2. Aanvraag RREW

11/23/2020

MijnRVO.nl

Ingelogd als: Gemeente Zwolle

Uitloggen (../../../afmelden/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9) |

Inzien bij zaak RREW2020-00449570 Regeling

Reductie energiegebruik woningen (RREW 2020)

Aanvraag

Ingediend verzoek Ingediend door

Gemeente Zwolle

Met rol

Gegevens van de gemeente

Kom ik in aanmerking? Dient u deze aanvraag in namens de gemeente waarin de woningen staan waar de activiteiten (artikel 4.1) plaatsvinden?

Ja

Worden in minimaal 1.000 woningen (koop én huur) energiebesparende maatregelen uitgevoerd?

Ja

Bestaat minimaal 50% van deze woningen uit huurwoningen?

Ja

Moeten de activiteiten waarvoor u de uitkering aanvraagt nog beginnen?

Ja

Zijn de activiteiten waarvoor u de uitkering aanvraagt uiterlijk afgerond op 31 juli 2022?

Ja

Zijn de kosten van de activiteiten genoemd in artikel 4.1 sub a t/m c minimaal 70% van de totale kosten?

Ja

Is maximaal 10% van de kosten ondersteunend voor de activiteiten uit artikel 4.1?

Ja

Aanvrager Naam organisatie

Gemeente Zwolle

https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

1/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

KvK-nummer

08218173

Rechtsvorm

Anders

Kies een vestiging

Gemeente Zwolle, Grote Kerkplein 15, 8011PK ZWOLLE

Bezoekadres

Grote Kerkplein 15, 8011PK ZWOLLE

Correspondentieadres

Postbus 10007, 8000GA Zwolle

Rekening IBAN

NL02BNGH0285036467

Contactpersoon Gegevens van de gemeente Voorletter(s)

C.

Tussenvoegsel(s) Achternaam

Voortman

Geslacht

Man

Telefoonnummer Mobielnummer E-mailadres

c.voortman@zwolle.nl

U ontvangt over deze zaak altijd digitaal bericht van ons.

Ik ga ermee akkoord dat RVO berichten over deze zaak plaatst in mijn digitaal dossier en mij een e-mail stuurt over een statuswijziging. Ook verklaar ik dat ik voldoende bereikbaar ben via e-mail en via mijn digitaal dossier.

Projectgegevens Beschrijf in maximaal 2000 tekens de aanleiding, doelstelling en inhoud van uw project. De einddatum van uw project mag niet na 31 juli 2022 vallen (artikel 11, lid 1 sub a). Projectnaam

Initiatiefrijk Zwolle

Openbare samenvatting

De gemeente Zwolle werkt gebieds- en opgavegericht, en samen met partners in de stad, aan de doelen van de stad. Ook aan de Energietransitie. We leggen we samen met de woningcorporaties en bewoners het fundament van de komende wijktransities waarin participatie van cruciaal belang is, met energie als hefboom voor waardecreatie. We zien de RRE(W) dan ook als een

https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

2/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

startmotor en smeerolie tegelijkertijd. De eerste ronde RRE, die in nauwe samenwerking met een aantal (bewoners- en wijk)initatieven wordt uitgevoerd, laat zien dat het (vaak op ludieke wijze) betrekken van bewoners met kleine maatregelen helpt bij het creëren van communities waarmee samengewerkt kan worden en waarmee meer collectief aan de slag kan worden gegaan. Dat is de basis, daar willen we op door. Ook deze aanvraag heeft de gemeente dan ook niet vanuit haar ivoren toren bedacht. Ten opzichte van de 1e ronde RRE is de aanvraag breder en diverser. Daar zijn we blij mee. Zo doen de woningbouwcorporaties mee. Met hen zijn prestatieafspraken gemaakt, ook over energie. Zij hebben hun eigen voorraad, maar spelen ook een belangrijke rol in het sterker maken van lokaal initiatief door samen te werken. Daarom is gebieds- en wijkgericht werken leidend voor ons allen. Daar zijn de schotten weg, kan werk worden afgestemd en belangen worden gebundeld. Een aantal nieuwe bewoners- en wijkinitiatieven doet mee, geinspireerd en uitgenodigd door degene die al meededen in de 1e ronde. En ook de stedelijke Energiecooperatie Blauwvinger Energie doet mee. Zij zullen zich richten op de gebieden waar de organisatiegraad nog laag is. Het netwerk breidt zicht uit en wordt zo steeds diverser en sterker. En in de aanpak staat steeds de praktijk van alledag voorop.

Zichtbare resultaten, met als doel bewustwording te creëren, gemeenschappen te vormen en te versnellen. Precies wat de RRE in de 1e ronde heeft bewezen en wat we willen continueren en bestendigen met de RREW. Samen willen we daarmee 15000 woningen bereiken. Startdatum (van)

01-04-2021

Einddatum (t/m)

31-07-2022

Looptijd project bedraagt

1 jaar en 4 maand(en)

Projectplan U kunt hier uw projectplan uploaden, dit is niet verplicht. Documentsoort

Toegevoegde documenten

Projectplan

20201117 projectplan Zwolle RREW.pdf (637 KB)

https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html



3/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

Activiteiten Selecteer een of meerdere van de onderstaande activiteiten waarop uw aanvraag betrekking heeft? Let op: indien u alleen optie d selecteert wordt uw aanvraag volgens artikel 10 lid d

a. het aanbieden van eenvoudige energiebesparende maatregelen die de eigenaar-bewoner in de woning of de huurder in het gehuurde kan aanbrengen of laten aanbrengen

afgewezen. Selecteer een of meerdere van de onderstaande activiteiten waarop uw

b. het energiezuinig inregelen of laten inregelen van verwarmings- of ventilatiesystemen in woningen

aanvraag betrekking heeft? Let op: indien u alleen optie d selecteert wordt uw aanvraag volgens artikel 10 lid d afgewezen. Selecteer een of meerdere van de onderstaande activiteiten waarop uw aanvraag betrekking heeft? Let op: indien u alleen optie d selecteert wordt

c. het geven of laten geven van een op de specifieke woning gericht energiebesparingsadvies aan een huurder of eigenaar-bewoner

uw aanvraag volgens artikel 10 lid d afgewezen. Selecteer een of meerdere van de onderstaande activiteiten waarop uw aanvraag betrekking heeft? Let op: indien u alleen optie d selecteert wordt

d. het geven of laten geven van een algemeen energiebesparingsadvies aan huurders of eigenaarbewoners

uw aanvraag volgens artikel 10 lid d afgewezen. Beschrijf uw activiteiten van de voorbereidende fase.

Zwolle wil voortbouwen en doorgroeien in de werkwijze die wordt gehanteerd bij de RRE, 1e fase. De kern van die aanpak is dat het voorziet in het dichtbij de inwoners organiseren van het plaatsen van de maatregelen, door het praktisch en menselijk te maken. Dan komen we al snel op het niveau van straten, buurten en wijken waar het concreet wordt. En het werkt, er zijn al ruim 1000 maatregelen getroffen. De RRE aanvraag is in samenwerking tot stand gekomen met 3 bewoners-/wijkinitiatieven en ons Energieloket. Bewust met hen, omdat zij al jaren midden in de uitvoering staan en bovendien zich verder willen professionaliseren en de RRE daar als een smeerolie wilden inzetten. Die aanpak blijkt te werken. Het gaat om de initiatieven, Berkum Energieneutraal, 50 Tinten Groen Assendorp en de Wijkcooperatie WijBedrijf Dieze. Later in deze paragraaf worden zij verder geïntroduceerd. Met deze 3 initiatieven is gestart, wordt regelmatig overlegd over de voortgang en wordt ook onderling samengewerkt. De gemeente Zwolle coördineert deze samenwerking, dit netwerk. Vaak in de avond, onder het genot van een pizza. De zogenaamde pizza-sessies. Het gaat overigens niet alleen over RRE. Het breidt zich ut. Zij denken en doen inmiddels ook mee in trajecten rond de Transitievisie Warmte bijvoorbeeld en de totstandkoming

https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

4/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

van wijkuitvoeringsplannen. We zijn met hen een Community of Practice gestart in samenwerking met Drift en Energie Samen, die gaat over het samenspel tussen deze bewonersgedreven initiatieven en de gemeente in de warmtetransitie. Hoe werkt dat? Hoe zorgen voor eigenaarschap en zeggenschap bij bewoners? Hoe werkt een warmteschap? En welk beleid moet een gemeente daarvoor voeren? Kortom, er wordt intensief samengewerkt met deze lokale initiatieven en ook in de aanloop naar deze RREW aanvraag hebben zij meegedaan. Enerzijds met als doel door te kunnen bouwen aan waar zij aan werken en verder uit te kunnen breiden naar andere straten en buurten. En anderzijds door andere initiatieven die ook beginnen te ontstaan (vanuit RRE) uit te nodigen en de mogelijkheid te bieden te groeien. Dat is wat wij willen, zoveel mogelijk beweging creëren, dichtbij , met en voor mensen. Een dergelijk platform, waarin initiatieven elkaar ontmoeten en inspireren, en waar nieuwe bij aan kunnen sluiten is in de maak. De RREW is hier een vliegwiel voor. Op deze manier zijn er 2 nieuwe wijkinitiatieven ontstaan die mee hebben gedaan in de aanloop naar deze RREW en deze willen uitvoeren. Dat is Het Groene Zuiden en Binnenstad Duurzaam. Ook hen zullen wij aan het einde van deze paragraaf introduceren.

Bewegingsmelders zijn nodig om te zien in welke straten en buurten iets broeit om op aan te sluiten en meer van te maken, daar waar de organisatiegraad dus nog laag is. Daar leent de RREW zich bij uitstek voor. Die rol van bewegingsmelder wordt in Zwolle vervuld door de stedelijke Energie coöperatie Blauwvinger Energie. Aan het eind van deze paragraaf meer over hen. Zij zaten al aan tafel bij de RRE 1e fase, en gaan nu een actieve rol spelen in de RREW. De resultaten RRE 1e fase laten immers zien dat RRE als smeerolie werkt. Blauwvinger Energie gaat zich richten op een aantal buurten in Zwolle waar we nog weinig beweging zien, of deze nog in de onderstroom is. We zijn blij dat de woningcorporaties mee mogen doen in deze RREW. Cruciaal wat ons betreft, omdat we in Zwolle als sinds jaren een uitstekende werkrelatie hebben met hen. De gemeente heeft prestatieafspraken met de corporaties hebben, ook over energie. En misschien nog wel het belangrijkst, zij werken gebieds- en wijkgericht, net als de gemeente Zwolle.. Ook zij zien dat samenwerking concreet wordt in straten, buurten en wijken. Daar kom je elkaar tegen. Daar kan werk worden afgestemd. Daar kunnen belangen worden gebundeld. Daar wordt het spel gespeeld. Daar maakt het niet uit of je huurder of koper bent. Dan gaat het om je straat, of om je buurt. Waar je wat mee hebt (of soms ook niet).

De woningbouwcorporaties als startmotor wordt vaak gezegd. Maar ook zij kunnen het niet alleen. Daarom is een samenwerking tussen de wijkinitiatieven, de gemeente en hen ook zo vruchtbaar. Het maakt wat https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

5/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

wijkinitiatieven zich verder kunnen professionaliseren. Het is een soort publiek ondernemerschap op deze manier. Natuurlijk heeft ieder zijn eigen verantwoordelijkheid en belang, maar het kan elkaar versterken. In Zwolle hebben we 3 woningbouwcorporaties. Alle 3 doen ze mee. We introduceren ze aan het eind van deze paragraaf. En tot slot de gemeente zelf. Wij zijn ook partij. Met verschillende rollen. En soms ook als initiatiefnemer. Ook in die hoedanigheid doen we mee aan de RREW. Die komt vooral voort uit de “Transitievisie Warmte’, waarin de gemeente Zwolle richting en invulling geeft aan de transitie van aardgas naar alternatieve duurzame warmtebronnen. Hierin staan de Holtenbroek en Aalanden vermeld als prioritaire gebieden, waarvoor een wijkuitvoeringsplan wordt opgesteld. Daar staat de gemeente voor aan de lat. En we denken dat de RREW, een startmotor kan zijn in dit gebied. Met al deze partijen hebben we in het voortraject opgetrokken en zijn we gezamenlijk tot deze aanvraag gekomen. Iedere partij heeft zijn eigen plan opgesteld, met zijn eigen activiteiten en identiteit, conform de eisen die de RREW stelt, inclusief de 70/20/10 verhouding. Zodat iedereen weet wat er gaat gebeuren, op welke manier, met wie en met welk resultaat. De activiteiten zijn praktisch, direct en mensgericht. Dat kan ook, omdat we dicht bij bewoners zijn.

Het gaat over kleinschalige energiebesparende maatregelen, zoals folie en brievenbusborstels. Het gaat ook over het inregelen van de CV-ketel (zet hem op 60). Ook zien we dat er stevig wordt ingezet op advisering. Er wordt geëxperimenteerd in digitale vormen. Belangrijk om de energetische situatie van woningen in beeld te hebben, ook voor de langere termijn. Dus ieder met zijn eigen plannen. maar wel samen en allen vertrekkend vanuit een gezamenlijke visie: Dat we de energietransitie zien als een vliegwiel voor waardecreatie. Het is meer dan CO2-reductie, het gaat ook over woonlasten, over werk, over leefbaarheid in je straat, over zeggenschap en eigenaarschap bij bewoners; Dat niemand het in zijn eentje kan, dat samenwerking van belang is, een ieder met wat hij of zij te bieden heeft; Dat samenwerking, gebeurt gebieds- en wijkgericht. Daar wordt het concreet, dan gaat het om actie, om het doen; En tot slot, dat begint door het praktisch en menselijk te maken. Zichtbaar voor iedereen, uitnodigend om aan mee te doen. Als middel zodat de organisatiekracht onder bewoners toeneemt. Laat nu precies dat we met de RREW kunnen bieden. Er ligt een een krachtig en divers plan, waarin we 15.000 woningen willen bereiken. Een flink aantal, maar ook weer niet teveel.

Zodat we overzicht houden, dichtbij kunnen blijven, wendbaar zijn en toch ook impact kunnen maken, https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

6/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

met de lange termijn in het vizier. We zullen via subsidiebeschikkingen de deelnemende partijen in de gelegenheid stellen hun plannen uit te voeren. Daarvoor is voor Zwolle het eigen Subsidieloket betrokken. De samenwerkingsstructuur die er al was, breiden we nu verder uit en houden we vast. En hopelijk wordt het zwaan-kleef-aan worden en kunnen we in juli 2022 het glas heffen op het afsluitende RREW-festival ‘Initiatiefrijk Zwolle’. PARTIJEN Hierna introduceren we in samengevatte vorm de partijen die meedoen bij de totstandkoming en uitvoering van de RREW. In het projectplan staan we daar uitgebreid bij stil. Dat vinden we belangrijk, omdat dit inzicht geeft in de diversitieit van partijen, hun identiteit en hun motivatie om mee te doen. Berkum - Stichting duurzaam Berkum In Zwolse wijk Berkum, aan de rand van de stad met zo’n 2000 woningen, werken diverse partijen samen in het project Berkum Energieneutraal, waaronder wijkbewoners, gemeente Zwolle, provincie Overijssel, woningbouwcorporatie deltaWonen, Hogeschool Windesheim, VNO-NCW, netbeheerder Enexis, wijkvereniging Berkum en voetbalvereniging Berkum. Inmiddels is een wijktransitieplan opgesteld met drie samenwerkende sporen om tot realisatie te komen. Dat heeft recent geleid tot het verkrijgen van een subsidie in het kader van de proeftuin PAW.

In 2020 is de Stichting Duurzaam Berkum opgericht om namens de wijk de kar te trekken. Er is een eigen website met diverse filmpjes en informatie: https://www.berkumenergieneutraal.nl/. Samenwerkingspartners zijn Woningwaard, Buurkracht, Natuur en Milieu Overijssel en de Woningbouwcorporaties. Assendorp – 50 tinten groen Assendorp Assendorp is een populaire jaren ’30-wijk met karakter. Om dat zo te houden hebben bewoners het initiatief genomen om de huizen te isoleren en energie te besparen, de wijk groener te maken en mobiliteit te verduurzamen. Het bewonersinitiatief, inmiddels een stichting,’ 50 tinten groen Assendorp’ is sinds 2017 actief in de wijk. Zie ook https://50tintengroenassendorp.nl/ . Het begon met klimaatadaptie en vergroeningsacties onder de naam ‘Klimaatactief Assendorp.’ Na een jaar wilden mensen elkaar gaan helpen met isolatie en zonnepanelen. Sinds 2 jaar zijn ze ook bezig met duurzame mobiliteit. Uitgangspunten zijn dat ze tegelijk praktisch en menselijk bezig zijn.Tegelijk versterken ze de gemeenschap, investeren ze in de relaties met mensen in de wijk en vergroten ze de organisatiekracht van bewoners. Voor het 2e opeenvolgende jaar staat 50 Tinten Groen in de duurzame 100 van Trouw. Haar gecombineerde benadering van energie, groen, water, huizen en mobiliteit, en de mensgerichte en tegelijk praktische aanpak zorgt voor deze erkenning.

https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

7/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

Samenwerkingspartners zijn Blauwvinger Energie , Gemeente Zwolle, provincie Overijssel, het Waterschap, Windesheim, Energieloket Verbeter & Bespaar, Travers welzijnswerk, woningbouwcorporaties en het groene netwerk ‘de Groene Loper’. Diezerpoort – Coöperatief WijBedrijf Dieze Diezerpoort, en met name Dieze-Oost, scoort relatief ongunstig op het gebied van de woonsituatie, inkomens en de fysieke leefomgeving. De woningen zijn gemiddeld kleiner en bevinden zich voor 90% in hoogbouw. De wijk kent een laag voorzieningenniveau en er is sprake van verrommeling en achterstallig onderhoud, vooral in het particuliere bezit. Er zijn diverse initiatieven in de wijk ondernomen in dit verband, waaronder de oprichting van een wijkcoöperatie, het WijBedrijf Dieze in 2015. Een initiatief van bewoners uit de wijk en professionals, ondersteund door de gemeente. Het fungeert als een uitvoeringsvehikel op wijkniveau, coöperatief, ondernemend én professioneel gebied. Zo gaat de wijk er sociaal, economisch en qua leefbaarheid op vooruit. Begonnen met een zonnepanelenproject ‘Straatstroom’, worden stapje voor stapje de activiteiten verbreed. De werkwijze is dat ze tegelijk praktisch, lokaal en menselijk bezig zijn. Tegelijk versterken ze de gemeenschap, investeren ze in de relaties met mensen en organisaties in de wijk, onder andere door het beheer van de Dierenweide te organiseren.

Samenwerkingspartners zijn Blauwvinger Energie, Gemeente Zwolle, woningcorporaties, provincie Overijssel, Waterschap, Windesheim, Deltion college, TIEM, Focus, Sociaal Wijkteam, ondernemers in de wijk, Dierenweide, Weggeefwinkel, Travers Welzijnswerk en de wijkkantine Bij Siem. Woningbouwcorporaties In Zwolle zijn drie woningbouwcorporaties actief, deltaWonen, SWZ en Openbaar Belang. Samen zij hebben ongeveer 35% van de woningvoorraad in bezit. Samen met de gemeente Zwolle en andere partijen werken de woningbouwcorporaties intensief aan een sterke inclusieve stad. Dat is ook de titel van de Prestatieafspraken die de gemeente Zwolle met hen, maar ook met hun huurdersorganisaties heeft gemaakt. Op het gebied van de energietransitie manifesteert de samenwerking zich in het betrekken van alle Zwollenaren. Zwolle kent een lange traditie van afspraken tussen de gemeente, de corporaties en sinds 2016 ook met de huurdersorganisaties. De basis hiervan ligt in partnerschap voor de stad en een sterk wederzijds vertrouwen. De nieuwe wettelijke kaders zoals de Woningwet 2015 en nieuwe wetgeving in het Sociaal Domein, hebben partijen nog dichter bij elkaar gebracht met de wijkgerichte aanpak, het gemeentelijk wijkmanagement en de Sociale Wijkteams als bindende principes. https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

8/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

Gemeente en de corporaties willen hun opgaven zoveel mogelijk met elkaar verbinden op gebiedsniveau. In diverse gebieden (Berkum, Dieze, Holtenbroek en Aalanden) werken gemeente en corporaties al samen aan de energietransitie. Het gebiedsgericht werken is van toepassing op alle onderwerpen van de prestatieafspraken tussen gemeente en woningbouwcorporaties. Het doel is om meer¬waarde voor de wijken te creëren door opgaves te koppelen, investeringen te bundelen en draagvlak creë¬ren bij de bewoners. Gebiedsgericht werken is daarmee dus het uitgangspunt in alle deelsporen van de prestatieafspraken in de Sterke Groeistad en vernieuwende Woonstad, in de Solidaire leefstad en in de Duurzame Deltastad. De Energietransitie is onderdeel van de Duurzame Deltastad. De grootste uitdaging daarbij ligt in de bestaande stad. De corporaties zetten de komende jaren in op het verder verduurzamen van hun woningen. Hierbij gaat het met name om isolatie, maatregelen ten behoeve van de reductie van de warmtevraag en zonnepanelen. De corporaties zijn ook nauw betrokken bij de ontwikkeling van de warmtetransitievisie die recent door het college is vastgesteld en anticiperen hierop in hun strategisch voorraadbeleid. Naast maatregelen in de technische sfeer zetten de gemeente, de corporaties en de huurdersorganisa¬ties zich extra in om het energiebewustzijn van bewoners te bevorderen.

De RREW biedt een prachtige mogelijkheid om hier een impuls aan te geven. Bovendien biedt de RREW de mogelijkheid om actief uitvoering te geven aan de wens tot gebiedsgericht te werken. Bijvoorbeeld door in de gebieden waar wijkinitiatieven actief zijn de samenwerking te zoeken en gezamenlijk op te trekken. En nieuw initiatief te verwelkomen en verder te brengen. Blauwvinger Energie Blauwvinger Energie is een stedelijke coöperatie van Zwolse inwoners en bedrijven met als missie de energievoorziening van de stad Zwolle zo snel mogelijk te verduurzamen. Deze coöperatie is ontstaan na een oproep van de gemeente Zwolle in 2011 aan wijkbewoners om hun energiegebruik te verduurzamen. De leden van deze coöperatie zijn zowel bewoners als bedrijven. Daarnaast is er een aantal initiatieven dat mede vanuit Blauwvinger Energie is ontstaan en ondertussen zelfstandig in hun eigen wijk actief zijn en waarmee de leden van de coöperatie nauw samenwerken. Blauwvinger Energie wil door te doen Zwolle inspireren, motiveren en verenigen om de energievoorziening te verduurzamen. Tegelijk versterkt deze coöperatie de gemeenschap en investeert ze in de relaties met mensen en organisaties in en buiten de wijk om op deze manier Zwolle zo snel mogelijk te https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

9/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

verduurzamen. Dit aanwakkeren is een belangrijke rol die Blauwvinger Energie hiermee vervult. Samenwerkingspartners zijn Gemeente Zwolle, provincie Overijssel, Energie fonds Overijssel, woningbouwcorporaties, Enexis, wijkinitiatieven, Windesheim, Green Choice, Zonnepanelen delen. Bewonersvereniging Binnenstad Zwolle – Binnenstad Duurzaam In 2018 is de Binnenstad Duurzaam begonnen met het nadenken over een concrete aanpak voor een duurzamere binnenstad. De problematiek in de binnenstad is divers. Zwolle heeft een historische binnenstad. Er zijn gemeentelijke monumenten, rijksmonumenten, woningen van rond 1900, maar ook veel woningen uit de periode van 1970. Dan zijn er ook nog eigenaar-bewoners, opkopers die panden verhuren, woningen van corporaties, verenigingen van eigenaren. En ze zitten in beschermd stadsgezicht. Ingewikkeld, maar stil zitten is geen optie. Binnenstad Duurzaam heeft als doel een meer duurzame binnenstad te zijn door collectieve acties uit te voeren samen met de andere binnenstadbewoners. De afgelopen jaren hebben 80 huishoudens zich op enigerlei manier deelgenomen aan de diverse acties gericht op het beperken van de energievraag. Samenwerkingspartners: Gemeente Zwolle, Stadskamer (locatie), Cibap en technische scholen) ter ondersteuning, woningbouwcorporaties Delta Wonen en SWZ en beleggers die in de binnenstad actief zijn.

Het groene Zuiden Zwolle-Zuid is het grootste stadsdeel van Zwolle met meer dan 30.000 bewoners. De wijk is gebouwd rondom de buurtschappen Ittersum en Schelle die vroeger aan de zuidkant van de stad lagen. Daarom kom je er, verscholen tussen de nieuwbouwwoningen, nog oude woningen en boerderijen tegen. Er is veel groen in de wijk. Wijkbewoners waarderen het groen in de wijk, dit geeft hen het gevoel ‘buiten te wonen”, maar wel dichtbij het gemak van de voorzieningen van de wijk en de stad. Het groen wordt veelvuldig gebruikt om te sporten en te recreëren door jong en oud. Er zijn vele mooie duurzame en groene initiatieven in Zuid; zoals groene daken, vergroenen van straten door boomspiegels te beplanten, zonnepanelen op daken, vogelhuisjes maken met kinderen en ophangen in de straat, etc. Bewoners uit Zuid die hun eigen huis of omgeving duurzamer willen maken, weten niet altijd waar en bij wie ze moeten beginnen. Daarom is een initiatief opgericht met de naam ‘Het Groene Zuiden’. Ze willen een proactieve en continue bijdrage leveren aan het verduurzamen van de leef-en woonomgeving Zwolle Zuid. Samenwerkingspartners zijn Blauwvinger Energie , Gemeente Zwolle, provincie Overijssel, het Waterschap, Windesheim, Energieloket Verbeter & Bespaar, Travers welzijnswerk, woningbouwcorporaties en het groene netwerk ‘de Groene Loper’.

https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

10/35

11/23/2020

Beschrijf uw activiteiten van de uitvoerende fase en hoe men het daadwerkelijk plaatsen van eenvoudige energiebesparende maatregelen organiseert.

MijnRVO.nl

Zoals hiervoor genoemd werkt Zwolle samen met een groot aantal partijen gebieds- en wijkgericht aan de Energietransitie en zien zij met elkaar de RREW als startmotor en smeerolie. Hierna zullen we laten zien welke activiteiten er verricht gaan worden. We kiezen ervoor om steeds te schrijven vanuit de samenwerkingspartij. Dat doen we omdat zij degene zij die de activiteiten ook daadwerkelijk gaan uitvoeren, maar wel vanuit de gezamenlijke visie die eerder aan bod is gekomen. Dat leidt er soms toe dat activiteiten op verschillende plekken terug komen. Dat moet dus niet gezien worden als een herhaling of als dubbeling, maar als een activiteit die in een eerdere fase van de RRE succesvol is gebleken op nu op meerdere plekken tegelijkertijd wordt toegepast en/of als een activiteit die door meerdere partijen in hetzelfde gebied wordt uitgevoerd, bijvoorbeeld door een woningbouwcorporatie en door een wijkinitiatief. Omdat er intensief wordt samengewerkt, zij komen elkaar immers tegen in die gebieden, zal daar te allen tijde vooraf afstemming over plaatsvinden en elkaar hulp worden geboden om op die manier het beste resultaat en de meeste impact te bereiken. In het bijgevoegde projectplan zijn de activiteiten uitvoeriger beschreven. Berkum Energieneutraal In het kader van de RRE subsidie lopen momenteel diverse succesvolle acties.

Wat het project nu nodig heeft om een succes te worden, is een manier om verder achter alle ’voordeuren’ te komen en huis-aan-huis alle inwoners te bereiken, zowel huurders als woningeigenaren. Huiseigenaren moeten eerst goed zicht krijgen op de stappen die ze kunnen zetten in hun woning, afgestemd op specifieke wensen en investeringsmogelijkheden. In de 1e ronde RRE is hierop ingezet en de positieve resultaten laten zien dat dit werkt en stimuleren een vervolg. De RREW biedt de mogelijkheid, nu ook samen met de woningbouwcorporaties, om het komende jaar diverse acties te houden om het bewustzijn verder te vergroten en handelingsperspectief te geven teneinde maatregelen te nemen om hun huis te verduurzamen, dan wel er in ieder geval alvast met een goed plan over na te gaan denken, in voorbereiding om uiteindelijk aardgasvrij te worden. Het aantal particulieren woningen dat wordt bereikt is 1500. Ook de woningbouwcorporaties doen mee, hun bereik is genoemd bij de uitwerking van hen als samenwerkingspartij. 1. Maatwerkscan biedt advies aan huis Inwoners van Berkum kunnen thuis een maatwerkscan laten uitvoeren door een erkend adviseur. Aan de hand van deze scan geeft de adviseur zowel laagdrempelige adviezen als adviezen over grotere energiebesparende maatregelen. Daarnaast worden in het scanrapport verbeterpunten vermeld, inclusief de benodigde

https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

11/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

investeringskosten en terugverdienperiodes. Ingezet wordt op het geven van 200 maatwerkadviezen. 2. Opzetten E-Team (energieteam) van ‘klussers en energiecoaches’ Stichting Duurzaam Berkum wil twee of drie bewoners een opleiding tot energiecoach laten volgen. Samen met de klussers gaan deze energiecoaches als E-team de wijk in om te helpen bij het inregelen van de CV of het maken van warmtescans. Daarnaast geven de energiecoaches informatie over het gebruik van energiemeters of het plaatsen van radiatorfolie en andere isolatieklussen. In 2021 wil de stichting woningeigenaren helpen met dit soort klussen aan huis, dat zal leiden tot 1000 te treffen maatregelen, al dan niet in combinatie met energiezuinig inregelen van de verwatming.. 3. Bewustwording De stichting versterkt de communicatie rondom bewustwording in de hele wijk door o.a. filmpjes, podcasts en interviews in te zetten. Op deze manier blijft de website actueel en inspirerend en kunnen bewoners eenvoudig praktische informatie vinden over energieneutrale maateregelen. Daarnaast organiseert de stichting per deelwijk een mix aan activiteiten in de vorm van (digitale) informatieavonden. Resultaten Berkum Energieneutraal bereikt met deze aanpak 1500 particuliere woningeigenaren.

200 daarvan krijgen een maatwerkadvies, 150 woningeigenaren gaan kleinschalige maatregelen treffen ofwel wordt hun CV ketel energiezuinig ingeregeld.

Assendorp (50 tinten groen Assendorp) 50 Tinten Groen werkt met straatambassadeurs die in hun eigen straat aanspreekpunt en verbinder zijn. Zo komen uitnodigingen en informatie van een buurman/vrouw, wat vertrouwen en herkenbaarheid geeft en laagdrempelig is. Daarnaast organiseren ze huiskamerbijeenkomsten, bewonersavonden en feestjes bij succes zodat er geregeld ontmoetingen zijn. Dankzij deze menselijke, communitybuilding werkwijze doen mensen graag mee. De 1e ronde RRE heeft laten zien dat dit werkt. Het draagt er aan bij dat deze aanpak nog effectiever kan worden, omdat er dan meer ruimte is de community uit te bouwen en steker te maken, (groepen) mensen te ondersteunen in het maken van keuzes en het aanbod aantrekkelijk te maken. Het geeft aantoonbaar een welkome impuls aan het groter maken van de beweging. De RREW biedt een prachtige de mogelijkheid deze beweging nog verder te versterken en uit te breiden, te meer omdat er nu ook intensiever samengewerkt kan worden met de woningbouwcorporaties. De activiteiten https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

12/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

1. Gericht advies over en hulp bij te nemen maatregelen Straat- en huiskameracties “50 tinten groen Assendorp” sluit aan bij de bestaande structuur van straatambassadeurs die mensen in de straten mobiliseren om kleine maatregelen te nemen. Dit doen ze o.a. door middel van de al genoemde “warme burendagen”, waarbij ze ervoor zorgen dat bewoners het benodigde materiaal aangereikt krijgen. Ook wordt er een gemeenschappelijk moment geprikt waarop de bewoners samen aan de slag gaan. Door huiskamergesprekken te voeren, mits Corona dat toestaat, willen de straatambassadeurs meer mensen enthousiast maken. Ter ondersteuning geven zij gerichte informatie over de maatregelen. Dankzij de RREW krijgen mensen de materialen gratis, mits ze deze ook echt aanbrengen. Mogelijk wordt gewerkt met een voucher (al dan niet in samenwerking met andere initiatieven, corporaties en de gemeente). Gerichte advisering Inwoners van Assendorp worden geadviseerd met behulp van het Hoom-dossier, zodat meer mensen hun huis digitaal gaan vastleggen en zo gericht advies krijgen. . Hiervoor wil “50 tinten groen Assendorp” het netwerk van vrijwilligers en coaches uitbreiden. Deze vrijwilligers en coaches gaan bijeenkomsten organiseren waarbij bewoners gericht advies en uitleg krijgen over het Hoomdossier.

Ook organiseren ze isolatie-, ventilatie of zonacties, zodat bewoners gericht advies krijgen over grote maatregelen en die ook gelijk kunnen doorvoeren. 2. Algemene advisering Inhoudelijk algemeen advies Als tweede zet het project in op het laten groeien van fijnmazige community-building. Hierbij wordt aangesloten op de bestaande structuur met een praktische insteek voor adviezen over energiebesparing. “50 tinten groen Assendorp” wil het netwerk van straatambassadeurs o.a. versterken door inhoudelijke bijeenkomsten over energiebesparing te organiseren, zodat ze gerichter buren voor acties en bijeenkomsten kunnen mobiliseren. Ook organiseren de straatambassadeurs inhoudelijke én gezellige ontmoetingen over energiebesparing in bijvoorbeeld warmtecafés. Daarnaast gaat het project kennis en innovaties rondom energiebesparing bundelen en versterken met behulp van studenten van Windesheim of een mbo-opleiding. Communicatie in de hele wijk “50 tinten groen Assendorp” wil de bestaande communicatie in de hele wijk versterken. Door middel van persoonlijke verhalen in de wijkkrant (De Assendorper), via de verschillende sociale kanalen en met praktisch en beeldend materiaal op de website. Resultaten https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

13/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

50 Tinten Groen bereikt met deze aanpak 1500 particuliere woningeigenaren. Er wordt gestreefd naar het treffen van 1090 maatregelen. De inhoud kan variëren, maar het pakket dat wordt aangeboden bestaat uit zowel de kleinschalige maatregelen als het energiezuinig inregelen. Tot slot krijgen 245 woningeigenaren een gericht advies.

Diezerpoort (Coöperatief WijBedrijf Dieze) Het uitgangspunt van het WijBedrijf is dat ze tegelijk praktisch, lokaal en menselijk bezig zijn. Niet voor niks een ‘uitvoerings’-vehikel. Ze organiseren bijeenkomsten, doen acties met coaches, werken met buurtambassadeurs en helpen zo mensen om keuzes te maken en concrete resultaten te boeken. Tegelijk versterken ze de gemeenschap, investeren ze in de relaties met mensen en organisaties in de wijk, onder andere door het beheer van de Dierenweide te organiseren. De RREW draagt eraan bij dat deze aanpak nog effectiever kan worden, omdat er dan meer ruimte is om meer bewoners mee te laten doen. De 1e ronde RRE heeft laten zien dat dit werkt. Het draagt eraan bij dat deze aanpak nog effectiever kan worden, omdat er dan meer ruimte is de community uit te bouwen en steker te maken en dat er kan worden samengewerkt met woningbouwcorporaties. Precies wat deze wijk nodig heeft. Want het is in dit type wijken niet eenvoudig, een lange adem is vereist. Continuïteit bieden, werken aan vertrouwen is cruciaal. De RREW biedt deze mogelijkheid. Om te blijven versterken en verder uit te bouwen. De activiteiten 1. Acties via (straat)ambassadeurs in samenwerking met de coördinator uitvoering Het Coöperatief WijBedrijf Dieze blijft aansluiten op de bestaande structuur van (straat)ambassadeurs.

Vanuit het huidige RRE-traject zijn de ‘groene’ koplopers bekend en worden nu ook de middengroepen en de volgers bereikt. Mochten inwoners grote maatregelen willen nemen, dan kunnen zij gebruik maken van de bestaande structuur en een coördinator die helpt om collectieve acties te organiseren. In de straatacties ligt de focus op laagdrempelige energiebesparende maatregelen. Daarnaast kunnen bewoners aansluiten bij het initiatief om zonnepanelen te huren en te plaatsen op eigen of andermans dak (postcodeRoos). 2. Boost geven aan community-building Als tweede punt wil Coöperatief WijBedrijf Dieze een boost geven aan de fijnmazige community-building door aan te sluiten op de bestaande structuur met een praktische insteek voor adviezen over energiebesparing. Hiervoor maakt Coöperatief WijBedrijf Dieze gebruik van https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

14/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

(digitale) huiskamergesprekken [in groepen en individueel]. De huiskamergesprekken worden begeleid door opgeleide vrijwilligers, buurtbegeleiders of door opgeleide medewerkers van Travers. 3. Intensiveren communicatie in hele wijk Tenslotte wil Coöperatief WijBedrijf Dieze de communicatie in de hele wijk versterken. Daarom wordt een serie warmtecafés met inspirerende, menselijke en praktische info over de warmtetransitie en het belang van energiereductie georganiseerd. Ook organiseert Coöperatief WijBedrijf Dieze een wijkfestival om energiebesparing te beleven. Daarnaast vertellen bewoners (“de ambassadeurs”) aan de hand van een serie persoonlijke verhalen voor onder andere De Diezerpoorter, verschillende sociale mediakanalen en de website waarom ze al meedoen aan in de RRE-fase 1. Resultaten Het Coöperatief WIjBedrijf Dieze bereikt met deze inzet 1500 particuliere woningeigenaren. Er wordt gestreefd naar het treffen van 1000 maatregelen, gelijkelijk verdeeld over kleine energiesparende maatregelen en het energiezuinig inregelen. 1.000 huiseigenaren maken gebruik van het HOOM-dossier en weten welke energiebesparingsmogelijkheden er voor de eigen woning zijn.

500 woningen hebben daarnaast een aanvullende instructie gehad op het HOOM-dossier en weten welke kleine maatregelen er nodig zijn in relatie tot de grotere energiebesparingsmaatregelen en voor 1000 woningen is het energetische beeld via HOOM duidelijk geworden. Transitiewijken Holtenbroek en Aa-Landen, gemeente neemt initiateif In de “Transitievisie Warmte” geeft de gemeente Zwolle richting en invulling aan de transitie van aardgas naar alternatieve duurzame warmtebronnen. Hierin staan de wijken Berkum (verwerkt onder Berkum Energieneutraal), Holtenbroek en Aa-landen vermeld als prioritaire gebieden, waarvoor een wijkuitvoeringsplan wordt opgesteld. Holtenbroek en Aa-landen zijn wijken met relatief veel corporatiebezit, lagere inkomens en meer sociale ongelijkheid. Om deze reden willen zowel gemeente als woningcorporaties hier het voortouw nemen en het eigen bewonersinitiatief in deze gebieden aanwakkeren en bestendigen. Samen kunnen we de gebouwen en de openbare ruimte stap voor stap vernieuwen, wat bijdraagt aan de leefbaarheid en toekomstbestendigheid. Uiteindelijk willen we 1000 particuliere eigenaren bereiken. Ook worden uiteraard huurders betrokken. Dit gebeurt in samenwerking met de woningbouwcorporaties, die later aan bod komen. Activiteiten https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

15/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

1.

Mensen helpen en advies op maat

Straatacties en buurtambassadeurs Inwoners van de wijken Holtenbroek en Aa-landen ontvangen een uitnodiging met daarin informatie over het project en de praktische mogelijkheden voor het reduceren van energieverbruik. Tijdens het project gaan we straatgericht werken, omdat dit voor bewoners een herkenbare schaal is. Anderzijds willen we aangesloten op de bestaande sociale structuren. Vanzelfsprekend gaan we voor wat betreft de huurders ook nauw met huurdersorganisaties samenwerken. Met behulp van deze straatacties wordt duidelijk waar de groene koplopers zitten en komt er zicht op de middengroep. De ervaring leert dat uit deze groepen de ambassadeurs opstaan die een rol kunnen vervullen bij het motiveren van hun medebewoners om in beweging te komen. Zo komen de uitnodigingen en de informatie van een buurman/vrouw. Dit zorgt voor vertrouwen en herkenbaarheid. Als de maatregelen rondom het corona-virus het toelaten, willen we gemeenschappelijke momenten organiseren om collectief aan de slag te gaan met het uitvoeren van de maatregelen. Die momenten zorgen ook weer voor verbinding tussen bewoners en nieuwe ambassadeurs. Bij de straatacties ligt de focus op laagdrempelige energiebesparende maatregelen, zoals het aanbrengen van tochtstrips, radiatorfolie of het waterzijdig inregelen.

Ter ondersteuning ontvangen inwoners in Holtenbroek en Aa-landen gerichte informatie over de maatregelen. Dankzij de RREW-regeling krijgen mensen de materialen gratis, op voorwaarde dat ze deze maatregelen ook echt uitvoeren. Advisering Bewoners kunnen gericht advies krijgen over energiebesparende maatregelen voor hun woning. Hebben bewoners specifieke wensen, dan voorzien wooncoaches hen van maatwerkadvies. Voor huurders is het advies uiteraard anders dan voor particuliere eigenaren. Daarin hebben de eigenaren een eigen verantwoordelijkheid. Corona vraagt om creativiteit op dit punt. Andere initiatieven in de stad gaan werken met het Hoom-dossier. In dit dossier leggen we woningen digitaal vast, ondersteund door een gesprek (op afstand) waar mogelijkheden tot verbetering uit naar voren komen. Dat biedt de mogelijkheid tot advisering op afstand. Deze aanpak gaan we ook in Holtenbroek en Aa-Landen uitproberen, zodat we ervaring opdoen en successen kunnen worden uitgebreid. De ondersteuning van bewoners bij het invoeren en gebruik van Hoom willen we op verschillende manieren vormgeven, beginnend bij de straatadviseurs en doorgroeiend naar een netwerk van ervaringsdeskundigen. Als bewoners meer ingrijpende maatregelen willen nemen, zoals groene daken of zonnepanelen, gaan we gebruik maken van de bestaande structuur met collectieve acties die al in de stad plaatsvinden.

https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

16/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

Ook gaan we de ‘slimme meter portal’ gebruiken om bewustwording van het energiegebruik te creëren bij zowel huurders als particulieren. 2. Het versterken van gemeenschap (communitybuilding) Als tweede gaan we de community-building versterken. Afhankelijk van de behoeftes en de geldende coronamaatregelen gaan we diverse activiteiten aanbieden die zijn afgestemd op de behoeftes en het karakter van de deelgebieden. Zoals informatiebijeenkomsten, warmtecafés, keukentafelgesprekken of andere vormen, dichtbij mensen en hun vragen. Op deze manier willen we het netwerk van straatambassadeurs versterken, zodat zij hun buren nog gerichter en beter geïnformeerd voor de straatacties en bijeenkomsten kunnen interesseren. 3.

Communicatie in de hele wijk

Tot slot gaan we inzetten op communicatie in de hele wijk. Via de beschikbare communicatiekanalen willen we persoonlijke verhalen op een beeldende manier delen. Er worden filmpjes opgenomen in voorbeeldwoningen, die op social media worden gedeeld. Deze voorbeeldwoningen dienen op hun beurt weer ter inspiratie voor anderen. Zo ontstaat een duurzame huizenroute door Holtenbroek en Aa-Landen. Het project moet een gezicht krijgen. We hebben in andere wijken gezien dat het werkt als er een herkenbare plek bestaat waar inwoners informatie kunnen halen, zoals buurthuizen en gemeenschappelijke ruimtes in de hoogbouw. Resultaten De gemeente Zwolle bereikt met deze inzet 1000 particuliere woningeigenaren. Er wordt gestreefd naar het treffen van 700 maatregelen. De inhoud kan variëren, maar het pakket dat wordt aangeboden bestaat uit zowel de kleinschalige maatregelen als het energiezuinig inregelen. Tot slot wordt gestreefd naar 200 op de woning gerichte adviezen. Samenwerking met en tussen de Zwolse Woningbouwcorporaties Gezien de lange traditie van samenwerkingen tussen de gemeente Zwolle, de drie woningcorporaties en de huurdersorganisaties, is het logisch dat ook de Zwolse corporaties zich aansluiten bij deze RREW-aanvraag en samen met de gemeente Zwolle willen bijdragen aan het gebiedsgericht energiebesparen in wijken, samen met de wijkinitiatieven.

De corporaties participeren op wijkniveau al in verschillende initiatieven, zoals Berkum Energieneutraal en het ontwikkelen van de geothermiebron in Holtenbroek en Aa-Landen. Zowel de corporaties als hun huurdersorganisaties zien het belang van energiebesparende maatregelen, voor het milieu en voor de portemonnee. Zeker in gebieden waar de sociaaleconomische situatie en leefbaarheid onder druk https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

17/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

staan, is de inzet van de RREW wat dat betreft extra welkom. Op het gebied van energiebesparende maatregelen heeft iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid. De woningbouwcorporaties, de gemeente en bestaande wijkinitiatieven stemmen ontwikkelingen op het gebied van verduurzamen van de woningvoorraad continu met elkaar af. De RREW-subsidie draagt bij aan een gezamenlijke blik op de aanvliegroute richting bewoners. Dit gebeurt op verschillende manieren. Van het afstemmen van planningen tot het gezamenlijk organiseren van bijvoorbeeld warmtecafés. En van het gemeenschappelijk plannen van campagnes en uitvoeringsdagen tot het ondersteunen van huurders door de wijkinitiatieven. Dit sluit naadloos aan op het gebieds- en wijkgericht werken, waar de gemeente Zwolle en de woningbouwcorporaties voor staan. Op het gebied van de brede ontwikkeling van de stad en zeker ook bij de gewenste Energietransitie naar gasloze wijken. De drie woningbouwcorporaties willen gezamenlijk 7.500 woningen bereiken, in verschillende stadsdelen. De voorlopige onderverdeling hierbij is: • Deltawonen: 3.500 woningen • SWZ:

2.500 woningen

• Openbaar Belang: 1.500 woningen Een exacte verdeling over de verschillende wijken en over de corporaties in die wijken wordt in nauwe samenspraak met de gemeente en de wijkinitiatieven bepaald. Omdat dit nauw luistert, zijn de Zwolse woningbouwcorporaties ook apart als activiteit opgenomen in deze aanvraag. En vanwege het feit dat de corporaties een eigen verantwoordelijkheid hebben. Om die reden laten we op deze plek de aantallen woningen zien die zij in totaal in de stad Zwolle willen bereiken. De Zwolse woningbouwcorporaties worden dus ook op andere plekken in deze aanvraag al genoemd, om te laten zien dat er op gebiedsniveau met hen wordt samengewerkt door de gemeente en door de wijkinitiatieven. We werken immers gebieds- en wijkgericht. Activiteiten 1. Mensen helpen, advies op maat en kleine maatregelen uitvoeren Straat- & ‘complex-acties’ en buurtambassadeurs Huurders ontvangen van hun eigen corporatie, de huurdersorganisatie of via actieve wijkinitiatieven een uitnodiging met informatie over de praktische mogelijkheden om energieverbruik te reduceren. Daarbij wordt aan de ene kant straatgericht gewerkt, omdat dat voor bewoners een herkenbare schaal is. Aan de andere kant wordt aangesloten op de sociale structuren die er al zijn in de wijken. Ook zullen huurdersorganisaties met de huurders communiceren.

Met behulp van deze https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

18/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

straatacties wordt duidelijk waar de groene koplopers zitten en komt er zicht op de middengroep. De ervaring leert dat uit deze groepen de ambassadeurs opstaan die een rol kunnen vervullen bij het motiveren van hun medebewoners om in beweging te komen. Dat geldt natuurlijk net zo goed voor huurders. Zo komen de uitnodigingen en de informatie van een buurman/-vrouw, wat vertrouwen en herkenbaarheid geeft. Als de maatregelen rondom het corona-virus het toelaten, worden gemeenschappelijke momenten georganiseerd om collectief aan de slag te gaan met het uitvoeren van de maatregelen. Die momenten zorgen ook weer voor verbinding tussen bewoners en nieuwe ambassadeurs. Woningbouwcorporaties zullen helder communiceren welke maatregelen hun huurders zelf mogen treffen en welke meer zijn weggelegd voor de onderhoudsdiensten van de corporaties zelf of andere professionele uitvoeringsorganisaties in de wijken. Bij voorkeur zelfs in het gebied zelf, bekend onder de naam ‘lokaal inbesteden’. In de straat- en complexacties ligt de focus op laagdrempelige energiebesparende maatregelen, zoals het aanbrengen van tochtstrips en radiatorfolie, het waterzijdig inregelen of het aanbieden van LED-lampen. Ter ondersteuning wordt (digitaal) gerichte informatie over de maatregelen gegeven.

Dankzij de RREW-regeling krijgen mensen de materialen gratis, op voorwaarde dat ze deze ook daadwerkelijk aanbrengen. Omdat het nauw kan luisteren welk materiaal geschikt is per woning of complex, wordt nog overwogen of er met een voucher gewerkt gaat worden. Ook gaan de woningbouwcorporaties de ‘slimme meter portal’ introduceren bij hun huurders, om bewustwording van het energiegebruik te creëren en zo aan te zetten tot verdere besparing. Tot slot kan de effectieve maatregel ‘zet de CV op 60 graden’ onderdeel uitmaken van het reguliere onderhoud dat de onderhoudsdienst van de corporaties toch al uitvoert, al dan niet zelf of door andere uitvoeringspartijen in de wijken. Advisering Als bewonersgericht advies over energiebesparing in hun woning willen, kunnen ze dit krijgen van woon- of energiecoaches - zo veel mogelijk digitaal in deze tijd van corona. Voor huurders zal het advies uiteraard anders zijn dan voor particuliere eigenaren. Daarin hebben de eigenaren een eigen verantwoordelijkheid, zo ook de corporaties bij de huurwoningen. Dus het advies voor huurders zal meer op het gebruikersgedrag zitten en minder op de uitvoeringskant van de kleine en grotere maatregelen. 2.

Het versterken van gemeenschap (community-building) Hoewel woningbouwcorporaties in eerste instantie de verantwoordelijkheid hebben over hun bezit, hebben zij ook baat bij een sterke gemeenschap op gebiedsniveau. https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

19/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

Dat vergroot de betrokkenheid op dit thema en ondersteunt daarmee de ambitie en het beleid van de corporaties op de lange termijn naar een energieneutrale woningvoorraad (gasloos). Afhankelijk van de behoeftes en de geldende coronamaatregelen zal er een mix aan activiteiten worden aangeboden, afgestemd op de behoeftes en het karakter van de deelgebieden. Deze mix bestaat uit het mee helpen organiseren van ‘digitale’ informatiebijeenkomsten (op complex of op straatniveau), het (mee)-organiseren van ‘digitale’ warmtecafés, ‘digitale’ keukentafelgesprekken of andere vormen, dichtbij mensen en hun vragen. Het netwerk van straatof complex-ambassadeurs kan hiermee worden versterkt, zodat zij hun buren nog gerichter en beter geïnformeerd voor de straatacties en bijeenkomsten kunnen interesseren. Wat ook helpt in de verdere bewustwording en een gesprek tussen huurder aanmoedigt, is de digitale ‘slimme meter-portal’ voor monitoring van het energiegebruik door huurders. De woningbouwcorporaties gaan voor een aantal woningen/complexen een experiment doen met deze functionaliteit. 3. Meehelpen bij communicatie in de hele wijk Tot slot wordt ingezet op zowel fysieke (flyers) alsook ‘digitale’ communicatie in de hele wijk.

Ook hier in samenspraak met de gemeente en de verschillende wijkinitiatieven die ook met de RREW een vervolgstap inzetten op de lopende RRE, zoveel mogelijke vanuit dezelfde kernboodschap. Via de beschikbare communicatiekanalen worden persoonlijke verhalen op een beeldende manier gedeeld. Er worden filmpjes opgenomen in voorbeeldwoningen, die op social media worden gedeeld. Deze voorbeeldwoningen dienen op hun beurt weer ter inspiratie voor anderen. We hebben in andere wijken gezien dat het werkt als er een herkenbare plek bestaat waar inwoners informatie kunnen halen. Woningbouwcorporaties kunnen daar een belangrijke rol in spelen door binnen hun bezit plekken beschikbaar te stellen die op die manier worden ingericht. Tot slot hebben woningbouwcorporaties professionele communicatieafdelingen en –middelen die zij in zullen zetten om verhalen te maken en door te geven. Resultaten De 3 Zwolse woningbouwcorporaties bereiken met deze inzet 7500 huurwoningen. De inzet is er op gericht om onder hun huurders 5000 kleinschalige energiebesparende maatregelen te laten treffen, 2500 keer een energiezuinige inregeling en tot slot 2500 op de huurwoning gericht advies. Wijkvereniging binnenstad, BInnenstad Duurzaam Binnenstad Duurzaam heeft als doel een meer duurzame binnenstad te zijn door collectieve acties uit te voeren samen met de andere binnenstadbewoners.

Deze collectieve acties zijn gericht op het beperken van de https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

20/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

energievraag, het efficiënt gebruik van energiebronnen en het gebruiken van energie uit hernieuwbare energiebronnen. Door gezamenlijke actie bundelt ze kennis en is het voordeliger, makkelijker en leuker. De eerste acties zijn gericht op het beperken van de energievraag door onder meer het isoleren van woningen (vloeren, daken, muren, ramen) , het treffen van kleine energiebesparende maatregelen en het geven van voorlichting. De afgelopen jaren hebben 80 huishoudens zich op enigerlei manier deelgenomen aan de diverse acties. Voor de komende jaren willen ze het aantal actieve huishoudens uitbreiden, door hen te enthousiasmeren voor energiebesparing. De kracht zit in de herhaling van acties, voorbeeldgedrag en ludieke acties daartoe nodig zijn.

Activiteiten De navolgende activiteiten worden uitgevoerd: Het aanbieden van eenvoudige energiebesparende maatregelen die de eigenaar bewoners of de huurder in hun woning kunnen aanbrengen of laten aanbrengen Het energiezuinig in(laten) inregelen van verwarmings- of ventilatiesystemen Het aanbieden van energiebesparende maatregelen of adviezen die specifiek op woningen van de eigenaarbewoner of huurders gericht zijn (warmtescan) Het geven of laten geven vaneen op de woning gericht advies over energiebesparende maatregelen aan huurder of eigenaar bewoners Het geven of laten geven van algemeen advies over energiebesparing Werkwijze Binnestad Duurzaam heeft het volgende actieplan uitgewerkt om het bovenstaande te realiseren: Actie Het dichten van kieren en naden De binnenstadbewoners worden benaderd middels een deur-aan-deurbrief en flyer waarin de verschillende mogelijkheden voor kleine en grotere energie besparende maatregelen worden uiteengezet. Op de website van Binnenstad Duurzaam worden de verschillende acties aangekondigd. Bewoners kunnen zich aanmelden. Woningeigenaren die niet handig zijn kunnen gebruik maken van een klussenier. Materialen worden ingekocht en uitgezet, mogelijk in combinatie met een kortingsbon.

Voorlichtingsbijeenkomsten over kleine energiebesparende acties Het geven van algemene voorlichting vindt plaats via de website, flyers deur-aan-deur en groepsvoorlichtingsbijeenkomsten (fysiek ineen zaal of via webinar ivm corona). Daarnaast wordt een ludiekere vorm ingezet. In de belendende wijk Veerallee beschikt men over een klassieke Amerikaanse schoolbus. In overleg met de wijkvereniging aldaar wordt deze bus ingezet. Buurt-voorhttps://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

21/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

buurt worden bewoners geënthousiasmeerd voor de verschillende energiebesparende maatregelen. De verschillende acties worden hierbij ook gedemonstreerd. Warmtescan Gewerkt gaat worden met een thermostatische scan met warmtemeter. Zeker in de oudere woningen waar de binnenstad rijk aan is, is dit een goed middel om te benutten bij het opstellen van een advies. Deze scans worden opgevolgd door een professionele rapportage met een overzicht van maatregelen en materiaaladvies. En tegelijk bestaat de mogelijkheid voor bewoners om mee te doen aan andere activiteiten van Binnenstad Duurzaam. Inregelen verwarmingsapparatuur De praktijk heeft uitgewezen dat louter het aanbieden van apparatuur een nog te hoge drempel is voor bewoners. Vandaar de inzet van een klussenier om dit ter hand te nemen in samenspraak met bewoners, waarbij mogelijkerwijs een kortingsbon het voor bewoners interessant maakt. Resultaten Binnenstad Duurzaam bereikt met deze inzet 500 particuliere woningeigenaren. Er worden 150 kleine energiebesparende maatregelen getroffen, 150 keer wordt een verwarming energiezuiging ingeregeld en tot slot wordt ook voor 150 woningen een op de woning gericht advies opgeleverd. Blauwvinger energie De stedelijke Energiecoöperatie Blauwvinger Energie heeft een aparte paragraaf in de beschrijving van activiteiten gekregen.

De reden hiervan is dat zij zich gaan richten op gebieden waar de organisatiegraad onder bewoners er niet of in beperkte mate is. De ervaring van de 1e fase RRE leert dat deze zich goed leent om een kiem te leggen en van daaruit op te bouwen. Dat is precies de taak van Blauwvinger Energie in het kader van de RREW de komende anderhalf jaar. Zij zullen hun aandacht richten op buurten en wijken als Stadshagen, Westenholte, Spoolde), Wipstrik, Ittersum en mogelijk nog andere. Zodat ook in deze buurten nieuwe initiatieven kunnen ontstaan of verder uitgebreid worden. In deze wijken zijn nog geen energiecollectieven maar Blauwvinger Energie heeft netwerk en kent van daaruit actieve bewoners. Met hulp van deze ‘contactpunten’ wordt toegewerkt naar straatambassadeurs en van daaruit naar het begin van een buurtnetwerk. Deze buurtnetwerken kunnen starten onder de paraplu van Blauwvinger Energie, waar op teruggevallen kan worden, zodat er een robuust netwerk ontstaat dat past bij wat er leeft op straatniveau, maar de voordelen heeft van een bredere organisatie. Enerzijds hoeft zo hoeft niet iedereen het wiel uit te vinden. Anderzijds ontstaan er buurtnetwerken die later de basis kunnen zijn voor het samen maken van wijkuitvoeringsplannen. Immers de https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

22/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

kennis van het werkelijke bezit ligt bij de bewoners. Met betrokken bewoners is het later wel relatief eenvoudig om deze kennis collectief beschikbaar te maken wanneer dat vanuit de behoefte van de bewoners gewenst is. Op termijn kunnen ze uitgroeien tot eigen buurt- of wijkentiteiten, op de schaal van de buurt of wijk waar zij actief zijn met hun ideeën en activiteiten. Op deze wijze zijn ook de wijkinitiatieven in Assendorp en Dieze ontstaan. En ontstaat er stadsbreed een fundament van bewonersbetrokkenheid op deze thema’s. Werkwijze Op basis van een gezamenlijke analyse worden buurten gekozen om te beginnen en van daaruit wordt verder gewerkt. Als er geen energie is dan beperken we ons tot de kleine maatregelen, want die zijn natuurlijk altijd goed om te treffen, en stappen we over naar andere buurten. Het streven is om per buurt te komen tot een verdieping als groepjes van max 10 personen kiezen voor “hoomdossier” of “energiescan”. Een ander spoor kan zijn, of in combinatie, een directere werkwijze, deur voor deur aanpak met advies en realisatie van kleine maatregelen en van daaruit contact onderhouden, ambassadeursschap aanwakkeren en doorbouwen. Activiteiten 1. Straatacties via ‘contactpunten’ Inwoners van de wijken die uit de analyse naar voren komen ontvangen een uitnodiging met daarin informatie over de praktische mogelijkheden voor het reduceren van energieverbruik.

Dit wordt opgestart in samenwerking met de ‘contactpunten’ in straten en buurten. Als de maatregelen rondom het corona-virus het toelaten, worden gemeenschappelijke momenten georganiseerd om collectief aan de slag te gaan met het uitvoeren van de maatregelen. Die momenten zorgen ook weer voor verbinding tussen bewoners en nieuwe ambassadeurs. Bij de straatacties ligt de focus op laagdrempelige energiebesparende maatregelen, zoals het aanbrengen van tochtstrips, radiatorfolie of het waterzijdig inregelen. Ter ondersteuning ontvangen inwoners gerichte informatie over de maatregelen. Dankzij de RREWregeling krijgen mensen de materialen gratis, op voorwaarde dat ze deze maatregelen ook echt uitvoeren. Advisering Bewoners kunnen gericht advies krijgen over energiebesparende maatregelen voor hun woning. Hebben bewoners specifieke wensen, dan voorzien wooncoaches hen van maatwerkadvies. Corona vraagt om creativiteit op dit punt. Andere initiatieven in de stad gaan werken met het Hoom-dossier. In dit dossier worden woningen digitaal vastgelegd, ondersteund door een gesprek (op afstand) waar mogelijkheden tot verbetering uit naar voren komen.

De ondersteuning van bewoners bij het invoeren en gebruik van Hoom willen we op verschillende manieren vormgeven, beginnend bij ‘contactpunten’, de straatambassadeurs en doorgroeiend https://upnl.mijn.rvo.nl/runtime/server/session/8911c7e1-ef2e-40ea-ab39-9fbebd708ef9/mvc/index.html

23/35

11/23/2020

MijnRVO.nl

naar een netwerk van ervaringsdeskundigen. Als bewoners meer ingrijpende maatregelen willen nemen, zoals groene daken of zonnepanelen, gaan we gebruik maken van de bestaande structuur met collectieve acties die al in de stad plaatsvinden. 2.

Het versterken van gemeenschap (community-

building) Als tweede stap wordt gewerkt aan het versterken van de gemeenschap (community-building). Diverse activiteiten worden aangeboden die zijn afgestemd op de behoeftes en het karakter van de deelgebieden. Zoals informatiebijeenkomsten, warmtecafés, keukentafelgesprekken of andere vormen, dichtbij mensen en hun vragen. Op deze manier wordt het netwerk van straatambassadeurs versterkt, zodat zij hun buren nog gerichter en beter geïnformeerd voor de straatacties en bijeenkomsten kunnen interesseren. 3.