vaste plek voor de staf is, hoewel duur, dringend gewenst. De commissie mist de vertaling van deze ambitie in de begroting. De commissie vindt dat delen van de marketing ambities onvoldoende zijn uitgewerkt en vertaald in de begroting. Er is in het meerjarenplan sprake van een ‘toezichthoudend bestuur’ waarbij niet duidelijk is of dit gebaseerd is op een Raad van Toezicht-model of op een Bestuursmodel. Hiermee is de toepassing van de Goverance Code Cultuur niet geheel duidelijk beschreven. Van de Fair Practice Code is alleen het financiële deel (fair pay) beknopt beschreven. De commissie mist de transparantie over medezeggenschap en of en klachtenregeling. Dat vindt de commissie juist van belang omdat de artistieke en zakelijke leiding is belegd bij een echtpaar.

Punten: 23 Meerwaarde voor Zwolle Britten is geworteld in Zwolle.

Wat betreft de aansluiting bij het Cultureel Perspectief stelt de commissie vast dat Britten sterk gericht is op de talentontwikkeling (sterren); met concerten in ziekenhuizen, op scholen, en in bibliotheek dragen zij bij aan de cirkels; de spots zien we bij de concerten in Zwolle en door heel Nederland, en bij het concours met landelijke dekking. De commissie vindt de plaats die Britten inneemt in de keten en de samenwerking met partners goed. Britten heeft een eigen niche ontwikkeld in Zwolle en levert daarmee een bijzondere bijdrage aan de stad. Punten: 27 Advies Puntentotaal: 76 Advies: subsidiabel, maar na rangschikking onder de zaaglijn (plek 6) In de Uitgangspuntenbrief staat dat er in de Culturele Basisinfrastructuur plaats is voor maximaal 5 gezelschappen in de podiumkunsten. In de ranking die voortvloeit uit de beoordeling door de adviescommissie eindigt Britten op plaats 6 met één punt verschil ten opzichte van het gezelschap op plaats 5. De adviescommissie wil daarom in aanvulling op het bovenstaand advies het college ongevraagd adviseren om, indien de budgetruimte dit toelaat, de aanvraag van Britten voor jong muziektalent te honoreren en Britten als zesde gezelschap op te nemen in de Zwolse Culturele Basis Infrastructuur.

Het verschil in waardering met het gezelschap op de vijfde positie in de ranking is heel klein en Britten is met haar lange traditie van grote waarde voor het cultuurklimaat in Zwolle.

28

Functie gezelschap in de podiumkunsten

The Millennium Jazz Orchestra Stichting The Millennium Jazz Orchestra Gevraagd subsidiebedrag per jaar: € 100.000 Ontving afgelopen jaren projectsubsidies. De aanvraag Het Millennium Jazz Orchestra (MJO) is een professioneel orkest gericht op jazzmuziek. Het verbindt het klassieke bigband idioom met wereld- en klassieke muziek door de eigen composities van orkestleider Joan Reinders. De programma’s zijn een combinatie van jazz met klassiek of wereldmuziek, gestoeld op maatschappelijke thema’s. In de periode 2025-2028 gaat het Millennium Jazz Orchestra verder op de ingezette weg met concerten voor de bigband met muziek van Joan Reinders. Ze ontwikkelen zes concertseries waarbij het thema water, in de breedste zin van het woord, centraal staat. Daarnaast produceren ze ook meerdere concerten in een kleinere formatie. Naast de Bigband heeft the Millennium Jazz ook een educatie en talentontwikkeling tak. Deze uiten zich in de Millennium Jazz Academy en een jeugd bigband, de Millennium Youth Big Band. Deze laten jonge mensen ervaring opdoen, plezier beleven en geraakt worden door bigbandmuziek. Artistieke kwaliteit The Millennium Jazz Orchestra bestaat al lang, waarbij oprichter Joan Reinders als

arrangeur, dirigent en artistiek leider de dragende kracht is. Het vakmanschap van het orkest is naar oordeel van de adviescommissie groot. Het MJO is verbonden met de stad en heeft ook duidelijk landelijke uitstraling. Bijzonder aan het MJO is dat het orkest eigen composities/arrangementen van orkestleider Joan Reinders speelt (of van orkestleden). Daardoor neemt het MJO een heel eigen plek in binnen de Nederlandse jazzscene. De programma’s worden helder beschreven en onderbouwd. De commissie vindt dat het MJO zich onderscheidt door de unieke benadering van bigbandmuziek. De programma’s zijn een combinatie van jazz met klassiek of wereldmuziek en/of gestoeld op maatschappelijke thema’s. Hierbij wordt gewerkt met een scala aan zeer bijzondere solisten. Door te werken met thema’s wordt de zeggingskracht en oorspronkelijkheid van de concerten naar oordeel van de commissie sterker, hoewel het thema ‘water’ op zich weinig vernieuwend is. De commissie vindt het positief dat The Millennium Jazz Academy voor educatie en talentontwikkeling verder wordt uitgebouwd, waaronder een jeugd bigband, de Millennium Youth Big Band. De aanvulling van concerten door kleinere ensembles uit de bigband om op die wijze 29

beter nieuw publiek op nieuwe locaties te bereiken, wordt als pluspunt gezien. De educatie is goed uitgewerkt met o.a. projectweken op scholen in het MBO, VO en met optredens van de jeugdbigband.

tegenvallers. Het MJO anticipeert op bijstellingen, als de meerjarenaanvragen niet (helemaal) gehonoreerd worden; bijstellingen m.b.t. ambities worden helder beschreven en zijn geloofwaardig.

Het MJO heeft de diversiteitsscan uitgevoerd. De commissie vindt het positief dat diversiteit zichtbaar is in de programmering en ook voor andere onderdelen worden stappen gezet. Goed is in dit verband ook dat Women in Jazz een vervolg krijgt.

Bij de toepassing van de codes zijn stappen gezet ten opzichte van vorige keer. Het MJO hanteert fair pay tarieven. Er is een orkestcommissie die in overleg met artistieke en zakelijke leiding advies geeft over zowel artistieke zaken als over organisatiezaken: fair pay, vertrouwenspersoon, sociale veiligheid e.d. MJO is lid van de NAPK (Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten). De hele organisatie MJO is op de hoogte van het bestaan van Mores. De Governance Code Cultuur is besproken en er is een verslag bijgevoegd, wat de commissie een positieve stap vindt.

Punten: 28 Zakelijke kwaliteit De commissie vindt de zakelijke kwaliteit van het plan, de visie op de ontwikkeling van de organisatie en de vertaling van de ambities daarin minder sterk. Niet duidelijk is wie de zakelijke verantwoordelijkheid draagt. Er is bewustzijn dat er een zakelijke verbetering moet komen, maar de stap naar professionalisering en de aanstelling van een zakelijk leider worden niet expliciet benoemd. De commissie mist een reflectie op de continuïteit voor de toekomst. Het MJO leunt inhoudelijk en zakelijk sterk op Joan Reinders. Zijn kennis en ervaring zijn de kracht maar ook de zwakte. In het plan wordt weinig aandacht besteed aan het opvolgingsvraagstuk. Dit maakt de organisatie kwetsbaar. Positief zijn de voornemens voor professionalisering van de marketing en het uitvoeren van publieksonderzoek. De verwachte groei in bezoekerscijfers is volgens de commissie optimistisch. De financieringsmix is goed. Er is een eigen vermogen voor het opvangen van

Punten: 20 Meerwaarde voor Zwolle Het MJO heeft Zwolle als vestigingslocatie. Het orkest treedt op door het hele land. Uiteraard heeft het haar roots in Overijsel, maar het orkest is ook veel gevraagd in de Randstad. Bigband jazz is in Nederland een niche. MJO is daarbinnen zeker gezaghebbend en is een ambassadeur voor Zwolle. Het orkest manifesteert zich goed in de stad, werkt samen met veel instellingen en wil dat de komende jaren versterken. Hiermee levert MJO zeker een bijdrage aan de pluriformiteit en kwaliteit van het culturele leven in Zwolle. Bandleider, componist en arrangeur Joan Reinders is ook docent aan het ArtEZ Conservatorium in Zwolle waar hij een jonge generatie componisten opleidt voor de toekomst. In het MJO spelen veel 30

muzikanten uit Zwolle en de regio. Het MJO steekt in op een educatiepiramide en geeft daar een uitgebreide beschrijving van. De samenwerking met De Stad Verbeeldt draagt bij aan de Zwolse inbedding van MJO, daarnaast is MJO een huisensemble van Odeon (Zwolse Theaters). Punten: 25 Advies Puntentotaal: 73 Advies: subsidiabel, maar na rangschikking onder de zaaglijn (plek 7)

31

Functie gezelschap in de podiumkunsten

Matter Affects Stichting Matter Affects Gevraagd subsidiebedrag per jaar: € 35.000 Ontving in 2023, 2024 geen subsidie. De aanvraag Stichting Matter Affects is een dansgezelschap gevestigd in Zwolle met een regionale, nationale en internationale signatuur. Ze willen een aanvulling zijn op wat al bestaat in de Nederlandse dans door de verdieping van de relatie tussen dans en muziek op te zoeken en het dichten van het zo genaamde mid-career gap. Door te werken in en vanuit “nieuwe” regio’s wil Matter Affects zich verbreden en dans toevoegen aan diverse regio’s. Matter Affects experimenteert met nieuwe vormen van dans en kunst om de twee werelden van dans en muziek en hun publiek, bij elkaar te brengen. In de komende BIS is er voor elk jaar een nieuwe creatie gepland die (inter-)nationaal zal gaan toeren. Daarnaast werken ze ook aan verdiepende activiteiten en zijn er veel samenwerkingen met verschillende partners. Artistieke kwaliteit Matter Affects wordt artistiek gedragen door de ervaren choreograaf Samir Calixto, die verbindingen legt tussen muziek en dans. Dat is naar het oordeel van de commissie niet nieuw, maar hij doet dat vanuit een eigen beeldtaal en verbindt dat met filosofische uitgangspunten. De artistieke bagage en het vakmanschap van Matter Affects staan voor de commissie niet ter discussie. Zij hebben een goed netwerk en

brengen internationale allure naar Zwolle. Matter Affects heeft een missie, het verbreden van het ondersteunende ecosysteem van de dans door verbindingen te zoeken met steden zoals Zwolle, en daarbinnen met instellingen als Phion en Zwolse Theaters, maar ook met theatergezelschap de Jonge Honden. De keuze voor Zwolle en het feit dat zij de afgelopen jaren stappen hebben gezet in samenwerkingsverbanden hier, vindt de commissie positief. De ambitie van Matter Affects om een bijdrage te leveren aan het dichten van de mid-career gap kan een versterking zijn van het Zwolse makersklimaat. Het mid-careervraagstuk speelt landelijk en moet volgens de commissie ook op dat niveau opgepakt worden. De commissie vindt de plannen ambitieus maar mist in de aanvraag een heldere uitwerking van de artistieke visie en de focus op de artistieke inhoud en op doelgroepen. De drie speerpunten: muziek en dans, midcareer gap en regionale ondersteuning van makers, zijn interessant maar kunnen verder uitgewerkt; het onderlinge verband van de drie speerpunten is voor de commissie niet helder. Punten: 28 Zakelijke kwaliteit Matter Affects is een kleine organisatie, zonder vaste huisvesting in Zwolle. Zij werken samen met partners die ruimte hebben. De beschrijving van de 32

bedrijfsvoering is niet het sterkste deel van het plan. Er wordt meer uitgegaan van een netwerkorganisatie en Matter Affects werkt tot nu toe met projectfinanciering. De financiering is kwetsbaar: er wordt een groot appel op fondsen gedaan. Er is geen risicoparagraaf. De toepassing van de codes Fair Practice en Governance Code Cultuur vindt de commissie voldoende. Men volgt de CAO Toneel en Dans. De commissie vindt ook dat het marketingen communicatieplan beter uitgewerkt had kunnen worden. Een plan voor vierjarige subsidie stelt naar het oordeel van de commissie hogere eisen aan de zakelijke kwaliteit. Punten: 23 Meerwaarde voor Zwolle Matter Affects is een nieuwkomer in Zwolle; de commissie vindt de worteling en binding met de stad nog beperkt. De toegevoegde waarde voor Zwolle zit vooral in de inbreng van de artistieke kwaliteit van de dansdiscipline. De commissie mist een wederkerigheid in de samenwerking met Zwolse partners. Voor echte binding is een commitment van de organisatie met Zwolle nodig en de verbinding met de podia moet dan volgens de commissie helder zijn. Ook een reflectie op de Zwolse context wordt in het plan gemist. De verbinding met de drie pijlers is mager uitgewerkt. Punten: 20 Advies Puntentotaal: 71 Advies: subsidiabel, maar na rangschikking onder de zaaglijn (plek 8) 33