1. Visie Sterke sociale basis

Sterke Sociale Basis Visie op sociale basis in Zwolle

November 2020

Voorafgaand proces Begin 2019: start Hervormingsagenda Gewenste beweging:

- van apart naar gewoon - van deelprobleem naar totaaloplossing - van zorgen voor naar zorgen dat - van individuele zorg naar samenbrengen vragen Aan de slag in 6 sporen, waaronder Spoor 1: Sterke sociale basis

Maart t/m juni 2020

Eerste reeks gesprekken met

Februari 2020

maatschappelijke partners

Hervormingsagenda vastgesteld door gemeenteraad

Zomer 2019

Verkennende conferenties collectivisering en resultaatgebieden

Winter 2019

Collectiviseringswens gaat op in spoor 1

Hervormingsagenda: Sterke sociale basis

Juni 2020

Vervolgrapportage spoor 1

Halfjaarrapportage Hervormingsagenda

Waarom een visie op de sociale basis? • De dienstverlening in de sociale basis valt onder verschillende beleidsdomeinen binnen de gemeente: er is onvoldoende samenhang

• Dat neemt niet weg dat er al veel gebeurt: in Zwolle is een levendige gemeenschap, kent veel vrijwilligers en innovatieve, professionele ondersteuning door maatschappelijke partners

• Met een integrale visie op hoe de sociale basis het beste versterkt en ondersteund kan worden, kunnen betere resultaten voor inwoner en gemeente worden behaald

• De visie op de sociale basis zorgt voor een toekomstbestendige basis die is ingericht op de beweging van apart naar gewoon, collectieve ondersteuning en preventie.

Doel versterken sociale basis 1. Beweging zware naar licht zorg mogelijk maken, met name voor beschermd wonen en jeugdzorg 2. Preventie van zware zorg. door laagdrempelige ondersteuning in het dagelijkse te bieden, waar nodig met specialistische hulp

De beweging in/voor de sociale basis

SOCIALE BASIS

1. Ondersteuning zo licht als

mogelijk in de basis, en zo zwaar

1

als moet, specialistisch.

2

2. Sociale basis versterken en meer inclusief maken, zodat minder specialistische inzet nodig is

Fundament van de visie

Samenkracht versterken

Uitgangspunten waarop de visie is gestoeld Drie inhoudelijke ambities

Samenkracht De sociale basis bestaat voor het grootste gedeelte uit mensen die voor zichzelf en elkaar zorgdragen en met elkaar een gemeenschap vormen. (Professionele) ondersteuning is bedoeld om die kracht te versterken en een extra vangnet te bieden voor kwetsbare mensen. Bij voorkeur is dat regulier aanbod dat om die reden (nog) inclusiever en toegankelijker moet worden voor kwetsbaren. Zo werken we aan inclusiviteit. Het gaat ook om de verschuiving van individueel naar groepsaanbod. De rol van (professionele) ondersteuning is dan om dat te

Aandacht voor kwetsbare

Samenkracht versterken

inwoners

stimuleren, om mensen toe te leiden tot dit aanbod, en initiatieven en activiteiten met elkaar te verbinden. Minder gaat het om het zelf organiseren van nieuw aanbod. Krachtige samenleving betekent ook ruim baan voor inwonerinitiatieven en sociaal ondernemerschap. De sociale basis is ook continue in beweging. Daar houden we budget voor vrij, zodat we erop kunnen inspelen. We organiseren dit alles rondom drie centrale ambities voor de inwoners van Zwolle: 1) Inwoners hebben betekenisvolle sociale contacten en daginvulling

Stads- en wijkopgaven

2) Inwoners zijn vitaal en gezond 3) Inwoners hebben gelijke kansen op een zelfredzaam leven.

Ambities voor sociale basis 1 Inwoners hebben Verder betekenisvolle sociale

contacten en bouwen daginvulling

Verder

2

3

Inwoners zijn

Inwoners hebben gelijke

bouwen

vitaal en gezond

kansen op een

zelfredzaam leven

Resultaat voor de inwoner Doelen

1 Inwoners hebben Verder betekenisvolle sociale

contacten en bouwen daginvulling

1.Inwoners zijn (zo veel en zo lang mogelijk) zelfredzaam, zelfstandig en participeren (bij voorkeur in Verder betaald werk).

bouwen

2

2.Inwoners zetten zich in voor elkaar en hun omgeving. Subsidiabele activiteiten, bijvoorbeeld

3

- Outreachend werk - Vrijwilligersactiviteiten, maatjesprojecten, wijkverenigingen - Informatie verschaffen over de sociale kaart - Lichte (kortdurende) begeleiding bieden en waakvlamcontact - Ontmoetingsplekken faciliteren Voorbeelden in de huidige dienstverlening Goede dagen & Perspectief, SamenZwolle, vrijwilligersinzet, mantelzorgondersteuning, Maatjesprojecten, ontmoetingsplekken, maatschappelijke participatietrajecten.

der

wen

Resultaat voor de inwoner Doelen

Verder

2

bouwen

Inwoners zijn

vitaal en gezond

1.We bevorderen een gezonde leefstijl 2.We bieden gelijke kansen op gezondheid / we verkleinen gezondheidsachterstanden 3.We bieden een gezonde leefomgeving. Subsidiabele activiteiten, bijvoorbeeld

3

- sportverenigingen ondersteunen - sportstimulering, bijvoorbeeld ook voor jongeren of aangepaste sporten - jeugdgezondheidszorg - publieke gezondheid - leefstijl- en gezondheidsbevordering Voorbeelden in de huidige dienstverlening

Buurtsportcoaches, Eerste 1000 dagen, leefstijl- en gezondheidsbevordering, beweeg- en speelmogelijkheden in wijken en buurten, preventie verslavingszorg.

Resultaat voor de inwoner Doelen 1.Inwoners beschikken over voldoende basisvaardigheden of worden daarin ondersteund 2.We werken aan kansengelijkheid voor kwetsbare inwoners 3.We bevorderen inclusiviteit en acceptatie verschillen in religie, geaardheid, lichamelijke en geestelijke

3 Inwoners hebben gelijke kansen op een

zelfredzaam leven

beperkingen Subsidiabele activiteiten, bijvoorbeeld - tegengaan discriminatie - vluchtelingenwerk - bevorderen van digitale en leesvaardigheden - financiële vaardigheden - opvoedondersteuning - inwonervertegenwoordiging Voorbeelden in de huidige dienstverlening THINK op school, antidiscriminatie, ondersteuning voor mensen met taal- en basisvaardighedenachterstand, cliëntondersteuning, voorleesexpress, Op Orde, ondersteuning minimahuishoudens, scheidingsloket, vluchtelingenwerk, toegankelijkheid voor mensen met een beperking

Aandacht voor kwetsbare inwoners Kinderen en

Ouderen

jongeren

(Volwassenen)

Psychisch

Nieuw-

kwetsbaar

komers Schulden en armoede

Wijk-/ stadsopgaves in beeld

In beweging In de sociale basis zijn altijd nieuwe, niet voorziene ontwikkelingen die soms leiden tot nieuwe opgaves. Die willen we gezamenlijk beter in beeld krijgen en hierop sturen. Huidige ontwikkelingen zijn bijvoorbeeld Corona-effecten, criminaliteit en veiligheid en wonen en zorg

Integraliteit en samenhang • Deze ambities staan niet los van elkaar, verbinden en versterken elkaar, onderling, binnen de hervormingsagenda en binnen de

programmabegroting en – vooral – binnen de uitvoering voor de inwoner

• Het nadenken over hoe de ambities met elkaar samenhangen en hoe meerdere doelen middels mengvormen van ondersteuning tegelijkertijd kunnen worden bediend, wordt gewaardeerd

• Waarborgen integrale aanpak in visies of akkoorden op deeldomeinen en in beleids- en uitvoeringsplannen

Uitgangspunten waarop de visie is gestoeld

Leren van resultaat In het sociaal werk is de relatie tussen interventie en resultaat – wat levert het nu op? – lastig te leggen. Het gaat om preventief en outreachend werk, om het voorkomen van problemen. Ruimte voor nieuwe initiatieven

Hoewel dat lastig meetbaar is, is het – juist - belangrijk dat we leren van wat we doen. Een manier is om bewust na te denken over de impact van activiteiten en interventies: waar hopen we dat interventie x toe leidt? Met behulp van buurt-voor-buurt onderzoek en andere indexen willen we de wijk- en stedelijke opgaves in beeld brengen en houden, zodat we accenten in de ondersteuning kunnen leggen. Sommige aanbod zal stadsbreed zijn, andere initiatieven richten zich op een specifieke wijk of buurt. En tot slot voeren we op regelmatige basis met elkaar het gesprek over hoe het gaat in de stad, gevoed door indicatoren die we in het oog willen houden. Zo kunnen we beleidsbeslissingen (nog) beter onderbouwen.

Uitgangspunten waarop de visie is gestoeld Samen verder bouwen

Richting door

Met de doorontwikkeling van de sociale basis beogen we geen big bang. Er gebeurt al veel in

college en raad

de gewenste beweging, en maatschappelijke partners weten elkaar goed te vinden. Continuïteit in ondersteuning, het netwerk en geworteld zijn in de wijk zijn van groot belang. De visie op de sociale basis is dan ook bedoeld om de samenhang van alle onderdelen van de sociale basis beter kenbaar te maken, zodat gemeente en maatschappelijke partners (nog) beter de onderdelen met elkaar in verbinding kunnen brengen en de beweging gestalte

Bestaande subsidies beter benutten

Samen

verder bouwen

kunnen geven. We zullen dus binnen de bestaande subsidies zoeken naar manieren waarop dat kan. Ook zullen we werken met gesprekstafels rondom de drie ambities. Een plek waar maatschappelijke partners, inwonervertegenwoordiging, wijkteam en gemeente elkaar ontmoeten. De gemeente gebruikt de informatie die aan de gesprekstafels wordt besproken en opgehaald ook om jaarlijks inhoudelijke prioriteiten en kaders te formuleren. We beogen dus geen grootschalige organisatorische veranderingen, maar betere informatie, sturing en

Samenwerking tussen partners (gesprekstafels)

verbinding van de goede dingen die al gebeuren. Binnen de gestelde kaders laten we als gemeente de professionele ruimte om invulling te geven aan de inhoudelijke oplossingen.

Bestaande subsidies beter benutten • Beter sturen op hoe bestaande subsidies bijdragen aan ambities en hoe de interventies zelf tot resultaat leiden

• Financiële ruimte hebben voor nieuwe/ actuele initiatieven

• Afwegen of succesvolle nieuwe initiatieven ter vervanging van oude activiteiten zijn

Richting geven college & raad • Toekomstgericht: vanuit beleid(swijzigingen), wetten, decentralisaties en extra taken

• College prioriteert integraal binnen sociale basis, benoemt prioriteiten op basis van opgaves en

wijkaccenten en maakt verdeling van middelen over de ambities

Werkwijze gesprekstafels NOVEMBER subsidietoekenning

JANUARI drie thema gesprekstafels: aanscherpen & prioriteren

NAJAAR gemeenteraad stelt begroting vast

VOORJAAR bestuurlijke vertaling en verankeren in voorstel perspectiefnota

OKTOBER drie thema gesprekstafels: inventariseren trends en ontwikkelingen

APRIL subsidieverantwoording en MEI JUNI

één gezamenlijke gesprekstafel:

subsidie uitvraag

duiding PPN en uitwisseling plannen & rollen

tussenrapportage

Werkwijze gesprekstafels In Zwolle wordt er veel samengewerkt. Partners trekken actief samen op en stemmen hun aanbod op elkaar af. Dat wil de gemeente verder stimuleren. De gesprekstafels zijn bedoeld om structureel gedurende het jaar dialoog te voeren over de opgaves in de sociale basis, de invulling van passende initiatieven en

dienstverlening daarvoor en het leren van de resultaten en effecten van die inspanningen. Voor de gemeente leveren de gesprekstafels bovendien input voor de jaarlijkse uitvraag aan het veld in termen van opgaves, prioritering die daaruit volgt, doelen en indicatoren. De doelen van de gesprekstafels zijn daarmee: •

Inhoudelijke doelen:

- Identificeren van de belangrijkste actuele opgaves voor de sociale basis - Afstemmen van het aanbod dat er rondom die opgaves is

•

- Bespreken en leren van de resultaten van de inzet van dienstverlening

Procesdoelen:

- Versterken van de samenwerking tussen de maatschappelijke partners

- Ophalen van relevante informatie voor het stellen van gemeentelijke kaders

Werkwijze gesprekstafels De gemeente voorziet voor elk van de drie ambities een gesprekstafel en een stadsdialoog. Daarbij wordt gekeken of bij bestaande structuren aangesloten kan worden. De gemeente zal optreden als procesregisseur van de tafels. Het betreft nadrukkelijk geen subsidiegesprekken, de tafels zijn inhoudelijk georiënteerd. 1) Inwoners hebben betekenisvolle sociale contacten en daginvulling 2) Inwoners zijn vitaal en gezond 3) Inwoners hebben gelijke kansen op een zelfredzaam leven. Tot slot, de gemeente Zwolle wil veel ruimte bieden aan het veld van samenwerkende initiatiefnemers en aanbieders, en ziet de gesprekstafels als startpunt in een ontwikkeling waarin maatschappelijke partners meer en meer gezamenlijk eigenaarschap nemen voor de opgaves in de sociale basis en de vertaling naar passende dienstverlening.

Overzicht visie en sturing Monitoring op

Ruimte voor

indicatoren

initiatieven

basis van

Met name voor wie het nodig heeft/ kwetsbare

Samenkracht

Interventies

koppelen aan

versterken

resultaten

inwoners

1

Inwoners hebben

Drie inhoudelijke

betekenisvolle

Stads- en

ambities

sociale contacten

wijkopgaven

en daginvulling

2 Inwoners zijn vitaal en gezond

3 Inwoners hebben gelijke kansen op een zelfredzaam leven

beoogde

nieuwe

Richting door

Samen

college en raad

verder bouwen

Bestaande

subsidies beter benutten

Samenwerking

tussen partners

(gesprekstafels)

Overzicht visie en sturing (voorbeeld 2020) Armoede & schulden

Nieuw-

komers

Psychisch

kwetsbaar Monitoring op

Ruimte voor

indicatoren

initiatieven

basis van

Ouderen

Volwassenen

Kinderen en jongeren

Met name voor wie het nodig heeft/ kwetsbare

Samenkracht

Interventies

koppelen aan

versterken

Richting door

beoogde

1

Drie inhoudelijke

betekenisvolle

Stads- en

ambities

sociale contacten

wijkopgaven

en daginvulling

2 Inwoners zijn vitaal en gezond

3 Inwoners hebben gelijke kansen op een zelfredzaam leven

Samen

college en raad

resultaten

inwoners

Inwoners hebben

nieuwe

verder bouwen

Bestaande

Wijkaccommodaties

Veiligheid

Wonen en zorg

subsidies beter benutten

Samenwerking

tussen partners

(gesprekstafels)

Vragen? Astrid Dekker

a.m.dekker@zwolle.nl Manon de Caluwé

manon@commoneye.nl