1. Monitorrapportage Afval & Grondstoffen Zwolle 2025
Tekst van het document
MONITORRAPPORTAGE AFVAL & GRONDSTOFFEN ZWOLLE 2025 (1) ROVA, augustus 2025
INHOUDSOPGAVE 1 2 3 4 5
Inleiding ...........................................................................................................................................................3 Ontwikkeling aanbod grondstoffen .................................................................................................................4 Ontwikkeling aanbod huishoudelijk restafval ..................................................................................................5 Ontwikkeling kwaliteit grondstoffen................................................................................................................6 Ontwikkeling geregistreerde bijplaatsingen ....................................................................................................8
1 INLEIDING De gemeenteraad van Zwolle heeft tijdens de raadsvergadering van 15 april 2024 besloten ieder half jaar een monitorrapportage te willen ontvangen van de (cijfermatige) ontwikkeling op het gebied van afval en grondstoffen. Dit om de langetermijneffecten van de invoering van het tarief op restafval per 1 januari 2023 te volgen. Dit document brengt de belangrijkste kengetallen in kaart voor het eerste half jaar van 2025 en doet een prognose op basis hiervan voor het gehele jaar (in vergelijking met voorgaande jaren). Het richt zich op de ontwikkeling van het aanbod grondstoffen (hoofdstuk 3), het aanbod (fijn en grof) huishoudelijk restafval (hoofdstuk 3), kwaliteit grondstoffen (hoofdstuk 4) en de geregistreerde bijplaatsingen (hoofdstuk 5).
3
2 ONTWIKKELING AANBOD GRONDSTOFFEN Op basis van de eerste twee kwartalen lijkt in 2025 zowel de hoeveelheid ingezameld gft1 als opk2 in 2025 af te nemen ten opzichte van 2024. Bij het gft heeft dit te maken met het relatief droge voorjaar, wat leidt tot minder tuinafval. De daling van het opk naar 36 kilo per inwoner ligt in lijn met de landelijke trend van steeds minder gebruikt en ingezameld papier en karton. De hoeveelheid ingezameld glas is al jaren stabiel. Ook de hoeveelheid ingezameld pmd3 stabiliseert rond de 37 kilo per inwoner in 2025. Figuur 1: Ontwikkeling aanbod grondstoffen gft, opk en pmd 120 101
98
100
80
72
60
50
74
48
74
73
72
45
44
43
81
82
43
44
78
41
40
20
0
20
22
22
22
21
20
19
20
19
2015
2016
2017
2018
2019
15
Gft
Pmd
1 Groente-, Fruit- en Tuinafval (gft). 2 Oud Papier en Karton (opk)
3 Plastic en Metalen Verpakkingen en Drankenkartons (pmd).
4
94
41 34
40
36
24
24
24
22
21
23
23
23
23
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Opk
Glas
36
37
3 ONTWIKKELING AANBOD HUISHOUDELIJK RESTAFVAL Het aanbod (fijn) huishoudelijk restafval neemt – op basis van de resultaten van de eerste twee kwartalen – licht toe ten opzichte van 2024 naar 97 kilo per inwoner. Dit is inclusief 6 kilo luiers en incontinentiemateriaal per inwoner (hetzelfde als voorgaande jaren). De hoeveelheid grof huishoudelijk afval (zowel gebracht naar het milieubrengstation als opgehaald aan huis) daalt naar 43 kilo per inwoner. Figuur 2: Ontwikkeling aanbod fijn en grof huishoudelijk restafval per inwoner per jaar (kg) 250 209 193
200
186
184
177
191
181 164
150 97
95
97
100
50
0
42
39
41
43
43
49
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Fijn restafval
40
39
39
45
43
2021
2022
2023
2024
2025
Grof huisafval
Het scheidingspercentage daalt van 66% in 2024 naar 61% in 2024. Dit komt met name door de daling in de hoeveelheid ingezameld gft en grof tuinafval.
5
4 ONTWIKKELING KWALITEIT GRONDSTOFFEN De kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen blijft min of meer stabiel voor zowel het pmd als gft, of verbeterd zelfs licht. Figuur 3 laat zien dat zogeheten voorlopers4 in 2024 ruim driekwart van de mini-containers pmd beoordelen als ‘niet vervuild’. Dit betekent niet dat er helemaal geen vervuiling inzit (in de zin van ander afval dat niet in de container thuishoort), maar dat dit beperkt is en/of niet zichtbaar is voor de controleur. De figuur laat zien dat dit percentage goed aangeboden pmd containers sinds 2022 geleidelijk en licht daalt. Uit samenstellingsanalyses blijkt echter het tegenovergestelde: de kwaliteit van het pmd lijkt wat te verbeteren van 54,2% goed pmd gemiddeld in pmd-vrachten naar 59,3%. Het verschil kan worden verklaard omdat het verschillende meetmethoden zijn. Waar voorlopers visueel vele mini-containers controleren, wordt met een samenstellingsanalyse een deel van de vracht volledig uitgesorteerd op samenstelling. Een (voorlopige) conclusie op basis van beide analyses is dat meer huishoudens hun mini-container vervuilen met ander afval, maar dat er sprake is van minder vervuiling per container. Figuur 3: Ontwikkeling aanbod niet-vervuilde mini-containers pmd
2025
76,2%
17,7%
2024
79,5%
16,1%
2023
81,4%
13,8%
2022
80,6%
14,4%
Niet vervuild Licht vervuild
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
Sterk vervuild
100%
Als we kijken naar het gft, dan is er duidelijk sprake stabilisatie in de kwaliteit. Figuur 4 laat zien dat het percentage niet-vervuilde gft mini-containers al jaren stabiliseert rond de 90%. Dit betekent dat 9 op de 10 mini-containers gft goed worden aangeboden. Wel stijgt de afkeur van het gft van 4,8% in 2024 naar 8,8% in 2025 (eerste twee kwartalen). Dit heeft te maken met strengere eisen van gft-verwerking alsmede minder aanbod van gft (door droog voorjaar) waardoor verkeerd afval qua volume toeneemt. 4 Voorlopers zijn medewerkers van ROVA die letterlijk voor het inzamelvoertuig uitlopen en het aangeboden gft en pmd in mini-
containers visueel inspecteren.
6
Figuur 4: Ontwikkeling aanbod niet-vervuilde mini-containers gft
2025
90,2%
6,1%
2024
91,2%
6,5%
2023
91,0%
6,2%
86,5%
2022 0%
10%
20%
30%
40%
Niet vervuild
9,7% 50%
Licht vervuild
60%
70%
80%
90%
100%
Sterk vervuild
7
5 ONTWIKKELING GEREGISTREERDE BIJPLAATSINGEN In het tweede kwartaal neemt het aantal geregistreerde bijplaatsingen verder toe naar 4.438 meldingen. Als deze trend zicht doorzet komt het aantal meldingen voor 2025 uit op 17.494. Hierbij moet zoals gebruikelijk worden aangetekend dat het aantal registraties (ook) toeneemt door extra controles door handhaving van hotspotlocaties. Met andere woorden, door extra inzet om bijplaatsingen te controleren stijgt het aantal meldingen. Van alle bijplaatsingen is ruim 52% een bijplaatsing van grof huishoudelijk afval; 40% betreft fijn huishoudelijk afval waarvoor inwoners moeten betalen. Daarnaast wordt vooral papier bijgeplaatst (5%). De meeste registraties worden gedaan Holtenbroek en Diezepoort. Tabel 1: Ontwikkeling aantal bijplaatsingen
2022 2023 2024 2025
Q1 2.479 3.527 4.281 4.309
Q2 2.797 2.875 4.263 4.440
Tabel 2: Aantal registraties per wijk (top 5) Wijk Diezerpoort Holtenbroek Stadshagen Binnenstad Assendorp
8
Aantal registraties 2.652 1.866 1.759 1.048 1.041
Q3 2.836 3.363 4.249
Q4 2.558 4.094 3.391
Totaal 10.700 13.859 16.190 17.498