1. Participatieverslag

aomgeven

Omgevingsvisie 2030 Mijn Zwolle van morgen, participatieverantwoording

Zwolle

tomgeven

tomgeven

Inhoud

2

Inleiding

1

Inleiding

3

2

Het participatieproces; start en uitgangspunten 2.1 Het begin: een enquête en een festival 2.2 Aanscherping van de uitgangspunten 2.3 Nieuwe uitgangspunten; nieuwe aanpak

4 4 6 7

3

De invloed van corona en Tour de Zwolle: online bijeenkomsten 3.1 De invloed van Corona 3.2 De uitvoering van de Tour de Zwolle 3.2.1 Resultaten van de polls 3.2.2 Gesprekken met stakeholders

9 9 10 11 12

4

Opbrengsten

13

5

Bijlagen

14

Bijlage 1 Participatie- en communicatiestrategie

14

Bijlage 2 Resultaten jongeren-enquête

17

Omgevingsvisie 2030

In dit participatieverslag leest u op welke manier inwoners van Zwolle en andere relevante organisaties zijn betrokken bij de ontwikkeling van de Omgevingsvisie: Mijn Zwolle van morgen 2030. Het participatieproces voor de Omgevingsvisie bestaat uit twee delen, evenals de totstandkoming van de Omgevingsvisie. Het eerste deel ging over de ambities. Daarover is uitgebreid met inwoners, belangenverenigingen, organisaties en professionals over van gedachten gewisseld. Dat heeft geresulteerd in de Omgevingsvisie deel 1: het ambitiedocument. Deze Omgevingsvisie is in 2017 vastgesteld door de gemeenteraad van Zwolle. Het participatieproces vond plaats in de periode juni 2018-maart 2021. In totaal is ruim 2,5 jaar gewerkt aan de 2e Omgevingsvisie van Zwolle. Gedurende dit proces is met tal van activiteiten invulling gegeven aan participatie. We belichten dit chronologisch. Het doel van participatie is om de Omgevingsvisie beter te maken. In juni 2018 zijn de eerste stappen gezet met het organiseren van het festival Mijn Zwolle van morgen 2030 en een grootschalige enquête onder jongeren. Hoe zien zij de toekomst van Zwolle? Dat leverde allerlei inzichten op. In oktober 2018 heeft de gemeenteraad van Zwolle nieuwe uitgangspunten vastgesteld voor participatie voor de Omgevingsvisie. Met deze uitgangspunten is vanaf 2018 het vervolg van het participatieproces vormgegeven.

Dit proces kenmerkte zich door een grote dynamiek. In eerste instantie sloten we aan bij al lopende plannen en projecten. Daaruit bleek vervolgens ook een grote behoefte om ook gebiedsgericht met de inwoners en andere organisaties in contact te komen. Deels kreeg dat invulling door gerichte gesprekken met belangenorganisaties, zoals buurt- en wijkverenigingen. Toen we aan de vooravond stonden van een vijftalgrote gebiedsbijeenkomsten in maart en april 2020, kregen we te maken met een pandemie. Corona verstoorde ons dagelijks leven en het proces van de Omgevingsvisie op zo’n grote wijze, dat alles wat we voor ogen hadden met het participatieproces, gewijzigd moest worden. Geen fysieke bijeenkomsten meer, maar alles online. Geen persoonlijke gesprekken in de huiskamer, maar alles digitaal of telefonisch. We zijn het proces anders gaan inrichten. Op basis van alles wat we hebben opgehaald en wat we wisten in de periode ‘voor corona’, is een ontwerpOmgevingsvisie opgesteld. Dit ontwerp lag in de periode juli 2020-augustus 2020 ter inzage. De periode heeft

de nodige stof doen opwaaien. Dat was achter bezien ongelukkig gekozen. Veel Zwollenaren hebben echter wel gereageerd. Het heeft aangetoond hoe betrokken Zwollenaren zijn bij hun gemeente en de leefomgeving. Met 122 reacties konden we aan de slag. Aan de slag betekende dat onze Tour de Zwolle hebben voorbereid, een digitale ronde door de gemeente waarin onder meer ‘grote’ onderwerpen uit de zienswijzen verder zijn besproken, uitgediept. Daarbij zijn ook de inzichten van het debat met de gemeenteraad op 14 september 2020 meegenomen. De Tour de Zwolle bestond uit vijf online gebiedsbijeenkomsten en vier online themabijeenkomsten in de periode oktobernovember 2020. Daarnaast hebben we tientallen online gesprekken gevoerd met verschillende belangenverenigingen, medeoverheden, en belangenorganisaties. Deze gespreksronde liep van september 2020 tot en met maart 2021. We hebben de Omgevingsvisie verbeterd met alle verkregen inzichten. Het heeft ervoor gezorgd dat de Omgevingsvisie meer kwaliteit heeft gekregen en het heeft ervoor gezorgd dat we meer balans in onze focus hebben gebracht. Dat we de ontwikkeling van de stad moet gaan om kwalitatieve groei van ons leven in de stad. Ik wil iedereen bedanken die mee heeft gedacht met de Omgevingsvisie. Mijn Zwolle van morgen in 2030 wordt Ons Zwolle van morgen in 2030. Ed Anker Wethouder

Omgevingsvisie 2030

3

tomgeven

tomgeven

Het participatieproces; start en uitgangspunten De Nieuwe Hanze Unie heeft in samenwerking met de Jongerenraad Zwolle en het Studenten Overleg Orgaan Zwolle (SOOZ) in juni 2018 aan jongeren gevraagd om deel te nemen aan het onderzoek: ‘Hoe ziet ‘jouw Zwolle’ er in 2030 uit?’. Deelname was mogelijk via een online web-enquête. Jongerenwerkers en wijkmanagers hebben ondersteuning geboden en zelf ook actief jongeren benaderd. De jongeren hebben in de maand juni leeftijdgenoten opgezocht op plaatsen waar veel jongeren komen, zoals het Menso Alting College, Landstede, Deltion College, Meander College, Hogeschool Windesheim, McDonalds locatie Noord en Centrum en het Ter Pelkwijkpark. Verder is de vragenlijst digitaal uitgezet onder studentenverenigingen en via een mailing die naar álle Windesheim studenten is verstuurd. De onderzoeksperiode duurde tot 1 juli 2018.

2.1 Het begin: een enquête en een festival Verwachting voor 2030 Bijna 150 jongeren hebben op de vraag wat zij in 2030 graag anders willen zien, iets ingevuld op gebied van recreatie. Het gaat dan in de meeste gevallen om meer evenementen, uitgaansgelegenheden of festivals. Ook het winkelaanbod houdt jongeren bezig. Zo’n 130 jongeren hebben over dit onderwerp input gegeven. Een veel genoemde – en inmiddels gerealiseerde - wens van de jongeren is dat de winkels op zondag open zijn. Ook wensen veel jongeren meer (bekende of kleine) winkels. Jongeren willen in 2030 meer betaalbare woningen voor starters en meer huisvesting voor studenten. Ook willen ruim 80 jongeren dat het OV (Openbaar vervoer) in 2030 beter is dan nu. Wanner ‘beter’ is toegelicht is dat vooral in termen van ‘meer’ bussen en treinen en meer bus- en treinverbindingen, bijvoorbeeld van het station naar het Deltion college of naar Hasselt, Zwartsluis of Noordoostpolder.

4

Omgevingsvisie 2030

Binnen het onderwerp ‘studenten’ verwachten jongeren dat Zwolle in 2030 een ‘echte studentenstad’ is doordat meer studentenhuisvesting is gerealiseerd en meer evenementen voor studenten worden georganiseerd. Met betrekking tot ‘groen’ willen jongeren dat Zwolle in 2030 meer groen is en meer park(-jes) zal hebben, zowel in de binnenstad als in de andere wijken. Het volledige rapport met de uitkomsten staat in de bijlage. De woordenwolk op de volgende pagina geeft aan welke onderwerpen jongeren belangrijk vinden.

Zwolle in de toekomst 2030 1. Wonen • Weg met huisjesmelkers • Fietsparkeergelegenheid • Woonvorm maken dus starters, ouderen statushouders bij elkaar in 1 gebouw • Kantoorpanden ombouwen • 80% autovrij • Quantum internet • Glasvezel in elk huis • Vol inzetten op parkeren auto’s • GEEN ROBOTS 2. Werken • Basisinkomen voor iedereen • Bijbanen die aansluiten op studie • Sterke lokale vakbonden • Talentontwikkeling • Een leven lang leren • Variatie/genoeg aanbod

3. Leren • Persoonlijke ontwikkeling • Goede samenwerking tussen scholen • Universiteit • MBO studentenverenigingen • Internationaal studentennetwerk • Basisbeurs voor elke student 4. Leven • Woongroepen voor verbinding in de samenleving • Gezondste stad van Nederland (ook in de horeca) • Contemplatie: voldoende parken • Gezamenlijke tuintjes voor verbouw groenten • Stimuleren van sport • Zachte fietspaden/swapfiets/tram • Schone leefomgeving

Festival Mijn Zwolle van morgen Op 5 juli 2018 werd het festival Mijn Zwolle van morgen georganiseerd. Tijdens het festival werd ingegaan op vragen als: hoe gaan we de ruimte in en om de stad tussen nu en 2030 gebruiken en verder invullen? Welke kansen zien we en welke uitdagingen komen we tegen? Het festival bestond uit een officieel programma en een publieksprogramma. In onderstaand overzicht staan de belangrijkste uitkomsten van het festival.

Omgevingsvisie 2030

5

tomgeven

2.2 Aanscherping van de uitgangspunten In oktober 2018 heeft de gemeenteraad nieuwe uitgangspunten vastgesteld voor het vervolg van het participatieproces. Deze uitgangspunten zijn: Inhoud (het wat) • Inhoud staat centraal: De vijf strategische topambities staan centraal en vragen om een integrale aanpak. We maken concreet wat ontwikkelingen kunnen betekenen voor inwoners, werkenden in en bezoekers van Zwolle. * Dat betekent dat we steeds praten met mensen over zaken die hen echt raken. Gespreksonderwerpen hebben urgentie en relevantie voor gesprekspartners • Elke gesprek op de juiste schaal: We houden er rekening mee welke opgaven op welke schaal spelen (regio, stad, stadsdeel, wijk, buurt) en passen daar onze interactie op aan. * Dat betekent dat we de gespreksagenda steeds aanpassen op de plek waar we zijn en de mensen die we spreken; * De gebiedsindeling uit de huidige structuurvisie is daarbij een kapstok. • Participatie met impact: Elk gesprek heeft invloed op de uiteindelijke omgevingsvisie. Elk gesprek gaat ergens over. We voren geen gesprekken voor de bühne. Wat niet wil zeggen dat elke mening wordt overgenomen. * Dat betekent dat we alleen praten over zaken waar we stappen in willen zetten, verder in willen komen. Elke vraag heeft een eigenaar die daar graag het antwoord op wil weten om te kunnen vertalen in de omgevingsvisie.

6

Omgevingsvisie 2030

tomgeven

2.3 Nieuwe uitgangspunten; nieuwe aanpak • Uitgaan van kernwaarden: Positioneren, verbinden, vernieuwen, ontplooien en beschermen. * Dat betekent dat elk gesprek bijdraagt aan een omgevingsvisie die Zwolle beter in staat stelt om aan deze kernwaarden te voldoen. Proces (het hoe) • Persoonlijk en dichtbij: We sluiten aan bij de leefwereld van mensen. Bij wat er al is en gebeurt in de gemeente. * Dat betekent dat we mensen gericht uitnodigen, aansluitend bij hun interesses, belangen en persoonlijke leefwereld. We gaan naar mensen toe, spreken in een taal die zij begrijpen. • We willen ieders stem kunnen horen We werken aan ieders Zwolle van morgen en spreken daarom een breed scala aan Zwollenaren. Diversiteit en maatwerk staan centraal. * Dat betekent dat we breed uitnodigen (usual en unusual suspects) En voor verschillende doelgroepen verschillende participatie-instrumenten inzetten * We doen extra moeite om jongeren te bereiken. Zij zijn immers bepalend voor de toekomst. • Wendbaar: We spelen in op kansen en ontwikkelingen die zich voordoen. * Dat betekent dat we elk half jaar kijken hoe we ervoor staan en bijsturen waar nodig. • Party-cipatie! We maken meedoen leuk. * Dat betekent dat we niet alleen zorgen voor een goed gesprek, maar ook voor inspiratie, lekker eten en drinken en muziek.

Na het vaststellen van de nieuwe uitgangspunten voor participatie door de gemeenteraad, in oktober 2018, is een nieuwe participatie- en communicatiestrategie uitgedacht. Deze is terug te vinden in de bijlage. Deze strategie is erop gericht om zoveel mogelijk usual en unusual suspects te betrekken bij de toekomst van de stad. In de aanpak, die liep tot maart 2020 lag de focus op aansluiting bij bestaande bijeenkomsten, slim werk met werk maken en voorkomen dat inwoners worden overvraagd door de gemeente. Ook ging het om projecten en plannen die nauw verbonden zijn aan de Omgevingsvisie.

We zijn bij die bijeenkomsten geweest om aan de ene kant te luisteren hoe inwoners tegen bepaalde onderwerpen aankijken en om input te krijgen voor de Omgevingsvisie. Dit leverde vaak mooie gesprekken op met verrassende inzichten. We telkens met de kaart op tafel het gesprek met inwoners gevoerd. Daardoor was duidelijk het gaat om de fysieke leefomgeving. Ook was ieder inbreng welkom en kon in het gesprek worden aangesloten op de belevingswereld van iedere aanwezige. In onderstaand overzicht staan de bijeenkomsten genoemd in deze fase van het participatieproces.

Daarnaast was sprake van gericht gesprek met specifieke belanghebbende organisaties.

Het schema laat zien dat tot 10 maart een groot aantal bijeenkomsten zijn bezocht.

Getekend verslag van de bijeenkomst in Zwolle-Oost op 10 maart 2020.

Omgevingsvisie 2030

7

tomgeven

tomgeven

De invloed van corona en Tour de Zwolle: online bijeenkomsten Datum

Bijeenkomst

12 februari 2019

Omgevingsvisie Gebiedscorporatie IJsseldelta

Buitengebied

12 maart 2019

Bijeenkomst Geothermie

Aa-landen

22 maart 2019

Gesprek met Woonvereniging Westerveldse AA

Aa-landen

25 maart

Gesprek Omgevingsvisie

NPZ/Milieuraad

9 april 2019

Bijeenkomst Omgevingsvisie

Buurtschapsverenigingen

17 april 2019

Omgevingsvisie Gebiedscorporatie IJsseldelta

Buitengebied

30 april 2019

Gesprek Omgevingsvisie

NPZ/Milieuraad

14 mei 2019

Groen Verbindt Stadshagen

Stadshagen

21 mei 2019

Groen Verbindt Stadshagen

Stadshagen

28 mei 2019

Bijeenkomst Warmtegids

Stadsdeel West

29 mei 2019

Bijeenkomst Warmtegids

Stadsdeel Zuid

12 juni 2019

Bijeenkomst Omgevingsvisie

Windesheim

1 oktober 2019

Bijeenkomst Omgevingsvisie

Wythmen

15 oktober 2019

Binnenstad Borrel

Stadsdeel midden

24 oktober 2019

Bijeenkomst Omgevingsvisie

Berkum

28 januari 2020

Informatiebijeenkomst Binnenstad

Stadsdeel midden (specifiek Binnenstad)

11 februari 2020

Bijeenkomst Omgevingsvisie

Gemeente Dalfsen

10 maart 2020

Inloopbijeenkomst Omgevingsvisie

Stadsdeel Oost

Bijeenkomst Groen Verbindt Stadshagen, mei 2019

8

Omgevingsvisie 2030

In maart 2020 trof de COVID-19-pandemie ook het participatieproces. Er waren 5 gebiedsbijeenkomsten voorbereid om met inwoners na te denken over de toekomst van Zwolle. De eerste bijeenkomst was in stadsdeel Oost, zoals voorgaand geduid. Er was een grote opkomst van betrokken inwoners en het leverde waardevolle input op. Echter, de andere vier bijeenkomsten werden geannuleerd, omdat fysiek bij elkaar komen niet meer was toegestaan.

3.1 De invloed van Corona Dat betekende een aanpassing in de werkwijze. Omdat er inmiddels al veel gesprekken met inwoners en andere belangengroepen e.d. hebben plaatsgevonden, is besloten om op basis van die input de ontwerp-Omgevingsvisie te maken en ter inzage te leggen. In de hoop dat vanaf september 2020 weer fysieke bijeenkomsten georganiseerd mochten worden, om zo de participatie over de Omgevingsvisie weer verder te brengen met daarbij de inzichten uit de zienswijzen. De ontwerp-Omgevingsvisie is in de zomerperiode ter inzage gelegd en heeft 122 zienswijzen opgeleverd. Deze zienswijzen zijn te vinden op de website van de gemeente Zwolle. Alle zienswijzen zijn voorzien van een antwoord en een groot aantal heeft geleid tot aanpassing van de Omgevingsvisie. De zienswijzen leverden ook heel goed bruikbare informatie om het vervolg van het participatie mee voor te bereiden. Dit is uitgewerkt in een voorstel met de naam ‘Tour de Zwolle”. We hebben de Raad daarin meegenomen, evenals hun beelden en suggesties. Helaas bleek door steeds toenemende besmettingsaantallen een invulling met fysieke bijeenkomsten niet mogelijk. Daarom is de informatievoorziening via de website verbeterd. We hebben daarin een aanzienlijke investering gedaan.

We hebben ook ingezet op een viertal methoden voor betrokkenheid van de Zwolse samenleving. Dit zijn: • Online gebiedsbijeenkomsten • Online thema bijeenkomsten • Direct persoonlijk contact via e-mail en telefoon • Gesprekken met buurtverenigingen, raden, buurtschappen, ondernemers, medeoverheden, etc. In het volgende hoofdstuk gaan we in op deze Tour de Zwolle. Vervolgens geven we in het hoofdstuk daarna inzicht de opbrengsten. Zoals gezegd: Corona speelde een belangrijke rol bij participatie. Vrijwel alle gesprekken en webinars waren digitaal. Zoals gezegd: Corona speelde een belangrijke rol bij participatie. Vrijwel alle gesprekken en webinars waren digitaal, dat kon helaas niet anders. Tegelijkertijd heeft het er ook voor gezorgd dat in relatief korte tijd heel veel gesprekken zijn gevoerd met verschillende inwoners, belangengroepen enzovoort. In aantal gevallen zijn zelfs meerdere gesprekken gevoerd met diezelfde organisaties. Dat was nodig voor diepgang in het onderlinge contact. Deze diepgang creëerde voor ons het noodzakelijke wederzijdse begrip. Wij zien Corona dus niet volledig als beperking voor de participatie. We hebben juist daardoor extra geïnvesteerd in persoonlijke gesprekken, meer dan we anders hadden gevoerd en dat komt de kwaliteit van de Omgevingsvisie ten goede!

Omgevingsvisie 2030

9

tomgeven

3.2 De uitvoering van de Tour de Zwolle In de periode oktober – november zijn 9 online webinars georganiseerd; 5 gebiedssessies gehouden en 4 themasessies. Voor de aankondiging van de webinars is gebruik gemaakt van de volgende communicatiemiddelen: • Aankondiging via persberichten • Aankondigingen in de Swollenaer • Aankondigingen op social media, waarbij voor de gebiedssessies op facebook is geadverteerd. Dat levert voor de advertenties op Facebook de volgende gegevens op: • in totaal zijn ruim 35.000 inwoners bereikt; • ongeveer 2000 mensen hebben geklikt op de aanmeldlink in de advertentie; • aantal actieve deelnemers aan Tour de Zwolle: 350 (aantal aanmelding: 500).

tomgeven

De keuze voor deze kanalen is bewust, aangezien veel van onze inwoners op social media (en dan met name Facebook) actief zijn. Daarmee is het bereik groot en worden ook inwoners bereikt die met een huis-aan-huis uitnodiging niet zouden zijn bereikt, bijvoorbeeld als gevolg van een nee-nee sticker, of niet de moeite doen om een brief van de gemeente te openen. In de onderstaande grafieken staat het aantal aanmelders, het aantal deelnemers en de gemiddelde leeftijd van de aanmelders. Opvallend: de jongste aanmelder is 15 en de oudste aanmelder is 81.

3.2.1

Resultaten van de polls

Tijdens de gebiedssessies konden deelnemers reageren op een aantal stellingen. In onderstaand overzicht staan de stellingen en de resultaten: Poll resultaten Zwolle Noord (aantal deelnemers: 34)

Eens Oneens

Ik voel me veilig en prettig in mijn wijk

100

De hoeveelheid groen in mijn wijk is voldoende

100

In mijn wijk zijn de juiste speelmogelijkheden voor kinderen van alle leeftijden

67

33

Was deze bijeenkomst nuttig

67

33

Zwolle Zuid (aantal deelnemers: 42)

Eens Oneens

Om Zwolle Zuid aardgasvrij te maken, moeten we zoeken naar ruimte voor zonne-energie in en rondom Zwolle Zuid.

57

43

De uiterwaarden van de IJssel mogen meer gebruikt worden voor recreatiemogelijkheden.

65

35

In Zwolle Zuid zijn mogelijkheden voor kleinschalige woningbouw.

58

42

Ik vond deze bijeenkomst nuttig

76

24

Zwolle West (aantal deelnemers: 41)

Spelen en Buitengeluk Zwolle Oost Auto eruit, mens erin Zwolle Midden Zwolle West Zwolle Zuid

38

Landelijke omgeving Zwolle Noord 0

20 Deelnemers

Omgevingsvisie 2030

62

38

Te fiets en te voet kan ik gemakkelijk mijn weg vinden naar het centrum van Zwolle.

86

14

De Mastenbroekerpolder en de uiterwaarden van de IJssel zijn voor mij interessante gebieden om te recreëren die ik makkelijk kan bereiken.

92

8

Eens Oneens

Ik vind het fijn om buiten te zijn in mijn directe woonomgeving. Meer groen toevoegen is niet nodig.

20

80

In de binnenstad zijn veel meer fietsparkeermogelijkheden nodig.

72

28

Zonder doorgaand autoverkeer op wegen direct rondom de binnenstad is Zwolle een stuk beter af.

77

23

Ik vond deze bijeenkomst nuttig

64

36

Zwolle Oost (aantal deelnemers: 34)

Hoogbouw en verdichting

10

Er zijn voldoende voorzieningen op het gebied van winkelen, onderwijs en vermaak in mijn nabije omgeving.

Zwolle Midden (aantal deelnemers: 68)

Gemiddelde leeftijd aanmelders

Aanmeldingen en deelnemers

Eens Oneens

40

60

80

Aanmeldingen

100

40

42

44

46

48

50

Eens Oneens

Ik vind het kunnen parkeren van mijn auto voor de deur belangrijker dan meer groen in mijn straat.

27

73

Spelen en Buitengeluk

Landelijke Omgeving

In Oosterenk is plaats voor hoge woongebouwen van 10 woonlagen of meer.

50

50

Zwolle Midden

Auto eruit, mens erin

Zwolle Zuid

Hoogbouw en verdichting

De stad slokt het buitengebied op, waardoor agrariërs onvoldoende ruimte hebben

48

52

Zwolle Oost

Zwolle Noord

De energietransitie mag de inwoner niets kosten

19

81

Ik vond deze bijeenkomst nuttig

92

8

Zwolle West

Omgevingsvisie 2030

11

tomgeven

tomgeven

Opbrengsten

3.2.2

Gesprekken met stakeholders

Naast de online webinars hebben er ook gesprekken plaatsgevonden met de georganiseerde stakeholders. Deze gesprekken hebben we gevoerd met: Milieuraad/Natuurplatform, Jongerenraad, Participatieraad, Gebiedscooperatie IJsselland, Stichting Landschapsbelangen, Zwolle Fonds/City Centrum, Wijkvereniging Berkum, Concilium, GGD, Waterschap Drents Overijsselse Delta, Provincie Overijssel, Gemeente Zwartewaterland, Gemeente Kampen, Gemeente Dalfsen, Gemeente Olst-Wijhe,

Festival Mijn Zwolle van morgen, juli 2018

12

Omgevingsvisie 2030

Gemeente Hattem, Veiligheidsregio IJsselland, Woningcorporaties, Buurtvereniging Schelle Oldeneel, Wijkvereniging Westenholte, Voorst, Frankhuis, Streekvereniging de Marsen Tolhuislanden, Spoolderbelangen, Vereniging Vrienden van Assendorp, Plaatselijk belang Windesheim, Comité Stadsbroek Natuurlijk, SOOZ, Erfgoed vereniging Heemschut, Vrienden van de Stadskern, Stichting Berkum Energie Neutraal, Stichting Wijkgemeenschap Aa-landen, Wijkvereniging Oud Ittersum, Zwolse Onderwijsraad.

Alle gesprekken, online bijeenkomsten, zienswijzen leren dat de Zwolse kwaliteiten, zowel in het menselijk kapitaal als de leefbaarheid van de stad en het buitengebied beter tot hun recht moeten komen in de visie. Alhoewel groei ook in deel 1 van de Omgevingsvisie een nadrukkelijk onderwerp was, lijkt groei in het ontwerp van de 2e Omgevingsvisie te veel de overhand te krijgen. Inwoners, stad en land horen bij elkaar en met name de positie van de mens heeft aandacht nodig. De bescherming van wie en wat kwetsbaar is, krijgt onvoldoende nadruk. Tegelijkertijd biedt de groei nog steeds om de leefbaarheid te versterken. Met de stedelijke dynamiek ontstaan allerhande nieuwe initiatieven waarmee Zwolle zich ook steeds vernieuwt. De Omgevingsvisie moet beter in balans komen tussen beschermen en vernieuwen. De ontwikkeling van Zwolle is ontwikkelen van leefkwaliteit, daar is groei een onderdeel van. De gesprekken bieden ook veel inhoudelijke aanknopingspunten voor een betere Omgevingsvisie. Een aantal specifieke onderwerpen is: • Het gaat niet alleen om de bescherming van de kwaliteiten van Zwolle, het gaat ook om de ontwikkeling daarvan, bijvoorbeeld voor het buitengebied. De visie kan daarin concreter, duidelijker en gebiedsgerichter worden. Tegelijkertijd gaat dat niet betekenen dat er allerlei uitsluitingen komen.

De visie duidt hetgeen allemaal wel kan en niet wat niet kan, tenzij er wettelijke restricties zijn. • De plek van bomen, natuur en natuurleven in de stad, zeker bij een toenemende verstedelijking komt verder onder druk te staan is de beleving. Meer scherpte is nodig, de reeds aanwezige ambities komen onvoldoende uit de verf. De natuurwaardenkaart wordt opgenomen in de visie, inclusief beleidsuitgangspunten. Daarnaast wordt het doel opgenomen om het groenbeleid te gaan herzien. • De balans tussen meer in de hoogte bouwen en ruimte voor mens en groen komt onvoldoende uit de verf als antwoord op de meervoudige opgave voor een leefbare, groene stad waarin ook meer inwoners gaan wonen. Dit betekent dat hoogbouw en verdichting beter moet worden uitgelegd. Ook is een betere ruimtelijke duiding nodig van hoogbouw an sich. Hoogbouw is daarbij een middel en geen doel op zich. • Zwolle is een onderwijsstad met een grote populatie studenten. De aandacht hiervoor ontbreekt is de beleving bij de studenten. Dat geldt ook voor de jonge zelfstandige inwoners met een grote behoefte aan

zelfstandige woonruimte. De opgaven worden in de visie geadresseerd als opmaat voor gerichte sturing bij ruimtelijke ontwikkelingen. • Zwolle heeft een bruisend centrum en door unieke voorzieningen als musea en evenementen een grote aantrekkingskracht. Daarop vinden doorlopend investeringen plaats, bijvoorbeeld door citymarketing. Dat komt onvoldoende terug in de visie en zal een meer expliciete plaats krijgen. • Landbouw komt onvoldoende aan bod visie en dient concreter en specifieker te worden uitgewerkt. • De aandacht voor de fietser en wandelaar wordt breed gewaardeerd. Een aanvulling op veiligheid is nodig evenals de samenhang in het netwerk. • De aandacht voor een eventuele grootschalige uitleglocatie, als is het maar procesmatig, wordt gemist in de visie. De relatie met de MIRT onderzoeken moet worden gelegd. Ook is er de roep om nu al locaties aan te wijzen. Echter het belang van zorgvuldig ontwerpend onderzoek moet nu prevaleren boven een snelle aanwijzing. In het verlengde daarvan verdient het in de Omgevingsvisie geduide getal van 25.000 woningen een nuancering en nadere duiding. • De openbare, publieke ruimte heeft mede door Corona veel meer aandacht en waardering gekregen. In de visie kan deze waarderen nog veel sterker naar voren komen door de aandacht hier expliciet op te vestigen.

De verbinding met het Zwolse principe van ‘buiten geluk’ en initiatieven als ‘Mijn Wijk’ kan veel sterker.

Omgevingsvisie 2030

13

tomgeven

tomgeven

Bijlage 1: Participatie- en communicatiestrategie Voor het participatieproces is, aan de hand van de vastgestelde uitgangspunten, een uitgebreide participatiestrategie opgezet. Participatie is geen doel op zich. Door de samenleving te betrekken bij de Omgevingsvisie willen we aan de ene kant draagvlak verkrijgen voor de visie en aan de andere kant de Omgevingsvisie ook een kwaliteitsimpuls geven. Aan de hand van het volgende stappenplan hebben we de participatiestrategie ontwikkeld. Let wel, dit is een beknopte versie. Een uitgebreide versie is toegevoegd als bijlage bij dit verslag. Stappenplan participatietraject Buurt-voorbuurt en Omgevingsvisie: Mijn Zwolle/mijn wijk van morgen 2030’ De Omgevingsvisie beschrijft de richting waarin we de stad Zwolle, Zwolse wijken en het buitengebied met haar kernen willen ontwikkelen. In de Omgevingsvisie staan richtinggevende kaders als het gaat om woningbouw, mobiliteit, gezondheid, economische ontwikkelingen, energie, klimaatadaptatie etc. Omdat de Omgevingsvisie betrekking heeft op de fysieke leefomgeving van onder andere onze inwoners, willen we dat zij input kunnen leveren voor de Omgevingsvisie.

Centrale vraag Hoe kunnen we inwoners en stakeholders bereiken en betrekken in de dialoog over de gebiedsgerichte uitwerking van de Omgevingsvisie?

Hoe gaan we aan de slag? Wat we vooraf nog moeten bepalen is welke mate van burgerparticipatie we willen toepassen. Dit is van belang voor de uitkomsten en wat we daar mee gaan doen. In het kader van verwachtingsmanagement kunnen we dan bij inwoners aangeven hoe we de input gaan gebruiken.

Inventariseren welke vraagstukken in welk gebiedsdeel relevant zijn. Het is belangrijk om de vraagstelling helder te hebben voordat we inwoners gaan benaderen om mee te denken met de Omgevingsvisie. Want waar mogen ze dan over meedenken? Uit de gebiedssessies komt een aantal

14

Omgevingsvisie 2030

ontwikkelingen en dilemma’s naar voren. Vooraf moeten we bepalen waar de ruimte zit om mee te denken en waarover inwoners kunnen meedenken. Dit is belangrijk voor de communicatiestrategie en uiteindelijk ook het participatietraject. Hoe concreter hoe beter! Want de communicatiemiddelen en de werkvorm tijdens het participatietraject zijn afhankelijk van de inhoud.

Kenmerken van de wijk/Actorenanalyse Om zoveel mogelijk inwoners te bereiken is het van belang dat we de kenmerken van de stadsdelen in kaart brengen. Dat doen we aan de hand van de burgerschapsstijlen en leefstijlen van Motivaction, gecombineerd met de data van de gemeente Zwolle. Welke burgerschapsstijl(en), in combinatie met de leefstijlen, is (zijn) (over)vertegenwoordigd in het betreffende stadsdeel? Dit is van belang voor de communicatiestrategie. We zetten in op de 1 of 2 leefstijlen die goed vertegenwoordigd zijn in een wijk, maar waarvan we weten dat ze doorgaans moeilijk zijn te bereiken. Daarnaast gaan we in overleg met MEE IJsseloevers om een plan van aanpak te maken hoe we mensen met een beperking ook kunnen laten mee doen met de Omgevingsvisie. Tot slot is er speciale aandacht voor laaggeletterden. Ook voor hen wordt een apart participatietraject opgezet om ze te betrekken bij de Omgevingsvisie. Daarnaast voeren we een actorenanalyse uit. Hoe ziet de wijk eruit, zijn er nog speciale actoren waar we rekening mee moeten houden? Hebben we de juiste mensen? Zitten we met de goede mensen om tafel? Vergeten we geen doelgroepen? Zijn de partijen waarmee we praten wel representatief? Onder een actor verstaan we een groep of individu die een bepaald belang of betrokkenheid heeft bij, in dit geval, de Omgevingsvisie.

Communicatie- en participatiestrategie Als we alle data, zoals hierboven genoemd, hebben verzameld, gaan we aan de slag met de communicatieen participatiestrategie.

Aanpak We willen zoveel mogelijk inwoners bij de Omgevingsvisie betrekken. Daarvoor hebben we een aantal uitgangspunten en doelstellingen bepaald.

Uitgangspunten • Hoe concreter de vraagstelling, des te beter dit is. • Centrale boodschap die voor elke doelgroep begrijpelijk is. • Aanpak wordt vastgesteld vanuit de ontvanger. • Tekst en beeld moeten aansluiten bij de belevingswereld van de ontvanger.

Vaststellen doelstelling Wat is ons doel? En wat moet het resultaat zijn van deze uitgebreide aanpak? We willen met zoveel mogelijk mensen in gesprek gaan over de Omgevingsvisie. Omdat we het belangrijk vinden dat we samen met inwoners een visie op de wijk/ het gebied ontwikkelen, waar de inwoners zich senang bij voelen. We willen de kwaliteit van de visie vergroten door de specifieke kennis en wensen van inwoners over en voor hun wijk belangrijke input is. 100% draagvlak voor de visie is niet realistisch. Maar met behulp van deze aanpak willen we ervoor zorgen dat er een zorgvuldige afweging gemaakt kan worden tussen gemeentelijke ambities en ambities van de inwoners zelf en dat inwoners zich betrokken (gaan) voelen bij de ontwikkelingen in hun eigen wijk.

Vaststellen centrale boodschap Bij het vaststellen van de centrale boodschap gaan we niet over één nacht ijs. We gebruiken hier de kritiekrepliekmethode (uit Factor C) om een kernboodschap te formuleren die door verschillende doelgroepen ook begrepen wordt en herkenbaar is. De kernboodschap slaat een brug tussen wat doelgroepen weten en vinden van de Omgevingsvisie, en wat de gemeente Zwolle daarover wil communiceren. De kernboodschap is de rode draad voor de communicatie over de Omgevingsvisie. Daarbij gebruiken we de

leefstijlen om met de kernboodschap ook aan te sluiten bij de tone of voice van de doelgroep. We moeten ook rekening houden met verwachtingen. Dat wil zeggen dat we bij de centrale boodschap heel helder moeten zijn wat we van inwoners verwachten, waar zij over mee kunnen denken, wat we met de opbrengsten gaan doen en hoe we terugkoppelen.

Aanpak per doelgroep Dit is een uitgebreide matrix waarin we naast de communicatiemiddelen per doelgroep ook inzicht geven in de tone of voice, het te gebruiken beeld/uitstraling, vindplaats van de middelen, wie voor welke doelgroep het boegbeeld/ambassadeur/’wijkgezicht’ is en hoe we de doelgroepen willen opzoeken om met hen in gesprek te gaan. We maken ook specifiek welke werkvorm daarvoor het meest geschikt is. Bij de aanpak per doelgroep betrekken we ook externe partijen, zoals bijvoorbeeld Travers omdat Travers ook specifieke kennis van de wijk en haar inwoners heeft.

Vijf bijeenkomsten In het najaar willen we in elk gebied tenminste één grote bijeenkomst organiseren voor alle bewoners van het gebied. We kiezen hiervoor de gebiedsindeling van de wijken zoals we die ook hanteren bij de gebiedsmanagers.

Evaluatie Bij elke ‘interventie’ wordt gevraagd naar de postcode van de deelnemers en wat zij van de aanpak vonden (tops en tips). We willen bij de vragen voor de evaluatie gebruik maken van ‘forward thinking.’ Deze methode zorgt ervoor dat we niet blijven hangen in wat er niet goed ging, maar verandert de mindset door veel meer in kansen voor de toekomst te denken. De gegevens die we verzamelen, nemen we mee in de evaluatie, zodat we toekomstige participatie strategieën daar op aan kunnen passen. Bij de evaluatie willen we ook inwoners betrekken, die we bij toekomstige participatietrajecten als klankbord kunnen gebruiken Omgevingsvisie 2030

15

tomgeven

tomgeven

Bijlage 2: Resultaten jongeren-enquête om ons plan van aanpak te verfijnen en nog meer af te kunnen stemmen op de doelgroep.

Communicatiestrategie De communicatiestrategie voor de Omgevingsvisie beschrijft hoe we in de komende periode onze inwoners en andere stakeholders willen betrekken bij de Omgevingsvisie. We hebben de wijken onderverdeeld in 5 gebieden. Elk gebied heeft zijn eigen kenmerken, typen inwoners en dilemma’s. Vast staat dat er in elk gebied een avond wordt georganiseerd voor een consultatieronde. Verder sluiten we aan bij wijkbijeenkomsten (nog nader te bepalen), willen we MEE-IJsseloevers inzetten om ook mensen met een beperking te consulteren over de Omgevingsvisie en

gebruiken we de zogenaamde taalklasjes om ook laaggeletterden een stem te geven bij de Omgevingsvisie. De centrale vraag is hoe we onze inwoners kunnen bereiken om mee te denken over de Omgevingsvisie. We willen onze inwoners bereiken aan de hand van de Mentality’s van Motivaction. Elk gebied heeft 2 of 3 dominante leefstijlen. Dat zijn de leefstijlen die voor een groot gedeelte van de inwoners gelden. Op basis van het profiel van een leefstijl willen we onze inwoners uitnodigen. Elke leefstijl heeft zijn eigen communicatiestijl en communicatieboodschap. Onderstaand schema is een voorbeeld van hoe de leefstijlen uitgewerkt. om ons plan van aanpak te verfijnen en nog meer af te kunnen stemmen op de doelgroep.

Jongeren over Mijn Zwolle van Morgen zomer 2018

Communicatiematrix Omgevingsvisie - Gebied Oost Leefstijlen

Kosmopoliet

Moderne Burgerij

Postmoderne hedonist

Burgerschapsstijl

Verantwoordelijken

Buitenstaanders

Pragmatici

Communicatiestrategie Uitnodigen met het verhaal van… (naam wijk), andere blik op de wijk geven

Uitnodigen met terugblik op deel 1, dat er al keuzes zijn gemaakt, maar dat er nog genoeg te kiezen valt.

Een ietwat provocerende uitnodiging

Communicatiestijl

Op inhoud, met verwijziging naar internetpagina Omgevingsvisie, met humor, adviserend

Duidelijk, praktisch, persoonlijk, met humor

Mag provocerend zijn om te triggeren, humor gebruiken

Communicatieboodschap

NNB (afhankelijk van de inhoud)

NNB (afhankelijk van de inhoud)

NNB (afhankelijk van de inhoud)

Participatievorm

Avondbijeenkomst, eventueel middag digitale enquete in de bibliotheek

Digitale enquete (uitnodiging social media)

Digitale enquete

Uitnodiging via instagram, facebook, met humor

Uitnodiging via facebook, instagram

Communicatiemiddelen Uitnodiging via Instagram, Facebook, flyers in de Stadkamer Postcodegebieden

16

Omgevingsvisie 2030

Omgevingsvisie 2030

17

tomgeven

tomgeven

Inhoud

18

1

Favoriete plek in de stad

4

2

Meest belangrijk in 2030

6

3

Verwachting voor 2030

7

4 4.1 4.2 4.3

Onderzoekaanpak en Achtergrond kenmerken Onderzoekaanpak Achtergrondkenmerken Vragenlijst

9 9 9 11

Omgevingsvisie 2030

Status: Definitief Augustus 2018 Voor nadere informatie: Madelinde Tuk, senior Adviseur en Onderzoeker Gemeente Zwolle, Onderzoek & Informatie m.tuk@zwolle.nl 038 498 2557

Omgevingsvisie 2030

19

tomgeven

1

Favoriete plek in de stad

Jongeren zijn gevraagd naar hun favoriete plek in de stad. Daarbij konden jongeren aangeven waarom die plek voor hen favoriet is. Het Centrum wordt door bijna 200 jongeren genoemd. De jongeren die waardering voor het centrum aangeven, doen dat in termen van ‘gezellige en goede sfeer, mooie gebouwen’ en ‘altijd wat te doen’, waarbij het niet altijd duidelijk is of het centrum van de stad Zwolle wordt bedoeld, of een winkelcentrum in een wijk. Hoewel het aannemelijk lijkt dat het meestal om de Binnenstad van Zwolle gaat, is dat niet altijd met zekerheid te zeggen. Het gaat dan bijvoorbeeld om omschrijvingen als ‘centrum’, ‘centrumstad’, ‘winkelstraat’ of ‘stad’ zonder nadere toelichting. Of om ‘centrum’ in combinatie met De Pathé bioscoop, sportvelden of het PEC stadion. De Binnenstad (of een locatie in de Binnenstad) is expliciet door zo’n 160 jongeren genoemd. Iets minder dan de helft (48%) van hen motiveert hun keuze met dat zij de Binnenstad gezellig vinden met de vele terrasjes en leuke winkels, en/ of spreekt waardering uit voor het mooie karakter van de Binnenstad vanwege de (historische) gebouwen. De Melkmarkt, Grote Markt, Nieuwe Markt of het Rodetorenplein worden specifiek door ruim 40 jongeren genoemd. De Melkmarkt en Grote Markt worden gewaardeerd om de goede sfeer door o.a. prachtige gebouwen en de vele gezellige terrasjes.

Jongeren waarderen het Rodetorenplein vanwege de evenementen, de gezelligheid en vanwege het feit dat zij daar lekker kunnen zitten. Ook de stadsmuur aan de kade en bij Saluti worden specifiek genoemd vanwege de fijne, rustige (niet te rustige), prachtige historische omgeving waar je ‘in de zon en met een ijsje in de hand kunt kijken naar het water en de eendjes’. Andere specifieke locaties die met waardering om hun historisch karakter genoemd worden, zijn De Peperbus, De Sassenpoort, en Waanders in de Broeren. De Engel wordt genoemd als duiding van de Grote markt. De Diezerstraat wordt gewaardeerd om de leuke winkels. Winkels die buiten de Diezerstraat liggen en regelmatig worden genoemd zijn de Primark en de Mediamarkt. Specifiek genoemde kroegen zijn o.a. Het vliegende Paard, het Refter, Sally O’Briens, Den Hoofdwacht of De Stoof. Wanneer het Park genoemd is, gaat het bij een derde van de jongeren expliciet om het Wezenlandenpark. Maar ook het Ter Pelwijkpark wordt genoemd, of parkjes langs de gracht en het stadspark (bij de Sassenpoort) of het Engels Werk. Of ‘park’ wordt zonder nadere duiding als favoriete plek genoemd. Een park is bij de jongeren favoriet vanwege de rust, ruimte, het groene karakter en het genieten van het samenzijn met vrienden of het ontmoeten van andere jongeren.

De top 3 van meest favoriete plek in de stad is in hiernavolgende tabellen naar leeftijd, woongebied (In- buiten en binnen Zwolle) en opleidingsniveau van heel vaak tot minder vaak genoemd vermeld.

20

Omgevingsvisie 2030

tomgeven

Wat is jouw favoriete plek in de stad? - naar leeftijdsklasse 12-17 jaar (N=232) 18-22 jaar (N=362) Centrum 28% Centrum Binnenstad (of locatie in Binnenstad) 18% (Wezenlanden-)Park (Wezenlanden-)Park 12% Binnenstad (of locatie in Binnenstad)

25% 19% 19%

23 jaar of ouder (N=134) (Wezenlanden-)Park Centrum Binnenstad (of locatie in Binnenstad)

Totaal (N=749) 26% Centrum 20% Binnenstad (of locatie in Binnenstad) 20% (Wezenlanden-)Park

24% 19% 18%

Wat is jouw favoriete plek in de stad? - naar woongebied Zwolle (N=389) Buiten Zwolle (N=311) Binnenstad (of locatie in Binnenstad) 22% Centrum (Wezenlanden-)Park 22% Binnenstad (of locatie in Binnenstad) Centrum 20% (Wezenlanden-)Park

32% 14% 14%

Onbekend (N=49) Binnenstad (of locatie in Binnenstad) Centrum (Wezenlanden-)Park

24% 19% 18%

Totaal (N=749) 18% Centrum 12% Binnenstad (of locatie in Binnenstad) 12% (Wezenlanden-)Park

Wat is jouw favoriete plek in de stad? naar woongebied (stadsdeel) binnen Zwolle Midden (N=123) (Wezenlanden-)Park Binnenstad (of locatie in Binnenstad) Centrum

Zuid (N=88) 28% Binnenstad (of locatie in Binnenstad) 15% Centrum 15% (Wezenlanden-)Park

24% 23% 16%

Oost (N=80) Binnenstad (of locatie in Binnenstad) (Wezenlanden-)Park Centrum

Noord (N=46) 28% Binnenstad (of locatie in Binnenstad) 26% (Wezenlanden-)Park 20% Centrum

24% 24% 15%

Totaal (N=389) (Wezenlanden-)Park Binnenstad (of locatie in Binnenstad) Centrum

22% 22% 20% Omgevingsvisie 2030

21

tomgeven

2

tomgeven

Wat is jouw favoriete plek in de stad? - naar opleidingsniveau voortgezet onderwijs (N=148) MBO (N=189) Centrum 24% Centrum Binnenstad (of locatie in Binnenstad) 21% Binnenstad (of locatie in Binnenstad) (Wezenlanden-)Park 10% (Wezenlanden-)Park

30% 19% 16%

Wat is voor jou in 2030 belangrijk? naar woongebied (stadsdeel) binnen Zwolle Midden (N= 124) Zuid (N=88) 1 een betaalbare woning 1 een betaalbare woning 2 leuke evenementen in de stad 2 mijn sociale leven (vrienden/familie) 3 mijn sociale leven (vrienden/familie) 3 leuke evenementen in de stad

HBO (N=361) (Wezenlanden-)Park Centrum Binnenstad (of locatie in Binnenstad)

WO (N=28) 24% Centrum 22% Stadkamer 18% Binnenstad (of locatie in Binnenstad)

32% 14% 11%

Oost (N=82) 1 een betaalbare woning 2 leuke evenementen in de stad 3 mijn sociale leven (vrienden/familie)

Anders (N=17) Binnenstad (of locatie in Binnenstad) (Wezenlanden-)Park Centrum

Totaal (N=749) Centrum Binnenstad (of locatie in Binnenstad) (Wezenlanden-)Park

24% 19% 18%

Totaal (N=394) 1 een betaalbare woning 2 leuke evenementen in de stad 3 mijn sociale leven (vrienden/familie)

Wat is voor jou in 2030 belangrijk? - naar opleidingsniveau voortgezet onderwijs N=149) MBO (N= 193) 1 leuke evenementen in de stad 1 een betaalbare woning 2 een betaalbare woning 2 leuke evenementen in de stad 3 mijn sociale leven (vrienden/familie) 3 veiligheid

Meest belangrijk in 2030 Bij de vraag ‘wat is voor jou in 2030 belangrijk’, hebben jongeren een wisselend aantal antwoorden gegeven. Sommigen hebben een top 2 of 3 genoemd, anderen een top 4, 6 of anders. Op de keuze is geen motivatie gevraagd. In onderstaand overzicht de top 3 van meest naar minder genoemd naar leeftijd, woongebied (In- buiten en binnen Zwolle) en opleidingsniveau:

Wat is voor jou in 2030 belangrijk? - naar leeftijdsklasse 12-17 jaar (N = 234) 18-22 jaar (N= 380) 1 leuke evenementen in de stad 1 een betaalbare woning 2 een betaalbare woning 2 leuke evenementen in de stad 3 mijn sociale leven (vrienden/familie) 3 mijn sociale leven (vrienden/familie) 23 jaar of ouder (N= 137) 1 een betaalbare woning 2 leuke evenementen in de stad 3 mijn sociale leven (vrienden/familie)

Totaal (N= 774) 1 een betaalbare woning 2 leuke evenementen in de stad 3 mijn sociale leven (vrienden/familie)

Wat is voor jou in 2030 belangrijk? - naar woongebied Zwolle (N=394) buiten Zwolle (N = 328) 1 een betaalbare woning 1 leuke evenementen in de stad 2 leuke evenementen in de stad 2 een betaalbare woning 3 mijn sociale leven (vrienden/familie) 3 winkelaanbod Onbekend (N=52) 1 leuke evenementen in de stad 2 een betaalbare woning 3 mijn sociale leven (vrienden/familie)

22

Omgevingsvisie 2030

Totaal (=774) 1 een betaalbare woning 2 leuke evenementen in de stad 3 mijn sociale leven (vrienden/familie)

Noord (N=48) 1 een betaalbare woning 2 mijn sociale leven (vrienden/familie) 3 een leuke/goede baan

3

HBO (N= 379) 1 een betaalbare woning 2 leuke evenementen in de stad 3 mijn sociale leven (vrienden/familie)

WO (N= 28) 1 leuke evenementen in de stad 2 een betaalbare woning 3 mijn sociale leven (vrienden/familie)

Anders (N=18) 1 leuke evenementen in de stad 2 een betaalbare woning 3 mijn sociale leven (vrienden/familie)

Totaal (N= 774) 1 een betaalbare woning 2 leuke evenementen in de stad 3 mijn sociale leven (vrienden/familie)

Verwachting voor 2030 Bijna 150 jongeren hebben op de vraag wat zij in 2030 graag anders willen zien, iets ingevuld op gebied van recreatie. Het gaat dan in de meeste gevallen om meer evenementen, uitgaansgelegenheden of festivals. Ook het winkelaanbod houdt jongeren bezig. Zo’n 130 jongeren hebben over dit onderwerp input gegeven. Een veel genoemde – en inmiddels gerealiseerde - wens van de jongeren is dat de winkels op zondag open zijn. Ook wensen veel jongeren meer (bekende of kleine) winkels. Jongeren willen in 2030 meer betaalbare woningen voor starters en meer huisvesting voor studenten. Ook willen ruim 80 jongeren dat het OV (Openbaar vervoer) in 2030 beter is dan nu. Wanner ‘beter’ is toegelicht is dat vooral in termen van ‘meer’ bussen en treinen en meer bus- en treinverbindingen, bijvoorbeeld van het station naar het Deltion college of naar Hasselt, Zwartsluis of Noordoostpolder. Omgevingsvisie 2030

23

tomgeven

tomgeven

Binnen het onderwerp ‘studenten’ verwachten jongeren dat Zwolle in 2030 een ‘echte studentenstad’ is doordat meer studentenhuisvesting is gerealiseerd en meer evenementen voor studenten worden georganiseerd. Met betrekking tot ‘groen’ willen jongeren dat Zwolle in 2030 meer groen is en meer park(-jes) zal hebben, zowel in de binnenstad als in de andere wijken.

Wat wil jij dat er in Zwolle in 2030 veranderd is? - naar leeftijdsklasse 12-17 jaar (N=234) 18-22 jaar (N=380) Winkelaanbod 20% Betaalbare woningen Recreatie 16% Recreatie OV 11% Winkelaanbod 23 jaar of ouder (N=137) Recreatie Betaalbare woningen Winkelaanbod

18% 16% 14%

Onbekend (N=52) Winkelaanbod Recreatie Groen

Totaal (N=744) 19% Recreatie 12% Winkelaanbod 8% Betaalbare woningen

19% 17% 15%

Wat wil jij dat er in 2030 veranderd is? naar woongebied (stadsdeel) binnen Zwolle Midden (N=124) Zuid (N=88) Betaalbare woningen 30% Recreatie Recreatie 22% Winkelaanbod Winkelaanbod 15% Betaalbare woningen

26% 17% 16%

Oost (N= 82) Recreatie Betaalbare woningen Studenten

25% 23% 21%

Omgevingsvisie 2030

Noord (N= 48) 28% Recreatie 23% Winkelaanbod 17% Betaalbare woningen

25% 21% 16%

20% 17% 16%

HBO (N=379) Betaalbare woningen Recreatie Studenten

25% 21% 18%

Anders (N=18) Recreatie Betaalbare woningen Milieu,duurzaam

19% 17% 15%

Wat wil jij dat er in 2030 veranderd is? - naar woongebied Zwolle (N=394) Buiten Zwolle (N=328) Recreatie 25% OV Betaalbare woningen 21% Winkelaanbod Winkelaanbod 16% Recreatie

Totaal (N= 394) Recreatie Betaalbare woningen Winkelaanbod

24

Totaal (N=774) 22% Recreatie 16% Winkelaanbod 16% Betaalbare woningen

22% 21% 15%

Wat wil jij dat er in 2030 veranderd is? - naar opleidingsniveau voortgezet onderwijs (N=149) MBO (N=193) Winkelaanbod 22% Winkelaanbod Recreatie 17% OV Groen 12% Recreatie WO (N=28) 23% Recreatie 22% Winkelaanbod 14% Binnenstad Totaal (N=744) Recreatie Winkelaanbod Betaalbare woningen

4

Onderzoekaanpak en Achtergrond kenmerken

4.1

Onderzoekaanpak

19% 17% 15%

De Nieuwe Hanze Unie heeft in samenwerking met de Jongerenraad Zwolle en het Studenten Overleg Orgaan Zwolle (SOOZ) in juni aan jongeren gevraagd om deel te nemen aan het onderzoek: ‘Hoe ziet ‘jouw Zwolle’ er in 2030 uit?’. Deelname was mogelijk via een online web-enquête. Jongerenwerkers en wijkmanagers hebben ondersteuning geboden en zelf ook actief jongeren benaderd. De jongeren hebben in de maand juni leeftijdgenoten opgezocht op plaatsen waar veel jongeren komen, zoals het Menso Alting College, Landstede, Deltion College, Meander College, Hogeschool Windesheim, McDonalds locatie Noord en Centrum en het Ter Pelwijkpark. Verder is de vragenlijst digitaal uitgezet onder studentenverenigingen en via een mailing die naar álle Windesheim studenten is verstuurd. De onderzoeksperiode duurde tot 1 juli 2018. Deze rapportage In deze rapportage zijn in de tabellen van de selectie op opleidingsniveau de resultaten van de jongeren die ‘anders’ bij opleidingsniveau hebben ingevuld, Wel in volgorde van meer naar minder genoemd vermeld, maar niet met percentages omdat deze groep in totaal kleiner is dan 20 jongeren. De groep waarvan het opleidingsniveau ‘onbekend’ is, is kleiner dan 10 jongeren. De resultaten van deze groep zijn niet apart vermeld. De resultaten van de groep ‘onbekend’ zijn wel verwerkt in het totaalresultaat.

4.2

Achtergrondkenmerken

In totaal hebben 749 jongeren deelgenomen aan het onderzoek. Iets meer dan de helft (51%) van de respondenten woont in Zwolle. Iets meer dan 40% woont buiten Zwolle en van 7% van de jongeren is de woonplaats onbekend. In onderstaande grafiek is de respons naar leeftijd weergegeven. Omgevingsvisie 2030

25

tomgeven

tomgeven

4.3

Vragenlijst

Hoe ziet ‘jouw Zwolle’ er in 2030 uit? 3% 18%

Stel je voor, we zijn in het jaar 2030. Hoe oud ben je dan? Misschien heb je betaald werk. Of ben je nog wat aan het ‘freewheelen’. Wat is voor jou dan belangrijk? En hoe ziet ‘jouw Zwolle’ er tegen die tijd uit?

12-17 jaar 30%

49%

18-22 jaar

Je merkt het: we hebben veel vragen voor jou! We willen namelijk weten waarover het gesprek moet gaan als we praten over de toekomst van Zwolle. Dat is een belangrijk gesprek voor de Omgevingsvisie ‘Mijn Zwolle van morgen’

23 jaar of ouder

1. Wat is jouw favoriete plek in de stad? Waarom?

onbekend

2. Wat wil jij dat er in Zwolle in 2030 veranderd is?

Grafiek: respons naar leeftijd Achtergrondkenmerken: Leeftijdsklasse 12-17 jaar 18-22 jaar 23 jaar of ouder onbekend totaal

Opleidingsniveau voortgezet onderwijs mbo hbo wo anders onbekend totaal Geslacht man vrouw anders / onbekend totaal 26

Omgevingsvisie 2030

N 234 380 137 23 774

% 30% 49% 18% 3% 100%

N 149 193 379 28 18 7 774

% 19% 25% 49% 4% 2% 1% 100%

N 308 428 38 774

% 40% 55% 5% 100%

Woongebied Zwolle buiten Zwolle onbekend totaal

N 394 328 52 774

% 51% 42% 7% 100%

Woongebied (stadsdeel) binnen Zwolle N % Midden 124 31% Zuid 88 22% Oost 82 21% Noord 48 12% West 52 13% totaal 394 100%

3. Wat is voor jou in 2030 belangrijk? (kies max. drie antwoorden) o leuke evenementen in de stad o winkelaanbod o een betaalbare woning o een leuke/goede baan o mijn sociale leven (vrienden/familie) o voldoende fietsstallingen o elektrisch vervoer o plek voor iedereen in het OV o sportfaciliteiten o duurzame energie (zonne-energie, windmolens etc) o ontmoetingsplekken en uitgaansmogelijkheden voor jongeren in en rond de binnenstad o betaalbare zorg voor iedereen o veiligheid o anders 4. Op 5 juli is er, speciaal voor jou, een tof evenement over de toekomst van Zwolle. Kom je ook? o Natuurlijk, ik ben enthousiast! Stuur mij een uitnodiging o Best leuk, ik denk er nog even over na. Stuur mij een uitnodiging. o Ik ben er niet bij 5. Wat is je leeftijd? 6. School of opleiding: o voortgezet onderwijs o mbo o hbo o wo o anders Omgevingsvisie 2030

27

tomgeven

tomgeven

7. Ik ben: o man o vrouw o anders 8. Wat is je postcode? (Alleen de 4 cijfers van je postcode) Dank voor je medewerking! Gemeente Zwolle gebruikt bovenstaande gegevens om inzicht te krijgen hoe jongeren denken over Zwolle in 2030. De gegevens worden niet langer bewaard dan noodzakelijk is. Zie ook: https://www.zwolle.nl/privacy

28

Omgevingsvisie 2030

Omgevingsvisie 2030

29

tomgeven

Colofon Omgevingsvisie: mijn Zwolle van morgen 2030, participatieverantwoording Uitgave: Gemeente Zwolle Vormgeving: Communicatie, Gemeente Zwolle mei 2021 www.zwolle.nl