1. Voortgang uitvoeringsplan gezondheid 2022-2026

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

Update uitvoeringsplan gezondheid 2024 Activiteiten die zijn gestart in 2022 of 2023 en nog niet zijn afgerond Speerpunt 1: Bevorderen van een gezonde leefstijl Acties

Wie zijn er betrokken?

Tijd

Financiën

Portefeuillehouder en beleidsterrein

Toelichting

Team Fit in samenwerking met Sportservice Zwolle

Doorlopend

Landelijke financiering via JOGG

Michiel van Willigen Gezondheid

Vanuit de subsidieregeling Gezonde Leefstijl Zwolle kunnen sport- en buurtverenigingen aanspraak maken op een financiële bijdrage voor het gezonder maken van hun kantines.

(Dit is de tekst uit uitvoeringsplan van 2022) Kantines van sport- en buurtverenigingen gezonder maken. Team Fit begeleidt mensen van deze kantines voor gezonder voedselaanbod en tips voor omgaan met alcohol en roken op het terrein. -

Subsidieregeling Gezonde Leefstijl Zwolle.

Nieuw starten met aanbod voor buurtverenigingen vanuit team Fit Versterken inzet op gezonder maken sportkantines i.s.m. Sportservice Zwolle

Vitaliteit en gezondheid bevorderen onder mensen die Tiem begeleidt bij zoeken naar werk en SW-medewerkers. Gemeente neemt deel in stuurgroep

In 2024 gaan we verkennen welke middelen we willen inzetten om de kantines bij sport- en buurtverenigingen een gezonder aanbod te laten geven. Tiem

N.t.b.

N.t.b.

Michiel van Willigen Paul Guldemond Participatie, inkomen en gezondheid

In 2024 verkennen we samen met Tiem of er mogelijkheden zijn om het vitaliteitsprogramma te continueren.

1

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

Roken en alcoholgebruik ontmoedigen via landelijke campagne’s zoals Stopober en DryJanuary o o

o

GGD en IkPas

Jaarlijks

Budget preventie gezondheid

Michiel van Willigen Gezondheid

Via social media aandacht hieraan besteden in januari en oktober Materiaal beschikbaar stellen voor organisaties in Zwolle rondom Rookvrije Generatie Inzetten op rookvrije zones bij openbare ruimtes waar kinderen komen.

Project Positieve Gezondheidsvaardigheden Het project bestaat uit een cursusprogramma, gericht op het verbeteren van zowel de gezondheidsvaardigheden als de taalvaardigheid bij de deelnemers van de cursus. De doelgroep bestaat uit mensen die laaggeletterd zijn en/of beperkte gezondheidsvaardigheden hebben.

In 2024 gaan we verder met communicatieaandacht voor Stoptober en Dryjanuary. We willen dit koppelen aan activiteiten. Daarnaast wordt er in 2024 ingezet op het in kaart brengen en uitbreiden van de rookvrije zones in Zwolle. Binnen Brede SPUK 9: OKO & Vroegsignalering Alcoholproblematiek wordt verkend hoe in te zetten op verantwoord alcoholgebruik bij jeugd. Zie voor meer informatie bijlage uitvoering plan van aanpak GALA.

Vrije Universiteit Amsterdam en nader te bepalen partners uit sociaal domein

2024 en 2025

Budget preventieve gezondheid

Michiel van Willigen Gezondheid en Basisvaardigheden

Medio 2024 start het doorontwikkelen van dit programma samen met potentiële deelnemers, coaches en stakeholders, én het ontwikkelen van persona’s van mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden.

2

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

In Zwolle gaan drie groepen het programma doorlopen i.s.m. de VU

Speerpunt 4: gezonde leefomgeving (Dit is de tekst uit uitvoeringsplan van 2022) Verkennen opstellen van een voedselstrategie. Doel om in 2022 mogelijkheden hiervoor inzichtelijk te maken.

Fysiek domein/Omgevingsvisie

Start eind 2022. In 2024 start uitwerking adviesrapport

Brede SPUK GALA

Michiel van Willigen Gezondheid Gerdien Rots Ruimtelijke ordening/Omgevingsvisie

Eind 2022 heeft Over Morgen een adviesrapport opgeleverd voor gemeente Zwolle over een gezonde voedselomgeving. In 2024 gaan we verder met de uitwerking van de aanbevelingen uit dit rapport. Zie voor meer informatie bijlage uitvoering plan van aanpak GALA. Brede SPUK 8: Leefomgeving

Interne werkgroep bewegen stimuleren in de openbare ruimte, met als doel integraler naar dit thema kijken en een visie ontwikkelen voor speel- en beweegbeleid.

Beleidsterrein spelen, recreatie, sport en omgevingsvisie

Beleidsplan BOSS wordt opgeleverd in 2024

N.t.b.

Michiel van Willigen Gezondheid, speelbeleid en sport

BOSS beleid (bewegen, ontmoeten, spelen en sporten) wordt ontwikkeld.

3

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

Bewegen in de openbare ruimte is hier onderdeel van.

Doorlopende activiteiten uitvoeringsplan gezondheid Speerpunt 1: Bevorderen van een gezonde leefstijl Acties (Dit is de tekst uit uitvoeringsplan van 2022) Project Kind naar Gezonder Gewicht: ketenaanpak voor een duurzame bevordering van de gezonde leefstijl bij kinderen en hun gezin met aandacht voor onderliggende factoren.

Wie zijn er betrokken?

Tijd

Financiën

Portefeuillehouder en beleidsterrein

Update 2024

GGD, SWT en JOGG

Start 2022 – loopt door tot en met 2026 (op basis van beschikbare middelen GALA)

Brede SPUK GALA

Michiel van Willigen Gezondheid

Er komt een hernieuwde evaluatie eind 2024.

Zie ook informatienota raad

Zie voor meer informatie bijlage uitvoering plan van aanpak GALA. Brede SPUK 6: Aanpak overgewicht en obesitas

Doel pilotjaar: implementatie, uitvoering en evaluatie van de aanpak.

Uitvoering leefstijlinterventie Cool 2B Fit voor kinderen tussen 8 en 13 jaar met 4 pijlers: • • •

betrokkenheid van ouders beweging/ sport voeding en voedingsgewoonten

Kinderfysio de Regge en diëtisten i.s.m. SportService Zwolle en GGD

Elke anderhalf jaar start er een groep van 8 -12 kinderen.

Subsidieregeling gezonde leefstijl

Michiel van Willigen Gezondheid

Elke anderhalf jaar start er een nieuwe groep. Er is een verbinding gelegd tussen Kind naar Gezonder Gewicht en Cool2bFit. Er wordt verkend hoe verder met Cool2bFit t.a.v. onzekerheid vanuit de

4

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

•

Uitvoering preventieakkoord gezonde leefstijl in wijken waar de gezondheidsachterstanden het grootst zijn. -

2021 verkenningsfase 2022 actiefase o Coalitie gezond(er) voedselaanbod in de wijk o Netwerk verstevigen rondom gezondheid in de wijk o Inwonerperspectief ophalen.

Activiteiten op gebied van Sport en Bewegen: -

zorgverzekeraar m.b.t. financiering GLI’s voor kinderen.

gedragsverandering

Initiëren en borgen sport- en beweegaanbod in wijken ter bevordering van een life-time sportdeelname o I.s.m. buurt en onderwijs o Bij voorkeur in verbinding met sportverenigingen o (Ver)nieuw(end) aanbod indien nodig o Impuls geven aan de kwaliteit van het sport en

Sociaal Wijkteam, WijZ, Sportservice Zwolle, Tactus, huisartsenpraktijken, Travers, fysiotherapie, GGD, Icare, Carinova en nader te betrekken partijen.

Wijkaanpakken lopen tot in ieder geval 2026

Subsidie GGD-GHOR Stoppen met Roken aanpak: 400.000 euro voor 2,5 jaar ( september 2023 – februari 2026)

Michiel van Willigen Gezondheid Zie ook informatienota raad

Brede SPUK GALA

De middelen van het lokaal preventieakkoord zijn inmiddels afgelopen en komen terug in de Brede SPUK GALA. In het plan van aanpak GALA staat benoemd dat er wordt gestart of verder gegaan met drie wijkaanpakken. Zie voor meer informatie bijlage uitvoering plan van aanpak GALA. Brede SPUK 3: Terugdringen Gezondheidsachterstanden

Opdracht belegd bij Sportservice Zwolle

Doorlopend

Bestaande prestatieafspraken binnen subsidie Brede SPUK GALA

Michiel van Willigen Sport en Gezondheid

Via het GALA wordt de inzet van de beweegmakelaar en de buurtsportcoaches bekostigd. De coördinator Sport en Preventie is de verbinder tussen het Sportakkoord 2.0. en de thema’s binnen het GALA. Zie voor meer informatie bijlage uitvoering plan van aanpak GALA. Brede SPUK 1: Lokaal Sportakkoord Brede SPUK 2: Brede Regeling Combinatiefuncties

5

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

o

beweegaanbod in en rondom school Loketfunctie voor Zwolse burgers

Speerpunt 2: gezond opgroeien met een kansrijke start Acties (Dit is de tekst uit uitvoeringsplan van 2022) In aanvulling op de reguliere signalering van mogelijke problemen voor, bij of na de geboorte van een kind vanuit het regionale basistakenpakket jeugdgezondheidszorg voert de GGD de volgende activiteiten uit:

Wie zijn er betrokken?

Tijd

Financiën

Portefeuillehouder en beleidsterrein

Wat te doen in 2024?

GGD IJsselland

Doorlopend

Budget opvoedondersteuning (aanvullende subsidieafspraken JGZ)

Michiel van Willigen Gezondheid en jeugd

In 2024 gaat GGD aan de slag met Peuter in Zicht en extra inzet Kansrijke Start.

a. Prénatale voorlichting in samenwerking met verloskundigen en kraamzorg. Gezamenlijk verzorgen kraamzorg, verloskundigen en jeugdgezondheidszorg op 4 plekken in de stad 2x per kwartaal een voorlichting voor alle aanstaande ouders. Beoogde resultaten: ▪ Versterkte zorg van alle ouders en kinderen ▪ Versterking van de autonomie van aanstaande ouders ▪ Bevordering van een goede overgang van verloskundige en

6

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

kraamzorg naar jeugdgezondheidszorg. b. Prénatale huisbezoeken gericht op het beter omgaan met aanstaand ouderschap en het verbeteren van de zelfredzaamheid. Beoogde aantal huisbezoeken: 100. c. Voorzorg: richt zich op kwetsbare jonge moeders en hen te ondersteunen in het bieden van een goede start in het leven voor hun kind gericht op het bevorderen van de gezondheid en het vergroten van de ontwikkelingskansen van moeders en kinderen. Activiteiten: Het geven van intensieve begeleiding aan (aanstaande) jonge moeders bij het opgroeien en opvoeden tot hun kind 2 jaar wordt. Doel om 12 deelnemers per jaar te begeleiden. Inzetten op doorontwikkeling Kansrijke Start, zoals stevigere coalitievorming en samen acties uitvoeren.

Beleidsterrein jeugd, GGD en andere betrokken partijen Kansrijke Start

Q1 bijeenkomst actielijn voor de geboorte

Brede SPUK GALA

Michiel van Willigen Gezondheid en jeugd

Zie voor meer informatie bijlage uitvoering plan van aanpak GALA. Brede SPUK 4: Kansrijke Start

Q3 fysieke bijeenkomst

7

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

Verkennen start Programma Nu Niet Zwanger. Nu Niet Zwanger ondersteunt kwetsbare mensen om een bewuste keuze te maken over het moment van hun kinderwens.

Beleidsterrein jeugd, GGD, regio Nu Niet Zwanger

Gestart per 1 januari 2023

Budget opvoedondersteuning

Michiel van Willigen Gezondheid en jeugd

Nu niet Zwanger is vanaf 2023 gestart in de gemeente Zwolle. Steeds meer gemeenten in de regio nemen eraan deel. De projectleider is vanuit de GGD voor meerdere gemeenten actief.

Wie zijn er betrokken?

Tijd

Financiën

Portefeuillehouder en beleidsterrein

Wat te doen in 2024?

GGD, 113 zelfmoordpreventie en maatschappelijke organisaties zoals Dimence

Project krijgt vanaf 2023 een structurele aard

Financiering vanuit algemene inwonerbijdrage GGD

Michiel van Willigen Gezondheid

Deelname aan regionale klankbordgroep Mentale Gezondheid GGD en communicatieacties rondom mentale gezondheid en suïcidepreventie

Speerpunt 3: mentale gezondheid in verschillende leeftijdsfases Acties (Dit is de tekst uit uitvoeringsplan van 2022) Suïcidepreventie. Project Zelfmoord? Praat erover! Wordt uitgevoerd door de GGD. In 2022: -

Roadshow door alle gemeenten in IJsselland - Organisatie gatekeepertraining suïcidepreventie Communicatieacties rondom campagne 1K Z1E J3 Gezondheidsbevorderaars geven voorlichting, training en educatie aan statushouders onderverdeeld in specifieke doelgroepen (taal, geslacht en eventueel leeftijd) ten aanzien van het thema Gezondheidszorg in Nederland, het

Link met IZA coalitie Mentaal Welbevinden

GGD en ISK

Regulier aanbod GGD IJsselland

Financiering vanuit algemene inwonerbijdrage GGD

Michiel van Willigen Gezondheid

Dit zijn doorlopende activiteiten

8

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

thema Seksuele Gezondheid en opvoeding in twee culturen. Mentale weerbaarheid op scholen Uitvoering THINK op school op VO-scholen met als resultaat dat jongeren beter kunnen omgaan met zichzelf, met anderen en met hun omgeving.

THINK op School Stichting Vechterweerd

Doorlopend

Financiering vanuit bestaande subsidieafspraken

Michiel van Willigen Jeugd

Dit zijn doorlopende activiteiten

Activiteiten dragen bij aan het duurzaam positief ontwikkelen van kinderen en jongeren. In 2022 gaat dat om in ieder geval 1146 lessen. Het uitvoeren van het preventieve “Marietje Kessels Project” door middel van het realiseren van 43 groepen op Zwolse basisscholen. Met het project worden kinderen op weg geholpen richting een veiligere leefsituatie en het opbouwen van hun persoonlijke weerbaarheid

Speerpunt 4: gezonde leefomgeving

9

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

Acties (Dit is de tekst uit uitvoeringsplan van 2022) Gezondheid versterken als onderdeel bij ruimtelijke projecten, gebiedsontwikkeling en herinrichting en gezondheid bij hitte.

Wie zijn er betrokken?

Tijd

Financiën

Portefeuillehouder en beleidsterrein

Wat te doen in 2024?

Fysiek domein

Doorlopend

GALA

Michiel van Willigen Gezondheid

Zie voor meer informatie bijlage uitvoering plan van aanpak GALA.

Gerdien Rots Ruimtelijke ordening/Omgevingsvisie

Brede SPUK 8: Leefomgeving

Hitte-Plan elders gefinancierd

Speerpunt 5: vitaal en waardig ouder worden Acties (Dit is de tekst uit uitvoeringsplan van 2022) Valpreventie. WijZ voert Vitaal & Veilig Thuis uit, waarbij vrijwilligers 70-plussers bezoeken. Tijdens het huisbezoek wordt stilgestaan bij de wensen, mogelijkheden, welzijn en behoeften van de persoon. En wordt er ook gekeken naar de veiligheid in en om de woning, hierbij is valpreventie één van de onderdelen die aan bod komen.

Wie zijn er betrokken?

Tijd

Financiën

Portefeuillehouder en beleidsterrein

Wat te doen in 2024?

WijZ, GGD IJsselland, Isala Klinieken, Zilveren Kruis, Icare, Regionale Zorgalliantie, fysiotherapeuten en huisartsenpraktijken.

Doorlopend

Financiering vanuit bestaande subsidieafspraken en Brede SPUK GALA

Dorrit de Jong Ouderen

Zie voor meer informatie bijlage uitvoering plan van aanpak GALA. Brede SPUK 7: Valpreventie

FysioZwolle, Stichting WijZ, Senioren Raad Zwolle en GGD IJsselland hebben in samenwerking met Isala, Zilveren Kruis, Icare en de Gemeente Zwolle de handen

10

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

ineengeslagen om een Regiobeeld op te stellen als stap naar een effectieve valpreventie aanpak in Zwolle Welzijn op Recept

WijZ en Travers

Doorlopend

De nadruk van Welzijn Op Recept ligt niet bij problemen en klachten, maar bij de drijfveren en acties waar iemand zich goed bij voelt. In het gesprek worden de mogelijkheden hiervoor verkend en wordt gericht een passende activiteit gezocht, die bijdraagt aan plezier en zin in het leven.

Financiering vanuit bestaande subsidie en prestatieafspraken en Brede SPUK GALA

Dorrit de Jong Ouderen

Zie voor meer informatie bijlage uitvoering plan van aanpak GALA.

Michiel van Willigen Gezondheid

Brede SPUK 13: Welzijn op Recept

Financiering vanuit bestaande subsidie en prestatieafspraken

Dorrit de Jong Ouderen

Dit zijn doorlopende activiteiten.

WijZ voert gesprekken met mensen die verwezen worden door de eerste lijn. Verwachting is 150 verwijzingen in 2022 Sportactiviteiten voor ouderen WijZ organiseert laagdrempelige activiteiten gericht op sport en bewegen voor kwetsbare ouderen waarbij aandacht is voor een gezonde leefstijl. De activiteiten zijn op basis van de vraag uit de wijken en op initiatief van en in samenwerking met de bewoners.

WijZ

Doorlopend

Deze activiteiten vinden veelal plaats in cursusverband, waarbij twee keer per jaar een reeks van lessen wordt gegeven.

11

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

WijZ organiseert ongeveer 85 cursussen met 1100 deelnemers (boven de 70 jaar). Actieprogramma: Eén tegen eenzaamheid. Doel om de trend van eenzaamheid onder ouderen te doorbreken. Via een brede beweging in de samenleving die ervoor staat dat ouderen meedoen en voelen dat ze ertoe doen – ook als ze minder vitaal en actief zijn.

Travers Welzijn, WijZ Welzijn, ZwolleDoet, Dock24, Sociaal Wijkteam, Zwolse maatjesinitiatieven, SamenZwolle en Vitaal & Veilig Thuis

Uitvoering actieprogramma, waaronder: •

Week tegen de Eenzaamheid Samen tegen eenzaamheid op SamenZwolle.nl

Financiering vanuit bestaande subsidie en prestatieafspraken. En Brede SPUK GALA

Dorrit de Jong ouderen Michiel van Willigen Gezondheid

Zie voor meer informatie bijlage uitvoering plan van aanpak GALA.

Brede SPUK 12: Eén tegen Eenzaamheid

Activiteiten die zijn afgerond of doorlopen onder een ander beleidsplan/terrein Acties

Wie zijn er betrokken?

Tijd

Financiën

Portefeuillehouder en beleidsterrein

Toelichting

Opgave Jeugd en Veiligheid

Oplevering plan van aanpak q3 en q4 2022

N.t.b.

Michiel van Willigen Peter Snijders

Opgave Jeugd is in uitvoering. De risico- en beschermende actoren uit het IJslands preventiemodel worden hierin meegenomen en al uitgevoerd in huidige interventies en activiteiten.

(Dit is de tekst uit uitvoeringsplan van 2022) De opgave Jeugd en Veiligheid is in voorbereiding. De ambitie van de opgave is dat ‘alle jongeren gezond en veilig opgroeien’. Binnen deze opgave komen een aantal uitdagingen rondom jongeren samen, waaronder middelengebruik. De opgave gaat dan ook uit

Gezondheid, Jeugd en Veiligheid

12

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

van samenhang en een integrale aanpak, met als basis een datagedreven en cyclische aanpak. Daarbij maken we gebruik van de vier belangrijkste risico- en beschermende factoren uit het zogenaamde IJslands preventiemodel: - Peergroup - School - Gezinsfactoren - Vrije tijd Uitvoering motie preconceptie: Oproep college: Om samen met GGD en lokale partijen te verkennen op welke manier preconceptiezorg een plek kan krijgen in het gezondheidsbeleid en voor de financiering hierover in overleg te treden met verzekeraars

Borstvoedingsvriendelijke gemeente worden De stad aantrekkelijker maken om borstvoeding te kunnen geven. In 2021 kreeg

Beleidsterrein jeugd, GGD, verloskundigen en andere betrokken partijen geboortezorg

Eerste oriënterende bijeenkomst Q1 2022 over preconceptie en Nu Niet Zwanger

Budget preventieve gezondheid

Michiel van Willigen Gezondheid en jeugd

De motie is uitgevoerd.

Budget preventieve gezondheid wordt GALA (als we het blijven doen)

Michiel van Willigen Gezondheid en jeugd

Wordt verder opgepakt in versterking coalitie Kansrijke Start door projectleiding vanuit Travers

Tweede bijeenkomst najaar 2022 ter versterking coalitie Kansrijkste Start: voor de zwangerschap GGD en borstvoedingsvriendelijke locaties

Q1 2022 oproep verstuurd naar potentiële borstvoedingsvriende lijke locaties

13

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

31% van de pasgeboren kinderen uitsluitend moedermelk als voeding. In 2017 was dit 35%

Q2 en 3 extra communicatie inzet

Doel voor 2022: 30 borstvoedingsvriendelijke locaties in Zwolle COVID-19 programma ‘Bewegen in een gezonde leefomgeving’. Onderzoek in Holtenbroek, omdat daar sprake is van bewegingsarmoede.

Fysiek domein en bureau UUM

Doel: ingrepen in de openbare ruimte om bewegen te stimuleren, daarnaast aandacht voor de gedragskant en behoefte ophalen bij inwoners.

Q1 2022 Oplevering propositie met aanbevelingen voor de verbetering van de beweegvriendelijkhei d van de wijk Holtenbroek.

Landelijke financiering voor COVID-19 programma

Gerdien Rots Ruimtelijke ordening/Omgevingsvisie Michiel van Willigen Gezondheid

Deze activiteiten zijn in 2022 en 2023 uitgevoerd. Er is o.a. een activiteit georganiseerd in het winkelcentrum om inwoners te bereiken en te enthousiasmeren meer te bewegen- en te bevragen op wat zij daarvoor nodig hebben.

Q2, 3 en 4: sociale en fysieke interventie in Holtenbroek Dementievriendelijke stad Inzet is Zwolle tot dementie-vriendelijke gemeente te maken op basis van de landelijke normen hiervoor. In het plan van aanpak Zwolle Dementievriendelijk zijn acties uitgewerkt voor de lijnen -

voorzieningen voor thuiswonende mensen met dementie

Klankbordgroep bestaande uit Alzheimer Nederland, casemanagers dementie, het regionale dementienetwerk, WijZ, ZwolleDoet!, lector Goed leven met dementie Windesheim, het SWT,

Uitvoering plan van aanpak 2022 e.v.

Financiering vanuit bestaande subsidie en prestatieafspraken

Dorrit de Jong ouderen

Actie opgenomen in IZA bij coalitie Gezond Ouder Worden

Michiel van Willigen Gezondheid

14

bericht

Maatschappelijke Ontwikkeling

Telefoon (038) 498 2071

-

voorzieningen en ondersteuning voor mantelzorgers - kennis en expertise in de zorg- en dienstverlening - bewustwording in de Zwolse samenleving - samenwerking tussen organisaties in de keten en organisaties en mantelzorgers, alsmede voorzieningen in de openbare ruimte.

mantelzorgers en vrijwilligerswerk van de gemeente Zwolle.

15