1. Public Affairs Agenda Gemeente Zwolle

Public Affairs Agenda Gemeente Zwolle

Februari 2022

Inhoud Inleiding...............................................................................................................................................3 1.

2.

Positionering PA .............................................................................................................................4 1.1.

De kracht van Zwolle ..............................................................................................................4

1.2.

Strategie en PA .......................................................................................................................5

1.3.

Keuzes bij ontwikkeling PA-agenda .......................................................................................5

1.4.

Aanpak belangenbehartiging in de toekomst........................................................................5

1.5.

PA-agenda in schema .............................................................................................................6

PA-agenda.......................................................................................................................................8 2.1.

PA-agenda; de onderdelen.....................................................................................................8

2.2.

Hoofdambitie..........................................................................................................................8

2.3.

Verstedelijkingsopgave ..........................................................................................................8

2.4.

Bereikbaarheid......................................................................................................................10

2.5.

Energietransitie.....................................................................................................................11

2.6.

Klimaatbestendige groeiregio ..............................................................................................12

2.7.

Vitale stad .............................................................................................................................12

2.8.

Horizontale opgave: digitalisering........................................................................................14

2.9.

Horizontale opgave: financiën..............................................................................................15

Inleiding

2

Bijgaand treft u de eerste Public Affairs (PA)-Agenda voor de gemeente Zwolle aan. Het feit dat dit de eerste agenda is, leidt haast vanzelf tot vragen als wat willen we hiermee bereiken en waarom doen we dit? Zwolle wil Nederland en Europa slim benutten. Voor een krachtige economie en een vitale stad maakt Zwolle gebruik van wat anderen te bieden hebben. Zo draagt het Rijk met de Regiodeal bij aan de groei van (Regio) Zwolle. Het Rijk steunt de aanpak van Fietsstad Zwolle, de staatssecretaris opende het afgelopen jaar de nieuwe klimaat adaptieve fietsenstalling bij het station en we ontvingen tot twee keer toe een bijdrage uit de Woningbouwimpulsregeling (WBI). Dergelijke successen komen niet vanzelf. Daarvoor moeten we gezamenlijk werken aan goede netwerken, een goede profilering en lobby. Dat doen we samen met Regio Zwolle waarvan Zwolle de centrumgemeente is. Met onze Zwolse aanpak dragen we bij aan het slim oplossen van landelijke opgaven en inspireren we anderen. Stad van morgen, stad van waarde Zwolle is een vitale stad en de gemeente zet in op vergroten van die kwaliteit. Dit voert terug tot de Hanzetijd die ons inkomen en welvaart bracht maar ook de Latijnse School van Joan Cele met alle voordelen voor de verrijking van het sociaal-geestelijk klimaat.

Economische dynamiek en groei is geen doel op zichzelf maar wordt bepaald door de mate waarin deze bijdragen aan sociale cohesie, culturele diversiteit en ecologische vernieuwing. Dat bijeen gevoegd, maakt Zwolle tot ‘a fine place to be’. Aantrekkelijk woonklimaat De kwaliteit van de stad combineren we in Zwolle met de nabijheid van een aantrekkelijke groene omgeving en natuur, die via groene vingers ver de stad in reikt. Zo werken we aan een aantrekkelijk woonklimaat en een hogere kwaliteit van leven, waarbij kwantitatieve groei en kwalitatieve waarden aan elkaar zijn verbonden. Een stad in balans. Daar zijn we trots op en die kwaliteit van leven vormt het uitgangspunt in ons denken en doen, óók in onze PA-aanpak. De stad is van jou en mij: samen laten we het ontstaan Bij de verdere ontwikkeling van de stad staat de vraag centraal wat deze ontwikkeling bijdraagt aan de kwaliteit van leven en brede welvaart in onze stad en regio? En ja, het is waar; onze stad groeit en zal blijven groeien. We zijn één van de gemeenten die zijn opgenomen in het Stedelijk Netwerk Nederland, samen met Regio Zwolle groeien we naar het 4e economische knooppunt van Nederland en we zijn op het gebied van OV het tweede knooppunt van Nederland. Onze PA-aanpak draagt daar aan bij.

Hierbij staat wel telkens de vraag voorop of de keuzes die we maken economisch robuust zijn en of ze ons ook sociaal, cultureel en ecologisch vooruit helpen? Die consequente, waarde gedreven oriëntatie is onze kracht, onze uniciteit en ons perspectief. Een stad die in balans is en moet blijven. Zo’n stad is de stad van jou, van mij en van ons. 1. Positionering PA 1.1.De kracht van Zwolle Zwolle is een stad met historie. Een stad met een brede welvaart waar mensen prettig wonen en verblijven. Een vitale stad met aandacht voor jeugd en ondernemersklimaat. De gemeente heeft, als onderdeel van Regio Zwolle, de ambitie om te groeien tot de 4e economische topregio en de demo3

delta van Brede Welvaart in Nederland en een klimaatbestendige groeiregio. De onderdelen van deze PA-Agenda zijn met deze ambitie verbonden. Gelijktijdig is er een strategische agenda opgesteld die in financiële zin richting geeft aan onze ambities en daarmee bijdraagt aan deze dynamische PAagenda. Deze agenda is gericht op provincie, Rijk en EU. Het gaat om de hoofdlijnen: op welke dossiers zetten we onze lobby in. Soms gaat het om een inzet voor een langere tijd zoals ten aanzien van de verbetering de A28. Soms gaat het ook om hele concrete, korte termijn lobbyacties, die soms weer onderdeel kunnen zijn van een langer termijn doel. Zo kan de inzet om in aanmerking te komen voor de derde tranche van de Woningbouwimpulsregeling niet los worden gezien van het lange termijn doel de woningbouwopgave op te lossen. De provincie Overijssel is een belangrijke partner in de belangenbehartiging naar Den Haag en Brussel. De provincie draagt bij aan een versteviging van de positie van de stad en maakt, of is betrokken bij het maken van, afspraken met effect voor Zwolle. In het BO Leefomgeving is bijvoorbeeld afgesproken dat er een integrale verstedelijkingsstrategie wordt ontwikkeld voor de stad op het gebied van wonen, werken en mobiliteit.

De contacten met de provincie ter voorbereiding van het BO MIRT in het najaar en het BO Leefomgeving in het voorjaar zijn dan ook onderdeel van de uitwerking van de verschillende lobbyprogramma’s. Verder is Regio Zwolle voor verschillende dossiers een succesvolle schaalgrootte gebleken. Zo heeft Regio Zwolle, met grote inzet vanuit de gemeente, de Regiodeal binnengehaald. Op dezelfde wijze is de aanwijzing als NOVI-gebied Klimaatbestendige groeiregio Zwolle tot stand gekomen. Daaruit blijkt dat Regio Zwolle de kracht van de gemeente kan versterken in die lobbydossiers waar schaalgrootte en samenwerking binnen de regio van belang zijn. Deze PA-agenda van de gemeente maakt onderscheid tussen dossiers waar Regio Zwolle trekker is en de gemeente actief participeert en lobbydossiers waar de gemeente zelf trekker is. Dit is nodig om de taken en verantwoordelijkheden helder te hebben. Tegelijkertijd is het zaak pragmatisch om te gaan met wie welk werk verricht. De gezamenlijke kracht wordt immers versterkt door een sterke onderlinge samenwerking tussen gemeente en regio. Zo wordt de NOVI door de Regio getrokken, maar speelt de gemeente een actieve rol en gaat zij namens de Regio het gesprek aan met de provincie. Andersom wordt de Spoorzone door de gemeente getrokken maar is het tegelijk de grootste ontwikkellocatie en daarmee één van de icoonprojecten van Regio Zwolle.

1.2.Strategie en PA Strategie staat aan de basis van PA, want strategie bepaalt wat belangrijk is en waar we onze inzet op zouden moeten richten. Vervolgens moet worden gekozen voor welke dossiers concrete belangenbehartiging c.q. “lobby” nodig is. Deze PA-agenda is samengesteld op basis van bestaande strategieën, opgaven en lopende lobbytrajecten. De PA-agenda is een dynamisch document. Deze wordt aangepast als de strategische agenda daar aanleiding toe geeft. Deze PA-agenda kan omgekeerd ook als input dienen voor de strategische agenda. Daarnaast wordt de PA-agenda aangepast als externe ontwikkelingen daar aanleiding toe geven zoals bijvoorbeeld het nieuwe coalitieakkoord van het kabinet Rutte IV. Oók een nieuw Coalitieakkoord na de aanstaande raadsverkiezingen kan leiden tot aanpassing. Tenslotte wordt de PA-agenda ook aangepast wanneer acties succesvol zijn gebleken zoals bijvoorbeeld ten aanzien van het afschaffen van de verhuurdersheffing waarvoor Zwolle, zich 4

samen met andere gemeenten, zeer voor heeft ingezet. En ja, niet iedere lobby zal (direct) slagen, ook daar moeten we rekening mee houden. We definiëren PA als een continu proces dat bijdraagt aan de ambities en de positie van de stad. Daarin onderscheiden we drie doelen; 1. Belangenbehartiging; 2. Beleidsbeïnvloeding; 3. Positionering en netwerkvorming. 1.3.Keuzes bij ontwikkeling PA-agenda We kunnen niet alles en zeker niet alles tegelijk. Dat geldt voor ons maar ook voor onze partners. Daarom is prioritering nodig. Met het oog daarop is het belangrijk af te wegen of een bepaalde ontwikkeling voor Zwolle relevant is maar ook of er mogelijkheden zijn om invloed uit te oefenen op voor ons relevante ontwikkelingen in Den Haag en Brussel. Daarnaast is de vraag belangrijk in hoeverre een inzet bijdraagt aan een betere positionering van de stad en of deze aansluit bij de strategie en politieke ambities van Zwolle. Om deze keuzes te maken zijn heldere ambities noodzakelijk zodat gefocust kan worden op een paar lobbydossiers. Dit draagt ook bij aan de kans van slagen, want dossiers waar de gemeenten zelf al op in wil zetten en budget in steekt hebben vaak een grotere kans om van de provincie, het Rijk of vanuit Brussel medewerking, en wellicht financiering, te krijgen.

1.4.Aanpak belangenbehartiging in de toekomst Deze PA-agenda is een stap in de richting van een sterkere belangenbehartiging op regionaal, provinciaal, landelijk en Europees niveau. Het is aan het College van B&W om keuzes te maken voor de PA en deze jaarlijks vast te stellen. De Burgemeester heeft als portefeuillehouder hierin een bijzondere rol. Belangenbehartiging is immers een collegebrede taak zoals afgesproken in het Coalitieakkoord. Nu het kabinet Rutte IV net is aangetreden, is het zaak om weer nieuwe netwerken op te bouwen en te onderhouden met de nieuwe bewindspersonen en de ambtelijke toppen van verschillende departementen om Zwolle zo nog steviger te positioneren. Datzelfde geldt ook voor het opbouwen en onderhouden van relaties met Kamerleden, samenwerkingspartners en koepels. De PAagenda is een dynamisch document dat daarbij kan helpen. Dat geldt ook ten aanzien van het goed kunnen positioneren van de straks nieuw gekozen lokale bestuurders in landelijke en Europese netwerken als de VNG en de G40. 1.5.PA-agenda in schema De inhoud van de PA-agenda voor Zwolle wordt hierna schematisch weergegeven, inclusief vermelding of de gemeente dan wel Regio trekker is. Deze PA-agenda bevat de lobbydossiers die voor Zwolle belangrijke prioriteiten zijn op basis van de eerder genoemde selectiecriteria. Een aantal andere relevante dossiers worden apart benoemd.

De prioriteiten worden kort toegelicht.

5

Public Affairs Agenda Zwolle

4e Economische topregio & Klimaatbestendige groeiregio

Bereikbaarheid

Energietransiti e

Klimaatbestendige groeiregio

Vitale stad

Gebiedsontwikkeling Spoorzone (Gemeente)

Ketenmobiliteit (Gemeente)

Netcapaciteit (Gemeente)

NOVI-gebied (Regio)

Jeugd systeemaanpassing e.a. (Gemeente)

Bouwopgave (Regio)

Spoorverbinding Randstad-ZwolleNoord-Nederland (Regio)

Klimaatakkoord (Gemeente)

Proeftuin delta (Regio)

Human Capital Agenda (Regio)

Fietsstad (Gemeente)

Spoorverbinding Zwolle-TwenteMünster (Regio)

Verstedelijking sopgave

Duurzame corridor A28 (Regio)

Horizontale opgave: Digitalisering: (Gemeente)

Horizontale opgave: Financiën: (Gemeente) •

Economie Lobbyagenda in ontwikkeling (Gemeente)

Cultuur Lobbyagenda in ontwikkeling (Gemeente)

2. PA-agenda 2.1.PA-agenda; de onderdelen. Op de vorige pagina treft u een schematisch overzicht aan van de PA-agenda voor de gemeente Zwolle. Deze agenda is opgebouwd uit de volgende onderdelen; de hoofdambitie, vijf programmalijnen (de verticale kolommen) en twee verbindende programma’s (de horizontale rijen). 1. Hoofdambitie: o 4e economische topregio van Nederland en demo-delta voor Brede Welvaart in Nederland. o Klimaatbestendige groeiregio 2. Vijf lobbyprogramma’s: De vijf lobbyprogramma’s die wij benoemen in deze PA-agenda zijn; o Verstedelijkingsopgave o Bereikbaarheid o Energietransitie o Klimaatbestendige groeiregio o Vitale stad Binnen deze programma’s worden een aantal concrete, samenhangende lobbyprioriteiten onderscheiden. 3. Twee verbindende lobbyprogramma’s; De twee verbindende lobbyprogramma’s in deze PA-agenda zijn; o Digitalisering o Financiën Deze lobbyprogramma’s zijn dermate gerelateerd met alle vijf hiervoor genoemde lobbyprogramma’s dat ze daarmee eigenlijk als een satéprikker verbonden zijn. De verschillende onderdelen van de PA-agenda worden in het vervolg verder uitgewerkt. Daarbij wordt ook nader ingegaan op de lobbydossiers waaruit de verschillende programma’s bestaan. 2.2.Hoofdambitie.

In de inleiding is het al aangegeven: de hoofdambities die met de PA-agenda worden nagestreefd zijn gelijk aan de ambities van Regio Zwolle namelijk de groei naar de 4e economische topregio en demo delta voor Brede welvaart van Nederland en de profilering als klimaatbestendige groeiregio. De andere dossiers zijn hieraan verbonden. Met deze hoofdambities wordt de sterke samenhang tussen stad en regio onderstreept. 2.3.Verstedelijkingsopgave Om de ambitie de 4e economische topregio van Nederland te worden te realiseren, is bereikbaarheid van de stad essentieel. Zwolle heeft daarbij profijt van haar centrale ligging in het land. Verstedelijking en infrastructuur hangen nauw met elkaar samen. Een goed bereikbaar economisch centrum, logistieke hotspot voor bedrijven en goed ontsloten woonlocaties vormen de kern. Dit is de grootste ontwikkelopgave, niet alleen voor de stad maar voor heel de regio. De verstedelijkingsopgave en de groei van de regio worden in samenwerking met het Rijk, de provincie Overijssel en Regio Zwolle 7

uitgewerkt tot een aparte verstedelijkingsstrategie. Afspraken over voortgang en uitkomst worden tussen partijen gemaakt in het bestuurlijk overleg MIRT. Belangrijk onderdeel van de verstedelijkingsopgave is de gebiedsontwikkeling Spoorzone. In de Spoorzone landt een belangrijk deel van de totale (woning-)bouwopgave voor de stad in de komende jaren. De gebiedsgerichte aanpak van de Spoorzone is daarom bij dit programma ondergebracht. De nationale mobiliteitsopgave en de rol van de Spoorzone als spoor- c.q. vervoersknooppunt vormen een apart lobbydossier. De belangrijke lobbydoelen binnen het programma ‘Verstedelijkingsopgave’ zijn; o Gebiedsontwikkeling Spoorzone De gebiedsontwikkeling Spoorzone is een integrale opgave waar de grote transitieopgaven samenkomen op het gebied van klimaat, mobiliteit en energie. De opgave is divers en varieert van klimaat adaptief bouwen tot het versterken van cultuur. Ook de verbinding onderwijs-arbeidsmarkt in de maakindustrie en het versterken van het innovatiedistrict rond Perron038 speelt in dit gebied een rol. De gebiedsontwikkeling Spoorzone is een gemeentelijke opgave die ook voor de regio van cruciaal belang is. De Spoorzone is één van de icoonprojecten uit de Regionale Investeringsagenda. o Bouwopgave De gemeentelijke (woning-)bouwopgave bestaat uit drie onderdelen: de Spoorzone, binnenstedelijk bouwen en een toekomstige uitleglocatie.

Zwolle maakt onderdeel uit van het Stedelijk Netwerk Nederland. Het Stedelijk Netwerk Nederland, bestaande uit grote steden aan de rand van de Randstad, kan volgens het Rijk een belangrijke rol spelen bij het realiseren van de landelijke woningbouwopgave. Voor Zwolle is daarbij relevant dat; - De Spoorzone in 2020 is aangewezen als één van de 14 grootschalige verstedelijkingsgebieden. Dat zijn gebieden met een complexe ontwikkelopgave waarvoor samen met het Rijk integrale businesscases zijn uitgewerkt. In het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet Rutte IV wordt een stevige vervolgaanpak van deze 14 gebieden voorgestaan; - Er voor de Spoorzone en de Zwartewaterallee in 2021 aanvragen zijn gehonoreerd uit de Regeling Woningbouwimpuls; - De belemmerende stikstofregelgeving verder wordt aangepast; - De aanpak van de Regiodeals wordt voortgezet, zoals aangekondigd in het coalitieakkoord, zodat de stad en Regio met behulp van een ontschot budget van het Rijk zelf integraal kunnen ontwikkelen. - De gemeente samenwerkt met Regio Zwolle en de provincie Overijssel om zo met het ministerie van BZK te komen tot een versnelling van de woningbouw zoals al opgenomen in de Woonagenda Oost-Nederland en besproken met verschillende ministeries.

o Fietsstad Zwolle Zwolle is wereldfietsstad en ambieert een regionaal en stedelijk fietsnetwerk met hoogwaardige stallingen aan herkomst- en bestemmingskant. Het Actieplan Zwolle wereldfietsstad 2030 is gereed. De gemeente heeft de ambitie om als Regio Zwolle/West-Overijssel samen met Regio Twente en de provincie een visie/uitvoeringsagenda te maken op het gebied van deelmobiliteit en Mobihubs. Die agenda wordt ook met het Rijk gedeeld. In onze lobby wordt samen opgetrokken met het fietssamenwerkingsverband ‘Tour de Force’.

8

o

Duurzame corridor A28 De uitkomst van de MIRT verkenning uit 2019 heeft voor de A28 tussen Hoevelaken – Hoogeveen in eerste instantie geleid tot een samenhangend pakket van kleinere maatregelen. De ambitie blijft om de duurzame corridor A28 tussen Hoevelaken – Hoogeveen op een kwalitatief hoogwaardige manier te ontwikkelen en te upgraden. Naar verwachting zal de A28 in combinatie met de A37 (Hoogeveen-Duitse grens), na het gereedkomen van de E233 in Duitsland ook een belangrijke rol gaan spelen als schakel tussen de Randstad en de Noord-Duitsland. In het BO MIRT is besloten om de ontwikkeling van de duurzame corridor A28, voor het deel rond Zwolle, te koppelen aan de verstedelijkingsopgave.

2.4.Bereikbaarheid Station Zwolle is een belangrijk spoorwegknooppunt in het binnenlandse spoornetwerk met treinverbindingen in 8 richtingen. In het Toekomstbeeld OV 2040 is Zwolle één van de hoekpunten in het ‘rondje-Nederland’ waar het openbaar vervoer vaak en snel moet gaan rijden. Dit betekent regelmatige verbindingen naar onder andere Amsterdam, Utrecht en Arnhem-Nijmegen en naar Groningen en Leeuwarden. Daarnaast loopt er op dit moment een concreet onderzoek onder leiding van de Euregio naar verbetering en doortrekking van de spoorverbinding Zwolle-Twente-Münster. Daarmee zou Zwolle een directe grensoverschrijdende verbinding krijgen met het Duitse achterland. Een goede bereikbaarheid is essentieel om de 4e economische topregio van Nederland te worden. De koppeling tussen diverse mobiliteitsvormen, vaak via Mobihubs, is daarin een belangrijk uitgangspunt waarbij een prioritering via het zgn. STOMP-principe wordt gehanteerd (dit is een prioriteit via eerst Stappen, dan Trappen, OV en MAAS en daarna Personenauto’s). Zwolle is al wereldfietsstad en gesprekspartner voor onder meer het ministerie I&W aangaande het reguleren van vervoersstromen in het kader van verstedelijking.

De belangrijke lobbydoelen binnen het programma ‘Bereikbaarheid’ zijn; o Stimuleren van ketenmobiliteit via Mobihubs; Mobihubs zijn plekken in en rond de stad waar mensen in de toekomst over kunnen stappen van het ene vervoermiddel op het andere. Zij zorgen er voor dat de verkeersdruk in en rond Zwolle vermindert waardoor de leefbaarheid, bereikbaarheid en veiligheid verbeteren. Mobihubs dragen bij aan klimaatdoelen als CO² reductie en de energietransitie. Ook in het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet wordt ingezet op de realisatie van deze mobihubs. o Verbeteren van de verbinding Randstad-Zwolle-Noord-Nederland; Er zijn geregeld storingen op de lijn waardoor het Noorden niet, of niet goed, is te bereiken. Zwolle zet in op het wegnemen van eventuele belemmeringen, frequentieverhoging en een verhoging van de snelheid op dit traject. Doel is de reistijd tussen de Randstad en het Noorden met een half uur terug te brengen. Zwolle werkt in deze lobby onder andere samen met Regio Zwolle en de provincie Overijssel. o Realisatie, en upgrading, rechtstreekse spoorverbinding Zwolle-Twente-Münster; Het realiseren van deze rechtstreekse verbinding maakt van Zwolle een internationaal knooppunt tussen de Randstad en Duitsland. Deze ontwikkeling heeft ook gevolgen voor het functioneren van de OV-Hub Zwolle en het station zelf.

Naast realisatie van deze verbinding heeft Zwolle tevens als doel om deze spoorverbinding in z’n geheel op te laten nemen in het Europese TEN-T netwerk om daarmee de kans op Europese financiering te vergroten. In deze lobby werken stad en regio Zwolle

9

samen met de provincie Overijssel en de EUREGIO. Het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet onderkent het belang van goede grensoverschrijdende verbindingen. Naast deze belangrijke lobbydoelen spant de gemeente zich tevens in voor; o Port of Zwolle: aanpassing van binnenhaveninfrastructuur Het Rijk heeft ingestemd met een verbreding en verdieping van de sluizen bij Kornwerderzand waardoor een zwaardere categorie schepen deze haven kan bereiken. Daardoor groeit de Port of Zwolle van binnenhaven naar zeehaven. Bij deze groei wordt tegelijk een digitaliseringsslag gemaakt door met behulp van smart solutions het zoeken van ligplaatsen en de overslagcapaciteit aanzienlijk te verbeteren. Deze opgave trekt Regio Zwolle. o N35 tussen Wierden en Zwolle upgraden naar een autoweg Nadat in 2020 het Rijk een substantiële bijdrage heeft toegezegd aan dit project houden stad en Regio Zwolle samen met de provincie een vinger aan de pols om er voor te zorgen dat het einddoel nl. een volledige upgrading van deze weg tot 2x2 autoweg wordt gerealiseerd. 2.5.Energietransitie Zwolle wil voorop lopen in de energietransitie en mede daardoor de doelen uit het landelijke en Europees klimaatakkoord realiseren. Om deze ambitie waar te maken, zijn de inzet en middelen van andere overheden noodzakelijk. Het gaat daarbij immers vaak om investeringen en opgaven die de schaal van Zwolle overstijgen.

Naast het beschikken over voldoende financiële middelen is ook het kunnen beschikken over voldoende, en voldoende gekwalificeerd personeel belangrijk om de energietransitie te doen slagen. De belangrijke lobbydoelen binnen het programma ‘Energietransitie’ zijn; o Voldoende netcapaciteit om de energietransitie waar te maken Voor de groei van de stad is voldoende netcapaciteit randvoorwaardelijk. Netcapaciteit is de kapstok voor allerlei vraagstukken rondom de energietransitie en verstedelijking. Zwolle was één van de eerste regio’s in het land met een tekort aan netcapaciteit. Nu worden steeds meer regio’s met name in het Noorden en Oosten van Nederland, met dit probleem geconfronteerd en krijgt het landelijk meer aandacht. Dat betekent dat er een momentum ontstaat voor gezamenlijke lobby. Zwolle kan zich daarbij aanbieden als proeftuin voor het elektriciteitsnet zoals bijvoorbeeld door de bouw energiehubs zoals op de Hessenpoort. o Financiële middelen voor klimaatakkoord Zwolle zet zich in voor meer financiële middelen om het landelijke klimaatakkoord te kunnen realiseren. Daarmee kunnen Zwolse ambities als de verduurzaming van de bestaande bouw, het aardgasvrij maken van meerdere wijken, aanleg van warmtenetten en bredere toepassing van alternatieve energiebronnen verder worden gerealiseerd.

Naast deze belangrijke lobbydoelen spant de gemeente zich tevens in voor; o Garantstelling van het Rijk voor proefboringen geothermie; Het Rijk investeert 5 miljoen om in gemeente Zwolle geothermische warmte uit de grond te halen. Het is geen garantie dat dit lukt en of er voldoende bruikbare energie uit de grond komt, want alleen dan kunnen de bedrijven warmte afzetten en omzet draaien. Alleen als het risico aan de voorkant wordt afgedekt zal het consortium van bedrijven beginnen met boren. Daarom zetten we ons in voor aanvullende middelen, zodat het financiële gat kan worden gedicht.

10

o

Extra financiële middelen voor het verduurzamen en energieneutraal bouwen van schoolgebouwen; De Zwolse schoolgebouwen zijn veelal 40 tot 50 jaar oud en aan vervanging toe. In het kader van de energietransitie is het streven dat nieuwe schoolgebouwen energieneutraal zijn. Het gaat hierbij om grote investeringen waarvoor het de gemeente op dit moment aan de financiële middelen ontbreekt. De gemeente wijst hierbij op de financiële (mede-)verantwoordelijkheid van het Rijk.

2.6.Klimaatbestendige groeiregio De Regio Zwolle ontwikkelt een nieuw klimaat adaptief landschap met als doel om een klimaat robuuste, aantrekkelijk woon- en leefomgeving te realiseren. Op basis van het plan Klimaatbestendige groeiregio Zwolle is de regio vorig jaar door het Rijk aangewezen als NOVI-gebied. Bij de verdere uitwerking hiervan zijn alle partners binnen Regio Zwolle betrokken. In het jaarlijkse BO Leefomgeving van landsdeel Oost (provincies Overijssel en Gelderland) met het Rijk worden nadere afspraken gemaakt over de verdere uitwerking van het NOVI-gebied en daaraan gerelateerde opgaven. De belangrijke lobbydoelen binnen het programma ‘Klimaatbestendige groeiregio’ zijn; o Verdere uitwerking status NOVI-gebied Rijk en regio gaan de komende jaren samen in het kader van het NOVI-gebied een extra impuls geven aan de grote transitieopgaven binnen de regio. o Klimaatbestendige groeiregio Zwolle inzetten als nationale en internationale proeftuin voor stedelijke delta’s In onze aanvraag voor NOVI-gebied hebben we de regio nadrukkelijk als mogelijke proeftuin gepositioneerd. Dit kan uiteindelijk tevens bijdragen aan het verkrijgen van een internationale positie en Europese financiering. 2.7.Vitale stad Een vitale stad hebben en houden is niet alleen van belang voor de inwoners van Zwolle maar ook voor de regiogemeenten om ons heen.

Om de 4e economische topregio te worden is een vitale stad ook van groot belang. De belangenbehartiging is hier gericht op de Brede Welvaart; op mensen en bedrijven. Zwolle is de stad in de regio waar naast het mkb ook veel grotere bedrijven gevestigd zijn. Die bedrijvigheid is van groot belang voor de Zwolse economie. Zwolle zet binnen de regionale economische agenda in op drie groeiclusters om het innovatievermogen van stad en regio te versterken: ICT en e-commerce, creatieve en slimme maakindustrie en health. Cultuur zorgt er voor dat er in de stad niet alleen gewoond en gewerkt wordt maar dat er ook geleefd wordt, dat Zwolle een prettige stad is. Binnen het sociale domein hebben we via onze inzet op het terrein van de jeugdzorg specifiek aandacht voor het belang van de kinderen in onze stad. De belangrijke lobbydoelen binnen het programma ‘Vitale stad’ zijn; o Systeemaanpassingen en structureel geld voor jeugd Sinds de decentralisatie van jeugdzorg naar gemeenten zien veel gemeenten zich met, soms grote, tekorten geconfronteerd. Deze worden niet of onvoldoende door het Rijk gecompenseerd. In het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet Rutte IV wordt dit knelpunt weliswaar onderkend maar 11

o

wordt anderzijds nog ontoereikend structureel perspectief geboden. Om tot de nodige aanpassingen te komen, werkt Zwolle nauw samen met andere gemeenten in G40 verband en de VNG. Human Capita Agenda Stad en regio trekken onder andere in de Regiodeal samen op om menselijk kapitaal beter in te kunnen zetten voor onze economie om zo een bijdrage te leveren aan de brede welvaart. Human Capital – inwoners en ondernemers – staan daarbij centraal. Mede dankzij onze inzet is het belang van een integrale HCA-aanpak, met hulp van de VNG, ook landelijk op de kaart gezet. Dat gebeurt ondermeer door deel te nemen aan de VNG Taskforce Economisch Herstel en Transitie. Een sterke economie zorgt immers voor werkgelegenheid en dynamiek op de arbeidsmarkt. Economische ontwikkeling vraagt om een goed functionerende arbeidsmarkt. Die arbeidsmarkt is echter in beweging en vraagt om een wendbare en weerbare beroepsbevolking en wendbare en weerbare bedrijven. De economie herstelt sneller dan verwacht van de Corona-pandemie en arbeidsmarktkrapte dreigt: er is meer vraag naar arbeidskrachten dan dat er beschikbare arbeidskrachten zijn. Een dreigend tekort aan menskracht is een rem op economisch herstel en transitie.

Daarom moet het makkelijker worden voor mensen om (met behulp van scholing) stappen te zetten op de arbeidsmarkt: van opleiding naar werk, van werk naar werk, van sector naar sector en van werkloosheid naar werk zodat het beschikbare arbeidspotentieel volledig wordt benut en jongeren volop kansen krijgen. Om dit te laten slagen is samenwerking met alle partners in de keten nodig zowel landelijk als op regionale schaal. Deze aanpak zetten we voort waarbij het doel onder meer is financiering te krijgen die ook ingezet kan worden voor de mkb-bedrijven van Zwolle en om bestaande regelingen aan te passen. In onze lobby richten we ons op het nieuwe kabinet en willen we aansluiten op kansen die het coalitieakkoord van het kabinet Rutte IV op dit thema lijkt te bieden.

Naast deze belangrijke lobbydoelen spant de gemeente zich tevens in voor; o Integraal werken door ontschotte wijkbudgetten (vanuit Wmo/ZvW/Wlz). Wij streven ernaar dat zoveel mogelijk Zwollenaren thuis kunnen blijven wonen (ook als zij psychisch kwetsbaar zijn/ouder worden) en daar de ondersteuning ontvangen die zij nodig hebben. Onnodige verhuizingen worden zo veel mogelijk voorkomen. De juiste zorg op de juiste plek met aandacht voor de draagkracht en draaglast in de wijk. Schotten tussen stelsels (Wmo/ZvW/Wlz) verhinderen een integraal aanbod, dat is afgestemd op de individuele situatie/ondersteuningsbehoefte van kwetsbare personen. Zwolle onderzoekt in het bijzonder hoe naar ontschotte wijkgerichte financiering kan worden gegaan en zal daarvoor bij het ministerie om experimenteerruimte vragen. o

Cultuur BIS-status en culturele hoofdstad 2033 De cultuur van Zwolle maakt dat het prettig wonen en recreëren is in de stad. Dit heeft ook zijn uitstraling naar de regio. Zwolle ambieert het verkrijgen van een plek in de landelijke, culturele basisinfrastructuur. Het ministerie OC&W verleent subsidie aan instellingen die op deze lijst staan. Verder beziet de gemeente de mogelijkheid om zich te kandideren voor culturele hoofdstad 2033.

Tot slot; zowel op het terrein van economie als cultuur is in 2021 een nieuwe strategie vastgesteld. We verwachten dat de uitwerking hiervan in de nabije toekomst kan zorgen voor enkele potentiële nieuwe lobbydossiers. Daarom staan deze onderdelen met stippellijn aangegeven in de schematische

12

weergave van de PA-agenda. Zoals u hierboven kunt zien, hebben we één concrete opgave op het terrein van cultuur al in deze PA-agenda opgenomen. 2.8.Horizontale opgave: digitalisering Door onze snel toenemende technologie zijn we altijd en met iedereen en alles om ons heen verbonden. Dat is ingrijpend. Die verbondenheid is een échte gamechanger en maakt van de stad “een slimme stad”. Verbondenheid door digitalisering stelt ons namelijk veel beter in staat om de kwaliteit van onze dienstverlening te versterken én om samen met overheden, bedrijven, kennisinstellingen en inwoners oplossingen te realiseren voor al die vraagstukken en grote opgaven waar we als samenleving voor staan. Het is evident dat dit op een veilige en ethische verantwoorde wijze gebeurt én dat we er voor zorgdragen dat iedereen in onze samenleving kan blijven deelnemen. Digitalisering bestrijkt een breed speelveld en betreft ook onze bedrijfsvoering en dienstverlening. In deze eerste PA-agenda is digitalisering vooral als een horizontaal en verbindend programma benoemd, omdat alle andere onderdelen van deze PA-agenda daarmee in meer of mindere mate te maken hebben en belang hebben bij deze ontwikkeling.

Smart City oplossingen en data-gedreven sturing kunnen namelijk bijdragen aan integrale maatschappelijke oplossingen voor onze opgaven op het gebied van verstedelijking, klimaat/energie, mobiliteit en sociale thema’s. Door digitalisering te verbinden aan meerdere lobbyprogramma’s versterken we de integrale aanpak én de mogelijkheden daarvoor middelen te verkrijgen. Het nieuwe kabinet heeft digitalisering tot één van de speerpunten van het coalitieakkoord gemaakt. De gemeente Zwolle is koploper op het gebied van digitalisering en bestuurlijk trekker van dit onderwerp in het Stedennetwerk G40. Daarin streven wij naar meer landelijke samenwerking en regie met andere gemeenten/VNG, het Rijk en het bedrijfsleven om beter tot opschaling te komen van goede voorbeelden en toepassingen. De eerder genoemde verbondenheid door digitalisering komt tot uiting in de Digitale Strategie van Zwolle en in de wijze waarop Zwolle zich als mede koploper op het gebied van Smart City landelijk manifesteert. Die digitale strategie ligt aan de basis van onze lobbydoelen; De belangrijke lobbydoelen binnen het programma ‘Digitalisering’ zijn; o

o

o

De ontwikkeling van een “Digitale Tweelingstad”.

Het ontwikkelen van een digitale tweelingstad, stelt ons in staat om meer integraal, data-driven scenario’s voor de stedelijke opgaven te ontwikkelen, op effecten te voorspellen en deze in een 3D model te visualiseren. Het realiseren van een fysieke ontmoetingsplaats en netwerk voor digitalisering. Een dergelijke fysieke ontmoetingsplaats stimuleert de innovatie en samenwerking rond digitalisering met de stad/samenleving, waaronder de Alliantie Smart Zwolle. ‘De stad in verbinding’, Met ‘De stad in verbinding’ wordt de toegankelijkheid van het aanbod aan diensten en inclusieve samenleving gestimuleerd. Om dit te bereiken is een netwerksamenwerking nodig met andere partijen en kan de gemeente niet zonder aanvullende financiering.

13

2.9.Horizontale opgave: financiën Om de ambities van Zwolle te realiseren en de opgaven uit de verstedelijkingsstrategie te kunnen waarmaken zijn meer, vooral structurele, financiële middelen nodig. Zwolle heeft zelf al een stevige Strategische Investering Agenda opgesteld van waaruit de grote opgeven in de komende 10 jaar geheel of gedeeltelijk kunnen worden gefinancierd. Maar gezien de schaal van deze opgaven zijn en blijven aanvullende middelen daarbij nodig. Financiën zijn randvoorwaardelijk voor de verdere ontwikkeling van de stad en raken daardoor alle andere lobbyprogramma’s. Om die reden zien we financiën eveneens als een horizontaal en verbindend programma in deze PA-agenda. De belangrijke lobbydoelen binnen het programma ‘Financiën’ zijn; o Herverdeling Gemeentefonds De voorlopige herverdeling van de gelden uit het gemeentefonds pakt voor Zwolle niet nadelig uit. Maar dat geldt niet voor alle gemeenten. Van diverse kanten blijft druk uitgeoefend worden om de systematiek van het fonds weer aan te passen. Daarnaast zorgt het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet Rutte IV voor een fors positief effect op de gemeentefinanciën tot en met 2025. Over de jaren daarna bestaat echter nog veel onzekerheid waardoor het lastig is een structureel financieel beeld te schetsen.

Daarom houdt de gemeente een actieve vinger aan de pols en worden nauwe contacten met zowel de VNG als het Ministerie van Binnenlandse Zaken onderhouden. o Nationaal herstelplan Zwolle speelt een actieve rol bij de invulling van de landelijke crisis en herstelaanpak. Dat gebeurt ondermeer door deel te nemen aan de VNG Taskforce Economisch Herstel en Transitie. Daarnaast probeert Zwolle, via de VNG, invloed uit te oefenen op de uiteindelijke inzet van middelen uit het Europese Herstelpakket waarvoor door onze regering, in overleg met de decentrale partners, in de loop van dit jaar plannen moeten worden uitwerkt die vervolgens aan de Europese Commissie moeten worden voorgelegd. Naast deze belangrijke lobbydoelen spant de gemeente zich tevens in voor; o Financiering passend bij de invoering van de Omgevingswet Aan de invoering van de Omgevingswet wordt al geruime tijd gewerkt. Als alles volgens de laatste plannen verloopt zal de Omgevingswet in ieder geval per 1 januari 2023 van kracht worden. Het Rijk heeft gemeenten nu nog geen compensatie verstrekt voor de kosten die bij de invoering van de Omgevingswet worden gemaakt. Tevens dringt Zwolle aan op het bieden van mogelijkheden aan gemeenten om te kunnen beschikken over voldoende en goed gekwalificeerde capaciteit voor het voeren van de vaak complexe procedures.

14