1. Programma van Eisen Pumptrack Zwolle-Zuid
Tekst van het document
Programma van eisen
PUMPTRACK ZWOLLE-ZUID
Definitief | April 2025
Inhoud
1 Inleiding
4
2
Doel
8
3
Eisen locatie
8
4
Eisen baan
11
5
Beheer
14
6
Inspiratie
16
INLEIDING
Inleiding
Voorgeschiedenis
Opzet PvE
Een groep inwoners uit de Zwolse wijk Zwolle-Zuid heeft zich in
Dit PvE is het resultaat van meerdere gesprekken tussen
2023 bij de gemeente Zwolle gemeld met een initiatief tot
initiatiefnemers onderling en tussen de stichting en de gemeente.
aanleg van een pumptrack in hun wijk. Het bewonersinitiatief is
Het document is opgebouwd langs vier sporen:
door de Zwolse gemeenteraad omarmd. De raad heeft bij de behandeling van de begroting 2024 de motie “Op naar de
1. Een schets van het doel van een pumptrack in Zwolle-Zuid;
eerste pumptrackbaan in Zwolle” aangenomen. Naar aanleiding
2. Eisen en wensen ten aanzien van de locatie;
van deze motie heeft het college van burgemeester en
3. Eisen en wensen ten aanzien van de baan;
wethouders een locatiescan laten uitvoeren door adviesbureau
4. Uitgangspunten beheer en exploitatie.
OBB. Deze scan heeft uitgewezen dat er meerdere kansrijke
5. Inspiratiebeelden.
locaties in Zwolle-Zuid voorhanden zijn. De gemeenteraad heeft
mede op basis van de scan een structureel budget beschikbaar
Input voor verdere traject
gesteld voor de aanleg en het beheer van een pumptrackbaan.
Dit Programma van Eisen vormt een belangrijke basis voor achtereenvolgens:
Concretisering initiatief De initiatiefnemers hebben zich inmiddels verenigd in een
1. Het vervolgonderzoek naar een geschikte en haalbare locatie;
Stichting Pumptrack Zwolle-Zuid. Deze stichting en de gemeente
2. De aanbesteding van het ontwerp en realisatie van een
willen verder met het project. Er moet vervolgonderzoek worden
verricht naar kansrijke locaties, met als doel een voorkeurslocatie te bepalen en een ontwerp- en realisatievoorstel op te stellen.
pumptrack in Zwolle-Zuid;
3. Een door initiatiefnemers en gemeente gedragen ontwerp van de voorkeurslocatie.
Dit gebeurt via een gefaseerd proces: van circa 8 naar 3 locaties en uiteindelijk naar een definitieve locatie. Voor een goede
Het PvE is een dynamisch document. Dit houdt in dat het document
toetsing van de haalbaarheid en geschiktheid van de
kan worden aangepast en aangescherpt wanneer dit nodig wordt
verschillende locaties is het noodzakelijk een scherp(er) beeld
geacht. Dit vergt instemming van Stichting Pumptrack Zwolle-Zuid
van hebben van de eisen en wensen voor een Pumptrackbaan.
en afstemming met de gemeente Zwolle.
Dit Programma van Eisen (PvE) biedt dit inzicht.
- 4--4 -
DOEL
Doel
Start van het initiatief Zwolle-Zuid is de grootste wijk van Zwolle. Een wijk met bijna 29.000 inwoners en een kleine 12.000 huishoudens. Vier van deze inwoners zijn in 2023 een initiatief gestart dat moet leiden
tot realisatie van een pumptrack in de wijk. Aanleiding voor het initiatief is het gemis van voldoende, aantrekkelijke en kwalitatieve speel- en sportgelegenheden voor hun kinderen en de overige jeugd van Zwolle-Zuid. Er zijn verschillende trapveldjes in de wijk en ook enkele grotere speelvoorzieningen. Deze zijn deels technisch gedateerd of sluiten niet meer aan bij de beleving en behoefte van de doelgroep. Het initiatief tot
realisatie van een pumptrack in Zwolle-Zuid is ontstaan om hier verandering in te brengen. Het initiatief wordt ondersteund door een petitie (door 1.000 personen ondertekend, waaronder veel kinderen) en de leerlingenraden van de verschillende basisscholen in de wijk. Initiatiefnemers hebben draagvlak en medewerking gezocht en gevonden bij/van het Zwolse stadsbestuur.
Motieven voor een pumptrack Een pumptrack is relatief nieuw fenomeen in Nederland. Het betreft een kronkelend en golvend parcours van asfalt, waarop jong en oud kunnen fietsen, skateboarden, skeeleren of steppen. De populariteit van een dergelijke voorziening in ons land neemt
1. (Buiten)sporten is gezond: het rijden op een pumptrack is een
behoorlijke workout en het geeft een fantastisch gevoel. Jonge kinderen, tieners en volwassenen genieten dagelijks van pumptracks en worden er blij en gezond van. 2. Sociale functie: door de brede aantrekkingskracht vormt de track een sociale ontmoetingsplaats waar jongeren en ouderen samen sporten, spelen, de dag doorbrengen, en elkaar stimuleren om te bewegen
3. Pumptracks zijn uitdagend: pumptracks zijn super uitdagend voor iedereen. Door slim te ontwerpen zijn pumptracks voor jong en oud, beginners én gevorderden uitdagend. 4. Pumptracks zijn multifunctioneel: pumptracks zijn er voor bijna iedereen. Er kan op gereden worden met BMX-fietsen, mountainbikes, skateboards, in-line skates, longboards, (stunt)steps en rolschaatsen. Ook mensen in een rolstoel kunnen
gebruikmaken van een pumptrack. Bijna alles op wielen kan op een pumptrack. 5. Geschikt voor alle leeftijden: pumptracks worden ontworpen zodat deze geschikt zijn voor alle leeftijden. De kleinste kinderen op een loopfiets of step kunnen er terecht, maar ook voor volwassenen is het de perfecte plek om te genieten en je fietstechniek te verbeteren.
zienderogen toe. In Zwolle is nog geen pumptrack gerealiseerd.
Initiatiefnemers willen hier verandering in brengen. Zij hebben hiervoor de volgende motivatie:
- 6--6 -
Doel
Focus De initiatiefnemers wonen in Zwolle-Zuid en willen een pumptrack aanleggen voor de bewoners van deze wijk. Deze voorziening is vooral bedoeld voor lokaal gebruik en moet altijd beschikbaar zijn voor de gemeenschap, met name voor de jongere bewoners. Het wordt een openbare faciliteit,
toegankelijk van zonsopgang tot zonsondergang. Hoewel het mogelijk is om er ook wedstrijden of andere sportactiviteiten te organiseren, is dit momenteel niet het doel van de Stichting Pumptrack Zwolle. Na de aanleg van de baan beraadt de Stichting zich over haar toekomstperspectief. De regie op het onderhoud van de baan komt in handen van de gemeente Zwolle.
Zoektocht De gemeenteraad van Zwolle heeft een structureel budget beschikbaar gesteld voor de aanleg en het beheer van een pumptrack in Zwolle-Zuid. Een cruciale eerste stap is het vinden van een geschikte locatie. Adviesbureau OBB heeft een vooronderzoek uitgevoerd, wat aantoont dat meerdere plekken
in de wijk geschikt zijn voor de aanleg van een pumptrack. De volgende stap is het onderzoeken van deze veelbelovende locaties op haalbaarheid en geschiktheid. Het Programma van Eisen verfijnt de kwalitatieve en kwantitatieve behoeften en bevat criteria voor de selectie van een passende locatie.
- 7--7 -
EISEN LOCATIE
Vereisten locatie
Minimale vereisten locatie 1. De locatie is beschikbaar, dat wil zeggen: in eigendom van de gemeente Zwolle of in eigendom van een derde partij die bereid is om de locatie
aan de gemeente te verkopen. Bij gelijke geschiktheid gaat vanuit het oogpunt van snelheid en financiën de voorkeur uit naar een gemeentelijke locatie. 2. De toekomstige locatie moet qua grootte berekend zijn op een baan met een oppervlakte van minimaal 1.500 m² en maximaal 2.000 m². Dit
zonder ruimte voor eventuele aanpalende voorzieningen als een gebouw of (fiets)parkeerplaatsen. Er is op voorhand geen uitgesproken voorkeur voor de exacte vorm van de locatie. 3. Het terrein is openbaar toegankelijk en daarmee niet omheind door hekwerk. De begrenzingen van het terrein zijn laagdrempelig, obstakelvrij en aantrekkelijk ingericht. Daarmee is het terrein vanuit
meerdere kanten te benaderen en toegankelijk via één of twee ingangen. Deze entrees zijn op de logische plek rond de baan gesitueerd. De locatie heeft een groen karakter en is landschappelijk zodanig ingericht dat het lijkt weg te vallen c.q. op te gaan in de omgeving. 4. De mentale en fysieke bereikbaarheid van de locatie is goed. De ruimtelijke opzet van het terrein moet bijdragen aan een gevoel van veiligheid en geborgenheid, in het bijzonder voor de jongere jeugd. Er is voldoende (toe)zicht op de locatie. De locatie moet goed bereikbaar zijn per voet, fiets of auto. De locatie moet zelfstandig bereikbaar zijn voor kinderen vanaf 8 jaar.
5. Er is voldoende parkeergelegenheid voor auto’s en fietsen in de directe omgeving (maximaal 250 meter voor auto’s). In dit stadium wordt uitgegaan van ongeveer 10 parkeerplaatsen voor auto’s en reservering van een ruimte van ongeveer 75 m² voor stallingen van fietsen. Indien mogelijk en passend binnen de parkeerbalans kunnen bestaande
parkeerplaatsen in de nabije omgeving worden gebruikt. Mocht deze mogelijkheid niet bestaan, dan dient de locatie voldoende omvang te hebben om de benodigde 10 parkeerplaatsen te realiseren. Hetzelfde geldt voor het fietsparkeren. Dit resulteert in een extra ruimtebehoefte van ongeveer 350 m².
6. Initiatiefnemers hebben inclusiviteit hoog in het vaandel staan. De locatie moet dan ook zonder belemmeringen bereikbaar en toegankelijk zijn voor mensen met een fysieke beperking. De wegen naar de pumptrack moeten zijn verhard door toepassing van klinkers (wel uitgevlakt) of materiaal met soortgelijk gebruiksgemak. 7. De locatie wordt niet uitgerust met verlichting, tenzij gebruik gemaakt
kan worden van bestaande verlichting in de directe omgeving. Als er geen verlichting rond de baan is, dan is de pumptrack toegankelijk tussen zonsopgang en zonsondergang. 8. Er moet rekening worden gehouden met een aanbevolen minimale afstand van 50 tot 100 meter tot eventuele woningen. Deze afstand is nodig om geen negatieve invloed op het woon- en leefklimaat van de omliggende woningen te hebben. Met eventuele geluidswerende maatregelen kan de afstand worden verkleind. Aan de andere kant geldt ook een maximale afstand tot de bebouwde kom, om de pumptrack verbinden te laten houden met de wijk. - 9--9 -
Vereisten locatie
Minimale vereisten locatie 9. De locatie staat niet op zichzelf. Dit houdt in dat in de directe omgeving van de pumptrack een combinatie met aanwezige of mogelijk te realiseren recreatieve voorzieningen kan worden gemaakt. Dit maakt wellicht gezamenlijk gebruik van voorzieningen (bijvoorbeeld een toilet)
en eventuele samenwerking mogelijk en garandeert ook in zekere zin beter toezicht op de locatie. 10. De locatie is goed bereikbaar voor hulpdiensten in het geval van een ongeval of calamiteit. Een pré is uitrusting van het terrein met een watertappunt met drinkwater. Ook moeten er voldoende, goed
bereikbare afvalbakken zijn. Dit vergt afstemming tussen de ontwerper en de beheerder van de openbare ruimte, zijnde de gemeente Zwolle. 11. De locatie moet ontmoeting tussen wijkbewoners (jong en oud) en ontspanning bevorderen. Dit op een natuurlijke en speelse manier. Er is voldoende ruimte voor realisatie van zitgelegenheid door toepassing van bankjes en een in het landschap opgaande “tribune”. Deze
zitgelegenheid wordt bij voorkeur in een “natuurlijke vorm” (bijvoorbeeld een wal of heuvel) gemaakt, is niet te dicht op de baan gesitueerd en heeft volop zicht op de baan en de activiteit erop. 12. Vraagstuk is of deze zitgelegenheid ook zodanig ontworpen kan worden, dat mensen met een verminderde mobiliteit ook gebruik kunnen maken van deze faciliteit. Ontwerp en realisatie van deze voorzieningen maakt onderdeel uit van de opdracht aan de marktpartij die de pumptrack realiseert.
13. Er wordt vooralsnog niet ingezet op realisatie van een gebouwde ontmoetingsfaciliteit met facilitaire voorzieningen. Er moet ruimtelijk wel rekening worden gehouden met de eventuele toekomstige realisatie van een dergelijk gebouwtje. Hiervoor moet 100 m² ruimte worden gereserveerd.
- 10 - - 10
EISEN BAAN
Vereisten pumptrack
Minimale vereisten pumptrack 1. Een goed ontworpen entreegebied. De toegang naar de pumptrack is ruim en rolstoelvriendelijk. Bij een hoger gelegen pumptrack moet er een
hellingbaan met een passende hellinkshoek worden gerealiseerd. Dit zodat een persoon in een rolstoel of andere mobiliteitshulpmiddelen zonder belemmering de baan kan bereiken. Het entreegebied moet verder over voldoende ruimte beschikken voor het stallen van tassen en andere toebehoren van gebruikers.
2. Het startplateau bij diverse andere banen is te klein. Initiatiefnemers wensen een groot startplatform (minimaal twee keer het gebruikelijke platform bij diverse andere banen) met daaromheen een ruime opstelstrook. Dit zodat er geen opstoppingen of gevaarlijke situaties ontstaan bij de start van de baan. Een extra startplek op de baan is denkbaar.
3. Vanaf het startvlak/ de startvlakken kan de baan op meerdere plekken worden betreden. Ook moeten er meerdere plekken zijn waar de baan door gebruikers te verlaten is. Dit door meerdere bochten uit te rusten met zogenaamde opt-ins en opt-outs. De gedachte hierbij is dat dit bijdraagt aan het bieden van ruimte voor zowel geoefende als mindergeoefende gebruikers van de pumptrack om even “uit te stappen” indien gewenst.
4. De pumptrack moet geschikt zijn en uitdaging bieden voor alle leeftijden en niveaus. Het ontwerp moet goed inspelen op het mogelijke verschil in snelheid en ervaring tussen gebruikers, door een goede lay-out en
voldoende breedte. Er moet voldoende ruimte tussen de features zijn om botsingen te voorkomen en voldoende uitloopzones bij sprongen. 5. Een deel van de baan is geschikt voor zoveel mogelijk doelgroepen, waaronder de jongere jeugd en gebruikers van rolstoelen. Dit deel van de pumptrack moet zijn uitgerust met brede uitvoegstroken. Dit moet
worden gerealiseerd door verbreding van de randen op logische plekken van de baan (minimaal een meter breed). Deze stroken geven gebruikers de kans om even “uit te voegen”, zonder overige gebruikers van de baan te hinderen. 6. Voor de meer geoefende pumptracker is er ook voldoende uitdaging. Dit vergt een gevarieerd en op maat gesneden ontwerp, waarbij de
verschillende baandelen goed om elkaar aansluiten en transfermogelijkheden ontstaan. De baan moet zijn uitgerust met een goede jumpsectie. Hiermee moet rekening worden gehouden in het ontwerp. 7. De pumptrack moet qua “look and feel” als één geheel aanvoelen. Goed voorbeeld hiervan is de pumptrack in Meppel.
- 12 - - 12
Vereisten pumptrack
8. Initiatiefnemers hechten veel waarde aan een sfeervolle, groene
inrichting van de baan en omliggend terrein. In het ontwerp moet rekening worden gehouden met toevoeging van elementen (bijvoorbeeld bomen) om de gewenste sfeer te creëren. Een goed voorbeeld op dit vlak is de pumptrack op vakantiepark Puur Exloo. 9. De pumptrack moet een goede flow hebben. Dit door een zorgvuldig ontwerp van de bulten en bochten. Eventuele 180-graden kombochten
vergen speciale aandacht. Bij voorkeur zijn dergelijke bochten niet direct aan elkaar geschakeld. De baan moet beschikken over een rechte strook met bulten van minimaal 50 en maximaal 75 strekkende meter. Er moeten meerdere transfers en ins en outs worden gerealiseerd, waardoor er verscheidene routes ontstaan. 10. De pumptrack is verhard door toepassing van asfalt. Het type asfalt moet geschikt zijn voor alle weersomstandigheden, veilig zijn voor de verwachte verkeerstypes en een levensduur van tenminste 20 jaar hebben. De voorziening moet breed te gebruiken zijn (rolstoelen, fiets, steps, skateboards, in-line skates). Gemotoriseerd verkeer is niet toegestaan op de baan. De pumptrack moet een lengte van ongeveer 200 strekkende meter krijgen. Dit is vergelijkbaar met de pumptrack in
Dedemsvaart. Het mag een grote baan worden, bestaande uit verschillende te verbinden segmenten, zonder verlies aan sfeer en het gewenste karakter (ontspanning en ontmoeting). 11. De pumptrack moet voldoen aan de vereisten uit het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS). Dit omvat onder andere eisen voor materialen, constructie, toegankelijkheid en valbescherming. Daarnaast is
ook de NEN-EN14974 norm van toepassing.
12. Initiatiefnemers hebben duurzaamheid hoog in het vaandel. Een wensbeeld is de duurzaamste pumptrack van Nederland. Dit is geen vereiste, maar wel een duidelijke pré. - 13 - - 13
BEHEER
Vereisten beheer
Minimale vereisten beheer 1. De pumptrack is onderhoudsvriendelijk, waardoor het benodigde onderhoud wordt beperkt tot het minimum. Het noodzakelijke jaarlijkse onderhoud aan de baan is de verantwoordelijkheid van de aannemer die
de pumptrack realiseert. Hiermee moet deze partij rekening houden in zijn aanbieding. 2. De baan is goed schoon te maken. Het groen op en rond de baan moet goed bereikbaar zijn voor het periodieke onderhoud door de gemeente of een door de gemeente aan te wijzen derde partij. De vegetatie moet
niet leiden tot beperkingen in het gebruik van de baan (bijvoorbeeld losse bladeren). 3. De onderliggende infrastructuur van de pumptrack moet op zodanige wijze zijn aangelegd dat er geen verzakkingen van de baan kunnen ontstaan en/of scheuren in het asfalt ontstaan en geen water blijft staan op de baan. Gedegen onderzoek naar de bodem moet dan ook
onderdeel uitmaken van de werkzaamheden van de ontwerper/bouwer van de pumptrack 4. De pumptrack wordt opgeleverd na goedkeuring van een onafhankelijke veiligheidsinspectie. Oplevering is inclusief de aanlevering van garantiecertificaat, onderhoudshandleiding, materialenoverzicht en inspectielogboek-template door de bouwer van de baan.
- 15 - - 15
INSPIRATIE
WAT WEL?
Inspiratie Toevoeging van groen in de vorm van een boom, geeft sfeer
Wegvallen van de baan in de omgeving, onttrokken aan het zicht
- 18 - - 18
Inspiratie Bredere uitvoegstroken voor rolstoelers en uitstappen
Een recht, golvend baandeel met enige omvang
Sfeer verhogende elementen
- 19 - - 19
Inspiratie Sprongmogelijkheden en alternatieve routes
Groene inpassing
- 20 - - 20
Inspiratie Kidstrack voelt integraal onderdeel van het geheel
Nabijgelegen aanvullende voorzieningen een pré voor “familiegevoel”
- 21 - - 21
WAT NIET?
Inspiratie
Uitgang te smal en steil
Geen grindpad naar pumptrack
- 23 - - 23
Inspiratie Een te steile toegang voor rolstoelgebruikers
Deze bult op de kidstrack is te steil voor gebruik door rolstoelers
- 24 - - 24
Inspiratie In ontwerp rekening houden met beperking vuil
Voorkomen van scheurend asfalt
Nette integratie van eventueel benodigde attributen
- 25 - - 25
Inspiratie
Geen zwevend asfalt, gedegen grondwerk
- 26 - - 26