1. Notulen Brainstorm aanpak energiearmoede 16 mei

Notulen Bijeenkomst brainstorming besteding tegen energiearmoede Maandag 16 mei, 19:30-21:00 uur Stadhuis Panoramazaal, Grote Kerkplein 15, Zwolle Organisators: Joke Kok, Paul Feldbrugge, Eva Molendijk en Huub Lubbers

Inhoud Startsituatie ........................................................................................................................................2 Het TNO-onderzoek ............................................................................................................................2 Opvatting van de gemeente Zwolle .....................................................................................................3 Tot op heden verzamelde ideeën ........................................................................................................3 Raadsvoorstel voorbereiden ...............................................................................................................3 Uitkomsten van werkgroepen top 3 ....................................................................................................4 Overig .................................................................................................................................................4 Bijlage: input vanuit werkgroepen.......................................................................................................5 Bijlage: Coalitieakkoord 2022-2026 .....................................................................................................7

Pagina 1 van 7

Startsituatie De gemeente Zwolle is bezig met de energietransitie en wil graag input verzamelen uit de stad. Joke Kok en Paul Feldbrugge werken samen om vanuit de rol van de gemeente Zwolle zich te kunnen inzetten tegen de stijgende energieprijzen en energiearmoede bij inwoners. Door de veranderende situatie is ook de samenwerking met Huub Lubbers en Eva Molendijk van de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling geïntensiveerd. Zo is er sinds kort de energietoeslag van €800,verstrekt aan inwoners met een laag inkomen en een hoge energierekening. De volgende stap is om gezamenlijk met partners uit te stad, te inventariseren hoe de beschikking van €915.097 het beste besteed kan worden en bij de kwetsbare groepen in de stad terecht komt. Het bedrag moet voor 1 mei 2023 worden uitgegeven in de vorm van ondersteuning voor huishoudens in een kwetsbare positie door de stijgende energielasten. Het bedrag mag niet worden verstrekt als inkomensoverdracht en mag ook niet aan verhuurders worden verstrekt als staatssteun. Daarnaast hoeft het bedrag niet wijkgericht worden besteed, maar mag het stads breed. Het rijk komt nogmaals met een beschikking, maar deze moet nog door de tweede kamer worden goedgekeurd. Vanaf 1 januari 2023 kunnen gemeenten ieder jaar plannen inbrengen om huizen in de betreffende gemeente te isoleren.

Het TNO-onderzoek “In 1932 is bij wet de Nederlandse Organisatie voor Toegepaste- Natuurwetenschappelijk Onderzoek opgericht (TNO). Het doel van TNO is om kennis toepasbaar te maken voor bedrijven en overheden” (TNO, sd). Het TNO-onderzoek is een Excel-document waar o.a. de gegevens zijn verwerkt van minima en inwoners met een lage energiekwaliteit. Deze data zijn voor 2019. Zie het Excel-document als toegevoegde bijlage in het e-mailbericht. Belangrijk: deze onderstaande gegevens zijn de cijfers van het tabblad ‘Energiearmen_Totaal’ en ‘Energiearmen_Gemeenten’. Het klopt dat de cijfers op de andere tabbladen verschillen, omdat op de andere tabbladen het betreft om alle inwoners per gemeenten. Tijdens de bijeenkomst werd de vraag gesteld waarom er andere cijfers staan vermeld in de PowerPoint en het Excel-document. Kort overzicht van de gegevens uit het TNO-akkoord van gemeente Zwolle van energiearmen: Woningkenmerken, type woningen Appartementen Tussenwoningen 26% 46%

Hoek- of 2-onder-1-kap 27%

Woningkenmerken, eigendom woningen Coöperatiewoningen Overige verhuur of onbekend 84% 9%

Vrijstaande woningen 1%

Koopwoningen 7%

Inkomen Uit werk of onderneming Bijstand of overige Pensioen Overig 19% 49% 32% 0% *Dit zijn de cijfers. Uiteraard speelt er meer in de praktijk dan alleen cijfers uit het TNO-akkoord. Uit de groep kwam de reactie: de grote doelgroep huurt van woningcorporaties.

Pagina 2 van 7

➔ Verzoek: hoe is deze doelgroep verdeeld in de opbouw van de cijfers? Graag wil de groep de cijfers uitgewerkt hebben.

Opvatting van de gemeente Zwolle De groep woningeigenaren zit in de knel net zoals woninghuurders. Huurders wachten op isolatie door de huureigenaar. Zoals eerder vermeldt mag staatsteun niet direct worden gegeven aan huureigenaren. Dat maakt het proces om te isoleren ingewikkeld. Gas besparen heeft meer prioriteit dan besparen op elektra, omdat gaskosten hoger zijn. De gemeente Zwolle wil met partners stads breed kijken hoe het bedrag van de beschikking kan worden verdeeld. Bij het uitgeven van de beschikking streeft de gemeente naar zo min mogelijke proceskosten en administratie, want maatregelen kosten veel tijd en geld. De voorwaarden moeten goed worden onderzocht, want ter verantwoording aan de raad moeten de voorwaarden goed onderbouwd zijn. De gemeente streeft ernaar om buurtinitiatieven in de wijken te stimuleren. Het Warmtefonds heeft een bijna rentevrije hypotheek beschikbaar die zeer geschikt is voor woningeigenaren, met een laag inkomen en voor inwoners met een kleine of geen aflossingscapaciteit. De gemeente Zwolle heeft met Travers Welzijn in Zwolle een onderzoek gedaan naar het gasverbruik en het energieonderhoud van woningen. Dit is gedaan door fysiek aan te bellen en te vragen aan inwoners. De uitdaging zit hem o.a. in het directe contact met onze inwoners.

Er is bijvoorbeeld een groep huiseigenaren die te maken heeft met schulden, maar die zich niet aanmelden voor ondersteuning zoals het aankloppen bij de voedselbank.

Tot op heden verzamelde ideeën -

-

-

Opleiden en inzetten van inclusieve energiecoaches om zo effectief mogelijk te werken; Implementatie van het Zwolse platform (een ondersteunende entiteit voor buurtinitiatieven, inwoners bij alles wat te maken heeft met energiebesparen en verduurzamen, subsidies etc.); Inkoopacties van bijvoorbeeld een warmtepomp; Het plan van gemeente Deventer: zelf slecht geïsoleerde koopwoningen te gaan isoleren en hierbij de bewoners al het regelwerk uit handen te nemen. Denk aan vloerisolatie, dakisolatie en dubbele glas. Gemeente Dalfsen doet het op inschrijvingen en loting. De focus ligt echt op de realisatie van het isolatiemateriaal. Zie de bijlage voor gemeente Deventer plan van aanpak; Bakfietsen of ‘fix bussen’ door de wijken laten rijden; Het inregelen van Centrale Verwarming systemen; Verstrekken van 100% isolatielening.

Raadsvoorstel voorbereiden Het raadsvoorstel dat wordt opgezet moet aansluiten aan het coalitieakkoord. U vindt het coalitieakkoord 2022-2026 in de bijlagen. Het voorstel moet: -

Worden getoetst op uitvoerbaarheid; Worden getoetst op juridische haalbaarheid; Worden voorbereid op implementatie; Worden teruggekoppeld aan de groep.

Pagina 3 van 7

Uitkomsten van werkgroepen top 3 De volgende uitkomsten delen de top 3 van de verzamelde input van de werkgroepen die plenair zijn besproken tijdens de bijeenkomst (zie ook de bijlagen voor de afbeeldingen van de verzamelde uitkomsten). 1. Bewustwording van energiecoaches in de wijk. Kijken naar de kwetsbaarheid van de doelgroep, extra aandacht aan de doelgroep zelf en energiecoaches opleiden. Verder verkennen en contact maken met de (onzichtbare) doelgroep waar ook zware problematiek kan zitten en daar de focus op leggen. Verder het bestaande aanbod van ondersteuning uitbouwen met consistentie. 2. Vervanging van cv-instellingen en technische besparende uitwerkingen. Energiecoaches en energieconciërge direct inzetten. Belangrijk om te bouwen op het netwerk, netwerk verstevigen met initiatieven van hulp van schuldhulpverlening. Werken aan consistentie. 3. Gegeven het feit dat we met RRE en RREW al veel kleinere isolatie maatregelen bevorderen zou het ook mooi zijn als grotere ingrepen (dak-vloer-muurisolatie) bevorderd kunnen worden. Er heerst de gedachte dat bijvoorbeeld het isoleren van je huis veel geld kost, waardoor inwoners afhaken. Wat kunnen we doen vanuit een subsidiepot om inwoners kosteloos te ondersteunen met materialen i.p.v. dat zij dit zelf voor moeten schieten. Signaal van urgentie: nu speelt het probleem bij inwoners en niet iedereen kan wachten op geld.

Actieplan samenstellen en snel concreet inzicht krijgen wat per direct het gevoel van winst oplevert. Wat er nu leeft bij inwoners is de energierekening en de afrekening. Op Orde Zwolle zou mogelijk handvaten kunnen geven aan inwoners over informatie m.b.t. energie.

Overig Kijken naar mogelijke oplossingen zoals elektrisch witgoed. Oude apparaten met een laag energielabel vervangen. Bijvoorbeeld elektrisch kookplaat en bijbehorende pannen bekostigen. Verder verandergedrag stimuleren en educatie aanbieden zoals korter gaan douchen. Samen werken aan nieuwe initiatieven en inzet van mensen met kennis. Onderzoek doen naar wat helpend kan zijn. Daarnaast het makkelijker en bereikbaar maken van financiële regelingen, want deze zijn vaak moeilijk te vinden. Ook voor woningeigenaren. Meer bekendheid en kennis delen over de mogelijkheden. Bij verbinding ligt nog veel potentie. Het gaat erover hoe inwoners ook baat hebben bij de samenwerkingen. Nogmaals is het individuele contact belangrijk. Er kan gedacht worden aan een energiecoach+ (hulpverlener en energiecoach in één). De contacten zijn belangrijk en relaties opbouwen kost tijd. De doelgroep in beeld krijgen door bestaande netwerken te gebruiken en het verbinden van bestaande netwerken. Gemeente Zwolle is aan het nadenken over andere samenwerkingen. Er ligt een voorstel rond de zomer om weer bij elkaar komen.

Pagina 4 van 7

Bijlage: input vanuit werkgroepen

Pagina 5 van 7

Pagina 6 van 7

Bijlage: Coalitieakkoord 2022-2026

Pagina 7 van 7