1. Samenvatting H 1-4 perspectievenboek

Samenvatting perspectieven, effectbepaling en conclusie Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle & Gebiedsgericht MIRT Onderzoek Zwolle e.o. Maximale Lightrailnet Fiets Stadsring op 1agglomeratiekracht inwordt &bebouwde IC Direct boulevard lijnen kom Zwolle als kruisbestuiver Geen Stoptreinnet grote Fietsnetwerk tussen weginvesteringen (naast gespecialiseerde IC-net) subregio’s - In -Zwolle ontmoet de regio de wereld - Nabijheid uitbreiding Ringpark staat centraal: rond Kamperlijn Zwolle lopen &- fietsen-

Zwolle als marktplaats voor onderwijs & innovatie -

Ieder deelregio eigen profiel metOV opleidingen. - -multimodaal - hogere frequentie in staat eerste centraal: huidige ring treinen& fiets Zwolle heeft brede opleidingen en stedelijke economie. -

Z

Z

Z

Z

Geen Verbreding Geen structurele grote en betere OV investeringen investeringen inpassinginA28 fiets Business as usual -Laat auto1.000 & fietsbloemen staan centraalbloeien

Fietsroutes Tangent Intercitynetwerk N35 naar -op N340 station Autonome kernen afstand - nationaal - bovenregionaal netwerk enverkeer regionaal omversmelten Zwolle - met alzijdige oriëntatie

- iedere kern haar eigen bedrijventterein-

- Met eigen onderwijs & breed economisch profiel -

-2-

-3-

1. Samenwerken aan een toekomstbestendige Regio Zwolle De regio Zwolle is een bijzondere regio. Bijzonder om meerdere redenen. Het is een grote

Kortom, we onderzoeken de beste manier om de vraag naar woningbouw en de

regio in oppervlakte en hoeveelheid betrokken gemeenten (van Urk tot Duitse grens en

ontwikkelingen op gebied van werken een plek geven in de regio. Met daarbij de effecten

van net boven Deventer tot net onder Assen). Zoals in zoveel regio’s in Nederland is de

daarvan op en gevolgen daarvan voor mobiliteit. Dit binnen de context van een forse

druk op de woningmarkt in de regio Zwolle groot. Huizenprijzen zijn hoog en er is een

klimaatopgave in de IJssel-Vechtdelta.

forse woningbehoefte. De autonome groei voor de regio gaat uit van een wenselijke groei met 40.000 woningen tot 2040. De ambitie van de regio ligt daar nog ruim boven.

Het onderzoek om te komen tot een verstedelijkingsstrategie is opgedeeld in 4 fasen.

Daarom is niet alleen gekeken naar een scenario waarin tot 2040 40.000 woningen

De analysefase (1), ontwikkelperspectieven (2), ontwikkelrichting en ontwikkelpad (3) en

worden toegevoegd aan de regio, maar ook naar scenario’s voor 65.000 of zelfs 80.000

vervolgafspraken tussen Rijk en Regio in het BO Leefomgeving en het BO-MIRT (4). Bij

woningen.

de afronding van de analysefase (fase 1) in november 2020, zijn vier doelstellingen voor de verstedelijkingsstrategie vastgesteld:

Tegelijkertijd is de regio door haar ligging in de delta van de IJssel én Vecht kwetsbaar voor klimaatverandering en waterveiligheid. Met name in de directe omgeving van Zwolle.

•

Accommoderen van de ontwikkelopgave (woningen en bedrijvigheid) met

De singels van Zwolle staan via het Zwarte Water in rechtstreekse verbinding met de

behoud van de huidige ruimtelijke kwaliteit op basis van een klimaatadaptieve

rivieren met hun fluctuerende peil en met het IJsselmeer. De combinatie van een forse

(verstedelijkings)strategie;

verstedelijkingsdruk in de regio, een bloeiende economie en bijbehorende mobiliteit,

•

duidelijk economisch profiel in combinatie met een aantrekkelijk vestigingsklimaat;

kunnen daarmee op gespannen voet staan en bieden dus een uitdaging naar de (verre) toekomst. Mede vanwege deze gecombineerde opgave is de regio Zwolle dit voorjaar

Versterken van de concurrentiekracht van de Regio Zwolle door een sterk en

•

Bereikbaar houden van (huidige en toekomstige) economische toplocaties op regionaal (Regio Zwolle) en nationaal niveau (REOS - Ruimtelijk Economische

definitief aangewezen als NOVI-gebied.

Ontwikkelstrategie) in combinatie met een goed functionerend daily urban system; Reden te meer om te onderzoeken hoe we, binnen de klimaatuitdagingen van de regio, toch op een slimme manier de verwachte groei in wonen en werken kunnen

•

Benutten en versterken van huidige en toekomstige ambities op het gebied van leefbaarheid, landschap en de energietransitie.

accommoderen en om daarbij in beeld te brengen wat dat vraagt van de regio en haar partners. Daarom zijn we, zoals in het BO-MIRT van 2019 is afgesproken en ook is

Aan de vier doelen kan op verschillende manier invulling worden gegeven. Bij de

opgenomen in de Omgevingsagenda Oost, in samenwerking tussen Rijk en Regio begin

afronding van de eerste fase hebben we afgesproken ontwerpend onderzoek in te zetten

2020 gestart met het ontwikkelen van een Verstedelijkingsstrategie voor Regio Zwolle

om de wenselijke verstedelijkingsrichting te onderzoeken.

met specifiek aandacht voor de regionale mobiliteitseffecten. En wordt, parallel aan de verstedelijkingsstrategie, ook een gebiedsgericht MIRT-onderzoek uitgevoerd. De uitgangspunten uit de NOVI met betrekking tot de ontwikkeling van Stedelijk Netwerk Nederland en het streven naar zoveel mogelijk binnenstedelijk bouwen, zijn uitgangspunt voor de verstedelijkingsstrategie. Om richting te geven aan de complexe klimaatopgave is een QuickScan watersysteem en klimaatadapatatie voor de regio opgesteld.

-4-

-5-

2. Ontwerpend Onderzoek: de perspectieven Gedurende het onderzoek hebben we ‘de hoeken van het speelveld’ verkend. We hebben de opgaven in beeld gebracht, waar de regio voor staat op gebied van wonen, werken, klimaat en mobiliteit. Voor iedere opgave zijn verschillende mogelijke oplossingen geformuleerd. Al deze oplossingen samen vormen de bouwstenen waarmee we zijn gaan puzzelen om vier verschillende perspectieven op de regio te schetsen. Ieder perspectief opgebouwd uit een eigen set aan bouwstenen. We hebben als basis voor de samenstelling van de sets aan bouwstenen per perspectief hoofdzakelijk gekeken naar twee belangrijke afwegingen. Ten eerste de vraag of oplossingen meer lokaal, of in regionale samenhang gevonden worden. Ten tweede de vraag of we kijken naar een meer technische aanpak, waarbij verstedelijking leidend is en ‘het systeem’ volgt, of juist het natuurlijk systeem leidend is en de verstedelijking zich daarnaar voegt. De verstedelijkingsstrategie begint uiteraard niet bij nul. Bij ieder perspectief zijn daarom de bekende (woningbouw-)plannen tot 2027 als basis genomen. Het onderscheidende begint dus bij het aanwijzen van nieuwe plannen en locaties. Ieder perspectief heeft logischerwijze een eigen effect op de toekomst van de regio. Doel van de perspectieven is om de randen van het speelveld te onderzoeken.

Het uitdrukkelijk niet de bedoeling om te kiezen voor één van de vier perspectieven. We kijken aan de hand van de geleerde lessen uit de perspectieven welke (sets aan) bouwstenen zo veel mogelijk bijdragen aan de doelstellingen. De perspectieven die we hebben ontwikkeld zijn: ‘Zwolle Centraal’, ‘Netwerkdelta’, ‘Lokaal Vitaal’ en ‘Soevereine Subregio’s’. Van ieder perspectief hebben we gekeken wat de effecten zijn op de regio op gebied van mobiliteit, stedelijkheid, economie en ruimtegebruik. Er is zowel kwantitatief (met de algoritmes van het dashboard Verstedelijking en de Mobiliteitsscan) als kwalitatief naar de effecten die optreden gekeken. Door via de perspectieven verschillende oplossingen te verkennen voor hetzelfde vraagstuk hebben we inzicht gekregen in de (mogelijke) effecten van de verschillende pakketten aan oplossingen. Op basis daarvan kunnen we nu keuzes maken ten aanzien van gewenste ontwikkelrichting. Gedurende het onderzoek zijn we tien regionale veelvoorkomende opgaven Van opgaven naar bouwstenen - De strategie en interventies per thema zijn

beschreven in de bouwstenenatlas die in het proces is opgesteld. De bouwstenen geven per deelopgave een serie aan verschillende oplossingsrichtingen.

tegengekomen, die we in beeld hebben gebracht. Ook hebben we, naast de bouwstenen die oplossingen bieden voor de opgaven, een aantal sleutelgebieden beschreven. In een sleutelgebied komen meerdere opgaven in een complexe samenhang bij elkaar.

-6-

-7Lokaal vitaal – Lokale kwesties lokaal oplossen In perspectief Lokaal Vitaal landt de verstedelijking verspreid over de regio. Iedere kern, van groot tot klein kan profiteren van de hefboomwerking van investeringen. Het lost lokale kwesties (zoals de klimaatopgave), ook lokaal op en is daarmee gericht op het versterken van het landelijk gebied. Iedere kern zet zijn eigen sterke punten in om een antwoord te geven op de vraagstukken die er spelen. De kracht van de lokale samenwerking staat centraal en lokale (sociale) structuren worden optimaal aangesproken. Zwolle Centraal – Combineer opgaven centraal en versterk het sterke De opgaven rond de economische motor van de regio, de stedelijke ontwikkeling en de mobiliteit concentreren zich in Zwolle. Het perspectief Zwolle Centraal pakt de opgaven dan ook juist daar, in samenhang aan. De trek naar de stad die de afgelopen decennia is ingezet, wordt in dit perspectief maximaal gefaciliteerd, waarmee het de kans creëert om ruimte en groen in de regio te behouden. In het perspectief zet Zwolle een stap richting een schaalsprong in stedelijkheid, waarmee de mobiliteitstransitie is geholpen. Tegelijkertijd wordt er geinvesteerd in innovatievermogen en agglomeratiekracht, waar

Perspectief Zwolle Centraal - Een schaalsprong voor stad Zwolle: vieren van stedelijk succes, investeringskracht bundelen om de gehele regio te versterken met een metropolitaner hart.

de hele regio van kan profiteren. Het oplossen van knelpunten in het watersysteem op systeemniveau in en rondom Zwolle krijgt prioriteit. Netwerkdelta – Balans in de regio door een veerkrachtig netwerk Dit perspectief zet maximaal in op klimaatadaptatie door knelpunten in het watersysteem op natuurlijke wijze op te lossen. Anders dan de concentratie in de stad Zwolle, wordt in perspectief Netwerkdelta de verstedelijkingsdruk iets meer verspreid door naast Zwolle, ook de kernen nabij Zwolle (ca. 15 minuten OV-afstand) ook te verstedelijken. In Zwolle zelf blijven de stedelijke voorzieningen geconcentreerd, maar door de opwaardering van het spoor en HOV-bus, ontstaan ook rond stationslocaties en OV-knooppunten in de regio kansen voor economische ontwikkelingen. Soevereine Subregio’s – Meer autonomie voor de subregio en spreiding van krachten Daar waar de andere perspectieven ieder steunen op de centrumfunctie van Zwolle, wordt in dit perspectief de afhankelijkheid van Zwolle voor de subregio’s verkleind. Grotere kernen buiten Zwolle krijgen hun eigen ontwikkeling en ontwikkelen zo hun eigen subregionale centrumfunctie. Het stimuleren van de economische groei vindt in de perspectief met name plaats in de grotere kernen aan de randen van de regio. Iedere subregio krijgt zo een sterkere positie in het stedelijk netwerk met een eigen profiel.

Overlast van water, droogte en hitte wordt in dit perspectief dan ook op systeemniveau

Perspectief Lokaal vitaal - Lokale kwesties lokaal oplossen: verstedelijking sturen en verdelen over de regio, om overal van de hefboomwerking van investeringen te profiteren.

aangepakt met technische oplossingen.

-8-

-9-

Lokaal Vitaal

De perspectieven vertegenwoordigen de breedte aan oplossingsrichtingen.

Zwolle Centraal

Netwerkdelta

Soevereine Subregio’s

De basisplannen

Voor alle perspectieven is de basis gelijk: de plannen in uitvoering, de typische opgaven en thematische ontwikkelprincipes.

Verhaal in een notendop

Met spreiding van verstedelijking wordt in de regio het wegtrekken van talent, werk en voorzieningen voorkomen en een hefboom geboden voor lokale oplossingen.

Alle opgaven komen samen in Zwolle, daarom pakken we daar alles in samenhang op voor een zo groot mogelijke sprong in stedelijkheid.

Klimaatadaptatie, duurzaamheid en gezondheid van de regio zijn leidend voor de manier waarop verstedelijking in de regio wordt georganiseerd.

De suburbane afhankelijkheid op Zwolle wordt verminderd door te investeren in de zelfstandigheid van de grotere kernen buiten Zwolle.

Concept

Lokale kwesties worden lokaal opgelost

Combineer de opgaven en maak het sterke sterker

Veerkrachtig netwerk levert balans in de regio

Krachten worden gespreid en de subregio krijgt meer autonomie

Klimaat

Kleinschalige & Technische maatregelen (X)S

Natuurlijke oplossingen (X)XL in en om Zwolle

Natuurlijke oplossingen, op stroomgebied en systeemniveau S en M

Technische oplossingen op systeemniveau (X)XL

Verstedelijking

Overal: iedere kern een nieuwe vleugel

Focus op Zwolle: Concentratie in Zwolle leidt tot een schaalsprong

Focus op Binnenring: Focus op Zwolle en kernen vlakbij Zwolle (fietsafstand of 15 min. OV)

Focus op Buitenring: Focus op de grotere kernen aan de randen van de regio

Economie

Business as usual, iedere kern haar eigen bedrijventerrein

Agglomeratiekracht en innovatiekracht van Zwolle versterken

Zwolle als educatieve en innovatiehub met gespecialiseerde subregio’s

Subregio’s onafhankelijker maken op gebied van educatie en bedrijfsclusters

Mobiliteitsinvesteringen

Focus op individuele mobiliteit - auto & fietsen -

Focus op nabijheid en gezondheid - lopen & fietsen -

Focus op multimodaal en inclusief - fiets & OV -

Focus op doorstroming - auto & OV -

Veelvoorkomende regionale opgaven

1. Toerisme & Recreatie 4. Bedrijventerreinen & Logistiek 8. Nieuwe buitenwijken in de wei 9. Transformeren van leegstand 10. Beter benutten van de bestaande voorraad

1. Toerisme & Recreatie 2. Transformatie verouderde industrie 6. Singels & Wadi’s 7. Warm hart voor kleine kernen 9. Transformeren van leegstand 10. Beter benutten van de bestaande voorraad

1. Toerisme & Recreatie 2. Transformatie verouderde industrie 3. Stationsgebieden 5. Bedrijfscampus 6. Singels & Wadi’s 7. Warm hart voor kleine kernen 9. Transformeren van leegstand 10. Beter benutten van de bestaande voorraad

1. Toerisme & Recreatie 3. Stationsgebieden 4. Bedrijventerreinen & Logistiek 5. Bedrijfscampus 8. Nieuwe buitenwijken in de wei 9. Transformeren van leegstand 10. Beter benutten van de bestaande voorraad

- 10 -

- 11 -

3. Bevindingen van het Ontwerpend Onderzoek De effecten van de bovenstaande perspectieven op de toekomst van de regio zijn in beeld gebracht. De effectbepaling en het ontwerpend onderzoek, is uitgebreid beschreven in het perspectievenboek en de bijbehorende bijlagen. Zowel de effecten van de verschillende perspectieven als de effecten die het draaien aan de knoppen voor wonen, werken, mobiliteit en klimaat tot gevolg hebben komen hierin uitgebreid aan de orde.

Accommoderen van de ontwikkelopgave (woningen en bedrijvigheid) met behoud van de huidige ruimtelijke kwaliteit op basis van een klimaatadaptieve (verstedelijkings)strategie Benutten en versterken van huidige en toekomstige ambities op het gebied van leefbaarheid, landschap en de energietransitie.

Groei van wonen …. In de effectbepaling is als uitgangspunt genomen dat de plannen die tot 2027 gerealiseerd worden beschouwd moeten worden als bestaande plannen. Dit betekent dat de locatie van circa 31.000 woningen al vastligt. Omdat het aandeel bestaande plannen als basis in alle perspectieven is gebruikt zijn de verschillen tussen de perspectieven bepekt zichtbaar. De massa voor verandering is slechts beperkt. Opvallend is dat in ‘Zwolle-centraal’ +80.000 woningen de stedelijkheid nog maar beperkt groeit. Dat komt doordat de extra woningen die ten opzichte van de basis (en +40.000) wordt gerealiseerd grotendeels uitleg betreft die geen stedelijkheid toevoegt aan de bestaande stad. Nabijheid is een belangrijk begrip in de Verstedelijkingsstrategie. Onder nabijheid wordt

Wonen en werken in een klimaatadaptieve regio Regio Zwolle zet in op water en klimaatrobuustheid. De benoeming van de regio tot één van de 8 NOVI-gebieden leidt tot een jarenlange samenwerking van Rijk en Regio op dit punt. Ook binnen de Verstedelijkingsstrategie zetten we in op water en klimaat. Vanuit klimaat bekeken verschillen de perspectieven niet veel in effecten, deze worden grotendeels bepaald door de specifieke locatie van de verstedelijking binnen de kernen en minder door de regionale verdeling van de verstedelijking. Niet de vraag ‘in welke kern?’ maar de vraag ‘waar in de kern’ is bepalend. We zien hierbij dat ook de bestaande plannen niet altijd op de meest optimale plek liggen vanuit water en klimaat perspectief. Op maatregelniveau (en in de bouwstenen) zijn er wel degelijk verschillen op klimaatgebied (water en energie) en ligt er een keuze voor of we willen inzetten op systeemniveau of juist lokaal de opgaven willen oplossen. Kiezen we bijvoorbeeld voor het opvangen bij de bron (denk aan sleutelgebied Sallandse Weteringen/Heuvelrug) of juist

verstaan de hoeveelheid inwoners en banen binnen een straal van 3 km (fietsafstand). We drukken de nabijheid uit in de mate van stedelijkheid. Hoe meer stedelijk, hoe meer inwoners en banen in de directe omgeving aanwezig zijn. We zien dat in alle perspectieven Regio Zwolle beperkt verandert in stedelijkheid. Onafhankelijk van het perspectief blijft de globale verdeling tussen deelgebieden intact, de dichtheid blijft laag en daardoor is de nabijheid beperkt. Zwolle is de enige kern waar een schaalsprong in stedelijkheid mogelijk zou zijn. Dit vraagt regionale focus op Zwolle en binnen Zwolle een stevige inzet op verdichting en transformatie binnen de bestaande stad. Een uitleglocatie draagt slechts in beperkte mate bij aan de stedelijkheid van Zwolle. En ook realisatie van woningbouw in omliggende kernen levert ook geen extra stedelijkheid op. Ten aanzien van de rol van de middelgrote kernen (Kampen, Meppel, Dronten, Hoogeveen) binnen Regio Zwolle kunnen keuzes gemaakt worden (met name in economisch profiel en toekomstige stedelijkheid). In deze kernen is een sprong in

voor lokale waterbergingsmaatregelen in de wijken.

stedelijkheid mogelijk bij voldoende programma, een gezonde woon-werkbalans en

Meekoppelkansen voor energietransitie en klimaatadaptiviteit (vergroening en

kunnen inzetten op een warm hart op 3 schaalniveau’s: Regio Zwolle heeft de stad Zwolle

verblauwing) liggen in de verdichting van de bestaande stad/kern (nieuw helpt bestaand). Nieuwe woningen in uitleggebieden dragen hieraan niet bij.

daarmee ook een stevige rol in de omliggende subregio. Voorzichtige conclusie is dat we als warm hart, per subregio vormen de middelgrote kernen de warme harten en lokaal zetten we in op een warm hart binnen elke kern.

- 12 -

Versterken van de concurrentiekracht van de Regio Zwolle door een sterk en duidelijk economisch profiel in combinatie met een aantrekkelijk vestigingsklimaat We zien dat het aantal banen in verschillende gemeenten niet in evenwicht is met het aantal mensen met een baan. In Zwolle zijn aanzienlijk meer banen dan mensen met een baan, dat is op zich gezond voor een cetrale stad. Maar er zijn ook gemeenten op fikse afstand van Zwolle waarbij deze verhouding andersom is. Deze regionale onbalans dwingt inwoners tot grote pendelafstanden, die ze bijvoorbeeld niet op de fiets kunnen afleggen. Dat heeft negatieve effecten op inclusiviteit en kansengelijkheid. Ook vraagt deze onbalans in keuzes waar te verstedelijken. Daar waar een sterke groei van het aantal woningen niet gepaard gaat met een toename van het aantal banen leidt dit, gezien het karakter van de regio, tot een toename van de automobiliteit. Versterken van de concurrentiekracht van Regio Zwolle is mogelijk door te concentreren en te specialiseren. De wijze waarop hier invulling wordt gegeven verschilt tussen de perspectieven, waarbij wenselijkheid met name samenhangt met de economische strategie binnen de regio.

- 13 -

Bereikbaar houden van (huidige en toekomstige) economische toplocaties op regionaal (Regio Zwolle) en nationaal niveau (REOS Ruimtelijk Economische Ontwikkelstrategie) in combinatie met een goed functionerend daily urban system De regio is en blijft erg autogeoriënteerd. De stedelijkheid (vertaald in nabijheid van inwoners en banen) is vrijwel overal in de regio Zwolle dorps en sub-urbaan. Dit zorgt voor een relatief hoog aandeel van autoverplaatsingen. Dit is terug te zien aan congestie op de A28, de N50, de (buiten)ring van Zwolle en de N35 in uitkomsten van het verkeersmodel. Er treden vooral verschillen op in mobiliteit tussen de huidige situatie en de verschillende woningbouwscenario’s, en veel minder tussen de perspectieven. Hoeveel woningen erbij komen, is dus bepalender dan welke locaties precies gekozen worden. De +40.000 woningen perspectieven lijken veel op elkaar en leiden nauwelijks tot verschil in mobiliteitsuitkomst. Deze passen – lokale kwesties daargelaten – ook op de netwerken. De +80.000 woningen perspectieven verschillen nu vooral in waar het verkeer geproduceerd wordt en minder in de omvang van de het verkeer en de verdeling over vervoerswijzen. Kernprobleem is dat deze +80.000 woningen in combinatie met de 2040 WLO hoog uitgangspunten leiden tot een veel te grote druk op het wegennet.

Deze druk doet zich overigens overal in het land voor en vraag om beleid op nationaal niveau. De verstedelijkingskeuzes (waar te bouwen) lost hierin in geen van de perspectieven iets op. Op het OV-systeem is, met een aantal nuances, juist nog ruimte aanwezig. Het gebruik van het OV in Zwolle, de middelgrote kernen en de rest verschilt aanzienlijk. In Zwolle is ongeveer een kwart van de reiskilometers per OV, in de middelgrote kernen is dat 10-15% en daarbuiten 7%. Fiets en lopen zijn redelijk vergelijkbaar. Dit pleit ervoor om bij locatiekeuzes uit te gaan van een optimale verdichting rondom OV-knooppunten in combinatie met een regionale mobiliteitstransitie. Inzetten op mobiliteitstransitie door sterker concentreren binnen Zwolle en rondom ICstations in combinatie met toevoegen van flankerende mobiliteitsmaatregelen (parkeren, fietsbereikbaarheid, etc.) zorgt voor een afname van autogebruik: inschatting effect 10% afname op A28 ter hoogte van Zwolle in de spits.

- 14 -

- 15 -

4. Ontwerpend Onderzoek: de conclusie

De regio is door de relatief grote afstanden, erg gericht op de auto. Nieuwe woningen,

De bevindingen ten aanzien van de doelstellingen, zoals beschreven in de vorige

zeker op uitleglocaties, zorgen voor een toename van de automobiliteit, op een toch al

paragraaf leveren de onderstaande belangrijkste integrale conclusies.

overvol mobiliteitsnetwerk in de regio. Inzetten op een mobiliteitstransitie in combinatie met verdichten rondom stations is op de lange termijn noodzakelijk om bereikbaarheid te

Zwolle is de plek waar de alle opgaven als een complex vraagstuk samenkomen. De

garanderen. Dit laatste zeker ook gezien toekomstige knelpunten op het hoofdwegennet

verstedelijkingsdruk is er het hoogst en de economie bloeit er. Er zijn in Zwolle fors meer

(zie: Integrale Mobiliteitsanalyse, ministerie van I&W)

banen dan inwoners. Op Hoogeveen na is dat in geen enkele andere kern in de regio het geval. Dat betekent dus dat dagelijks veel mensen van buiten Zwolle naar de stad reizen

Conclusie voor de ontwikkelrichting:

voor hun werk. (Los van alle onzekerheden die de coronasituatie en de vlucht van het

Als we kijken naar de opgaven waar we voor staan en de doelen die we hebben

thuiswerken met zich meebrengen). Deze dagelijkse pendel naar Zwolle, samen met een

gesteld ten aanzien van verstedelijking, klimaat, economie en mobiliteit past een

groeiend inwoneraantal, brengt natuurlijk mobiliteitsopgaven met zich mee. Tegelijkertijd

combinatie van Netwerkdelta en Zwolle Centraal het beste bij de regionale ambitie.

scoort Zwolle door de lage ligging in de IJssel-Vechtdelta als ontwikkellocatie slecht op de

De opgave voor verstedelijking en mobiliteit in Regio Zwolle vraagt om concentratie

ontwikkelprincipes vanuit de QuickScan klimaatadaptatie. Het risico op overstromingen

rond Zwolle. De klimaatopgave van de bestaande stad, is geholpen met natuurlijke

is er groot, waardoor vanuit perspectief van klimaat en waterveiligheid, verstedelijking op

systeemingrepen en de meekoppelkansen van de verstedelijking

hoger gelegen delen in de regio, meer voor de hand ligt.; Veelvoorkomdende opgaven: Potentie van verdichting binnen binnen kernen en bij OV De doelen ten aanzien van de mobiliteitstransitie en economie zijn geholpen bij een

knooppunten.

schaalsprong maakt in stedelijkheid van Zwolle. Dit is ook mogelijk maar vraagt

Uit de effectbepaling en het ontwerpend onderzoek hebben we geleerd dat de

een regionale focus op Zwolle en binnen Zwolle een steviger inzet op verdichting

mobiliteitstransitie en bescherming van de groene ruimte gediend is bij verdichting.

en transformatie binnen de bestaande stad. Ook in de overige middelgrote kernen

Daarom willen we de potentie van het verdichten rondom de OV-knooppunten en/of

ontstaat meer stedelijkheid alleen als wordt gefocust op inbreiding. Ook daar geldt dat

verouderde industrieterreinen, in de regio verder verkennen.

nabijheid, de mobiliteitstransitie naar duurzamer en gezonder vormen van mobiliteit en bescherming van de groene ruimte daarmee worden geholpen.

Daarnaast willen we de opties voor inbreiding tot een warm hart voor kleinen kernen verder onderzoeken. Ook daar is immers meerwaarde te halen door versterking van de

Een geconcentreerde keuze (in Zwolle en in de middelgrote kernen) doet meer voor

kernen binnen de bestaande kernen.

het bestaande dan een gespreid model. Door de concentratie van de ontwikkeling en bijbehorende investeringen concentreer je weliswaar het risico, maar wordt ook ruimte

De overige veel voorkomende regionale opgaven zijn op zichzelf interessant en hebben

gecreëerd voor grootschalige, robuuste oplossingen, waar bijvoorbeeld de opgave waar

ook potentie. Deze opgaven hebben een plek gekregen in de ontwikkelprincipes en

de bestaande stad Zwolle voor staat op gebied van waterveiligheid en klimaatadaptatie

maken zodoende deel uit van de wijze waarop de regio haar verstedelijking in de breedste

óók mee geholpen is. dit vereist wel innovatie en blijvende aandacht en budget. Overige

zin van het woord, vorm wil geven.

klimaatkwesties zoals wateroverlast bij hevige neerslag en grondwaterproblematiek zijn lokaal. Niet de vraag ‘in welke kern?’ maar ‘waar in die kern?’ is hierbij bepalend. Versterken van de concurrentiekracht van Regio Zwolle is mogelijk. Dit kan door te concentreren en te specialiseren in de stad Zwolle en in de regionale subregio’s;

- 16 -

Van Sleutelgebieden naar Ontwikkelgebied Zwolle Door de focus op Zwolle in zowel Netwerkdelta, als Zwolle centraal is er een grote rol voor sleutelgebieden rondom Zwolle. Het gaat hierbij om drie sleutelgebieden die onderling een grote samenhang vertonen. In het vervolg willen we deze samenvoegen onder de noemer “Ontwikkelgebied Zwolle”. Hiermee kunnen we in alle samenhang de opgave waar Zwolle en directe omgeving voor staat nader te duiden. Uitdagend is dat de scope van het ontwikkelgebied ook deels buiten Zwolle en zelfs buiten de regio ligt en afhankelijk is van het water- en mobiliteitssysteem. In onderstaande figuur is de scope van het ontwikkelgebied weergegeven. De opgaven van de overige sleutelgebieden hebben een plek gekregen in de regionale opgaven en zullen daar in de volgende fase verder worden uitgewerkt.

- 17 -

- 18 -