1. Zwolse Isolatie- & besparingsaanpak - Bouwsteen Warmteprogramma Aardgasvrij Zwolle

Warmteprogramma Zwolle Aardgasvrij 2026-2036

(groeidocument)

Als onderdeel van het Warmteprogramma Zwolle Aardgasvrij 20262036, ligt ter vaststelling, het deel voor: • Bouwsteen Isolatie & besparing

Zwolle, 12 maart 2025 Deel 3

Het Warmteprogramma in het kort, de samenvatting In 2050 willen we in heel Nederland van het aardgas zijn. Vanuit het Rijk krijgen alle gemeenten de opdracht om een Warmteprogramma op te stellen voor de komende tien jaar. Het Warmteprogramma beschrijft in welke gebieden we in de gemeente binnen nu en tien jaar aan de slag gaan met de warmtetransitie, dus hoe Zwolle van het aardgas af gaat. Dit is veelomvattend. Het Warmteprogramma is daarom ook een omvangrijk stuk. Het Warmteprogramma bestaat uit 3 niveaus; strategie, aanpak en uitvoering.

Figuur 1: Opbouw van het Zwolse Warmteprogramma

Bovenstaand figuur 1 geeft alle onderdelen van het Zwolse Warmteprogramma Aardgasvrij 2026-2036 weer. Het eerste onderdeel van Het Warmteprogramma, de Zwolse Warmtestrategie is op 11 februari 2025 door het college vastgesteld. Hierin staan leidende principes en uitgangspunten die bepalend zijn voor hoe we in Zwolle de warmtetransitie vormgeven. De leidende principes vertalen zich door in de aanpak, in de bouwstenen. Daarin staan beleidsuitgangspunten. Voor een toelichting op waarom we een Warmteprogramma opstellen, welke ambities Zwolle heeft, de juridische context, de totstandkoming en wat de vereisten zijn van een Warmteprogramma verwijzen we naar het onderdeel Zwolse Warmtestrategie. Deze is 11 februari 2025 in het college vastgesteld. De raad heeft besloten geen wensen en bedenkingen in te dienen op dit besluit.

Onderdeel: Aanpak – Bouwsteen Isolatie & besparing

Figuur 2: Zwolse Isolatie & besparingsaanpak in het Warmteprogramma

Inhoud 1

Inleiding

5

2

Uitgangspunten

6

3

Data en doelstellingen

9

4 4.1 4.2

Doelgroepen en ondersteuning Blijvende basisondersteuning voor iedereen Activiteiten op basis van doelgroepen en woonsituatie

13 14 15

5 5.1 5.2 5.3

Uitvoering: samen met de stad Mobilisatie via netwerken en gemeenschappen Communicatie Rol gemeente en partners

19 19 19 20

6

Financiën

20

7

Participatie

21

1

Inleiding De Zwolse Isolatie & besparingsaanpak 2025-2030 is een coproductie van gemeente, buurtinitiatieven, inwoners, vrijwilligers, maatschappelijke organisaties. Ook zijn leden van de klankbordgroep Burgerberaad geconsulteerd. Het is in gezamenlijkheid tot stand gekomen en na het vaststellen betrekken we al deze partners bij de uitvoering. In dit plan staat de Zwollenaar centraal. We ondersteunen inwoners in het proces dat nodig is om woningen te isoleren en energie te besparen, als cruciale stap op weg naar een aardgasvrije toekomst. Hiermee bedoelen we ook ventileren en stimuleren van energiebewust gedrag. Rijksbeleid ondersteunt momenteel op hoofdlijnen de verduurzaming van de gebouwde omgeving met bijvoorbeeld de ISDE-subsidie voor woningeigenaren en vergelijkbare alternatieven voor verhuurders en VvE’s. De gemeente is nu aan zet om lokaal de aanpak te intensiveren en inwoners met de oudste en slechtst geïsoleerde woningen verder te ondersteunen bij isolatie en energie besparen. De Isolatie & besparingsaanpak beschrijft hoe de gemeente haar inwoners de komende jaren gaat ondersteunen bij het isoleren van hun woning en het besparen van energie. We zien Warm Thuis als een onderdeel hiervan (zie voorstel evaluatie en toekomst Warm Thuis). Het uitgangspunt is, dat iedere woning en ieder huishouden anders is, en dat we iedereen passend willen ondersteunen.

Dit beleid is daarom ook geen beleid dat in beton gegoten is. We houden ruimte om door opgedane ervaringen en interactie met onze inwoners te kunnen aanpassen, zodat we zoveel mogelijk aansluiten bij de actualiteit. Om deze reden streven we ook naar een zo regelluw mogelijk beleid. Om te komen tot dit beleid, is geput uit de ervaringen die de afgelopen jaren zijn opgedaan in bijvoorbeeld Assendorp, Berkum, Dieze, Holtenbroek en Aa-landen. Hier is heel nauw samengewerkt met groepen inwoners en het lokale bewonersinitiatief. Ook is de inhoud van een groot deel van de adviezen uit het Burgerberaad Klimaat Zwolle terug te vinden in dit beleid. Vooraf en tijdens het opstellen van dit voorstel hebben we de stad geraadpleegd; de Zwolse bewonersinitiatieven (Platform Duurzaam Zwolle), diverse inwoners, de energiecoaches, maatschappelijke partners en leden van de klankbordgroep van het Burgerberaad. Lokale aanpak Nationaal Isolatie Programma Deze aanpak wordt voor een groot deel gefinancierd uit middelen afkomstig van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP, SPUK-LAI). Dit programma heeft als doel landelijk tot 2030 2,5 miljoen woningen te isoleren. Daarbij ligt de nadruk op de 1,5 miljoen slechtst geïsoleerde woningen. Een van de actielijnen van dit programma is de “Lokale aanpak”, met als doel koopwoningen te isoleren, samen met gemeenten (landelijk 750.000 woningen).

Zwolle heeft in totaal op dit moment 4,7 miljoen euro ontvangen via Specifieke Uitkeringen (SPUK’s). Dit is 1.8 miljoen uit tranche 1 met initiële looptijd eind 2026 (3 keer met één jaar ter verlengen) en 2,9 uit tranche 2 met looptijd tot eind 2027 (2 keer met één jaar te verlengen).

Tranche 3 komt medio mei 2025 beschikbaar, dit is naar schatting 2 miljoen voor Zwolle. Zie onderstaand figuur 3.

Figuur 3: middelen voor Zwolle vanuit het Nationaal Isolatie Programma, Lokale aanpak (SPUK-LAI)

De middelen zijn primair bedoeld voor het nemen van isolatiemaatregelen aan tenminste 2.384 slecht geïsoleerde koopwoningen, of gemengde VvE’s met een lage WOZ-waarde (onder het gemiddelde van de Zwolse koopwoning, dit is 443.000 per peildatum 1 januari 2024). Voor dit aantal woningen konden we middelen aanvragen in Zwolle. Bij niet halen van deze doelstelling voor het einde van de looptijd, moeten middelen die zijn aangevraagd gedeeltelijk worden terugbetaald. Deze voorwaarden is daardoor ook medebepalend voor keuzes in beleid. Dit geeft invulling aan hoe we deze gelden in Zwolle optimaal willen benutten.

2

Uitgangspunten Al jaren ondersteunen we inwoners bij het besparen van energie en isoleren van hun woning. Er staat een stevige en groeiende samenwerking met bewonersinitiatieven, maatschappelijke partners en woningcorporaties. Hierin hebben we veel geleerd over hoe we effectief kunnen samenwerken en wat er nodig is om te versnellen. We hanteren voor zowel de Zwolse Isolatie & besparingsaanpak als Warm Thuis een aantal uitgangspunten. Vanzelfsprekend gelden ook voor deze aanpak, de leidende principes zoals vastgesteld in de Zwolse Warmtestrategie: • We leren al doende en maken zoveel mogelijk gebruik van wat er al is; • We reageren zo flexibel mogelijk op wat nodig is; • We vullen een regierol in, passend bij de situatie en sturend indien nodig; • We willen klaar zijn voor toekomstige ontwikkelingen. Daarnaast worden de uitgangspunten vanuit de nieuwe Koers van het Sociaal Domein en het programma De Menselijke Maat meegenomen: • Samenwerking en vertrouwen: we werken samen met inwoners en partners aan oplossingen voor maatschappelijke problemen, verkennen vraagstukken in de leefwereld en benutten ervaringen. • Duurzame oplossingen: we zoeken naar duurzame en samenhangende oplossingen, ondersteunen initiatieven vanuit de wijk en dragen bij aan bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezondheid. • Vertrouwde communicatie: we sluiten aan op de vragen en behoeften van inwoners.

We zorgen dat inwoners weten hoe ze ondersteuning kunnen krijgen. • Duidelijke communicatie: we communiceren helder en begrijpelijk en zorgen voor toegankelijke diensten en producten voor iedereen.

Verder zijn aanvullende uitgangspunten gevormd, gebaseerd op feedback die we krijgen vanuit inwoners en samenwerkingspartners, eigen ervaringen en de ontwikkelingen in de maatschappij. Deze uitgangspunten staan hieronder uiteengezet. We doen het samen De warmtetransitie slaagt alleen als we het samen doen met onze partners in de stad. Dat Figuur 4: uitgangspunten samengevat geldt ook voor isoleren en het besparen van energie. We zien Inwoners en partners als actieve mede-vormgevers van de verandering die nodig is. Zij hebben de kennis over hun eigen leefomgeving, energieverbruik en mogelijkheden voor verduurzaming. Ze hebben ideeën, kennis, en capaciteiten die essentieel zijn voor het slagen van de energietransitie. We zijn daarom met elkaar in verbinding, stellen samen plannen op en voeren samen uit. De gemeente faciliteert de uitvoering door haar partners, versnelt waar mogelijk, maar kan niet in geheel sturen. Samen bouwen we aan een duurzame en blijvende samenwerking en stevigere gemeenschappen. Mensen die elkaar weten te vinden, zijn samen sterker. We leveren maatwerk en energie-rechtvaardigheid, met focus op woningeigenaren De Zwolse Isolatie & besparingsaanpak is erop gericht dat de meest kwetsbare inwoners de meeste ondersteuning ontvangen en draagt eraan bij dat energiearmoede in de stad niet toeneemt. We zorgen ervoor dat iedereen mee kan doen.

Iedere woning is anders en elke bewoner gebruikt zijn/ haar huis op een andere manier. Ieder huishouden heeft een eigen financiële situatie. Daardoor heeft ook elke woning een eigen ‘business case’ en is er in de praktijk maatwerk nodig. Daarin staat dus niet het energielabel van een woning centraal, maar de comfortbeleving, de energiebesparing en het gedrag van de inwoner. De primaire focus van de Zwolse Isolatie & besparingsaanpak ligt op het ondersteunen van woningeigenaren. Woningcorporaties en particuliere verhuurders zijn wettelijk verplicht om in 2028 al hun woningen te isoleren tot label C. De gemeente kan hierbij niet direct ondersteunen of financieren; dat is staatssteun. Woningeigenaren zijn zelf verantwoordelijk voor het verduurzamen van hun huis. Voor wat betreft financiële steun voor het uitvoeren van isolatieen ventilatiemaatregelen richten we ons daarom op het ondersteunen van woningeigenaren. Uitzondering zijn particuliere verhuurders in een gemengde VvE, waar ook woningeigenaren onderdeel van uitmaken. Ook de meest kwetsbare huurders blijven we ondersteunen met gratis hulp van Warm Thuis. Extra aandacht voor de “lastigste isolatieroutes” Verschillende woningen zijn lastiger te isoleren. Dat kan te maken hebben met de leeftijd van de woning, maar ook met organisatorische of juridische aspecten.

Denk aan: • Appartementen in een gebouw met een Vereniging van Eigenaren. Daar spelen verschillende organisatorische, juridische en bouwkundige aspecten waardoor isoleren lastiger is. Eigenaren kunnen niet zelf over isolatie beslissen, maar moeten dit als collectief doen. Dat zijn vaak lange, complexe processen die vragen om ondersteuning.

•

Monumenten en gebouwen met cultuurhistorische waarde. Bij deze woningen vraagt isoleren meer aandacht en maatwerk, om de waarde van gebouwen te behouden. Niet alles kan en mag: er gelden meer regels. • Oudere woningen of woningen in een slechte staat. Bij deze woningen moeten er meer (complexe) aanpassingen worden gedaan om ze voor te bereiden op aardgasvrij wonen. • Woningen die om andere redenen lastiger te isoleren zijn, zoals woonboten en woonschepen en woonwagens. Dit vraagt om meer investeringen en beslissingen van inwoners. Hiervoor hebben we extra aandacht. Versnellen van de warmtetransitie Deze Zwolse Isolatie & besparingsaanpak is onderdeel van het Warmteprogramma. In steeds meer gebieden gaat de gemeente de komende jaren aan de slag met het opstellen van een Warmteplan. Hierin staat hoe de wijk stap voor stap van het aardgas gaat en welke alternatieve warmteoplossingen er zijn. Met de Isolatie & besparingsaanpak willen we het mogelijk maken extra ondersteuning te bieden in gebieden die stappen gaan zetten. Hoe die ondersteuning eruit ziet wordt uitgewerkt in het betreffende Warmteplan. Denk bijvoorbeeld aan extra subsidie voor inwoners in gebieden die als eerste van het aardgas af moeten en daarom extra investeringen moeten doen in isolatiemaatregelen. Of extra informatie en persoonlijke begeleiding voor inwoners.

Met de Warmtetransitiekaart wordt vastgesteld welk gebied wanneer aan de beurt is. In de Warmtestrategie legden we al vast dat we de lat qua isolatieniveau niet afhankelijk maken van de warmteoplossing in een gebied. Wel zien we dat in gebieden waar all-electric de voorkeursoplossing wordt, er soms meer ondersteuning nodig is, zeker als een einddatum voor aardgaslevering in beeld komt. Er zijn hoge investeringen nodig om de woningen genoeg te isoleren. Bij gebieden waar een hoge temperatuur warmtenet komt is een hoog isolatieniveau niet direct noodzakelijk, en kan dat ook later. Natuurvriendelijk en bio-based isoleren Het isoleren van woningen is een belangrijke stap in het besparen van energie. Helaas kan dit een bedreiging vormen voor kwetsbare diersoorten als de vleermuis, gierzwaluw en de huismus, die zich ook in de woningen hebben gehuisvest. Door natuurvriendelijk te isoleren en soorten actief te beschermen met een soortenmanagementplan (SMP) gaan verduurzaming en soortenbescherming hand in hand. De gemeente maakt het per 1 april 2025 voor inwoners en isolatiebedrijven mogelijk om op een legale natuurvriendelijke manier te isoleren en renoveren, met een Soortenmanagement Plan (SMP). Inwoners en bedrijven kunnen gebruik maken van de ontheffing op de Omgevingswet voor isolatie-en renovatiewerkzaamheden, als ze zich houden aan de in het SMP voorgeschreven werkwijze.

Vanzelfsprekend is deze werkwijze leidend bij alle activiteiten die onderdeel zijn van deze Zwolse Isolatie & besparingsaanpak. We informeren inwoners en bedrijven actief hierover, in samenwerking met de provincie Overijssel (bevoegd gezag). Naast natuurvriendelijk, willen we extra aandacht vragen voor bio-based isoleren. Bio-based isolatie wordt vervaardigd uit natuurlijke, hernieuwbare grondstoffen zoals hennep, stro en

vlas. Dit materiaal heeft veel voordelen en kan duurzaam worden geproduceerd. De markt hiervoor is volop in beweging, en we onderzoeken hoe we de keuze voor bio-based kunnen stimuleren. We verbinden met andere ontwikkelingen We behalen de doelen van de energietransitie niet zonder verbinding met andere thema’s. Andersom biedt de energietransitie ook kansen om op andere thema's het verschil te maken. Waar mogelijk koppelen we isolatie en energiebesparing met andere opgaven, zoals woningbouw, klimaatadaptatie en wijkverbetering. Maar ook doelen op het gebied van bestaanszekerheid, inclusie en circulariteit. Als voorbeeld: we zien isoleren niet alleen als een maatregel om huizen met minder energie te verwarmen, maar ook om ze klimaatbestendig te maken tijdens een hete zomer. We monitoren en sturen op voortgang We monitoren de voortgang van de Isolatie- en besparingsaanpak continu. Dat doen we zowel kwantitatief (door gebruik te maken van data en inzichten) als kwalitatief (door inwoners te vragen naar ervaringen). Dit is niet alleen nodig om de voorwaarden van de ontvangen middelen uit het Nationaal Isolatie Programma (NIP) te bewaken, maar het leert ons ook wat goed werkt en wat minder. En welke effecten onze inspanningen hebben in de transitie naar een aardgasvrije stad. Niet alle inzichten die we nodig hebben zijn direct voorhanden.

We ontwikkelen daarom nieuwe oplossingen, bijvoorbeeld in samenwerking met de Alliantie Smart Zwolle. Die integreren we in de Zwolse energiemonitor, die openbaar beschikbaar is en frequent met de raad wordt gedeeld.

3

Data en doelstellingen Op dit moment telt Zwolle ruim 60.000 woningen. We hebben als gemeente beperkt inzicht in hoeverre deze woningen zijn verduurzaamd. Bouwjaren en energielabels geven geen goed beeld van de werkelijkheid. Inwoners nemen soms met directe of indirecte steun van ons, maar veelal onafhankelijk maatregelen aan hun woning. Die hebben wij (nog niet) niet in beeld. Wel kunnen we aannames doen en door het combineren van data meer inzicht krijgen in doelgroepen, inspanningen en effecten. Wat we wel weten: er is nog genoeg te doen de komende jaren. Doelgroep Nationaal Isolatie Programma De helft van de Zwolse woningen (30.000) heeft label B of lager, of is (bij ontbreken van energie label) voor 1992 gebouwd1. Dit zijn woningen waar op gebied van isolatie de meeste winst te behalen is. Voor de slechtst geïsoleerde woningen worden er vanuit het Nationaal Isolatieprogramma verschillende actielijnen opgezet om de isolatie, zowel koop als huur, te versnellen. Waaronder de lokale aanpak waar we zelf als gemeente invulling aan mogen geven.

Lokale aanpak in Zwolle 1 Woningen na 1992 zijn bij de bouw al redelijk geïsoleerd, omdat dit in het Bouwbesluit van toen is opgenomen. Er is vaak

nog wel verbetering mogelijk (en nodig) om energieneutraal te worden.

De middelen die we hebben ontvangen voor de Lokale aanpak in Zwolle (SPUK-LAI), zijn bedoeld voor maatregelen aan slecht geïsoleerde koopwoningen en woningen in (gemengde) Vereniging van Eigenaren, met een onder gemiddelde WOZ-waarde (443.000 peildatum 1-12024). In Zwolle gaat dat om circa 7.500 koopwoningen en 3.000 woningen in een Vereniging van Eigenaren. In onze stad zijn volgens het CBS 800 huishoudens met een koopwoning en een inkomen onder de 150 procent van bijstandsniveau. We denken op basis van ervaringen, dat het merendeel hiervan ook te maken heeft met een slecht geïsoleerde woning en dus onder de doelgroep met een grote kans op energiearmoede valt (schatting 500). In onderstaande figuur 5 zijn doelgroepen en aantallen inzichtelijk gemaakt.

Figuur 5: doelgroepen en aantallen

De doelgroep van deze Isolatie- en besparingsaanpak gaat verder dan de 10.500 die onder de doelgroep SPUK-LAI vallen, we willen iedereen passend ondersteunen. Dat betekent dus ook de duizenden woningeigenaren die wel zelf middelen hebben, maar informatie en ondersteuning nodig hebben om de juiste keuzes te maken. En de ruim 3.000 particuliere huurders in een slecht geïsoleerde woning die niet zelf aan het stuur zitten, maar afhankelijk zijn van hun verhuurder. En niet te vergeten: de kwetsbare inwoners met en laagste inkomens die niet mee kunnen doen in de energietransitie, en waar vaak ook meer problemen spelen. Op basis van onze ervaringen van de afgelopen jaren en de bij ons bekende inzichten, hebben we doelen geformuleerd waaraan we de komende jaren verder werken. Doelstelling 1: Isoleren van minimaal 2.384 slechtst geïsoleerde koopwoningen en gebouwen met VvE

De ontvangen middelen uit het NIP moeten met deze aanpak leiden tot isolatiemaatregelen aan tenminste 2.384 slecht geïsoleerde koopwoningen voor 2030. Dit is een doelstelling die we kunnen meten en monitoren: inwoners vragen namelijk via ons steun aan. De 2.384 woningen zijn als volgt onderverdeeld: -

-

-

1.000 woningen in een VvE: We ondersteunen eigenaren van woningen die lastiger te isoleren zijn extra. Hierbij ligt de focus in eerste instantie op woningen die onderdeel uitmaken van een complex met een Vereniging van Eigenaren (VvE’s). Zij lopen achter als het gaat om verduurzaming. In Zwolle zijn ongeveer 3.000 slecht geïsoleerde koopof particuliere huurwoningen met een lage WOZ-waarde onderdeel van een VvE. We hebben als doel dat er 1.000 een maatregel nemen voor 2030. 500 woningen van inwoners met een inkomen tot 150 procent van het sociaal minimum: Dit is de doelgroep van inwoners met een koopwoning die in aanmerking komen voor steun via Warm Thuis. Bij ruim 80 van deze koopwoningen zijn inmiddels al grote isolatiemaatregelen genomen. 900 oudere, lastiger te isoleren koopwoningen (geen VvE) met een lage WOZ-waarde. Dit is de doelgroep van de huidige Subsidieregeling Woningisolatie. In bijna 250 hiervan zijn inmiddels maatregelen genomen. In gebieden die eerder van het aardgas gaan, aangewezen in de Warmtetransitiekaart, intensiveren we de aanpak en ondersteuning op basis van wat in het gebied nodig is. Speciale aandacht hebben we voor monumenten en woningen in beschermd stadsgezicht. Isoleren vraagt hier extra aandacht.

Tegelijkertijd hebben deze woningen vaak een hogere WOZ-waarde, waardoor de doelgroep die in aanmerking komt voor directe steun voor isolatiemaatregelen beperkt is.

De ambitie in Zwolle ligt hoger dan het halen van deze aantallen die aan de ontvangen middelen zijn gekoppeld. Gezien de organisatiekracht van de Zwolse bewonersinitiatieven, onze partners en het draagvlak in de Zwolse samenleving hebben, kunnen we meer bereiken. Daarbij komen gedurende de looptijd van dit beleid waarschijnlijk aanvullende Rijksmiddelen beschikbaar (tranche 3), waardoor de doelstelling wordt aangepast. Dit houden we goed in de gaten. Doelstelling 2: Tegengaan van energiearmoede De Zwolse aanpak zorgt ervoor dat energie-ongelijkheid en energiearmoede niet groter wordt. Het nemen van maatregelen in minimaal 500 koopwoningen van huishoudens met een laag inkomen is een concrete uitwerking daarvan. We monitoren energiearmoede ook, via de landelijk ontwikkelde energiearmoede monitor (TNO), wetende dat deze getallen slechts een indicatie zijn van de ontwikkelingen in de stad. De praktijk kan altijd anders zijn. In 2022 was het aandeel energiearmoede 0,5 % onder koopwoningeigenaren, 6,9 % onder sociale huurders en 5,9 % onder particuliere huurders (volgens de definitie LILEK, laag inkomen, lage energiekwaliteit van de woning of LIHE, laag inkomen en hoge energierekening). In 2025 waarschuwt TNO opnieuw voor een grote toename van energiearmoede. Mocht dit van invloed zijn op het voorliggende beleid, dan gaan we hier flexibel mee om.

Doelstelling 3: Energie besparen Hoe minder energie wordt verbruikt, hoe minder duurzame energie we hoeven op te wekken en hoe lager de energierekening wordt. Dit hangt ook steeds meer samen met het moment waarop huishoudens de energie gebruiken. Naast een geïsoleerde woning, vraagt energie besparen om kennis en blijvende gedragsverandering. De afgelopen jaren is het energieverbruik in Zwolle fors gedaald (figuur 6). Steeds meer inwoners nemen maatregelen en gaan bewuster om met energie. Ook maatschappelijke ontwikkelingen als de gasprijsstijging dragen hieraan bij. De verwachting is dat het totale energieverbruik de komende jaren zal toenemen, door de groei van de stad en de toename van elektriciteitsverbruik van huishoudens. In de loop van 2025 wordt een nieuwe energiebesparingsdoelstelling tot en met 2030 vastgesteld voor het gehele programma Energietransitie. Deze aanpak zal hier een belangrijke bijdrage aan leveren. Monitoring via de Energiemonitor We hebben de afgelopen jaren al veel gedaan om inwoners ondersteunen. Het huidige bereik hiervan is behoorlijk en brengen we momenteel in kaart als onderdeel van de Zwolse energiemonitor, op stad- en buurtniveau. Zo zijn via Warm Thuis al ruim 2.000 huishoudens bereikt en zijn vele maatregelen genomen om de woningen energetisch te verbeteren.

Met Figuur 6: energieverbruik Zwolle (woningen) behulp van de Subsidieregeling voor Woningisolatie zijn op dit moment al 300 isolatiemaatregelen aan 250 koopwoningen uitgevoerd. Ook de eerste VvE’s bereiden nu werkzaamheden voor met hulp van deze subsidie. Door de jaren heen zijn vele honderden energiecoachgesprekken gevoerd, waardoor inwoners op weg zijn geholpen naar een volgende stap in verduurzaming. En via de collectieve inkoopacties in samenwerking met bewonersinitiatieven zijn inmiddels vele maatregelen uitgevoerd of in uitvoering. We maken afspraken over uitwisseling van data en nemen deze op in de Energiemonitor, die we delen met de Raad, partners en inwoners. Daarnaast gaan we isolatie en energiebesparing intensiever monitoren in gebieden die vanuit het Warmteprogramma zijn aangewezen en waar Warmteplannen worden opgesteld. Dit is ook wettelijk verplicht, om de voortgang, betaalbaarheid en haalbaarheid van de warmtetransitie te kunnen bewaken.

4

Doelgroepen en ondersteuning De Zwolse Isolatie & besparingsaanpak richt zich op heel Zwolle, woningeigenaren en huurders. De mate van steun verschilt per doelgroep. Er is generieke ondersteuning beschikbaar (voor iedereen hetzelfde) en intensievere steun voor inwoners die dat nodig hebben. Voor gerichte doelgroepen, zoals lagere inkomens en woningeigenaren, bieden we extra ondersteuning. Het merendeel, maar niet alles, is nu al beschikbaar. Onderdelen worden de komende periode doorontwikkeld of uitgebreid. We sluiten aan bij de volgende ondersteuningsbehoeften in de stad: Zelfredzame inwoner: “Ik regel en betaal het zelf” Er zijn zelfredzame inwoners, die weten hoe ze informatie moeten zoeken om eigen keuzes te maken als het gaat om het isoleren van hun woning. Zij hebben de financiële middelen om de maatregelen te betalen of de meest gunstige financieringsoptie te kiezen. Weten hoe ze offertes op kunnen vragen en waarop te letten. De ondersteuningsbehoefte is dus laag. De gemeente helpt deze groep door onafhankelijke informatie laagdrempelig aan te bieden via het Energieloket. Landelijk is de ISDE-subsidie beschikbaar (en voor VvE’s de SVVE en verhuurders de SVOH). Verdwaalde inwoner: “Ik wil hulp bij het regelen en betaal zelf” Veel inwoners hebben behoefte aan meer hulp. Ze zien door de bomen het bos niet meer als het gaat om keuzes, materialen, subsidies en leveranciers.

Ze weten niet waar ze moeten beginnen als het gaat over isolatie en verduurzaming van hun huis, of zijn vastgelopen in het proces. De ondersteuning die we bieden is bijvoorbeeld hulp van een bewonersinitiatief, het opzetten van een inkoopactie, op weg geholpen worden door een energie- of VvE-coach belangrijk. Deze inwoners gaan we meer aan de hand nemen bij het maken van de juiste keuzes of het begeleiden in het proces. De gemeente steunt intensiever met en via partners. We faciliteren en stimuleren proactief. Inwoner die ondersteuning nodig heeft: “Ik heb hulp nodig bij het regelen en de financiering” Deze groep heeft in aanvulling op de doelgroep hierboven óók een financiële vraag. Zij hebben niet alle middelen voor handen om zelf de maatregelen te betalen. Dat kunnen lagere inkomens zijn, maar ook groepen waarvoor de investering simpelweg hoger is. Bijvoorbeeld omdat ze in een gebied wonen die eerder van het aardgas zal worden afgesloten of omdat ze in een moeilijker te isoleren woning wonen. Hier is de gemeente proactief in het aanbieden van hulp bij financiering (ondersteuning bij en inzicht in financieringsmogelijkheden, voorschietfonds), of het verstrekken van subsidie voor maatregelen. Bovenop de ondersteuning die al genoemd is. Kwetsbare inwoner: Ik heb hulp nodig bij alle stappen Inwoners met een kleine portemonnee kunnen niet zomaar meedoen in de energietransitie.

De hulp die nodig is gaat veel verder. Daarom neemt Warm Thuis woningeigenaren met een inkomen tot 150 % van het sociaal minimum alles uit handen en bekijkt per adres wat nodig is. De sociaal medewerker van Warm Thuis helpt en verwijst door in het geval er nog andersoortige hulp nodig is. De aanpak van Warm Thuis wordt toegelicht in het voorstel ‘evaluatie en toekomst Warm Thuis’. Niet-willers: “ik wil niet verduurzamen”

We hebben de afgelopen jaren ook geleerd dat inwoners die niet willen verduurzamen ook niet door ons gesteund of geholpen willen worden. Voor deze doelgroep is een andere aanpak vereist, die geen onderdeel uitmaakt van deze aanpak.

Figuur 7: doelgroepen en ondersteuning

4.1

Blijvende basisondersteuning voor iedereen Voor alle Zwollenaren (huurders en woningeigenaren, in alle soorten woningen en alle inkomens) die energie willen besparen is en blijft er gratis hulp. We hebben het dan over: - Een Energieloket voor gratis onafhankelijk advies van professionele energieadviseurs en tips bij het verduurzamen van je huis, isoleren en ventileren en energiebesparend gedrag (telefonisch of digitaal); - Gratis een gesprek aan huis met een energiecoach die je op weg kan helpen bij verduurzamen en energiebesparing (via de bewonersinitiatieven); - Meedoen aan zorgvuldig opgezette inkoopacties in de buurt en stadsbreed; - Campagnes over isolatie en energie besparen: de gemeente organiseert campagnes over energiebesparend gedrag. We doen dit deels wijkgericht op basis van wat er speelt in bijvoorbeeld de wijken waar warmteplannen worden opgesteld. En we sluiten aan bij evenementen en acties van bijvoorbeeld de buurtinitiatieven. Ook doen we dit stadsbreed, waarbij we gebruik maken van online en offline media, en bestaande evenementen. Dit aanbod breiden we in 2025/2026 uit met: - Fysiek informatiepunt. Hier kunnen inwoners terecht voor advies en gratis kleine materialen. We onderzoeken nog of dit een vaste inloopplek moet worden, of dat we kiezen voor een mobiel adviespunt. Deze kan bijvoorbeeld op markten, bewonersavonden of andere bijeenkomsten aanwezig zijn.

We doen dit in overleg met de bewonersinitiatieven. - Bereik nieuwe doelgroepen door intensivering persoonlijk contact en netwerken. Er is al veel ervaring opgedaan met het bereiken van de verschillende doelgroepen en het bereik onder Zwollenaren is groot. Daarom blijven we doorgaan met investeren in het benaderen van alle Zwollenaren, onder andere via de bewonersinitiatieven. We breiden het bereik richting de doelgroepen uit via contacten met de geloofsgemeenschappen,

maatschappelijke organisaties en andere bevolkingsgroepen in de stad. Zo willen we, met een persoonlijke benadering, ook in de haarvaten van buurten en wijken treden om inwoners niet we nog niet bereiken, wél te bereiken.

4.2

Activiteiten op basis van doelgroepen en woonsituatie Het jaar 2025 (en voor sommige activiteiten 2026) is een ontwikkeljaar waarin we verschillende nieuwe vormen van ondersteuning en communicatie inrichten, die we de komende jaren blijven gebruiken en door ontwikkelen. We zetten dit op mede aan de hand van de stadsgesprekken en de input vanuit het Burgerberaad (aangeven met B), en doen dit samen met onze partners. De in de tabel genoemde activiteiten zijn inclusief Warm Thuis, zoals beschreven in het “Voorstel evaluatie en toekomst Warm Thuis”. Ondersteuning voor woningeigenaren Wat is er al?

Voor wie?

Omschrijving werkzaamheden

Opmerking

2025 Subsidie Woningisolatie: tot

Eigenaar-bewoners

De verruiming van de

B Conform

1.300 euro subsidie op een

van een slecht

Rijksregels gekoppeld aan de

Burgerberaad

isolatiemaatregel. Hierbij kunnen

geïsoleerde

SPUK-LAI implementeren in de

advies 1.1.1. 1.1.2

inwoners zelfstandig

woningen met een

huidige subsidieregeling.

en 1.1.3, 2.4

maatregelen nemen, zelf klussen

WOZ-waarde van

-

WOZ-waarde update

Met uitzondering

of meedoen aan een collectieve

maximaal 443.000

-

Energielabel loslaten

van Berkum,

inkoopacties.

(01-01-2024)

-

Ook subsidie voor kleinere

vanwege de PAW-

woningen en

subsidie.

werkzaamheden buiten de thermische schil Voor inwoners van Berkum is de

Woningeigenaren in

Opzetten van collectieve

BEN-subsidie beschikbaar

Berkum

inkoopacties voor isolatie met

(maximaal 3.750 per woning,

aanvullende ondersteuning

waarvan ongeveer de helft voor

door Berkum Energie Neutraal.

isolatiemaatregelen). Warm Thuis: een gratis grote

Eigenaren met lagere

De doelgroep van Warm Thuis

isolatiemaatregel, kleine

inkomens tot 130

uitbreiden (zie voorstel

besparende maatregelen en

procent van het

‘evaluatie & toekomst Warm

advies en tips. Ontzorging in het

sociaal minimum

Thuis’ en per woningeigenaar

proces door Warm Thuis. Energieloket (nu ingevuld door

meer ondersteuning bieden. Woningeigenaren

Duurzaam Bouwloket)

Het vergroten van de bekendheid van het Energieloket als het gratis, onafhankelijk adviespunt voor woningeigenaren, o.a. door gerichte on- en offline campagnes en inkoopacties.

Ondersteuning eigenaren van

Woningeigenaren

Het verduurzamen van

monumenten, erfgoed en

monumenten

woningen kan bijna altijd, maar

beschermd stadgezicht via

in geval van monumenten, beschermd stadsgezicht en

2026

Energieloket, Groene grachten

erfgoed kan maatwerk nodig

en team Erfgoed

zijn en dat kost geld. We willen dit verder ondersteunen door advies laagdrempelig (gesubsidieerd) beschikbaar te maken.

Nieuw

Onderzoek naar inrichting

Gestart, voorstel

Financieringsondersteuning/

Woningeigenaren

onafhankelijk financiële

medio 2025

hulp laagdrempelig beschikbaar

ondersteuning voor

gereed

maken en teams instrueren om

woningeigenaren die dit nodig

B Advies 1.2 en

op de juiste wijze door te

hebben voor de verduurzaming

1.3

verwijzen.

van hun woning.

Nieuw

Woningeigenaren

De kosten voor isoleren met

Onderzoek visie en stimuleren

natuurlijk materiaal als hennep

bio-based isoleren

of wol zijn hoger dan andere

2026

methodes. We onderzoeken daarom hoe we het gebruik van bio-based materiaal extra kunnen stimuleren. Ondersteuning voor huurders én woningeigenaren Wat is er al

Voor wie

Omschrijving werkzaamheden

Opmerking

2025 Gratis energiecoaches (via de

Alle woningeigenaren

Continueren van het werven,

bewonersinitiatieven)

en huurders

opleiden en inzetten van

B Advies 2.6

energiecoaches en vergroten van de diversiteit. Communicatiecampagnes over

Alle woningeigenaren

Vanaf 2025 extra gemeentelijke

B Conform advies

energiebesparing, isolatie,

en huurders

communicatie en

1.3, 1.4, 2.2, 2.4,

ventilatie en het vinden van de

gebiedsgerichte campagnes

2.3, 2.6

juiste informatie

over energie besparen,

(handelingsperspectief) inclusief

inkoopacties van

versterken van acties van

inwonersinitiatieven, en hulp bij

bewonersinitiatieven

verduurzamen.

Gratis kleine maatregelen en

Woningeigenaren en

Via Warm Thuis, de klussers

B Advies 1.1.1.

advies via Warm Thuis

huurders lage

brengen de maatregelen ook

1.1.2 en 1.3

inkomens

aan.

Nieuw

Woningeigenaren en

Zorgt voor fysieke aanwezigheid

Gereed eind 2025

Fysiek (mobiel) informatiepunt.

huurders

in bijv. prioritaire wijken door

B Advies 1.1.1,

Vanuit wijkcentrum actiegericht

aanwezig te zijn bij events,

1.3

kleine maatregelen in de wijk/

bijeenkomsten of op een markt

buurt verspreiden samen met

in de wijk.

klussers Nieuw

Woningeigenaren en

Via geloofsgemeenschappen,

Onderzoek

Nieuwe doelgroepen bereiken

huurders

sportverenigingen, andere

geloofs-gemeen-

informele netwerken,

schappen is gereed, uitvoering

sleutelfiguren hiervan en

inrichten/ plan

maatschappelijke organisaties.

klaar vanaf 2025

B Advies 2.4 Nieuw

Inwoners van

Extra ondersteuning bieden bij

Dit wordt in de

Ondersteuning inwoners in

gebieden waar een

het isoleren van woningen.

Warmteplannen

geprioriteerde gebieden

Warmteplan wordt

Deze steun is afgestemd op de

verder

opgesteld

mate waarin steun (in de vorm

uitgewerkt.

van subsidie, ontzorging of informatie) voor inwoners nodig is om betaalbaar over te stappen naar de warmteoplossing in het gebied. Nieuw

Woningeigenaren en

Via Warm Thuis klusteam

Gestart, voorstel

Meer klushulp (kleine

huurders

(activeringsplekken

gereed medio

maatregelen) door

statushouders i.s.m. landelijke

2025

activeringsplekken

FIX-brigade). Gaat om het

B Advies 1.1.1

statushouders

aanbrengen van kleine maatregelen. Ondersteuning voor VvE’s

Wat is er al

Voor wie

Omschrijving werkzaamheden

Opmerking

2025 Subsidie VvE’s: subsidie op

Voor

Opzetten

isolatiemaatregelen tot 1.600

(samenwerkende)

communicatiecampagne om de

euro per appartement in het

VvE’s met een slecht

regeling breed bekend te maken

gebouw

geïsoleerd gebouw,

onder VvE’s in de stad.

waarbinnen zich tenminste één woning bevindt die wordt bewoond door de eigenaar. Nieuw

Nader te bepalen

Opzetten van een

Opzet netwerk met VvE-coaches

doelgroep VvE’s

ondersteuningsteam met

die VvE’s op weg helpen bij

coaches voor VvE’s. Dit Team

verduurzaming.

zorgt voor kennisoverdracht,

2025/2026

expertise, wijst de weg en ontzorgt. Wordt vanuit de praktijk ontwikkeld gedurende 2025. Ondersteuning voor particuliere huurders Wat is er al

Voor wie

Omschrijving werkzaamheden

Particuliere huurders

Toevoegen mogelijkheid/ klacht

Opmerking

2025 Nieuw Meldpunt particuliere verhuur

over energie-gerelateerd thema

inrichten

aan huidig meldpunt voor huurders.

2025/ 2026

Communicatiecampagne om meldpunt bekender te maken. Ondersteuning voor bewonersinitiatieven/ partners Wat is er al

Voor wie

Omschrijving werkzaamheden 2025

Opmerking

Community of Practice (CoP) om

B Conform

Duurzaam Zwolle, als

samenwerking gemeente en Platform te

advies 1.5, 2.2

orgaan om

versterken.

burgerberaad

Faciliteren Platform

Bewonersinitiatieven

bewonersinitiatieven verder te helpen ontwikkelen Stimuleren en faciliteren

Bewonersinitiatieven

bewonersinitiatieven

Uitvoering subsidieregeling voor bewonersinitiatieven, voor financiering van basistaken (Basisfinanciering) en continuïteit.

Data & monitoring via

Gemeente en partners

Inzetten op nog meer datagedreven

Energiemonitor en

werken door uitbreiding datasets, maken

dashboards

van afspraken met elkaar voor datauitwisseling en doorontwikkeling inzichten in energiearmoede (bijv. data over betalingsachterstanden). Slim gebruik maken van data die beschikbaar is en verder verbeteren Energiemonitor en rapportages.

Nieuw

Collectieven van

Laagdrempelig maatwerk-advies voor

Onafhankelijk energie-

woningeigenaren/

verduurzaming van groep vergelijkbare

advies laagdrempelig

bewonersinitiatieven

woningen van een onafhankelijk

beschikbaar maken voor groepen inwoners die samen willen verduurzamen

energieadviseur

Continu

5

Uitvoering: samen met de stad In Zwolle investeren we al jaren in een gelijkwaardige samenwerking tussen inwoners, vrijwilligers, bewonersinitiatieven, maatschappelijke organisaties en gemeente. De Zwolse Isolatie & besparingsaanpak inclusief Warm Thuis is dan ook een coproductie tussen al deze partijen. En iedereen is nodig om het plan uit te voeren.

5.1

Mobilisatie via netwerken en gemeenschappen We weten door ervaring dat de warme contacten met deze partners in de stad essentieel zijn voor het behalen van onze doelen. Hierdoor willen we verder in de haarvaten treden van de Zwolse buurten en het contact met inwoners intensiveren. De manier van communicatie is hierbij belangrijk. Sleutelfiguren uit de wijk kunnen vaak helpen om de juiste boodschap te communiceren naar de doelgroep. We benutten naast bestaande duurzaamheidsnetwerken, ook netwerken van kerken, moskeeën, sportverenigingen en andere maatschappelijke organisaties om bewoners te informeren over energiebesparende maatregelen en subsidies. Deze organisaties hebben vaak een sterke band met hun achterban en kunnen de boodschap op een vertrouwde manier overbrengen. We kunnen die uitbreiden met een ambassadeursprogramma, waarbij actieve leden van maatschappelijke organisaties getraind worden om als energietransitieambassadeurs op te treden binnen hun gemeenschap. Zij kunnen bewoners inspireren en begeleiden bij het nemen van verduurzamingsmaatregelen. We stimuleren inwoners om collectief aan de slag te gaan met verduurzamen en ondersteunen waar mogelijk inkoopacties. Na vaststellen van deze Isolatie- en besparingsaanpak gaan we met de uitvoeringspartners om tafel om een plan te maken voor de uitvoering.

5.2

Communicatie De communicatie voor de Zwolse Isolatie- en besparingsaanpak richt zich op woningeigenaren, VvE’s, particuliere huurders en kwetsbare inwoners in energiearmoede. Hen gaan we informeren over de beschikbare ondersteuning en het belang van isolatie en energiebesparing. Ons uitgangspunt hierbij is dat we communiceren op een laagdrempelige, herkenbare en betrouwbare manier. We werken met verschillende aanpakken op basis van behoeften, drijfveren en wensen en houden rekening met kennisniveau, burgerschapsstijlen en culturele achtergronden. We geven met de aanpak invulling aan de adviezen uit het Burgerberaad die hier ook over gaan. Kernboodschap in communicatie De kernboodschap van de Zwolse Isolatie- en besparingsaanpak is dat isolatie en energie besparen noodzakelijk zijn voor een toekomstbestendig, duurzaam en aardgasvrij huis. Het is een belangrijke onderdeel naar een aardgasvrije stad. Door isolatiemaatregelen te nemen krijgen inwoners een lagere energierekening, meer wooncomfort en wordt hun huis meer waard. De gemeente biedt inwoners ondersteuning in de vorm van subsidies, advies (op maat) en versterkt lokale initiatieven en collectieve inkoopacties, zodat iedereen mee kan doen. Monitoring van bereik

We weten dat het bereiken van (kwetsbare) inwoners een uitdaging is. We meten daarom het effect van onze communicatie-uitingen kwantitatief via media-analyses, eventuele vragen die binnenkomen bij het klantcontactcentrum en reacties op sociale media. Ook kijken we naar de bezoekcijfers van de gemeentelijke website en het Energieloket. We meten ook kwalitatief, door inwoners te vragen hoe ze het contact met ons ervaren en hoe een uiting ontvangen is. In gesprekken en tijdens bijeenkomsten. We vragen voortdurend feedback. Hierdoor leren we wat werkt en wat niet werkt, en kunnen we bijsturen in de strategie.

5.3

Rol gemeente en partners Zoals gezegd trekken we veel samen op met samenwerkingspartners in de stad, zoals bewonersinitiatieven en maatschappelijke partners. Maar we zien ook een duidelijke gemeentelijke rol in het beschikbaar stellen van feitelijke, onafhankelijke informatie over isolatie en energie besparen, beschikbare subsidies en de huidige plannen voor een aardgasvrij Zwolle (Warmteprogramma). Het Energieloket is daarvoor een belangrijk middel. We willen ook als gemeente meer zichtbaar zijn in de stad. We zijn aanwezig bij informatieavonden, wijkcentra en andere activiteiten in de wijk. We organiseren (samen met partners) activiteiten in de buurt, zijn zichtbaar bij een (mobiel) informatiepunt. We breiden ons netwerk in de stad uit. Onze partners hebben intensieve contacten met inwoners. Zij weten wat er speelt, en kunnen daarop inhaken. Ze organiseren inkoopacties, inloopspreekuren en informatieavonden, helpen elkaar op weg door de inzet van energiecoaches. Ze delen ervaringen en zetten acties op touw. Wij faciliteren en waar mogelijk versterken we als gemeente deze activiteiten, via onze gemeentelijke kanalen, bijvoorbeeld via het Energieloket of social media.

6

Financiën Het Rijk verstrekt structurele en incidentele middelen die deze voorgestelde Isolatie- en besparingsaanpak voor een groot deel kunnen financieren tot 2030, via het Nationaal Isolatie Programma (Lokale Aanpak, NIP). Dit zijn de SPUK energiearmoede en de SPUK-LAI. Deze middelen worden aangevuld met al beschikbaar gestelde gemeentelijke middelen voor energiearmoede, het Burgerberaad, het programmabudget Energietransitie en CDOKE. De aanpak is in veel gevallen een intensivering van ondersteuning die we al bieden. Dit kan niet zonder de inzet van extra capaciteit. We zien dan ook een extra toename van de proceskosten, zowel ambtelijk als in de inzet van derden (inkoop en subsidies). Ondanks dit, is het streven zoveel mogelijk budget te besteden aan concrete isolatiemaatregelen in de woningen. Dat is ook nodig om terugbetaling van de gelden vanuit NIP te voorkomen; bij het niet halen van de doelstellingen moet naar rato worden terugbetaald. De activiteiten die betrekking hebben op uitvoering (grote isolatiemaatregelen) en ondersteuning richting woningeigenaren en VvE’s kunnen grotendeels uit de gelden van de SPUK-LAI worden betaald, aangevuld met CDOKE en programmabudget. Dit geldt ook voor gratis isolatiemaatregelen aan koopwoningeigenaren, die Warm Thuis aanbiedt.

Om dit moment is tot en met 2026 financiering voor de voorgestelde activiteiten van Warm Thuis door het combineren van beschikbare budgetten. Bij het behouden van Warm Thuis na

2026 moeten de witgoedregeling, het budget voor kleine besparende maatregelen en de organisatie van de werkorganisatie Warm Thuis (coördinator, sociaal medewerker en de klussers) uit andere financiële middelen worden betaald. In 2026 vindt bij het voorjaarsmoment een actualisatie plaats van de Energietransitie-middelen. Dan maken we inzichtelijk wat de budgettaire consequenties zijn van het voortzetten van Warm Thuis t/m 2030, zodat dit meegenomen kan worden in het begrotingsproces. Zie hiervoor ook het voorstel ‘evaluatie & toekomst Warm Thuis. De beschikbare budgetten hebben verschillende looptijden en voorwaarden (zie figuur 8). We monitoren de budgetten voortdurend om te zien of we alle werkzaamheden tot en met 2030 kunnen continueren, of er tussentijds aanvullende budgetten aangevraagd moeten worden.

Figuur 8: budgetten voor uitvoering Isolatie- en besparingsaanpak

7

Participatie Deze Zwolse Isolatie- en besparingsaanpak is een coproductie van inwoners, gemeente en partners. Op verschillende momenten en via verschillende kanalen is input opgehaald en getoetst. Een overzicht: - Aan de raad overgedragen Burgerberaad adviezen voor een Eerlijk en Klimaatneutraal Zwolle (najaar 2024) - Meedenkavond Isolatie en Besparen in Odeon, met inwoners, energiecoaches en klankbordgroep Burgerberaad (oktober 2024) - Terugkomavond Isolatie en Besparen in De Nieuwe Keuken Assendorp, met energiecoaches, Platform Duurzaam Zwolle en bewonersinitiatieven (februari 2025) - Brainstorm Warm Thuis met bewonersinitiatieven, Stichting Voor Elkaar Zwolle, partners en Blauwvinger Energie (september 2024)

-

Energiecoachavond over isoleren, waarin adviezen zijn opgehaald over wat inwoners nodig hebben om te isoleren (oktober 2024) Gesprekken met stakeholders in de aanloop naar het opstellen van Ambitiepakket Energietransitie (voorjaar 2024) 6-wekelijkse gesprekken met Participatie Coalitie, die in samenwerking met bewonersinitiatieven inkoopacties in Zwolle organiseert Opgehaalde feedback met de social mediacampagne als gevolg van de motie “Wegnemen belemmeringen bij verduurzamen” (najaar 2024) Advies van Energieloket Duurzaam Bouwloket als onderdeel uitvoering van de motie “Wegnemen belemmeringen bij verduurzamen” (najaar 2024) Advies van Platform Duurzaam Zwolle als onderdeel van uitvoering motie “Wegnemen belemmeringen bij verduurzamen” (najaar 2024) Verschillende gesprekken met Platform Duurzaam Zwolle, waaronder CoP-bijeenkomst Vreugdehoeve (januari 2025) Gesprekken met inwoners op de Stadshart-markt in samenwerking met energiecoaches (juni 2024) Gesprekken met inwoners op de Warme Woning Markten in Aa-landen en Holtenbroek (najaar 2024)