1. Brief - document raadsdebat 30 juni 2025 - Ruimtelijk toekomstperspectief Omgevingsvisie en Voorkeursrechtbeschikkingen_Redacted

Maak alstublieft geen randstad van onze stadsrand!

Geachte mevrouw, meneer,

Het is geen geheim: de randstad rukt op naar het oosten. Ik heb er gewoond, in de echte randstad: te veel mensen op een kluitje, hoogbouw, te grijs en versteend, te veel stank, vuil en luchtverontreiniging, te veel lawaai en licht, ook ’s nachts. Overvolle wegen, bussen en treinen; overbelaste voorzieningen, toen al … Dus wat mij betreft: Zwolle ‘kalm an’, die kant wilt u niet op!

Ik ben niet de enige ‘westerse vluchteling’. Hoe vaak tref ik niet mensen met een Amsterdams of Rotterdams accent in de bus. Waarom zijn we graag hier? Zwolle is zowel dorp als stad. Zoals altijd zegt: Zwolle is groot genoeg om alles bij de hand te hebben en klein genoeg om er niet anoniem in te worden. Dit laatste staat overigens al wel onder druk. Ik voeg er graag aan toe: Zwolle heeft voor de meesten van ons genoeg buitengebied dichtbij, zodat ook wij, gemakkelijk van de natuur kunnen genieten, wandelend met de honden of op de tandem. Wij hebben niet voor niets gekozen voor waar we nu wonen: aan de voorkant een stad met de bus in de buurt en aan de achterkant een groen dorp, met water, veel vogels en een bosje met nog meer dieren. Al is het verkeerslawaai ook hier de afgelopen 25 jaar duidelijk toegenomen.

Nee, ik ben er niet van geschrokken dat de Gemeente Zwolle wil bouwen, maar wel van het plan om een absurd hoog aantal woningen neer te zetten! Krijgen wij een flatgebouw achter onze tuin? Hebben wij nog wel zon, ook voor onze panelen? Jaren in de herrie door de bouw, de onvermijdelijke fijnstof en stikstof, blijvende herrie door verkeer en door zo ontzettend veel extra mensen op onze lip, die niet meer wordt gecompenseerd door de vele vogels van nu…

Waarom juist hier? Een aantal dingen snap ik niet. Nergens vind ik een reden waarom nou juist dit gebied in aanmerking komt voor een dichtbevolkte wijk. Ik lees juist dat Zwollenaren een geleidelijke overgang willen van stad naar platteland; dat heeft u vorig jaar toch onderzocht? In de gezamenlijke reactie van zo’n honderd huishoudens in onze wijk (inclusief het onze) hebben wij helaas al veel te veel vraagtekens moeten plaatsen bij uw voornemens. Ik verwijs u graag naar deze gezamenlijke reactie.

Groen, water en elektriciteit ‘Minder tegels, meer groen in onze tuinen’ luidt het devies. Hoe kan het dan zijn dat er in uw visie zo veel nadruk ligt op grootschalige nieuwbouw, nota bene op plaatsen die rijk zijn aan groen en water? Wilt u die grondoppervlakken werkelijk dichtsmeren met asfalt, stenen en beton? Zo dicht bij een rivierdijk, met nog veel meer regen en hoogwater op komst? Terwijl deskundigen melden dat de grenzen van ons maakbaar Nederland nu al zijn bereikt. Waarom zo’n rijk, mooi, nuttig stuk land vernielen? Hebben we al dat groen en met name de vele bomen ineens niet meer zo nodig om onze stad koeler te krijgen? Hebben die nieuwe bewoners en wij straks nog wel stroom? Er zijn nu al te

veel bedrijven en huishoudens in Overijssel die moeten wachten op een aansluiting. Velen met ons denken er goed aan te doen zelf stroom op te wekken, maar het netwerk kan dit eigenlijk niet aan. Automobilisten worden gestimuleerd elektrisch te rijden, maar ‘niet opladen tussen 16 en 21 uur’, want het netwerk trekt dit niet meer… We worden zelfs allemaal via spots op radio en tv opgeroepen in die piekuren zo min mogelijk stroom te verbruiken. Gaat Zwolle echt de verzwaring van het elektriciteitsnetwerk bemoeilijken omdat er gebouwd moet worden hier?

Station Zwolle-Zuid? Wat is de werkelijke wens achter de visie van Zwolle? Zwolle is ambitieus, een groeistad, ik ben er trots op en ik snap dat groeien ook meer woningen betekent. Maar hoeveel groei is wenselijk en realistisch? Wil Zwolle stiekem graag de nieuwe randstad worden? Moet er daarom een treinstation komen bij het winkelcentrum van Zwolle-Zuid? Niet omdat wij, de burgers, dat willen of omdat het moet, maar gewoon omdat het statistisch gezien wellicht kan en je dan kunt zeggen: “Kijk eens, wij doen mee in de grote wereld, we hebben nu al drie stations!” Als er iemand is die meer OV toejuicht, ben ik dat wel. Ik ben er tenslotte volledig afhankelijk van. Vraagt u zich alstublieft kritisch af wat het motief achter en wat het te verwachten nut is van dit idee, want mijn man en ik hebben de toegevoegde waarde van dit station nog niet ontdekt.

Bus = vrijheid en zelfstandigheid De vorm van openbaar vervoer die in een stad de meeste mensen bedient is niet de trein, maar de bus. Een dekkend, fijnmazig netwerk. Met de trein kom je slechts op een station, met een bus kom je in principe overal. Vijf jaar geleden hebben ons uiterste best gedaan voor beter busvervoer in Zwolle. Zoals u weet zijn er successievelijk al talloze buslijnen en -haltes verdwenen. U, Gemeente, gaat er niet over. De Provincie wel. Wat doet de Provincie als je zogenaamd met de trein kunt van Zwolle-Zuid naar het hoofdstation? Hoeft er dan geen bus meer te rijden? Van achter een bureau is dit wellicht een logische vraag. In de praktijk is dit je reinste onzin. Verzinsel van mij? Integendeel! Het leek de Provincie in 2019 een goed idee een zogenaamd snelle busverbinding tot stand te brengen, alsof mensen alleen het station als reisdoel hebben in het leven. Jawel, we zaten zes minuten korter in de bus, maar stonden voor alle treinen op één na zes minuten langer te wachten op het station… Met als neven effect dat een rit van Ittersumerbroek naar Schelle met de bus niet acht, maar 46 minuten duurde, omdat we nota bene binnen Zwolle-Zuid moesten overstappen op een andere bus! Gelukkig is deze ingreep inmiddels teniet gedaan. Ik kijk er niet naar uit weer te moeten uitleggen hoe essentieel en op hoeveel (beleids)terreinen goede busverbindingen zijn.

Ik ben bezorgd over onze zelfredzaamheid, mobiliteit en dus vrijheid in de toekomst en over die van alle andere (ouder wordende) bewoners van onze wijk. Zeker omdat de hele overheid moet bezuinigen en het uitsluitend op economische gronden besluiten nemen nog altijd hoogtij viert. Nog daar gelaten dat OV nog steeds gezien wordt als verdienmodel en niet als nutsvoorziening. Wat gebeurt er met het busvervoer en onze vrijheid als er ook nog eens een dicht bebouwde wijk van 3.000 woningen, met 6,600 mensen, met 3.300 auto’s achter die van ons is verrezen? Gaat de bus dan langs in plaats van door onze wijk? Bovendien: de volgorde ‘eerst lopen, dan fietsen, daarna OV en dan pas de auto’ is al niet de praktijk in onze wijk nu, laat staan in een wijk die nog verder van voorzieningen, van winkelcentra en het stadscentrum ligt. Krijgen de nieuwe bewoners wel een buslijn op fatsoenlijke loopafstand? Voorzieningen zullen in de toekomst wellicht nog lastiger te realiseren zijn dan nu al het geval is, met als belangrijkste voorbeeld de huisarts. Goed busvervoer is belangrijker dan voorzieningen, mocht die keuze gemaakt moeten worden. Als mensen ergens wonen

waar ze te ver moeten lopen of wellicht niet (meer) kunnen fietsen naar voorzieningen, maakt frequent en betrouwbaar busvervoer het mogelijk dat ze zelf toch van voorzieningen elders gebruik blijven maken.

Daarom vraag ik u:

Zwolle, blijf bij ‘uw leest’: we houden van Zwolle juist omdat het een gemoedelijke, groene stad en juist geen randstad is. Laat uw eigenwaarde en eigen waarden uw gids zijn in de te maken keuzes.

Voeg woningen toe aan ‘wat er al is’, in plaats van ‘wat er al is’ zich te laten voegen naar nieuwe woningen. Dit betekent wat mij betreft in Zwolle-Zuid/Zuid dat kleinschalige nieuwbouw welkom is, liefst vernieuwende soorten bouw, zoals bungalows met daktuinen, tiny houses, die passen in de natuur zo die is. Zodat er nog meer verkoeling is, zodat er meer water zijn weg kan vinden in dit deel van de stad om hier en elders overstroming te voorkomen. Zodat er ruimte blijft om meer water vast te houden voor droge tijden. Terwijl de verbetering van het elektriciteitsnetwerk gewoon kan doorgaan, want dat staat toch al zo onder druk. Voor elders in de stad betekent dit gebruik maken van braak liggend terrein; huizen verbouwen, zodat er meer mensen in kunnen wonen. Leeg staande panden bewoonbaar maken etc.

Bekijk alstublieft kritisch het nut van een treinstation in Zwolle-Zuid en vraag het aan reizigers zelf. Laat de praktijk leidend zijn, niet de theorie. Indien nodig: investeer liever in goed busvervoer dan in de trein in dit verband. Maak u sterk voor het behoud van het busvervoer in Ittersumerbroek zoals het nu is (of beter) en voeg goed busvervoer toe in de wijken ten zuiden van ons. Onze zelfstandigheid en vrijheid zijn er mee gemoeid!

U bent er voor ons algemeen belang en gaat over ‘ons geld’. Wees zuinig met dat geld en de middelen en het allerbelangrijkste: ga verspilling tegen. Geef het geld zo min mogelijk uit aan het ‘omkatten’ van onze stad: laat de identiteit van een gebied zo veel mogelijk in takt. Is er water, is er groen, gebruik het en breidt zo nodig uit. Staat er al een elektriciteitsmast, verspil dan geen geld, tijd en moeite die te verplaatsen en werk juist mee de verzwaring van het elektriciteitsnetwerk te vergemakkelijken en versnellen. Hier heeft iedereen belang bij, sterker nog: dit is urgent!

Veel succes en wijsheid gewenst.