1. Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt, inclusief participatiejournaal

gvisie

Zwolle

Gebiedsvisie De Nieuwe Veemarkt Een eigenzinnige wijk waar je je thuis voelt

1

visie

De Nieuwe Veemarkt Gebiedsvisie

Gemeente Zwolle, 15 maart 2022

2

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

visie

Inhoud 1. Leeswijzer

5

2. Inleiding

7

3. Opgaven en ambities

9

4. Proces en participatie

17

5. Het verhaal van de Nieuwe Veemarkt

21

6. SWOT

29

7. Programma en doelgroepen

43

8. Kernwaarden

53

9. Ruimtelijk raamwerk

59

10. Invulling binnen het raamwerk

73

11. Principeprofielen

89

12. Ontwikkelstrategie en fasering

99

13. Vervolgstappen

109

Bijlagen

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

3

visie

Nieuwe Apeldoornsche courant, 2 mei 1931 (bron: www.delpher.nl

Zwolle heeft zeven eeuwen een veemarkt gehad, waarvan zeven decennia op de plek van de IJsselhallen, tot er in 2001 een eind aan kwam door de Mond-enklauwzeeruitbraak in Nederland. De naam Nieuwe Veemarkt, verwijst naar dit verleden. Een markt is een interessante plek: er worden dingen verkocht en gekocht, er is veel reuring, er is veel te beleven en het is een plek waar je veel verschillende mensen ontmoet. Het is ook een plek die veranderlijk is: overdag de reuring, ’s avonds de leegte. Maar ook verschillend in de seizoenen, een jaarmarkt, een weekmarkt. Voor het maken van een nieuw stukje stad kan de sfeer van de ‘oude’ veemarkt inspireren tot het maken van een Nieuwe Veemarkt; een plek met reuring en rust, gericht op de toekomst maar geworteld in het verleden.

l). Krantenartikel over de verplaatsing van 4

Haagsche courant, 1 mei 1931 (bron: www.delpher.nl). Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

visie

Leeswijzer In deze gebiedsvisie beschrijven wij de uitgangspunten en randvoorwaarden voor de ontwikkeling van de Nieuwe Veemarkt, daarmee vormt deze visie de stip op de horizon voor de ontwikkeling van het gebied In H2 vindt u een beschrijving van de opgaven, ambities en kaders die van belang zijn voor de ontwikkeling, zoals de Omgevingsvisie Mijn Zwolle van morgen 2030.

raamwerk (H8) en uitgangspunten voor de invulling binnen dat raamwerk (H9). In H10 worden principeprofielen van de openbare ruimten gegeven. H11 beschrijft in grove lijnen de ontwikkelstrategie, waarna de vervolgstappen in H12 aan bod komen. In de bijlage vindt u het participatiejournaal en een korte samenvatting van de drie scenario’s die aan de basis lagen van deze gebiedsvisie.

In H3 beschrijven we kort het proces van participatie, waarvan een uitgebreidere beschrijving is terug te vinden in het Participatiejournaal. H4 vertelt het verhaal van Kamperpoort en de veemarkt en H5 gaat in op belemmeringen en kansen voor de gebiedsontwikkeling. De doelgroepen en het beoogde programma worden in hoofdlijnen beschreven in H6. De basis van de gebiedsvisie vormen de kernwaarden, die te vinden zijn in H7 en een vertaling krijgen in een ruimtelijk

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

5

visie

Nieuwe Eventlocatie Meeuwenlaan

The Comeback Kid Wonen in de Nieuwe Veemarkt betekent wonen op een plek met verhalen. De voormalige historische entree van de stad en een plek waar de hele regio samen kwam voor ontmoeting en handel op de veemarkt, transformeert naar een karakteristieke stadsbuurt met compacte bouwblokken aan het water en in het groen. Een iconische en historische plek, herkenbaar aan de oude Veehal en de ondernemende en eigenzinnige geest die hier nooit weg is geweest.

Binnenstad

Nieuwe Veemarkt

Veerallee

Spoorzone

6

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

visie

Inleiding The Comeback Kid

Op 1 januari 2024 loopt het huurcontract van het huidige IJsselhallencomplex af. Het terrein, dat in bezit is van de gemeente, komt dan beschikbaar voor herontwikkeling. Om tijdig te kunnen beginnen met ontwikkelen, is de planvorming in 2021 begonnen met het opstellen van deze Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt. In de Omgevingsvisie Mijn Zwolle van morgen 2030 heeft Zwolle de koers uitgezet voor de ontwikkeling van het gebied tot een dynamische stadswijk. Deze gebiedsvisie vormt het richtinggevende kader voor de verdere uitwerking. In de gebiedsvisie leggen we een ruimtelijk raamwerk vast, dat bestaat uit het groen, water, de wegen en paden. De belangrijkste ‘grote keuzes’ voor de opzet van de nieuwe buurt zijn hiermee gemaakt. Als onderdeel van het ruimtelijk raamwerk zijn bouwblokken bepaald, waar het, hoofdzakelijk, woonprogramma ontwikkeld en gerealiseerd wordt.

De gebiedsvisie is zo opgezet, dat binnen het raamwerk van openbare ruimten nog

ruimte is voor flexibiliteit en aanpasbaarheid. Op deze manier kunnen we in de verdere uitwerking reageren op nieuwe inzichten en ontwikkelingen en op de uitkomsten van gesprekken met andere eigenaren, belanghebbenden en partners in deze ontwikkeling. In de omgevingsvisie geeft Zwolle aan dat een groot deel van haar woningbouwopgave gaat plaatsvinden in bestaand stedelijk gebied, met name in het centrumgebied. De opgave om 1.000 woningen per jaar te bouwen moet voorzien in de grote behoefte aan woonruimte in de stad. Betaalbaarheid is daarbij een belangrijke opgave. De stad gaat verder verdichten en daarmee wordt een goede en aangename buitenruimte een belangrijke voorwaarde voor het maken van een prettige leefomgeving, waar mensen zich thuis voelen. In het bestaande Kamperpoort is weinig groen aanwezig. Het toevoegen van groen, met een functie voor spelen en bewegen, klimaatadaptatie en biodiversiteit, is daarom een belangrijke opgave. Om dit groen ook goed bereikbaar te maken voor bestaand

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

Kamperpoort wordt aansluiting gezocht op bestaande routes. Daarnaast is het belangrijk om in te spelen op de typische Kamperpoortse stedelijkheid van de lappendeken: klein naast groot, oud naast nieuw. Dit kan op geheel eigen wijze vormgegeven worden, maar moet wel een link hebben met de veelkleurigheid en stoerheid van Kamperpoort. Ook het maken van ontmoetingsplekken is belangrijk voor de sociale samenhang in de wijk. Onderdeel van de Kamperpoortse stedelijkheid is ook het mengen van functies; er is van oudsher gewerkt in deze wijk, eerst in fabrieken en later in de stallen, de markt en de cafés van de Veemarkt, de kantoorgebouwen en werkplaatsen. Deze gebiedsvisie is opgesteld door de gemeente Zwolle. Het vormt een kader voor de ontwikkeling van het gebied Nieuwe Veemarkt en benoemt de uitgangspunten voor de verdere uitwerking.

7

visie

8

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

visie

3 Opgaven en ambities

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

9

biedsprofielen | Gebiedsgericht werken biedsprofielen | Gebiedsgericht werken visie

Omgevingsvisie Omgevingsvisie Omgevingsvisie

biedsprofielen | Gebiedsgericht werken

Opgaven en ambities

het aanhouden van een het aanhouden van het aanhouden van een een gebiedsgerichte aanpak gebiedsgerichte aanpak het aanhouden van een gebiedsgerichte aanpak gebiedsgerichte aanpak Omgevingsvisie

In de omgevingsvisie beschrijft Zwolle de Cultuurhistorische, ruimtelijke en ambities voor de toekomst: landschappelijke kwaliteiten willen we 1. Zwolle versterkt haar stedelijkheid behouden en versterken. 2. Zwolle is in 2050 klimaatbestendig en Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt Het uitgangspunt is dat ruimtelijke De buurtschapsverenigingen nemen energieneutraal gestuurd op basis van de volgende principes: Het uitgangspunt is dat ruimtelijke De buurtschapsverenigingen nemen ontwikkelingen als woningbouw, een belangrijke rol in bijvan hetfuncties maken 3. Vitale, solidaire, gezonde en duurzame 1. combinatie Het uitgangspunt is dat ruimtelijke De buurtschapsverenigingen nemengaan voor ontwikkelingen een belangrijke rol in bij het maken stadsdelen. als woningbouw, enkelvoudige functies maatschappelijke van buurt/gebiedsvisies het ontwikkelingen alsvoorzieningen woningbouw, een belangrijke rol in bij voor hetenmaken 2. de kernmerken identiteit van een maatschappelijke voorzieningen van buurt/gebiedsvisies voor het en bedrijvigheid worden benut omregio de buitengebied. Samen werken we de Zwolle wil als centrumstad van de gebied staan centraal maatschappelijke voorzieningen van buurt/gebiedsvisies voor het Het uitgangspuntworden is dat ruimtelijke De buurtschapsverenigingen nemen en bedrijvigheid benut om buitengebied.

Samen werken we de motor zijninbij sociale, maatschappelijke, 3. jaren afwentelen wordt voorkomen opgaven wijk, buurten of buurt­ komende verder aan de verdere en bedrijvigheid worden benut om buitengebied. Samen werken we de ontwikkelingen als woningbouw, belangrijke rol in bij het culturelein enwijk, economische opgaven. (maatregelen moeten opgaven buurten of buurt­ Het een komende jaren verder aan demaken verdere schappen te pakken. ontwikkeling van deze aan buurt/gebieds­ opgaven inaan wijk, of buurt­ komende jaren verder dehet verdere versterken van debuurten Zwolse stedelijkheid toekomstbestendig zijn) maatschappelijke voorzieningen van buurt/gebiedsvisies voor schappen aan te pakken. ontwikkeling van deze buurt/gebieds­ maakt de stad aantrekkelijk en helpt zo 4. omgevingsvisie is gids voor ontwikkeling, visies. Dan hebben we het concreet schappen aan te worden pakken.benut om ontwikkeling van dezewerken buurt/gebieds­ en Samen we de worden visies. Dan hebben we het concreet de bedrijvigheid positie als economische topregio te buitengebied. ambities mogen gewogen Wat gaan we in ieder geval doen? over: Dan hebben we het concreet versterken. Het kapitaal van Zwollevisies. we werken gebiedsgericht opgaven wijk, buurten of doen? buurt­ komende verder aan de verdere Wat gaaninwe in fysiek ieder geval over: 5.

jaren We zijn bezig met het ontwikkelen ­ Actualiseren dorpsplan Wijthmen; (de veelzijdige stad, degeval unieke dorpen, over: Wat gaan we in ieder doen? schappen aanmet te pakken. ontwikkeling van deze buurt/gebieds­ We zijn bezig het ontwikkelen dorpsplan Wijthmen; de buurtschappen en het karakteristieke ­­ Actualiseren Het buurtvisie Veemarktterrein ligt in een van de van de Spoorzone. We ontwikkelen Opstellen Spoolde; We zijn bezig met het ontwikkelen ­visies. Actualiseren dorpsplan Wijthmen; Dan hebben we het concreet buitengebied) is de basis voor elke dynamische ontwikkelzones: de Stadskrans. van de Spoorzone. We ontwikkelen ­ Opstellen buurtvisie Spoolde; een programma Centrum Binnenstad ­ Opstellen Gebiedsontwikkeling Tolhuislanden; ontwikkeling. Klimaatverandering dwingt De Stadskrans kenmerkt zich door de van de Spoorzone. We ontwikkelen ­ buurtvisie Spoolde; Wat gaan we in ieder gevalBinnenstad doen? over: een programma Centrum ­ Gebiedsontwikkeling Tolhuislanden; de vanuit stad dat duurzaam te doen: aanwezige functiemix en stedelijke sfeer en een gebiedsvisie vooreen de ­­ Buurtvisie Schelle Oldeneel een programma Centrum Binnenstad Tolhuislanden; We zijn bezig met het ontwikkelen ­­ Gebiedsontwikkeling Actualiseren dorpsplan fossielvrije energiewinning, een duurzaam en functie.

Door deWijthmen; grote diversiteit aan en vanuit en gebiedsvisie voor de Buurtvisie Schelle Oldeneel Zwartewaterallee werken we met ­­ Actualiseren buurtvisie Windesheim en vanuit een gebiedsvisie voor de Schelle Oldeneel grondstoffengebruik enontwikkelen klimaatadaptieve voorzieningen in combinatie met unieke van de Spoorzone. We ­­ Buurtvisie Opstellen buurtvisie Spoolde; Zwartewaterallee werken we met Actualiseren buurtvisie Windesheim inrichting. In elke gebiedsontwikkeling ruimtelijke en cultuurhistorische initiatiefnemers aan onze opgaven Zwartewaterallee werken we met ­­ Actualiseren buurtvisie Windesheim kwaliteiten een programma Centrum Binnenstad Gebiedsontwikkeling Tolhuislanden; initiatiefnemers aan onze opgaven is daarnaast aandacht voor een gezonde heeft hij betekenis voor de stad en de regio. > Meer hierover leest u op pagina 103 van in dit gebied. initiatiefnemers aan onze opgaven omgeving, meer sociale binding en meer Daarbij biedt Oldeneel de Stadskrans ruimte voor het en vanuit een gebiedsvisie voor de ­ Buurtvisie Schelle > Meer hierover leest u op pagina 103 van in dit gebied. de Omgevingsvisie biodiversiteit. toevoegen van woningen. > Meer hierover leest u op pagina 103 van in dit gebied. Zwartewaterallee werken we met ­ Actualiseren buurtvisie Windesheim

initiatiefnemers aan onze opgaven in dit gebied.

overzicht overzicht overzicht 10

de Omgevingsvisie de Omgevingsvisie

> Meer hierover leest u op pagina 103 van de Omgevingsvisie Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

Omgevingsvisie

visie

Opgaven voor de wijk Groen

De bewoners van de wijk Kamperpoort geven aan behoefte te hebben aan meer groen in de wijk. Groen draagt bij aan het welbevinden van mensen, aan het beter voorbereid zijn op de gevolgen van klimaatverandering en kan helpen de biodiversiteit te ondersteunen. De verstedelijkingsopgave van Zwolle, waarbij ca. 6.000 woningen in het centrumgebied worden bijgebouwd, maakt deze opgave nog urgenter. Het toevoegen van woningen vraagt om een passende groene ruimte van maat. In de Nieuwe Veemarkt willen wij inzetten op functioneel groen: groen met een functie voor spelen en bewegen, biodiversiteit en klimaatadaptatie.

Ecologie

De zone langs de A28 heeft ecologische betekenis De stroken zijn belangrijk voor vogels, vleermuizen, kleine zoogdieren en insecten. Dit is mooie dichte vegetatie waar dieren kunnen ‘vluchten’ van de toekomstige recreatiedruk en een rustig plekje opzoeken. Deze vegetatie mag dan niet doorsneden worden door wandel/looproutes. De inrichting en het gebruik door mensen dient hierop te worden afgestemd; belangrijk is een zekere mate van ontoegankelijkheid voor mensen, geen of aangepaste verlichting en goede verbindingen voor soorten. De

ecologische waarde van de groenstrook langs A28 moet gerespecteerd worden en (waar mogelijk) versterkt. Bestaande bomen willen we in het algemeen zoveel als mogelijk behouden en laanstructuren aanvullen. Vanuit ecologisch oogpunt is het gewenst om natuurlijke (glooiende) oevers te realiseren met vegetatie, zoals een rietkraag, als er water wordt gerealiseerd. Natuurinclusief bouwen is een ander uitgangspunt om zo verblijf- en nestplaatsen aan te bieden voor gebouwbewonende soorten zoals vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen. Dit is een simpele manier om met weinig meerkosten een impuls te geven aan de biodiversiteit. Voorbeelden zijn het inmetselen van vleermuiskasten, gierzwaluwneststenen, verhoogd aanbrengen van vogelschroot onder het dak en aanbrengen van gevelbetimmering en deze geschikt maken voor vleermuizen.

Klimaatadaptatie

De Kamperpoort is één van de aandachtsgebieden voor wateroverlast door piekbuien. De wijk is extra kwetsbaar voor wateroverlast. Dit komt omdat er veel verharding is en er geen goede aansluiting is op het oppervlaktewater.

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

Ook is er beperkt plek waar water tijdelijk opgevangen kan worden. De ontwikkeling van de Nieuwe Veemarkt moet bijdragen aan het klimaatrobuust maken van de wijk. De ambitie is daarom dat de ‘sponswerking’ wordt vergroot: de mogelijkheid om gevallen regenwater langzaam in de bodem te laten zakken zoals de Zwolse Adaptatie Strategie beoogt. De ontwikkeling van de Nieuwe Veemarkt draagt bij aan het maken van een veerkrachtig groenblauw netwerk en er worden maatregelen genomen om de sponswerking te versterken (bijvoorbeeld groene daken, regentonnen, vertraagde infiltratie in de bodem). Een bui van T=100 leidt niet tot overlast en een bui van T=250 leidt niet tot schade. Er is een overstromingskans vanuit het primaire watersysteem (IJssel en Zwarte Water/Vecht) en vanuit het regionale watersysteem (Sallandse Weteringen/ Stadsgrachten). Door klimaatverandering wordt het warmer. Kamperpoort is door gebrek aan begroeiing en de verstening gevoelig voor hittestress. Groen en bomen spelen een belangrijke rol in het dempen van stedelijke hitte, door schaduwwerking en verdamping. Het gebied van de Nieuwe Veemarkt kan een

11

visie

belangrijke rol spelen in het bieden van een koele plek op loopafstand van de woning, zowel voor nieuwe als bestaande bewoners. Bestaande (grote) bomen moeten daarom zoveel mogelijk worden behouden en worden ingepast in het plan. Ook moet er aandacht zijn voor de routes naar zo’n koele plek; 40% van de hoofdroutes moeten in de schaduw liggen tijdens de heetste momenten van de dag.

Mobiliteit

Mobiliteit draagt direct bij aan andere Zwolse vraagstukken. Voorbeelden hiervan zijn de groei van de stad, het slim omgaan met klimaatverandering en de energietransitie. Om dit te bereiken, kiezen we de komende jaren voor: • Zwolle als gastvrije, bereikbare stad • Zwolle als verkeersveilige en toegankelijke stad • Zwolle als innovatieve, vitale wereldfietsstad De manier waarop we met de verstedelijkingsvraag omgaan is doorslaggevend voor de toekomstige bereikbaarheid en leefbaarheid in de stad. Door vooral actieve vormen van vervoer te stimuleren en te faciliteren, zoals wandelen of fietsen, voorkomen we meer

12

luchtvervuiling en geluidshinder en dragen we bij aan de vitaliteit en gezondheid van mensen. We gaan voor een autoluw gebied, waar de focus ligt op de fiets en voetganger om de verblijfskwaliteit en het onderscheidend vermogen van het gebied te vergroten. Hiervoor wordt het doorgaande verkeer op de singel rondom de oude binnenstad, ontmoedigd. Voor de bereikbaarheid van het oude centrum worden daarom nieuwe hubs voorzien die bezoekend verkeer buiten de singel afvangt. De bereikbaarheid met de fiets, te voet en het openbaar vervoer moet dan optimaal zijn. Het uitgangspunt voor de inrichting van gebieden in het centrumgebied is STOMP: stappen – trappen – OV- deelmobiliteit – privé auto.

Programma

Doelgroepen Zwolle wil een aantrekkelijke stad zijn voor (onder andere) kenniswerkers, pioniers en studenten. Wij richten ons hierbij op een aantal doelgroepen die kunnen meebouwen aan het zich ontwikkelende Zwolse profiel. We richten ons hierbij op jonge, creatieve mensen; trendsettende innovators en early adopters met interesse in technologie en cultuur. Zij kunnen onze groeiclusters

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

verder vernieuwen en toekomstbestendiger maken. Om deze trendsetters te bereiken, moeten we de stad verder verlevendigen en het aanbod in voorzieningen verbreden. Betere culturele belevenissen, meer creatieve en experimentele woonvormen, bewustere keuzes op het gebied van klimaat, duurzaamheid, etc. Kortom: een experimentele Hanzestad. De Nieuwe Veemarkt gaat een deel van deze ambitie faciliteren en stimuleren. Wonen De Nieuwe Veemarkt bevindt zich in de wijk Kamperpoort en maakt onderdeel uit van het dynamisch stedelijke centrumgebied van Zwolle. Het gebied draagt voor een belangrijk deel bij aan de verstedelijkingsopgave van Zwolle, waarbij ca. 6.000 woningen in het centrumgebied worden bijgebouwd. Dé opgave voor wonen in het dynamisch stedelijk centrumgebied van Zwolle is om ruimte te bieden aan (hoog) stedelijke vormen van wonen in de vorm van onderscheidende woon(werk en leef) milieus die stedelijke kwaliteit toevoegen en complementair zijn aan elkaar. Daarmee vergroten we de aantrekkelijkheid van het wonen in Zwolle voor nieuwe jonge stedelingen.

visie

In de Woonvisie benoemt Zwolle 4 ambities voor de toekomst van het wonen in de stad: Zwolle is een: 1. Sterke groeistad: Zwolle is een aantrekkelijke woon-, werk- en (be) leefstad voor jong en oud; 2. Vernieuwende woonstad: Zwolle geeft ruimte aan vernieuwende, creatieve en betaalbare woonconcepten; 3. Solidaire leefstad: Zwolle draagt zorg voor een prettige woonomgeving waar iedereen zich thuis voelt en zichzelf naar vermogen kan redden; 4. Duurzame deltastad: Zwolle waardeert haar aantrekkelijke ligging aan de delta en zet in op een duurzaam woon- en leefklimaat en een toekomstbestendige stad. Zwolle wil een variatie van goedkope, middeldure en dure woningen realiseren in de prijsverhouding 30-40-30. De bijbehorende prijsklassen zijn in de Ontwikkelstrategie Wonen omschreven en worden jaarlijks geïndexeerd. Daarbij bevindt 40% van het programma zich in de betaalbare categorie (goedkoop en middelduur 1). De inzet is om deze woningen niet alleen betaalbaar te realiseren maar ook voor de langere termijn (min. 15-20 jaar

) betaalbaar te houden. Het programma omvat minimaal 20% sociale huur (excl. studentenwoningen), die gerealiseerd wordt door woningcorporaties. Daarnaast omvat het programma minimaal 10% middeldure huur. Zwolle wil een inclusieve stad zijn; iedereen verdient een plek, dus ook mensen met een zorgvraag. Er is echter een tekort aan (betaalbare) huisvesting voor een grote groep mensen die al dan niet tijdelijk zorg nodig heeft. De Nieuwe Veemarkt biedt kansen om woon-, zorg- en welzijnsconcepten te integreren in het toekomstige programma. Bij de invulling van het woonprogramma werken we volgens de Ontwikkelstrategie Wonen. Dit betekent dat we gebiedsgericht werken, volgens de Zwolse aanpak Gebiedsontwikkeling. We vormen indien nodig gebiedscoalities en nodigen standaard een Zwolse corporatie uit aan tafel. We geven uitvoering aan het Zwols pakket van Maatregelen, de betaalbaarheidsagenda 2022 en de basisregels voor een inclusieve stad zoals vastgelegd in het advies ‘slagingskansen inclusieve stad’. Kunst en cultuur De bedrijven en de medewerkers van morgen kiezen voor Zwolle als er een

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

levendig artistiek klimaat is (er moet reuring zijn). Kunst en cultuur zijn een onderscheidende factor in vergelijking met andere steden in het land. Het is voor Zwolle een belangrijke keuzefactor om mensen en bedrijven voor onze stad te laten kiezen. Met name voor de doelgroepen die Zwolle wil aantrekken (de metropolitaan / kosmopoliet) is dit een wegingsfactor. In dit perspectief doet zich met de ontwikkeling van de Nieuwe Veemarkt een gouden kans voor om Zwolle verder te profileren als creatieve en artistieke stad en het ontmoeten stimuleren/ faciliteren. Deze kansen doen zich voor in de openbare ruimte (kunst in de openbare ruimte) en gebouwen (als plekken voor kunst en cultuur). Cultuur kan bijdragen aan de zachte waarden-creatie in de wijk, het zachte sociale weefsel in de wijk. Maatschappelijke voorzieningen Onderwijs Gezien het grote aantal woningen dat wordt toegevoegd in de ontwikkelgebieden Nieuwe Veemarkt, Meeuwenlaan en Spoorzone, is de verwachting dat er behoefte is aan extra (basis)onderwijsprogramma. Rondom de binnenstad en de Nieuwe Veemarkt zijn er nauwelijks mogelijkheden voor de uitbreiding van onderwijscapaciteit. In de directe nabijheid van de Nieuwe Veemarkt

13

les Metro Mix | Advies op hoofdlijnen

drijven in woonmilieuen anticipeert op vermindering van ruimte opbeter. De integratie van worden geconcentree er en kleinschaliger, deom mogelijkheden vaninisolatie worden den behoeften aa hoefte van veel bedrijven zich te vestigen stedelijk interacbiedtmet kansen ombij ruim oductieve zijngevolg woon-werkwijken diegroei, vestigingsruimte verenigbaar zijn met stedelijk woonmilieu. Productieprocessen worden steeds schonheid in dewijken toekomst. snelwegen, waar de drijventerreinen als van stedelijke en speelt in op de visie ruimte Overzicht gemengde stedelijke milieus bedrijven inwijken woonmilieu anticipeert op vermindering van worden met w oductieve milieu. Integratie van bedrijven is belangrijk voor Amsterdam om op bedrijventerreinen kunnen voor het behoudenaa va eden aan bedrijven die verenigbaar zijn met stedelijk woonmilier en kleinschaliger, en de mogelijkheden van isolatie worden beter. De integratie van behoeften hoefte vanwijken veelstedelijke bedrijven om zich vestigen inde stedelijk interacals gevolg van groei, en te speelt investigingsruimte op behoefte van veel bedrijven om zich den biedtmet kansen om ruim oductieve zijn woon-werkwijken die onomisch en sociaal divers te blijven en ook in de toekomst plek te . Productieprocessen worden steeds schoner en kleinschaliger, bedrijven in woonmilieu anticipeert op vermindering van ruimte op bedrijventerreinen nodig hebben.

Deze d milieu. Integratie van bedrijven is belangrijk voor Amsterdam om Metropolitaan Wonen te vestigen in een stedelijk interactiemilieu. voor het behouden va eden aan verenigbaar zijn metruimte stedelijk woonmilivoorbedrijven werk van die vakgeschoolden. Door te bieden voor ‘productiestraten’. Be dehoofdfunctie mogelijkheden van isolatie worden De van als gevolg vansociaal stedelijke groei, en speeltbeter. invooral op de integratie behoefte van veel bedrijven om zich ls wonen. De menging is onomisch en divers te blijven ook in de toekomst plek te gingslocatie voor kantoren of nodig hebben. Deze d .drijvigheid Productieprocessen worden steeds schoner en kleinschaliger, in nieuwe gebiedsontwikkeling keert Amsterdam terug worden geconcentree edrijven in woonmilieu anticipeert op vermindering van ruimte op e vestigen in een stedelijk interactiemilieu. HET ECO-systeem den voor werk vanomgeving, vakgeschoolden. ruimte te bieden voor divers te blijven en ook ‘productiestraten’. inkels en horeca. Niet iedere wijkDoor is geschikt 15% 70% 15%soms emerschap inZWOLSE de ntegratie van bedrijven is belangrijk om economisch en sociaal Be dehaar mogelijkheden van isolatie worden beter.

Denintegratie van ar bouwtraditie van de negentiende eeuw de periode snelwegen, waar bij d edrijventerreinen als gevolg van stedelijke groei, en speelt in op de drijvigheid in nieuwe gebiedsontwikkeling keert Amsterdam terug en of bedrijven. Soms ontbreekt ondernemernd van de stad of is deze slecht n de toekomst plek te bieden voor van gemaakt vakgeschoolden. drijven in woonmilieu anticipeert opwerk vermindering van ruimte opIntegratie van bedrijven worden geconcentree arvoor, waarbij naast wonen ook ruimte werd voor werken ehoefte van veel bedrijven om zich te vestigen in stedelijk interacntegratie van bedrijven is belangrijk om economisch en sociaal divers te blijven en ook den met behoeften aa ar haar bouwtraditie van de negentiende eeuw en de periode FSIDergelijke > wijk 1,0 op gebiedsniveau. nde de stad. wijken lenen nieuwe te ver aan de rand van de stad n woonmilieu biedt niet voor alle bedrijven ruimte maar wel voor snelwegen, waar bij d drijventerreinen als gevolg van stedelijke groei, en speelt in op de de stad.Integratie Integratie van van bedrijven inbelangrijk woonmilieu biedt niet voor alle Quartier Massena, Parijs een deel van de 5 minuten fietsenvan (1.200m)bedrijven een centraal station met internationale trein & milieu. is voor Amsterdam om nandere plekvanin te bieden voor werkwerd van vakgeschoolden.

Integratie van bedrijven den met behoeften aa arvoor, waarbij naast wonen ook ruimte gemaakt voor werken Andere mogelijke referenties: 5 minuten fietsen een grootstedelijke binnenstad. r- de of toekomst bedrijfsruimte maar wel voor gebieden de stad. Dergelijke wijken ambachten, lokale kleinschalige productie en moderne ‘hybride’ productiebedrijven die Figuur 5: Ruimte voor be hoefte van veel bedrijven om zich te vestigen in stedelijk interacdrijven ruimte maar wel voor een deel van de ambachten, lokale Oerlikon, Zurich onomisch en sociaal divers te blijven en ook in de toekomst plek te n woonmilieu biedt niet voor alle bedrijven ruimte maar welom voor de stad.Integratie Integratie van bedrijven woonmilieu biedt niet voor alle een deel van de Ile-de-Nantes, Nantes milieu. van bedrijven isinbelangrijk voor Amsterdam kels en horeca. IJburg en KNSM-eibehoefte hebben aan een mix van kantooren bedrijfsruimte. Werkprocessen inschalige productie en moderne ‘hybride’ productiebedrijven die t kantoorof bedrijfsruimte maar wel voor eden voor werk vankleinschalige vakgeschoolden.

Door ruimte te bieden voor ambachten, lokale productie en moderne ‘hybride’ productiebedrijven die Figuur 5: Ruimte voor bed drijven ruimte maar wel voor een deel van de ambachten, lokale Gemengd Zakendistrict onomisch en sociaal divers te blijven en ook in de toekomst plek te hoefte hebben aan een mix van kantooren bedrijfsruimte. Van veranderen. Veel productieprocessen waar vroeger bedrijfsruimtes voor nodig waren, van de in Koers 2025 aangewezen winkels enhebben horeca. edrijvigheid in nieuwe gebiedsontwikkeling keert Amsterdam terug Experimenteel behoefte aan een mix van kantooren bedrijfsruimte. Werkprocessen inschalige productie en moderne ‘hybride’ productiebedrijven die eden voor werk van vakgeschoolden. Doorliggen ruimtertekansen bieden voor door Koers 2025 aangewezen gebieden voor de Kantoorgebieden worden tegenwoordig in de kantoorruimtes verricht. Door deze verschuiving ontstaan .a. om Elzenhagen-Zuid ennegentiende Cenar haar bouwtraditie van eeuw en de periode hoefte hebben aan een mix van kantooren bedrijfsruimte. Van veranderen. Veel productieprocessen waar vroeger bedrijfsruimtes voor nodig waren, 40% 40%bedrijven 20% dieop drijvigheid inhybride nieuwe gebiedsontwikkeling keert Amsterdam terug combineren.

twikkeling van productieve wijken de voormalige bedrijventersteeds meer kantoorruimte n bedrijfsruimte arvoor, waarbij naast wonen ook ruimte werd gemaakt voor werken door Koers 2025 aangewezen gebieden liggen er kansen voor de Kantoorgebieden worden tegenwoordig in kantoorruimtes verricht. Door deze ontstaan ar haar bouwtraditie van de negentiende eeuw en deBuiksloterham periode verschuiving nen zoals Sloterdijk I, Overamstel, Cornelis Douwes, Internationaal topmi de stad. Integratie van bedrijven in woonmilieu biedt niet voor alle twikkeling van productieve wijken op de voormalige bedrijventerteeds meer hybride kantoorruimte n bedrijfsruimte arvoor, waarbij naast bedrijven wonen ookdie ruimte werd gemaakt voor werken combineren. FSI > 1,0 op gebiedsniveau. Hamerkwartier. De vestigingslocaties Bron: Beeldbank MarketingOost; Christein van Hoffen

Werken

Wonen

Voorzieningen

De cultuur van Zwolle is gevormd door twee belangrijke periodes in de geschiedenis van stad en regio: de eerdergenoemde tijd van de Hanze en de Moderne Devotie. Ze brachten de regio ondernemersmentaliteit, internationaal besef, onderwijs en omzien naar elkaar. Dit DNA is vandaag de dag nog steeds voelbaar in Zwolle. Drie woorden, samen afgekort als ECO, geven de Zwolse kwaliteiten weer: Experimenteel, Creatief en Ondernemend, waarbij de Zwolse waarde ‘er voor elkaar zijn’ er als een rode draad doorheen loopt. Of we nou experimenteren, creëren of ondernemen, Zwollenaren doen dit met elkaar en voor elkaar.

Werken

Innovatiekracht heeft de stad gemaakt tot wat het is. Zwolle durft. Wonen Voorzieningen Of het nou gaat om klimaatbestendig bouwen, innovatie in de zorg, digitalisering van het stedelijk weefsel of vormgeven aan gedurfde samenwerkingen, Zwolle doet het. En dat blijven we doen. We willen voortdurend werken aan nieuwe waardeketens. Zwolle wordt een innovatiehub voor de nieuwe economie. In Zwolle zien we het experimentele karakter belichaamd worden door de Fundatie: een gewaagde aanpak op de schouders van het oude fundament.

Old Street station & the edrijven ruimte maarI,wel voor een deel van Douwes, de ambachten, lokale Figuur 5: Ruimtetopmil voor be nen zoals Sloterdijk Overamstel, Cornelis Buiksloterham Internationaal 5 minuten lopen (300m) van een centraal station met internationale trein. City, Londen de stad. IntegratieCreatief van bedrijven in woonmilieu biedt niet voor alle zijn de afgelopen dec Andere mogelijke referenties: einschalige productie en moderne ‘hybride’ productiebedrijven die ken die door menging met kleine Stadsstraten Hamerkwartier. De vestigingslocaties v Zwolle is een creatieve stad. De stad wemelt van kunstenaars, creatieBoulognelokale Billancourt, Parijs drijven ruimte maar wel envoor een deel van de ambachten, adsstraten meeste kantoren nog wijken die door menging met kleine zelfstandiFiguur 5: Ruimte voor be ve vormgevers ontwikkelaars. De culturele sector is zeer herkenehoefte aan een mix van kantooren bedrijfsruimte. Porta Nuova,Van Milaan en in dehebben behoefte aan nieuw steEen stadsstraat is en economisch functielint, met een duidelijke verkeersfunctie, maar zijn de afgelopen dece baar aanwezig in de stad. En de maakindustrie is bezig aan een nieuwe Innovatiedistrict productie enook moderne ‘hybride’ productiebedrijven die ninschalige groeiende stadnieuw heeft behoefte aan liggen nieuwe stadsstraten. In de autosnelweg, tege tadsstraten opmars.

Naar destedelijk toekomst toe willen we werkmilieu. deze kwaliteit uitvergroten e behoefte aan Het e door Koers 2025 aangewezen gebieden er kansen voor de Kantoorgebieden ook een nadrukkelijke verblijfsfunctie. Stadsstraten gelden als geleiders van stedelijke in economisch opzicht aansluiadsstraten meeste kantoren nog en inzetten voor de vernieuwing van de stad. In creatieve samenWerken Wonen Voorzieningen hoefte hebben aan een mix van kantooren bedrijfsruimte. Van nden is 47 procent van de bedrijven gevestigd aan een ‘high street’ internationaal verbond en stadsstraat is een economisch functielint, met een duidelijke verkeersfunctie, maar werkingsvormen willen we met creatieve clusters werken maken van zicht aansluiten op het bestaande centrummitwikkeling van productieve wijken op de voormalige bedrijventerheid. Voorzieningen (winkels, bedrijven, kantoren, horeca) in de straat verhogen de creatieve n10% nieuwe oplossingen voor urgentenieuwe maatnedoor groeiende stad heeft ookde behoefte aan In de autosnelweg, tegen centrummilieu binnen ring 70%2025 20% echnologieën Koers aangewezen gebieden liggen erstadsstraten. kansen voor de Kantoorgebieden zijn daarmee belangrijke dragers van de economie van de stad. en meestal in het cent schappelijke uitdagingen. ok een nadrukkelijke verblijfsfunctie.

Stadsstraten gelden als geleiders van stedelijknen zoals Sloterdijk I, Overamstel, Cornelis Douwes, Buiksloterham Internationaal topmi behoefte aan een informeel stedelijk milieu Overzicht van verschillende vormen van woonaantrekkelijkheid in de aangrenzende buurten en vergroten ook de mogelijkheden nden is 47 procent van de bedrijven gevestigd aan een ‘high street’ internationaal verbond ntwikkeling indieper Koersde 2025 liggen dergelijke van productieve op deeconomisch voormalige bedrijventeroe blokken en hoewijken groter het programma gemengde gebieden. Nieuwe VeeDeze kwaliteiten gevenDe de huidige kracht van Zwolle en zijn naar dezoeken toekomst toe og de laatste jare Ondernemend eid. Voorzieningen (winkels, bedrijven, kantoren, horeca) instedelijke de straat verhogen deweermaken, Hamerkwartier. De vestigingslocaties nSM, worden gecombineerd. In deze wijken is belangrijker. We willen het ECO-systeem nog sterker nog meeren groeienmeestal op het geot interactie. Hoe dieper de blokken en hoe groter het economisch programma in Ondernemerschap heeft Zwolle tot eenvan bloeiendede en vooruitstrezijn daarmee belangrijke dragers economie van de stad. in het cent markt is geschikt voor ‘metropolitaan’ wonen en Sluisbuurt engroter Zeeburgereiland, nen zoals Sloterdijk Overamstel, Cornelis Douwes, Buiksloterham topmi stadsstraten, hoe uitwisseling en levendigheid.

Nieuwe ring A10, maar daar is bied van vernieuwende oplossingen. Samen met het Zwolse ecosysteem Internationaal van organisaties en vendeI,stad Deofhandelsgeest is overal in de stad voelbaar en woonaantrekkelijkheid in de aangrenzende buurten en vergroten ook de mogelijkheden Ten minste 1.000 mensen diegemaakt. aande min meer eenzelfde thema werken op loopafstand onderscheidt zich daarmee van het innovatiezijn de afgelopen dec Navy Yard, Brooklyn NYC netwerken die hier al in uitblinken. Van Perron038, Green PAC ilab, het Polymer Science de gevolgen ervan zijn zichtbaar in de rijkdom van de stad. Met die en third places (cafés, parken, plein-deprogramma hoe groter de de uitwisseling en levendigheid. Stadsstraten hebben, naast etadsstraten, dieper de blokken en hoe groter het economisch van elkaar (circa 300 meter). zoeken de laatste jaren district in de referenties: Spoorzone. nco-creatie Weespertrekvaart. Door de verAndere mogelijke Hamerkwartier. vestigingslocaties Park tot Smart Zwolle. Zo willen we een nieuw hoofdstuk toevoegen aanDe de rijke historie van tentiële stadsstraten, zoals Transformatorweg, Klaproondernemersmentaliteit willen we in nauwe samenwerking tussen Zuidas wordt de kome ot interactie.

Hoe dieper de blokken en hoe groter het economisch programma in < 10 minuten lopen vanaf een HOV-halte met een directe verbinding met een centraal (born: The Metropolitan Mix, College van Rijksadsstraten meeste nog Zwollen ICL), als creatieve Hanzestad en het handelsverleden in een toekomstperspectief plaatsen. kantoren overheid, onderwijs en bedrijfsleven werken aan duurzame groei. Exhibition Rd (V&A een sociale functie, ook een belangrijke conomische betekenis voor buurt en stad. stadsstraten, hoe groter de uitwisseling en levendigheid. Nieuwe ring A10, maar daar is station met internationale trein. moetingen. Gezien de behoefte aan co-working adviseurs) ong over ’t IJ worden voorbereid, En dat willen we doen met een open blik naar de wereld om ons heen. Samen willen we de stad laten bloeien, met welvaart voor iedereen en Londen zijn de afgelopen dec nweg, de Spaklerweg/Holterbergweg, waar de verblijfsfunctie bare kantorenprogram tadsstraten, hoe de de uitwisseling ennieuwe levendigheid. Stadsstraten hebben, naast n groeiende stadgroter heeft aan stadsstraten. de autosnelweg, tege het welzijn van ook de planeet behoefte voor ogen.

Hackney, Londen In tentiële stadsstraten, zoals Transformatorweg, de KlaproZuidas wordt de kome eschikt voor grootschaligere kantoren zoals adsstraten meeste kantoren nog en Buiksloterham nieuwe kansen oralsnog afwezig is, zijn dusdanig lang dat ze niet volledig gevuld vestiging op langere t en sociale functie, ook een belangrijke economische betekenis voor buurt en stad. nden is 47 procent van de bedrijven gevestigd aan een ‘high street’ internationaal verbon nweg, de Spaklerweg/Holterbergweg, waarnieuwe de verblijfsfunctie bare kantorenprogram 14 Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt eze ruimtes verhuren in kleine eenheden. n groeiende stad heeft ook behoefte aan stadsstraten. In de autosnelweg, tege ieve wijk. zijn daarmee belangrijke dragers van de economie van de stad. en meestal in het cen 14 - Kompas Zwolle

15 - Kompas Zwolle

visie

is er op relatief korte termijn behoefte aan uitbreiding van onderwijsvoorzieningen. De basisscholen in het centrum (Parkschool, Aquamarijn, Smaragd) zijn allemaal vol. Dit wordt versterkt doordat er op grote schaal (1.000 tot 1.300 woningen) worden toegevoegd, inclusief woonmilieus voor gezinnen. Om die reden wordt er onderwijscapaciteit in de Nieuwe Veemarkt opgenomen. Voor wie en welke omvang en wat voor relatie er is met scholen in de omgeving, is op dit moment nog niet duidelijk en vraagt nadere verkenning en uitwerking. Zorg/huisartsen/tandartsen etc Als onderdeel van een gemengd stedelijk gebied is het goed voorstelbaar dat 1e lijnszorg een plek vindt binnen deze ontwikkeling. Vooral op goed bereikbare meer openbare plekken kan dit het gebied interessanter maken. Het goed oplossen van het autoparkeren en het stimuleren van gebruik van de fiets is daarbij voorwaardelijk. Sociaal-maatschappelijke voorzieningen Het wonen en verblijven in deze buurt kan worden verrijkt door voorzieningen die ontmoetting stimuleert, ontzorgt en verbindt. Binnen deze ontwikkeling worden deze sociale uitgangspunten van harte

gestimuleert. Plekken voor bijvoorbeeld kinderopvang, kindcentrum en een buurtcentrum kunnen op de meer zichtbare en open plekken in de buurt mogelijk een plek vinden. Het zijn daarmee ook elementen die de oude Kamperpoort met dit nieuwe stuk stad verbindt. Economische en creatieve sector Met het Economisch Perspectief zet Zwolle in op versterking van een aantal groeisectoren waaronder de creatieve maakindustrie, willen we Impact Ondernemen stimuleren én innovatie vergroten door een sterkere samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs. Willen we deze ontwikkelingen een kans geven dan moeten we daar ook ruimte voor maken. Het toevoegen van ‘kleinschalige en hoogwaardige’ kantoorfuncties biedt een uitgelezen kans om de centrale locaties van Zwolle te verbinden en te versterken, ook naar de verdere toekomst toe. De door COVID versnelde ontwikkelingen resulteren in een andere ruimtebehoefte van organisaties. De samenstelling van de ruimten is anders en moet van hogere kwaliteit zijn om te voorzien in de behoeften van medewerkers. Als locatie-eisen worden genoemd: • In de nabijheid van externe voorzieningen en ontmoetingsplekken (koffiebar, lunchgelegenheden,

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

supermarkt, verswinkels, persoonlijke verzorging). • Op loopafstand van een OV Hub (binnen 15 min loopafstand). De creatieve sector in Regio Zwolle is vooruitstrevend en onderscheidend op meerdere gebieden. De sector is veelal aanjager van innovatie in andere sectoren en levert creatieve oplossingen voor uitdagingen op gebieden als zorg, veiligheid en energie. In Zwolle versterken creativiteit en economie elkaar. De kunstopleidingen, kunstinstellingen, makers en artiesten vormen een actief en energiek ecosysteem en een motor die het innovatieve vermogen van het Zwolse bedrijfsleven verhoogt. De creatieve industrie wordt steeds meer als groeiparel van onze regio gezien. In het Cultureel Perspectief is afgesproken om over de stad verspreid creatieve spots te creëren, met per spot een concentratie op één of meerdere disciplines. De spot Nieuwe Veemarkt kan focussen op de bijdrage van de sector aan de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving. De verbindende en de verbeeldende kracht van creative design bevordert de kwaliteit van samenwerking binnen de complexe transitie opgaven (klimaat en energie, economie en ruimte en duurzaamheid).

15

visie

tijdlijn proces analyse

opstellen scenario’s

gebiedsvisie

Ruimtelijk OntwikkelPlan

Themacollege Jumbo

plan van aanpak in Raad

Jumbo

waterschap

Kamperpoorterij Natuurplatform Excursie Veemarkt

Enquête Burgerpanel

Vrienden van de Veemarkt

16

Jumbo

Lunchwandeling Bewoners Kamperpoort

gesprek Raad

Jumbo

Welstand Corporaties Doelgroepenonderzoek

Concilium Kamperpoorterij

Eigenaren

Vrienden van de Veemarkt

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

Raad

ondernemers Willemskade

expeditie Kamperpoort

Gesprek de Groene Poort

toekomstige doelgroepen

informatie avond

Milieuraad

Friskijkers

Burensessies

Natuurplatform

College

Themacollege

Vrienden van de Veemarkt waterschap

Corporaties

Vrienden van de Veemarkt

visie

4 Proces en participatie

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

17

visie

Participatie en communicatie

Het betrekkingsniveau is raadplegend en adviserend. Dit is een doorlopend proces geweest dat geheel digitaal vorm heeft gekregen, vanwege de maatregelen ter bestrijding van Covid-19. In de bijlage Participatiejournaal is terug te lezen welke activiteiten er allemaal plaatsvonden.

18

Grofweg kan het opgedeeld worden in drie grote brokken: 1. De omgeving: de bewoners van de huidige Kamperpoort en de belangenverenigingen die Zwolle rijk zijn, konden aan een aantal grote (digitale bijeenkomsten ) meepraten. Afgeleid van deze grote bijeenkomsten is de klankbordgroep Vrienden van de Veemarkt ontstaan. Het aantal Vrienden is het afgelopen jaar uitgebreid tot ongeveer 45 personen en belangenverenigingen. Zij zijn het afgelopen jaar vier keer bijgepraat over de voortgang en wat er met de inbreng van de vorige bijeenkomsten is gedaan. 2. (Vastgoed)eigenaren en ondernemers in het plangebied. Er zijn gesprekken geweest met diverse eigenaren van vastgoed in het plangebied; denk hierbij aan Jumbo/Helanco, tankstation Rieteweg, Weekends, Buik van Parijs en Restaurant Sozing. 3. De stad: veel Zwollenaren hebben een herinnering aan de Veemarkt en/of IJsselhallen en hebben ook wensen voor de toekomstige invulling en sommigen willen er gaan wonen. Daarom is er een enquête uitgezet onder het gemeentelijk Burgerpanel. Ruim 2.500 inwoners vulden de vragenlijst helemaal

in. Zij gaven hiermee hun voorkeuren door voor type woningen, redenen om aan de Nieuwe Veemarkt te willen wonen en welke wensen er zijn voor de inrichting van de openbare ruimte. Tevens heeft een woonwensenonderzoek plaatsgevonden onder ca. 400-500 woningzoekenden. Deze opbrengst is (deels) verwerkt in deze gebiedsvisie of wordt in de verdere planvorming nog gebruikt.

gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

> Van 3 scenario’s naar 1 gebied Scenario’s

> Van 3 scenario’s naar 1 gebiedsvisie gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

Bij het maken van een nieuw stuk stad is communicatie en participatie belangrijk. Daarom zijn we al in een heel vroeg stadium begonnen met het betrekken van de stad bij deze ontwikkeling. Participatie gaat om samenwerken, alle deelnemers gaan een relatie met elkaar aan. Dat schept verwachtingen en vraagt van iedereen die betrokken is dat zij zich daar bewust van zijn en dat de rollen helder zijn. Dat er voor alle ideeën en wensen een plek in het proces is, maar dat niet elke wens ook waarheid wordt. De gemeente maakt op haar beurt duidelijk wat er met de inbreng wordt gedaan, hoe het wordt gewogen en/of verwerkt. Het doel van de participatie en communicatie in aanloop naar deze gebiedsvisie is drieledig: • Ophalen van ideeën, wensen en suggesties • De belangen van de verschillende stakeholders op tafel krijgen • Informeren

> Van 3 scenario’s

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

Om te komen tot een gebiedsvisie hebben we een brede verkenning gedaan naar verschillende ontwikkelingsrichtingen. Die ontwikkelingsrichtingen, of scenario’s, zijn opgesteld na gesprekken (burensessies) met de direct omwonenden en op basis van het gemeentelijk beleid, zoals de Omgevingsvisie. We vonden het belangrijk om eerst in gesprek te gaan met de ‘buren’ voordat we iets op papier zouden zetten. Op deze manier kun je zo open mogelijk de verschillende richtingen verkennen en de wensen bespreken.

De scenario’s hebben geholpen om het gesprek te voeren met omwonenden, professionals, belangenverenigingen, college en raad over wat zij nu echt belangrijk vinden

visie

bij de ontwikkeling van dit nieuwe stuk stad. Belangrijke ingrediënten van deze scenario’s waren de mate van menging met andere functies dan wonen, het type openbare ruimte (grootschalig of kleinschaliger), het al dan niet behouden van de oude Bogenhal en de positie van de Nieuwe Veemarkt als schakel in de stad, tussen station en nieuwe evenementenlocatie of tussen Kamperpoort en Veerallee. Het werken met scenario’s heeft geholpen meer duidelijk te krijgen welke keuzes er zijn. En om die keuzes te onderbouwen. Dit heeft niet geleid tot één keuze maar heeft bijgedragen aan het aanscherpen van de visie. De scenario’s hebben de ingrediënten geleverd voor de gebiedsvisie. Een beknopte beschrijving van de scenario’s is terug te vinden in de bijlage. Naast variabelen, die onderzocht zijn met de scenario’s, zijn er ook een aantal constanten; dingen die je altijd wilt of moet doen. Deze hebben we vertaald naar kernwaarden en ontwikkelprincipes die richting geven bij de verdere uitwerking van de gebiedsvisie. Deze waarden zijn steeds getoetst bij de omwonenden en aan de wensen van de beoogde nieuwe doelgroepen. Deels komen zij overeen met de waarden die benoemd zijn in Panorama Kamperpoort (zie bijlage).

Samenspel met ontwikkeling Meeuwenlaan

In november 2021 is gezamenlijk met BPD/ Dura Vermeer en Jansen Vastgoed een avond georganiseerd waar iedereen die het gebied goed kent en er over mee wil denken welkom was. Deze samenwerking en gezamenlijk avond is nodig omdat we min of meer gelijktijdig ingrediënten voor deze gebiedsvisies willen toetsen en ophalen. bovendien is er een aantal thema’s die in de uitwerking op zowel de Nieuwe Veemarkt als de Meeuwenlaan effect hebben, denk bijvoorbeeld aan mobiliteit en parkeren of klimaatmaatregelen. In de toekomst kan het voorkomen dat we weer in gezamenlijkheid een bijeenkomst of iets dergelijks organiseren.

Vooruitblik

In het vervolg kijken we telkens naar de behoefte van belangengroepen, betrokkenen en de huidige en toekomstige bewoners. We spelen hierop in en zetten met elkaar nieuwe participatiesessies op. Zo is bijvoorbeeld uit de digitale sessies de behoefte uitgesproken om verder te praten over het trapveldje en de invulling van de bestaande Elbertschool. We betrekken corporaties, vastgoedeigenaren, ondernemers en andere stakeholders bij de uitwerking van het

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

plan. Ook huidige en potentiële bewoners betrekken we bij de uitwerking van het plan en de uiteindelijke inrichting van de openbare ruimte. Speciale aandacht heeft het opstarten van mogelijk coöperatief opdrachtgeverschap voor onderdelen van het plan. Naast de participatiesessies zetten we ook in op communicatie. We starten de gebiedsmarketing op mede met de marktpartijen en onderzoeken de mogelijkheden voor placemaking en het maken van (tijdelijke) programmering op de locatie. Naast informeren, raadplegen en adviseren willen we ook graag enthousiasmeren. We gaan op zoek naar creatieve invullingen voor de sessies binnen de dan geldende Corona-maatregelen die passen in het gebied zoals een inspiratiewandeling en drive-in of drive-thru events. In een latere fase komt het omgevingsplan ter inzage te liggen en volgt de formele inspraak.

19

visie

Fragment van een luchtfoto van Zwolle voor de aanleg van het veemarktterrein, ca. 1920-1930 (bron: cultuurhistorische analyse) 20

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

visie

5 Het verhaal van de Nieuwe Veemarkt

Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt

21

3. Ontwikkeling van Kamperpoort 1230 - 2030

Voor het nadenken over de toekomst van de Kamperpoort is het belangrijk om eerst achterom te kijken. De wijk en Voor betekenis het nadenken over de door toekomst vangebeurtenissen de Kamperpoort haar is gevormd keuzes, en is het belangrijk om eerst Deze achterom tegeeft kijken. De wijk en ingrepen in het verleden. tijdlijn inzicht in waarom haar betekenis iser gevormd door keuzes, gebeurtenissen de Kamperpoort vandaag de dag uitziet zoals ze eruiten ziet. ingrepen in het verleden. Deze inzicht in waarom Tegelijkertijd legt de tijdlijn eentijdlijn aantalgeeft karakteristieken bloot die de Kamperpoort er vandaag de dag uitziet zoals ze eruit ziet. belangrijke ingrediënten vormen voor het toekomstverhaal. Tegelijkertijd legt de tijdlijn een aantal karakteristieken bloot die belangrijke ingrediënten vormen voor het toekomstverhaal.

visie

I Ontwikkeling van Zwolle 1860 - 2018 1859

1937

1954

1975

1988

1997

2009

2018

1859

1937

1954 1954

1975 1975

1988 1988

1997 1997

2009 2009

2018 2018

1859

1937

1954

1975

1988

1997

2009

2018

I Ontwikkeling van Zwolle 1860 - 2018 I Ontwikkeling van Zwolle 1860 - 2018 1859 1937 I Ontwikkeling van Zwolle 1860 - 2018

II Morfologische Ontwikkeling van Zwolle 1860-2018 ontwikkeling Kamperpoort 1927 - 2018 (bron: 1927 Panorama Kamperpoort) 1937

1954

1964

1975

1988

1997

2009

2019

1927 1927

1937 1937

1954 1954

1964 1964

1975 1975

1988 1988

1997 1997

2009 2009

2019 2019

1927

1937

1954

1964

1975

1988

1997

2009

2019

II Morfologische ontwikkeling Kamperpoort 1927 - 2018 II Morfologische ontwikkeling Kamperpoort 1927 - 2018 II Morfologische ontwikkeling Kamperpoort 1927 - 2018

III Evolutie van Kamperpoort 1230 - 2030

Eind 2019 Vestiging hoofdkantoor Wehkamp aan de Meeuwenlaan

1889

III Evolutie van Kamperpoort 1230Vestiging - 2030 marechaussee III Evolutie van 32 Kamperpoort 1230kazerne - 2030 in Hoogstraat 1230 6 van 1889 Zwolle krijgt stadsrecht. III

1974

1930-40

Morfologische ontwikkeling Kamperpoort 1927-2018Aanleg randweg: de wijk gaat dicht Evolutie van Kamperpoort 1230 - 2030 van 32 (bron: Panorama Kamperpoort) De wijk Kamperpoort bestaat al en was de stadsentrée vanuit 1230 Kampen 1230 Zwolle krijgt stadsrecht.

6

De wijkkrijgt Kamperpoort ±1400 Zwolle stadsrecht. bestaat al en was de De wijk Kamperpoort Begin woningbouw stadsentrée bestaat al envanuit was de de hoogstraat: buiten Kampen stadsentrée vanuit 1230 de Musschenhage Kampen wordt ±1400aangelegd Zwolle krijgt stadsrecht.

1889 Vestiging 1865 marechaussee Vestiging Opening van de spoorlijn kazerne in Hoogstraat marechaussee naar Kampen: vormt de kazerne in Hoogstraat grens met de Veerallee 1889 1865

Vestiging 19de eeuw 1865 Opening van de spoorlijn marechaussee 1900 naar Kampen: vormt de Vestiging van Opening van de spoorlijn kazerne inNaam: Hoogstraat Wijk K grens met de Veerallee groterenaar industrie Kampen: vormt de grens met de Veerallee de 19 eeuw 1865 1900 de eeuw 19 Vestiging van van de spoorlijn Opening 1900 Naam: Wijk K grotere industrie naar Kampen: vormt de Vestiging van Naam: Wijk K met de Veerallee groteregrens industrie

1930-40 1931 1930-40 Aanleg randweg: Veehandel de wijkverplaatst gaat dicht Aanleg randweg: zich naar de de wijk gaat dicht Veemarkt, horeca en bedrijvigheid trekt mee 1931 1930-40 1931 Veehandel verplaatst Aanleg randweg: zich naar de Veehandel verplaatst de wijk gaat dicht Veemarkt, horeca en zich naar de bedrijvigheid trekten mee Veemarkt, horeca

1972 1974 Vestiging hoofdkantoor Wehkamp IJsselhal wordt aan de Meeuwenlaan Vestiging hoofdkantoor Wehkamp gebouwd aan de Meeuwenlaan 1972 1971-1972 1974 1972 IJsselhal wordt Modern verzorgingstehuis De Vestiging hoofdkantoor Wehkamp gebouwd IJsselhalDe wordt Nieuwe Haven en woonflat aan de Meeuwenlaan gebouwd Keersluis worden geopend 1971-1972 1972 1971-1972 Modern verzorgingstehuis De 1970 IJsselhalDe wordt Nieuwe en woonflat ModernHaven verzorgingstehuis De gebouwd Aanleg A28 De Keersluis worden geopend Nieuwe Haven en woonflat

1200 1600 1900 1950 1400 1800 1930 1200 1600 1900 1950 1200 1600 1900 1950 22 1400 1800 1930 1400 1800 1930 De wijk Kamperpoort ±1400 Begin woningbouw bestaat al en was de de hoogstraat: buiten Begin woningbouw stadsentrée vanuit de Musschenhage buiten de hoogstraat: Kampen wordt aangelegd de Musschenhage wordt ±1400aangelegd

Begin woningbouw 19de eeuw ±1600 buiten de hoogstraat: Hoogstraat (toen De Kamperpoort Vestiging van de Musschenhage Voerstensteinstraete) is een wijk voor grotere industrie wordt aangelegd wordt voor het eerst tuinders, veehouders, genoemd in de arbeiders en kleine 1377 ±1600 geschiedschrijving ondernemers 1377 ±1600 1377

2007

1974

Keersluis worden geopend 1971-1972 1970 Modern verzorgingstehuis De 1970 Aanleg A28 De Nieuwe Haven en woonflat Aanleggeopend A28 Keersluis worden

1970

2004-2007 Woonzorgcomplex Nieuwe Haven en De Baanbreker worden opgeleverd 2004-2007 2004-2007 Woonzorgcomplex Nieuwe 2004 Haven en De Baanbreker Woonzorgcomplex Nieuwe Oudeworden Landbouwhuis opgeleverd Haven en De Baanbreker wordt worden omgebouwd tot opgeleverd studentenhuisvesting 2004-2007 2004 Woonzorgcomplex Nieuwe 2004 Oude Landbouwhuis Haven en De Baanbreker wordt omgebouwd tot Oudeworden Landbouwhuis opgeleverd studentenhuisvesting wordt omgebouwd tot

1985

Stedenbouwkundig Ontwikkelingsperspectief Kamperpoort ‘Kansrijk’: verleg 2007 focus ‘opknappen oude achterstandsbuurt’ 2007 Stedenbouwkundig naar ‘toekomstbestendige en Ontwikkelingsperspectief Stedenbouwkundig moderne stadswijk’ Kamperpoort ‘Kansrijk’: Ontwikkelingsperspectief verleg focus ‘opknappen Kamperpoort ‘Kansrijk’: 90% sociale huurwoningen oude achterstandsbuurt’ verleg focus ‘opknappen 2007 naar ‘toekomstbestendige en oude achterstandsbuurt’ Stedenbouwkundig Het grootste deel van de moderne stadswijk’ naar ‘toekomstbestendige en Ontwikkelingsperspectief ‘harde kern’ van Kamperpoort moderne stadswijk’ Kamperpoort ‘Kansrijk’: verhuist de wijk uit, in het 90% sociale huurwoningen verleg van focus kader de‘opknappen herstructurering 90% sociale huurwoningen oude achterstandsbuurt’ van Kamperpoort Het grootste deel van de naar ‘toekomstbestendige en ‘harde kern’ van Kamperpoort Het grootste deel van de moderne stadswijk’ verhuist de wijk in het ‘harde kern’ van uit, Kamperpoort kader van herstructurering verhuist dede wijk uit, in het 90% sociale huurwoningen van Kamperpoort kader van de herstructurering van Kamperpoort Het grootste deel van de

Inrichting openbare ruimte Katwolderplein

2018

Eind 2019

Eind 2019 oplevering: Verwachte HSK20 en De Fabriek Begijnehof en Feniks Nieuwbouw Irishof 2015 Verwachte oplevering: opgeleverd opgeleverd Begijnehof en Feniks 2015 Inrichting openbare ruimte Katwolderplein Versnellingsactie sociale 2018 Inrichting openbare Eind 2019 3 locaties 2018 HSK20 en De Fabriek 2014-15 ruimte Katwolderplein huurwoningen, Nieuwbouw Irishof Kamperpoort Verwachte oplevering: Vanaf 2024 opgeleverd HSK20 en De Fabriek IJsselhallenopgeleverd beschikbaar Begijnehof en Feniks Nieuwbouw Irishof 2015 Mogelijkheid opgeleverd voor vluchtelingenopvang opgeleverd Inrichting openbare2017 Versnellingsactie sociale om uitvoering 3 locaties herontwikkeling Versnellingsactie sociale 2018 2014-15 ruimte Katwolderplein huurwoningen, Oprichting platform 2014 Kamperpoort IJsselhallen Vanaf 2024 te huurwoningen, 3 locaties HSK20 en De Fabriek 2014-15 IJsselhallen beschikbaar Nieuwbouw Irishof Kamperpoort starten Kamperpoort Visie op ontwikkeling Vanaf 2024 Mogelijkheid opgeleverd voor vluchtelingenopvang IJsselhallenopgeleverd beschikbaar van Kamperpoort om uitvoering Oplevering 2017 Mogelijkheid voor vluchtelingenopvang herontwikkeling Versnellingsactie sociale Katwolderpleincomplex om uitvoering 2017 Oprichting platform 2014 IJsselhallen te huurwoningen, 3 locaties herontwikkeling 2014-15 Kamperpoort Oprichting platform 2014 starten2024 te Kamperpoort Visie op ontwikkeling

IJsselhallen Vanaf IJsselhallen beschikbaar Kamperpoort van Kamperpoort starten Visie op ontwikkeling Oplevering Mogelijkheid voor vluchtelingenopvang van Kamperpoort Katwolderpleincomplex om uitvoering ‘harde kern’ van Kamperpoort Oplevering 2017 2011 2014 2009 herontwikkeling verhuist de masterplan wijk uit, in het Katwolderpleincomplex 2019 Oprichting platform Gezondheidscentrum, Bouwstenen Kamperpoort Vaststellen 2014 IJsselhallen te kader van de herstructurering Kamperpoort huur- en koopwoningen 2.0 en werkplan: openbare ruimte De Kamperpoort is steeds meer een starten Visie op ontwikkeling van Kamperpoort de Fenix opgeleverd eigenzinnig ondernemen, stadswijk met een steeds evenwichtiger van Kamperpoort wonen 2011 2014 en samenzijnOplevering Sloop vogelenbuurt 2009 bevolkingsopbouw. De sociale problematiek Katwolderpleincomplex is grotendeels gekeerd, maar speelt nog 2019 2011 2014 2009 Gezondheidscentrum, Bouwstenen Kamperpoort Vaststellen masterplan Aantal bewoners steeds een rol. 2013 huur- en koopwoningen 2.0 en werkplan: openbare ruimte 2019

2000 1985 1985 Gebiedsvisie Nieuwe Veemarkt 1970 2000 1970 2000

studentenhuisvesting bedrijvigheid trekt mee 1931 2004 Veehandel verplaatst 1950 Begin 20ste eeuw 1900 zich naar de Oude Landbouwhuis 1970-80 Landschappelijke Officiële opening door de Veemarkt, horeca en wordt omgebouwd tot Naam: Wijk K 1970 elementen verdwijnen, commissaris der Koningin van Kamperpoort komt steeds bedrijvigheid trekt mee studentenhuisvesting woningbouw groeit de katholieke H.B.S. enAanleg de A28geïsoleerder te liggen M.M.S 1950 aan de Grote Baan. Begin 20ste eeuw 1970-80 1950 Begin 20ste eeuw

Verwachte oplevering: Begijnehof en Feniks

2015

2010 2010 2010

2019 2019 2019

2030 2030 2030

visie

Het verhaal van het gebied Het verleden inspireert

De rijke geschiedenis van Kamperpoort gaat terug tot de middeleeuwen, toen langs de uitvalsweg naar Kampen en Frankhuis de eerste bebouwing ontstond. Later wordt het Voorstad genoemd, de wijk die optreedt als opmaat naar Zwolle. Van oorsprong heeft Kamperpoort een belangrijke functie voor de hele stad. Eerst als regionale stadsentree vanuit Kampen, met de stadspoort en een van de oudste wegen van Zwolle die door de wijk loopt. Inmiddels heeft de wijk een andere betekenis gekregen voor Zwolle: een wijk die meer op zichzelf is aangewezen en minder een bestemming vormt voor Zwollenaren elders uit de stad. Verschillende ingrepen, zoals het aanleggen van de randweg (later A28), het verrijzen van de IJsselhallen en de grote verkeersroutes die de wijk omsluiten, maken dat de wijk een wat geïsoleerd karakter heeft ontwikkeld. Binnenin de wijk is de routing informeel, je kunt er nog heerlijk dwalen - een zogeheten ‘scharrelroute’. Tegelijkertijd zijn het juist deze condities die ervoor zorgen dat de Kamperpoort een sterk eigen karakter heeft. De wijk heeft altijd veel bedrijvigheid gekend. Van oudsher wordt er gewerkt in de Kamperpoort. In het begin waren dit tuinders, veehouders en kleine ondernemers

voor wie in de stad geen plek was. Later kwam de grotere industrie zoals blekerijen en scheepswerven, gevolgd door andere soorten fabrieken, zoals een houthandel (met houtzaagmolen), linoleumfabriek, zeepfabriek en de koekjesfabriek. De wijk ontwikkelde zich tot dé arbeiderswijk van Zwolle, waar later ook veel winkeltjes kwamen, zoals bakkers, slagers en kruideniers. De laatste decennia is veel van deze arbeid uit de Kamperpoort verdwenen en is de wijk meer een woonbuurt geworden. In het interbellum verrezen enkele woningbouwcomplexen voor arbeiders, die een sterk contrast vormden met de grote herenhuizen die vanaf het einde van de negentiende eeuw langs de singels en aan de Emmastraat waren gebouwd. Losse ontwikkelingen en kleine buurtjes zorgen dat de wijk een ware lappendeken aan stijlen is: van chique notariswoningen tot woonerfstraten, lintbebouwing en moderne woningen en appartementen in een centrumstedelijke setting. Deze lappendeken is een kracht van de Kamperpoort, waarbij de vele onverwachte doorkijkjes de schaalsprongen en het patchwork in de wijk benadrukken. Zeven eeuwen lang heeft Zwolle een